Bijlage 2 - INV23-1069 - RAP - Molenlanden Asielopvang publieksversie

Thema: Sociaal domein

Langdurige asielopvang in Molenlanden

ONDERZOEKSRAPPORT OKTOBER 2023

INLEIDING

De gemeente Molenlanden is bezig met het opstellen van beleid rondom het thema asielopvang. De gemeente Molenlanden was voor de val van het kabinet bezig met voorbereidingen treffen voor de komst van de spreidingswet. Door de val van het kabinet is de komst van de spreidingswet onzeker, maar de voorgestelde wet was enkel een middel om opvang van asielzoekers meer te spreiden over het land en meer structurele opvang te creëren. Er ligt op dit vlak nog steeds een uitdaging en opgave, los van of de spreidingswet er gaat komen of niet. Momenteel heeft de gemeente Molenlanden geen locaties voor asielzoekers voor de lange termijn. Alleen de locatie Bleskensgraaf, die crisisnoodopvang biedt tot en met maart 2024, is beschikbaar voor asielzoekers. Omdat de gemeente Molenlanden nog geen structurele opvang heeft kon het college zich vinden in haar opgave vanuit de concept spreidingswet.

Uitgangspunt van het college is om door te gaan met de ingeslagen route, namelijk het zoeken naar kleinschalige locaties voor asielzoekers. Maar voordat het gesprek gaat over mogelijke locaties, wil de gemeente eerst criteria gaan toetsen bij inwoners en de gemeenteraad. Het doel van dit beoogde proces is om goed onderbouwde keuzes te kunnen maken voor een locatie. Pas als de criteria zijn vastgesteld kunnen locaties getoetst worden aan die criteria. Daarnaast moeten de locaties ook voldoen aan de eisen van het COA, om te komen tot een definitieve locatie. Invior is gevraagd de gemeente te voorzien in, en te adviseren bij het betrekken van inwoners uit de gemeente Molenlanden. De resultaten ervan zijn samengevat in dit rapport, waarbij zowel grafische weergaven als tekstuele analyses van de bevindingen zijn opgenomen.

2

INHOUDSOPGAVE

SAMENVATTING INLEIDING AANTAL ASIELZOEKERS PER LOCATIE TYPE LOCATIES AANTAL LOCATIES PLAATS LOCATIE RUIMTE VOOR ANDERE DOELGROEPEN UITERLIJK BUITENKANT LOCATIE VRIJWILLIGERS TIPS BIJLAGEN

3

4 5 8 10 15 17 19 21 23 25 27

SAMENVATTING Ongeveer een op de drie Molenlanders vindt het prima dat de gemeente Molenlanden een bijdrage levert aan de opvang van asielzoekers of staat hier zelfs volledig achter. Nog eens een derde heeft het liever niet, maar begrijpt de noodzaak. Het laatste derde deel wil absoluut geen asielopvang in de gemeente. Gevraagd is welk uitgangspunt het meest belangrijk is bij de langdurige opvang van asielzoekers in de gemeente. Het aantal asielzoekers per locatie wordt met afstand het vaakst als belangrijkste uitgangspunt benoemd. Ook in de persoonlijke top 3 van belangrijke uitgangspunten wordt dit uitgangspunt vaak genoemd, gevolgd door het type locatie, het aantal locaties en de plaats van de locatie. Een ruime meerderheid van de Molenlanders geeft de voorkeur aan kleine locaties van rond de 75 asielzoekers, voornamelijk omdat dit beter past bij de kleine dorpen waar Molenlanden uit opgemaakt is. Molenlanders denken verdeeld over de geschiktheid van de typen locaties (binnen de bebouwde kom (niet industrieterrein), buiten de bebouwde kom en industrieterrein). Buiten de bebouwde kom wordt van de drie typen locaties het vaakst gezien als hele goede locatie/goede locatie, onder bepaalde voorwaarden (ruim de helft geeft dit aan).

Over het gewenste aantal locaties zijn de meningen sterk verdeeld. Drie op de tien hebben geen voorkeur, een kwart wil slechts één locatie en nog een kwart juist vijf locaties. Het restant zit er tussenin. Een ruime meerderheid geeft er de voorkeur aan dat de langdurige opvanglocatie op dezelfde plek blijft. Slechts een zeer kleine minderheid wil dat deze vaker verplaatst wordt. Iets minder dan de helft vindt het belangrijk of zelfs heel belangrijk dat asielopvang locaties ook gebruikt kunnen worden voor andere doelgroepen. Oekraïense vluchtelingen worden daarbij net iets vaker genoemd dan de andere doelgroepen (spoedzoekers en starters). Over het belang van het uiterlijk van de asielopvang locatie zijn de meningen verdeeld. Vier op de tien vinden dit (heel) belangrijk, terwijl een op de drie dit juist (helemaal) niet belangrijk vindt. 7% van de Molenlanders geeft aan zeker bereid te zijn om vrijwilliger te worden wanneer er in hun omgeving asielzoekers worden opgevangen. De helft geeft aan zeker niet bereid te zijn. Drie op de tien zou het kunnen overwegen (afhankelijk van de voorwaarden).

4

INLEIDING “Beste inwoner, Nederland heeft grote uitdagingen op het gebied van asielopvang. Dit komt mede doordat er steeds tijdelijke oplossingen worden bedacht voor een situatie die om blijvende en vaste oplossingen vraagt. Er zullen namelijk altijd mensen zijn die hun thuisland ontvluchten en asiel zoeken in Nederland. Daarom stuurt de Rijksoverheid momenteel op meer vaste opvangplekken en meer spreiding van de opvangplekken in Nederland. Veel gemeenten in Nederland zijn daarom bezig om locaties aan te wijzen voor vaste opvangplekken van asielzoekers, zo ook de gemeente Molenlanden. Momenteel heeft de gemeente geen locaties waar asielzoekers langdurig kunnen verblijven. Alleen de locatie Bleskensgraaf biedt crisisopvang tot en met maart 2024. Het college van onze gemeente staat achter het idee van vaste opvang van asielzoekers. Dit als teken van steun voor mensen die hun thuisland ontvlucht zijn en naar andere Nederlanders om opvang eerlijk te verdelen over het land. De gemeente is bezig met het opstellen van criteria om te bepalen waar de gemeente naar moet kijken bij het kiezen van een locatie voor asielzoekers. De uiteindelijke locatie wordt bepaald aan de hand van: de criteria die uit deze vragenlijst komen en het belang van elk criteria, de criteria van de gemeentebestuurders en de richtlijnen van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA).

Sommige criteria zijn verplicht, andere criteria niet. We willen graag weten welke criteria voor u belangrijk zijn. Belangrijk: deze vragenlijst richt zich alleen op criteria voor het kiezen van een locatie. Als we een locatiekeuze maken dan organiseren we een inloopbijeenkomst met het COA om u verder te informeren en hier kunt u ook vragen stellen, ideeën en aandachtspunten met ons delen. Hier komen thema’s voorbij als veiligheid, hoe u contact kunt hebben over de opvanglocatie en de manier waarop de opvang wordt vormgegeven. Alvast bedankt voor het meedenken!” 5

GEMEENTELIJKE BIJDRAGE LANGDURIGE ASIELOPVANG

Ongeveer een op de drie Molenlanders vindt het prima dat de gemeente een bijdrage levert aan de opvang van asielzoekers of staat hier zelfs volledig achter. Nog eens een derde heeft het liever niet, maar begrijpt de noodzaak. Het laatste derde deel wil absoluut geen asielopvang in de gemeente.

35%

Nee, ik wil dit absoluut niet Ik wil het liever niet, maar het is noodzakelijk 31% Ja, ik vind dit prima

13%

Ja, ik sta hier volledig achter

21%

Alle respondenten (n=1.203)

6

1. Vindt u dat de gemeente Molenlanden een bijdrage moet leveren aan de opvang van asielzoekers?

Basis: alle respondenten

BELANGRIJKSTE UITGANGSPUNTEN

Het aantal asielzoekers per locatie wordt met afstand het vaakst als belangrijkste uitgangspunt benoemd. Ook in de persoonlijke top 3 van belangrijke uitgangspunten wordt dit uitgangspunt vaak genoemd, gevolgd door het type locatie, het aantal locaties en de plaats van de locatie.

49%

Aantal asielzoekers (klein/middelgroot/groot) 12%

Type locatie (binnen bebouwde kom/buiten bebouwde kom/industrieterrein) Aantal locaties (1/2/3/4/5 locaties)

40%

8%

Ruimte voor andere doelgroepen (spoedzoekers/starters/vluchtelingen)

8% 1%

Geen voorkeur Weet niet

9. Welk uitgangspunt vindt u het meest belangrijk bij de langdurige opvang van asielzoekers in de gemeente?

Geef uw voorkeur aan door de antwoorden te rangschikken in een top 3.

37% 21%

11% 10% 7%

Belangrijkste uitgangspunt (Top 1) 7

54%

5%

Plaats locatie (dezelfde plek/verplaatsen)

Uiterlijk buitenkant locatie

72%

Belangrijke uitgangspunten (Top 3) n=1.190 Basis: alle respondenten

AANTAL ASIELZOEKERS PER LOCATIE “Er wordt landelijk nog gekeken naar hoe er een eerlijke verdeling over Nederland gemaakt kan worden over het aantal op te vangen asielzoekers. Omdat nu nog onduidelijk is hoe die berekening wordt gemaakt, weten we nog niet precies hoeveel asielzoekers de gemeente Molenlanden op moet vangen. Naar schatting zal dit tussen de 200 en 400 asielzoekers zijn. Dit brengt vragen met zich mee over het aantal locaties en de grootte van de asielopvang. Kleinschalige locaties passen bij Molenlanden, grotere locaties zijn financieel voordeliger en makkelijker te overzien. Op een kleine locatie kunnen rond de 75 asielzoekers worden opgevangen, op een middelgrote locatie tussen de 100 en 150 asielzoekers en op een grote locatie tussen de 200 en 250 asielzoekers.”

8

AANTAL ASIELZOEKERS PER LOCATIE

Een ruime meerderheid van de Molenlanders geeft de voorkeur aan kleine locaties van rond de 75 asielzoekers, voornamelijk omdat dit beter past bij de kleine dorpen waar Molenlanden uit opgemaakt is.

13%

7% 5% 5%

71%

Voorstanders van een combinatie van locaties van verschillende groottes, geven vaak aan dat de ideale grootte van opvanglocaties voor asielzoekers varieert en afhankelijk is van factoren zoals de omvang van de gemeenschap, de behoeften van de asielzoekers, beschikbare ruimte, kosten, en sociaal-maatschappelijke overwegingen.

Voorstanders van grote locaties noemen hiertoe het concentreren van overlast en eventuele problemen op één locatie. Dit zorgt voor meer controle en beheersing. Door asielzoekers op één centrale plek te houden, is toezicht en begeleiding gemakkelijker te realiseren en wordt overlast verminderd. Respondenten benadrukken daarnaast de kostenefficiëntie van centrale opvang. De vaste kosten, zoals beveiliging en locatiemanagement, kunnen per opvangplaats lager zijn bij centralisatie.

Voorstanders van middelgrote locaties zoeken een balans tussen de schaal van de opvanglocaties. Te klein wordt als niet kosteneffectief beschouwd, terwijl te groot problemen kan veroorzaken en moeilijker te integreren is in de samenleving. Middelgrote locaties behouden een overzichtelijke en menselijke invulling en zijn tegelijkertijd economisch efficiënt.

Omdat Molenlanden voornamelijk uit kleine dorpen bestaat, wordt kleinschalige opvang als passender beschouwd. Het wordt bovendien gezien als bevorderlijk voor integratie: minder overlast, betere persoonlijke begeleiding, en een beter contact met de lokale bevolking. Veel respondenten benadrukken de noodzaak om asielzoekers te spreiden over meerdere kernen, om de druk op een enkele kern te verminderen en integratie te bevorderen.

Geen voorkeur Combinatie van kleine/middelgrote/grote locaties Grote locaties van tussen de 200 en 250 asielzoekers Middelgrote locaties van tussen de 100 en 150 asielzoekers

Alle respondenten (n=1.203)

9

Kleine locaties van rond de 75 asielzoekers

Spreiding wordt gezien als een manier om vervreemding en segregatie te voorkomen, en om de impact op de omgeving beheersbaar te houden. Het bevordert contact tussen asielzoekers en de lokale bevolking en vermindert mogelijke spanningen. Kleinschalige opvang wordt daarnaast vaak geassocieerd met beheersbaarheid en veiligheid, zowel voor de asielzoekers als de lokale gemeenschap. Veel respondenten uiten zorgen over mogelijke overlast, problemen, en het behoud van de eigen gemeenschap als de opvang te groot is.

2. Kijkend naar het aantal asielzoekers per locatie. Op welke manier kan de gemeente volgens u het beste asielzoekers opvangen? 2.1. Kunt u in uw eigen woorden toelichten waarom de gemeente het beste asielzoekers kan opvangen in een (combinatie van) kleine/middelgrote/grote locaties?

Basis: alle respondenten

TYPE LOCATIES

10

TYPE LOCATIES

Molenlanders denken verdeeld over de geschiktheid van de typen locaties. Buiten de bebouwde kom wordt van de drie typen locaties het vaakst gezien als hele goede locatie/goede locatie, onder bepaalde voorwaarden (ruim de helft geeft dit aan).

Binnen de bebouwde kom (niet industrieterrein)

Buiten de bebouwde kom

Industrieterrein

Hele goede locatie

11

8%

32%

5%

12%

16%

Goede locatie, onder bepaalde voorwaarden

20%

46%

27%

7%

6%

Maakt me niet uit

4. In hoeverre vindt u de volgende locaties goede locaties voor de langdurige opvang van asielzoekers?

36%

22%

Liever niet

16%

19%

28%

Zeker geen goede locatie

n=1.203 Basis: alle respondenten

TOELICHTING OP TYPE LOCATIE ‘BINNEN DE BEBOUWDE KOM’ Binnen de bebouwde kom (niet industrieterrein)

Hele goede locatie

Geeft een toelichting:

8%

32%

5%

Goede locatie, onder bepaalde voorwaarden

Respondenten die sterk voorstander te zijn van het opvangen van asielzoekers binnen de bebouwde kom, associëren dit vaak met betere integratiemogelijkheden, toegang tot voorzieningen zoals winkels en openbaar vervoer, en het bevorderen van contact tussen asielzoekers en de lokale bevolking. Er is ook vaak de wens om asielzoekers als volwaardige leden van de samenleving te beschouwen en te ondersteunen bij hun integratie.

20%

Maakt me niet uit

36%

Liever niet

Zeker geen goede locatie

Respondenten die zeker geen asielopvang binnen de bebouwde kom willen zien, wijzen hiervoor met name cultuurverschillen, overlast, de veiligheid, een gebrek aan ruimte/woningtekort, de impact op leefbaarheid en de angst voor criminaliteit aan. Tevens wordt benadrukt dat het zal leiden tot weerstand en onrust, vindt men dat prioriteit moet worden gegeven aan de eigen bevolking en twijfelen sommigen over de status van asielzoekers (‘gelukszoekers’).

65% Respondenten die het een goede locatie vinden, onder bepaalde voorwaarden geven aan dat opvang binnen de bebouwde kom verschillende voordelen kan hebben, waaronder betere integratiemogelijkheden, nabijheid van voorzieningen, sociale controle, menselijke benadering en de mogelijkheid tot kleinschalige opvang.

Er zijn echter ook zorgen vanwege mogelijke overlast, de voorwaarde voor voldoende ruimte en begeleiding en het betrekken van de gemeenschap. Ook moeten er duidelijke regels en voorwaarden opgesteld worden en moet overmatige concentratie voorkomen worden. 12

4. In hoeverre vindt u de volgende locaties goede locaties voor de langdurige opvang van asielzoekers? 5 Kunt u in uw eigen woorden toelichten hoe u denkt over de verschillende locaties?

Respondenten die liever niet asielopvang binnen de bebouwde kom zien, wijzen hiervoor met name cultuurverschillen, overlast, een gebrek aan ruimte, angst voor onveiligheid, de impact op het dorpsleven en de speelvrijheid van kinderen aan. Tevens wordt benadrukt dat het belangrijk is om rekening te houden met de gevoelens en frustraties van de huidige bewoners en om voldoende draagvlak te creëren.

n=1.203 Basis: alle respondenten

TOELICHTING OP TYPE LOCATIE ‘BUITEN DE BEBOUWDE KOM’ Buiten de bebouwde kom

Hele goede locatie

Geeft een toelichting:

56%

12%

46%

Goede locatie, onder bepaalde voorwaarden

Respondenten die sterk voorstander zijn van het opvangen van asielzoekers buiten de bebouwde kom, noemen hierbij vaak de verminderde overlast voor de huidige bewoners, het verminderen van mogelijke conflicten en overlast in de dorpskernen, de hoeveelheid ruimte voor geschikte locaties, het feit dat asielzoekers rustiger kunnen wennen aan de Nederlandse samenleving, de isolatie van de lokale bevolking, de betere beheersbaarheid en een meer natuurlijke omgeving.

Maakt me niet uit

16%

Liever niet

19%

Zeker geen goede locatie

Respondenten die zeker geen asielopvang buiten de bebouwde kom willen zien, wijzen hiervoor met name naar hun zorgen over de integratie van asielzoekers, het gebrek aan toezicht en controle op afgelegen locaties, de mogelijke overlast voor de lokale bevolking, de beperkte toegang tot voorzieningen en openbaar vervoer, de angst voor criminaliteit en vervuiling en de bezorgdheid over veiligheid en leefbaarheid. Daarnaast geeft men vaker aan dat asielzoekers economische vluchtelingen zijn en niet welkom zijn en dat opvang in de regio van herkomst moet plaatsvinden.

Respondenten die het een goede locatie vinden, onder bepaalde voorwaarden noemen hierbij als voordelen: verminderde overlast, meer beschikbare ruimte, betere controle en beheersbaarheid, vrijheid en rust (voor zowel asielzoekers als de lokale bevolking) en verminderde directe impact op de dorpskernen. Er zijn echter ook zorgen over het gebrek aan toegankelijkheid van voorzieningen, het risico van isolatie en men geeft de voorwaarde op dat er gezorgd wordt voor goede controle, veiligheid en handhaving.

13

7%

4. In hoeverre vindt u de volgende locaties goede locaties voor de langdurige opvang van asielzoekers? 5 Kunt u in uw eigen woorden toelichten hoe u denkt over de verschillende locaties?

Respondenten die liever niet asielopvang buiten de bebouwde kom zien, wijzen hiervoor met name de slechte bereikbaarheid en isolatie, de belemmering van integratie, het gebrek aan voorzieningen en openbaar vervoer en de zorgen over overlast voor de lokale bevolking aan. Sommige respondenten suggereren dat het eventueel acceptabel zou zijn als de opvanglocatie dicht bij de bebouwde kom is en goed toezicht mogelijk is, maar over het algemeen zijn ze terughoudend tegenover het idee. n=1.203 Basis: alle respondenten

TOELICHTING OP TYPE LOCATIE ‘INDUSTRIETERREIN’ Industrieterrein

Hele goede locatie

Geeft een toelichting:

16%

27%

Goede locatie, onder bepaalde voorwaarden

Respondenten die sterk voorstander zijn van het opvangen van asielzoekers op industrieterreinen, noemen hierbij vooral de verminderde overlast voor de lokale bevolking, de mogelijkheid voor goed toezicht en beveiliging, de beschikbaarheid van leegstaande panden, de ruimte voor grotere opvangfaciliteiten, de verminderde zichtbaarheid van asielzoekers en de verminderde impact op dorpen en de identiteit van de gemeenschap.

6%

22%

Maakt me niet uit

28%

Liever niet

Zeker geen goede locatie

Respondenten die zeker geen asielopvang op industrieterreinen willen zien, wijzen hiervoor met name naar hun zorgen over veiligheid en criminaliteit (al dan niet door verveling), het gebrek aan sociale contacten en integratie, het gevoel dat industrieterreinen geen geschikte plek zijn voor bewoning, de bezorgdheid over de leefomstandigheden, vooral voor kinderen, overwegingen van menselijkheid en het vermijden van het "wegstoppen" van asielzoekers.

28%

14

Respondenten die het een goede locatie vinden, onder bepaalde voorwaarden noemen hierbij vooral dat het verder weg is, dat er toch nog voorzieningen in de buurt zijn, de mogelijkheid om leegstaande panden te gebruiken en dat er meer beschikbare ruimte is.

Respondenten die liever niet asielopvang op industrieterreinen zien, wijzen hiervoor met name aan dat het te afgelegen is, dat voorzieningen te ver weg zijn, het gebrek aan leefbaarheid en de impact hiervan op kinderen en het gebrek aan sociale controle en integratie.

Men stelt echter ook voorwaarden. Zo hamert men op de benodigde toestemming van lokale ondernemers en dat voorzieningen voldoende dichtbij zijn.

Daarnaast stelt men voorwaarden aan deze locatie, zoals goede beveiliging en toezicht, nabijheid van voorzieningen en voldoende begeleiding.

4. In hoeverre vindt u de volgende locaties goede locaties voor de langdurige opvang van asielzoekers? 5 Kunt u in uw eigen woorden toelichten hoe u denkt over de verschillende locaties?

n=1.203 Basis: alle respondenten

AANTAL LOCATIES “Naast het aantal personen per locatie, kan er ook gekeken worden naar het aantal locaties. Naar schatting zullen er tussen de 200 en 400 asielzoekers worden opgevangen. Deze kunnen mogelijk niet allen op één locatie worden opgevangen, maar dienen verdeeld te worden over meerdere locaties.”

15

AANTAL LOCATIES

Over het gewenste aantal locaties zijn de meningen sterk verdeeld. Drie op de tien hebben geen voorkeur, een kwart wil slechts één locatie en nog een kwart juist vijf locaties. Het restant zit er tussenin.

29%

23%

Geen voorkeur 5 locaties

8%

4 locaties

8%

3 locaties

7%

2 locaties 1 locatie

25%

Alle respondenten (n=1.203) 16

3. Op hoeveel locaties kan de gemeente volgens u het beste asielzoekers opvangen?

Basis: alle respondenten

PLAATS LOCATIE “In Bleskensgraaf is een crisisopvang. Crisisopvanglocaties zijn erg duur omdat deze snel opgebouwd moeten worden en vaak wisselen van locatie. Ook zijn deze locaties vaak minder geschikt voor langdurige opvang. Door een opvanglocatie langdurig op dezelfde plek te houden, kunnen kosten worden bespaard doordat een opvang maar één keer gebouwd en ingericht hoeft te worden. Door een opvanglocatie vaker te verplaatsen binnen de gemeente, zijn er meer kosten maar wordt er wel gewisseld tussen de dorpen en stad.”

17

PLAATS LOCATIE

Een ruime meerderheid geeft er de voorkeur aan dat de langdurige opvanglocatie op dezelfde plek blijft. Slechts een zeer kleine minderheid wil dat deze vaker verplaatst wordt.

De meest genoemde reden om langdurige opvang op één locatie te houden is de kostenbesparing. Daarnaast worden ook vaker genoemd: Het bevorderen van wederzijds begrip en acceptatie door contact tussen asielzoekers en de lokale gemeenschap. Het bieden van een gevoel van veiligheid en stabiliteit voor zowel asielzoekers als de lokale bevolking. Het bevorderen van de integratie van asielzoekers in de samenleving door langdurige opvang.

Vrijwel alle genoemde redenen om langdurige opvang vaker te verplaatsen hebben van doen met het feit dat daarmee de lasten eerlijker verdeeld worden.

75%

6%

18

Op dezelfde plek houden om kosten te besparen,

Vaker verplaatsen en meer uitgeven, waardoor

waardoor in dezelfde dorpen/stad langere tijd

asielopvang tussen de dorpen/stad wordt

asielopvang is

gewisseld

6. Hoe zou u willen dat de gemeente omgaat met de langdurige asielopvang in de gemeente? De langdurige opvanglocatie voor asielzoekers moet de gemeente: 6.1. Kunt u in uw eigen woorden toelichten waarom de gemeente volgens u de langdurige opvanglocatie…

19%

Geen voorkeur

n=1.203 Basis: alle respondenten

RUIMTE VOOR ANDERE DOELGROEPEN “Niet alleen asielzoekers moeten opgevangen worden, er zijn ook andere doelgroepen die tijdelijke woonruimte zoeken. Denk hierbij aan vluchtelingen uit Oekraïne, starters en spoedzoekers. Spoedzoekers zijn woningzoekenden die door uitzonderlijke situaties per direct op zoek zijn naar onderdak. Het college is benieuwd of u het belangrijk vindt om deze projecten op eenzelfde locatie te realiseren zodat deze andere groepen ook gelijk worden geholpen. De opvanglocatie moet dan wel groter zijn en er wonen dan meer mensen op de locatie.”

19

RUIMTE ANDERE DOELGROEPEN

Iets minder dan de helft vindt het belangrijk of zelfs heel belangrijk dat asielopvang locaties ook gebruikt kunnen worden voor andere doelgroepen. Oekraïense vluchtelingen worden daarbij net iets vaker genoemd dan de andere doelgroepen.

7% 17% 6%

Genoemde andere doelgroepen

72%

(n=546) 62%

Weet niet

50%

Helemaal niet belangrijk 23%

Vaker gegeven antwoorden: Daklozen Andere (oorlogs)vluchtelingen Studenten Iedereen die het nodig heeft

Niet belangrijk Neutraal Belangrijk

31%

Heel belangrijk

13% 6%

16%

Vluchtelingen uit

Spoedzoekers

Starters

Andere doelgroep

Weet niet

Oekraïne Alle respondenten (n=1.203)

20

8. Vindt u het belangrijk dat asielopvang locaties ook gebruikt kunnen worden voor andere doelgroepen (zoals spoedzoekers, starters en vluchtelingen uit Oekraïne)? 8.1. Welke andere doelgroepen zouden ruimte moeten krijgen op een langdurige opvanglocatie voor asielzoekers? Basis: alle respondenten

UITERLIJK BUITENKANT LOCATIE

21

UITERLIJK ASIELOPVANG

Over het belang van het uiterlijk van de asielopvang locatie zijn de meningen verdeeld. Vier op de tien vinden dit (heel) belangrijk, terwijl een op de drie dit juist (helemaal) niet belangrijk vindt.

4% 24%

10%

21%

Weet niet Helemaal niet belangrijk Niet belangrijk Neutraal Belangrijk

25%

Heel belangrijk

Toelichting (n=512)

Respondenten die het uiterlijk van de asielopvang belangrijk of zelfs heel belangrijk vinden, hechten er vooral waarde aan dat: Het gebouw goed past in de omgeving/het dorpsgezicht. Er voldoende groen is. Het netjes en verzorgd is (vooral ook voor de bewoners). Het gevoel moet geven dat men er bij hoort. Het moet als een ‘thuis’ voelen.

18%

Alle respondenten (n=1.203)

22

7. In hoeverre vindt u het belangrijk hoe de asielopvang er van buiten uitziet? Denk hierbij aan groen buiten, terrein, bouwstijl en kleurgebruik. 7.1. Kunt u in uw eigen woorden toelichten wat u belangrijk vindt aan het uiterlijk van de buitenkant van de asielopvang?

Basis: alle respondenten

VRIJWILLIGERS “Op opvanglocaties voor asielzoekers zijn verschillende mogelijkheden om als vrijwilliger actief te zijn. De mogelijkheden zijn Begeleider open leercentrum: het open leercentrum is een computerruimte. Samen met een COA-medewerker ondersteunt u asielzoekers bij (zelf)studie of bij een computercursus. U geeft ook huiswerkbegeleiding en bent het aanspreekpunt voor andere vragen. Begeleider activiteitenruimte 2-4 jarigen: samen met medewerkers van het COA verzorgt u de opvang van kinderen van 2 tot 4 jaar. Hun ouders kunnen zo deelnemen aan programma’s en activiteiten of een bezoek brengen aan een arts of advocaat. Docent Nederlands: u geeft les aan een groep asielzoekers volgens een speciale lesmethode. U krijgt daar een handleiding bij voor begeleiders.

Begeleider vrijetijdsbesteding: u geeft bijvoorbeeld voetbaltraining of muziekles. Of misschien wilt u een bijdrage leveren aan de sporten spelactiviteiten die bewoners zelf op een asielopvang organiseren. (Bron: COA)” 23

VRIJWILLIGERS

7% van de Molenlanders geeft aan zeker bereid te zijn om vrijwilliger te worden wanneer er in hun omgeving asielzoekers worden opgevangen. De helft geeft aan zeker niet bereid te zijn. Drie op de tien zou het kunnen overwegen (afhankelijk van de voorwaarden).

13%

51%

Weet niet Ik zou zeker niet bereid zijn Ik zou dat kunnen overwegen (afhankelijk van de voorwaarden)

Ik zou zeker bereid zijn 29%

7% Alle respondenten (n=1.203)

24

10. Als er in uw omgeving asielzoekers worden opgevangen, denkt u dat u dan vrijwilliger zou willen zijn?

TIPS

25

TIPS OP TE STELLEN CRITERIA

Ruim de helft heeft een tip over de op te stellen criteria voor het kiezen van een locatie voor de langdurige opvang van asielzoekers. De tips zijn uiteenlopend van aard.

Heeft een tip:

58%

26

Respondenten geven tips van uiteenlopende aard over de op te stellen criteria voor het kiezen van een locatie voor de langdurige opvang van asielzoekers. Een aantal typen reacties worden vaker genoemd. Hieronder de typen reacties in willekeurige volgorde: Kleinschaligheid: respondenten geven de voorkeur aan kleinschalige opvang om de impact op de lokale bevolking te minimaliseren. Veiligheid: veiligheid is een zorg die vaak wordt genoemd. Respondenten vinden het belangrijk dat zowel asielzoekers als de lokale bevolking zich veilig voelen. Voorzieningen en integratie: respondenten pleiten voor voldoende voorzieningen en kansen voor asielzoekers om te integreren in de samenleving, zoals taallessen en werkgelegenheid. Aandacht voor eigen bevolking: respondenten wijzen erop dat de behoeften van de eigen bevolking niet over het hoofd mogen worden gezien, vooral als het gaat om huisvesting voor de eigen jeugd en starters. Communicatie, draagvlak en betrokkenheid: Respondenten benadrukken het belang van duidelijke, eerlijke, open en vooral tijdige communicatie met de inwoners over de asielzoekers en de gevolgen van een asielopvang voor de inwoners. Respondenten geven aan goed geïnformeerd te willen worden over plannen en beslissingen met betrekking tot de asielopvang. Ook geven respondenten aan dat ze willen dat hun stem gehoord wordt en dat er ruimte is voor inspraak.

Overlast voorkomen: respondenten zijn bezorgd over mogelijke overlast door asielzoekers, en respondenten dringen aan op handhaving en monitoring om overlast te voorkomen. Geen asielzoekers: respondenten noemen dat er geen asielzoekers opgevangen moeten worden.

11. Heeft u nog tips die u de gemeente wilt meegeven over de op te stellen criteria voor het kiezen van een locatie voor de langdurige opvang van asielzoekers? Denk daarbij aan de manier waarop de gemeente u betrekt bij dit traject, de communicatie van de gemeente, een locatie en/of de inrichting van de asielopvang.

n=1.203 Basis: alle respondenten

BIJLAGEN

27

RESPONSVERANTWOORDING METHODIEK

Het onderzoek is online uitgevoerd. Op 11 oktober2023 is een e-mail gestuurd aan alle panelleden van TipMolenlanden met een link naar de online vragenlijst. Op 19 oktober 2023 zijn herinneringen aan niet responderende panelleden gestuurd. Er zijn verschillende openbare links beschikbaar gesteld aan de gemeente Molenlanden. Deze zijn door de gemeente gedeeld via sociale media, de krant ‘Het Kontakt’, klankbordgroepen en kerkgemeenschappen. Alle respondenten hebben de vragenlijst anoniem ingevuld.

OVER DEZE RAPPORTAGE

In dit rapport zijn de resultaten visueel weergegeven, waarbij tekstueel duiding wordt gegeven. Ten behoeve van de leesbaarheid worden, tenzij anders vermeld, enkel significante en relevante verschillen benoemd. De resultaten zijn uitgesplitst naar de variabele woonkern: Arkel, Bleskensgraaf, Brandwijk*, Giessenburg, Goudriaan*, Groot-Ammers, Hoogblokland, Hoornaar, Kinderdijk**, Langerak*, Molenaarsgraaf*, Nieuw-Lekkerland, Nieuwpoort*, Noordeloos, Ottoland*, Oud-Alblas, Schelluinen*, Streefkerk, Waal** en Wijngaarden**. * Door de beperkte steekproefgrootte (minder dan n=50) zijn de resultaten voor deze woonkernen slechts indicatief van aard. ** Door de zeer beperkte steekproefgrootte (minder dan n=30) zijn de resultaten voor deze woonkernen te onbetrouwbaar om te analyseren. Voor de volledigheid zijn de absolute aantallen weergegeven. Op de pagina’s waar de resultaten per woonkern staan, staat ook vermeld bij welke kernen er sprake is van indicatieve resultaten en bij welke kernen er sprake is van onbetrouwbare resultaten in verband met een (zeer) beperkte steekproefgrootte.

28

RESPONSVERANTWOORDING - VERVOLG RESPONS

In totaal hebben n=1.203 respondenten aan het onderzoek deelgenomen. De maximale foutmarge bij deze steekproefgrootte bedraagt ±2,8% (bij een betrouwbaarheidsniveau van 95%)*. Om de resultaten van het onderzoek representatief te maken voor alle inwoners van de gemeente Molenlanden (16+), zijn deze herwogen naar de populatieverhoudingen voor wat betreft de variabelen woonkern, geslacht en leeftijd. In onderstaande en nevenstaande tabellen zijn de details van de respons- en populatieverhoudingen weergegeven.

Leeftijd 39 jaar of jonger 40-64 jaar 65 jaar of ouder Onbekend

Geslacht Man Vrouw Onbekend

29

Populatie (%) 35,8 40,3 23,9

Respons (%) 22,4 53,1 20,6 3,9

Respons (n) 269 639 248 47

Populatie (%) 50,3 49,7

Respons (%) 48,4 47,4 4,2

Respons (n) 582 570 51

Woonkern Arkel Bleskensgraaf Brandwijk Giessenburg Goudriaan Groot-Ammers Hoogblokland Hoornaar Kinderdijk Langerak Molenaarsgraaf Nieuw-Lekkerland Nieuwpoort Noordeloos Ottoland Oud-Alblas Schelluinen Streefkerk Waal Wijngaarden

Populatie (%) 7,8 6,3 3,0 11,3 2,1 9,6 3,3 4,4 1,8 4,0 2,7 18,7 3,3 4,0 2,2 5,1 3,0 5,6 0,3 1,6

Respons (%) 7,6 6,6 3,1 12,2 2,6 9,0 5,1 5,2 1,0 3,5 2,7 15,9 3,9 4,2 2,8 4,5 3,4 4,9 0,4 1,5

Respons (n) 91 79 37 147 31 108 61 62 12 42 33 191 47 51 34 54 41 59 5 48

* De foutmarge geeft de precisie van een gemeten percentage aan. Hoe kleiner de foutmarge, hoe preciezer het gemeten resultaat. Het betrouwbaarheidsniveau geeft de statistische kans aan dat, bij herhaling van de meting onder gelijke omstandigheden, het resultaat van deze herhaalmeting binnen de foutmarge blijft.

INVIOR Invior biedt onafhankelijk advies en projectbegeleiding rondom (participatie)beleid. We begeleiden opdrachtgevers in drie fasen van het participatieproces. Inzicht – Door onderzoek te doen, verzamelen we betrouwbare informatie. Visie – De opgehaalde inzichten vertalen we naar een gedragen beleidsmatig advies, maar het liefst daarbij ook een participatiebeleid om nu, en in de toekomst, belanghebbenden betrokken te houden. Organisatie – Vervolgens helpen we met het implementeren van dit beleidsadvies. Onze professionele en flexibele medewerkers geloven in gemeenschap; een zo breed mogelijke groep moet kunnen meedenken en meepraten over lokale maatschappelijke vraagstukken. Door een transparant inzicht in hetgeen leeft en speelt onder burgers/ bestuurders/ politici, levert dit beter beleid en meer draagvlak op.

PROJECTLEIDERS Klaartje van Dijk-Philipsen

Consultant

Ambitieus, avontuurlijk, zorgzaam en ondernemend; organiseert zo nu en dan graag een bedrijfsuitje.

085 486 01 03 klaartje@invior.nl

Laura Broeren Invior Herstraat 20 5961 GJ Horst www.invior.nl advies@invior.nl Invior is lid van Data & Insights Network. 30

Researcher

Communicatief sterk, betrokken, belangstellend en organiserend; geïnteresseerd in de actualiteit.

085 486 01 04 laura@invior.nl