Bijlage 1 Memo ‘Ontwikkeling ‘Erven van Bleskensgraaf’ en nieuwe brug over de Graafstroom, investeren in een leefbaar en toekomstigbestendig Bleskensgraaf

BIJLAGE 1– MEMO BIJ RAADSVOORSTELLEN ERVEN VAN BLESKENSGRAAF EN NIEUWE BRUG OVER GRAAFSTROOM Onderwerp

:

Ontwikkeling ‘Erven van Bleskensgraaf’ en nieuwe brug over de

Datum

:

16 september 2025

Portefeuillehouder

:

Zaaknummer

Behandelend ambtenaar

Graafstroom.

:

1254991

Wethouder Arco Bikker

:

Jan Duijm

Geachte raad, Deze memo is als bijlage toegevoegd bij het raadsvoorstel ‘Project Bleskensgraaf West - Erven

van Bleskensgraaf’en het raadsvoorstel ‘Kaders ontwikkeling nieuwe brug over Graafstroom en Bleskensgraaf West’. Het betreft afzonderlijke besluiten vanwege het feit dat er sprake is van

verschillende financieringsvormen. Namelijk, een GREX voor de Erven van Bleskensgraaf en een investering met afschrijving voor de nieuwe brug. Daardoor is er sprake van twee aparte

projecten. Maar er is ruimtelijk en functioneel wel sprake van onderlinge samenhang tussen beide projecten. Door de realisatie van een nieuwe brug wordt ingespeeld op de huidige

situatie en de toekomstige ontwikkelingen in het dorp. De vraag / motie (motie M 2023-16) is een terugkerende vraag en kent een lange geschiedenis. Al in 1953 werd gesproken over een tweede brug over de Graafstroom, zo blijkt uit een passage van de Goudsche Courant waar werd gesproken over een verbinding van Gouda naar Sliedrecht via een brug over de Graafstroom bij Bleskensgraaf:

(bron: Goudsche Courant, 13 november 1953)

Ook in 1984 werd gesproken over een nieuwe brug over de Graafstroom (zie artikel in bijlage 4).

Nu komt deze vraag samen met de ontwikkeling van de Erven van Bleskensgraaf en blijkt dat een nieuwe brug niet alleen noodzakelijk is om de toekomstige ontwikkeling van Bleskensgraaf verkeerskundig mogelijk te maken, maar ook een structurele oplossing biedt voor huidige verkeersknelpunten. Vanwege de financiële consequenties, voor zover die nu in beeld gebracht 1

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

zijn, willen wij u via deze memo informeren/over het nut en de noodzaak om nu door te pakken. Dit in het belang voor de leefbaarheid en de toekomst van de kern Bleskensgraaf. Hieronder informeren wij u eerst over de ruimtelijke situatie. Aansluitend wordt ingegaan op de financiële haalbaarheid en mogelijkheden hier tijdens het ontwikkelproces op te anticiperen. Bij de eindoverweging en conclusie geven wij onze visie en het perspectief op beide ontwikkelingen.

Ruimtelijke context van Bleskensgraaf West en de nieuwe brug over de Graafstroom

Het Ruimtelijk Ontwikkelperspectief Bleskensgraaf uit 2019 ligt ten grondslag aan de

planontwikkeling van De Erven van Bleskensgraaf). In de afbeelding hieronder is dit gebied

afgebeeld. Het oorspronkelijke plangebied bestond uit drie gelijksoortige percelen. Het meest oostelijk perceel is eigendom van de gemeente (zie ook bijlage 1).

Bleskensgraaf West

(bron: ruimtelijk ontwikkelingsperspectief Bleskensgraaf, september 2019)

De uitbreiding van het plangebied met gronden aan de noordwestzijde heeft geleid tot het plangebied zoals is vertoond tijdens de inloopbijeenkomsten op maandag 7 juli en het stedenbouwkundig schetsontwerp van Rho.

Het verkeersonderzoek voor De Erven van Bleskensgraaf wijst uit dat voor het bouwen van ca.

80-100 woningen in dit gebied er onvoldoende capaciteit is voor het verkeer op de Kerkstraat, de brug over de Graafstroom in de dorpskern en de Melkweg. Een nieuwe brug over de

Graafstroom aan de oostzijde van de dorpskern, van de Wervenkampweg naar de Zeemansweg, zorgt ervoor dat het verkeer beter wordt verdeeld over het dorp. Dit betekent ook dat huidige en toekomstige woningbouwplannen kunnen worden gerealiseerd zonder dat dit leidt tot

knelpunten in de capaciteit van de wegen in het dorp. Op de afbeelding (1) hieronder is dit op een plattegrond van Bleskensgraaf weergegeven.

De conclusie is dat nu het moment is om in Bleskensgraaf plannen voor woningbouw

daadwerkelijk mogelijk te maken en de verkeerssituatie structureel te verbeteren. Dit is

hoognodig omdat in Bleskensgraaf lange tijd alleen mondjesmaat enkele woningen werden 2

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

gebouwd en dat de druk op de (verkeers)ruimte steeds verder toeneemt. Dit is onder andere het gevolg van meer werkverkeer van en naar het dorp en de inbreidingen van de bebouwingslinten langs de Graafstroom.

afbeelding 1: (bron: presentatie Goudappel t.b.v. inloop op 7 juli 2025)

Overweging ten aanzien van de plan-grondexploitatie

In de huidige omstandigheden zijn we niet altijd in staat om aan de voorkant van de

ontwikkeling van een woningbouwlocatie een sluitende exploitatie voor te leggen. De

combinatie van een omvangrijk sociaal woningbouwprogramma (beperkte opbrengsten) en forse kosten voor o.a. bouw- en woonrijp maken, compensatie voor water en groen en de

aankoop van bouwgrond, zijn ingrediënten voor een kritische beschouwing op de haalbaarheid en het voortzetten van het plan- en ontwikkelproces.

Via deze memo willen we duidelijk maken dat we, ondanks de kritische kostenfactoren, bewust een stap zetten naar een vervolg van het ontwikkelproces. Een vertraging van het planproces

vanwege verschillende redenen om het plan rond te rekenen leidt in veel gevallen tot nog meer kosten en niet zelden tot uitstel en zelfs afstel. De uitdaging en opgave is juist om door te

zetten en gedurende het proces te zoeken naar mogelijkheden, de kosten te beheersen, zo

mogelijk te reduceren en de opbrengsten waar mogelijk te optimaliseren. In de bijlage (3) bij het raadsvoorstel lichten we toe hoe we dat willen doen.

Uitgangspunt is een realistische en oplossingsgerichte focus waarbij nadruk ligt op kansen en mogelijkheden, zonder hierbij mogelijke bedreigingen en de risico’s uit het oog te verliezen.

Overweging ten aanzien van de SSK-raming1 voor aanleg nieuwe brug

Na verwerking van de belangrijkste aandachtspunten naar aanleiding van de

inloopbijeenkomsten is een definitieve SSK-raming uitgewerkt voor de brug en de benodigde

aanpassingen van de aangrenzende wegen. De totale geraamde kosten zijn ca. € 4,5 mln. Het 1 Een SSK-raming, ofwel een raming volgens de Standaard Systematiek Kostenramingen, is een gestructureerde

methode om kosten in projecten te ramen, voornamelijk in de GWW (Grond-, Weg- en Waterbouw) en woning- en utiliteitsbouw. Het doel is om een eenduidige en vergelijkbare kostenraming te creëren, waardoor partijen inzicht krijgen in de verwachte kosten, risico's en onzekerheden.

3

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

aandeel van de feitelijke bouwkosten voor de bouw van de brug bedraagt ca. 16% van dit totaalbedrag. Een groot aandeel van de kosten is het gevolg van de aanpassingen aan de

aangrenzende wegen en het (tijdelijk) verleggen van diverse kabels en leidingen. Daarnaast is op grond van de SSK-systematiek rekening gehouden met alle bijkomende kosten zoals plankosten, engineeringskosten en onvoorziene kosten.

Ook hiervoor geldt dat we gedurende het vervolgtraject voortdurend zoeken naar

mogelijkheden om de kosten waar mogelijk te reduceren, zonder in te leveren op de kwaliteit.

Slotoverweging en conclusie

Denken in mogelijkheden

De kern van dit memo is dat we aan de voorkant van een voorgenomen

woningbouwontwikkeling geen gunstig exploitatiesaldo kunnen laten zien. De geraamde kosten voor verwerving van de grond, bouw- en woonrijp maken en een

woningbouwprogramma met 2/3 goedkope en betaalbare woningen zijn hoger dan de

geraamde opbrengsten. Maar, in plaats van lang stil te blijven staan bij een geraamd tekort is de boodschap om door te gaan met het uitwerken en voorbereiden van de realisatie van de

plannen. De opgave is enerzijds om gedurende het ontwikkeltraject continu scherp te zijn op

de mogelijkheden en opties om te besparen op de onderscheiden kostensoorten en de hiervoor geraamde bedragen. Echter, wel zonder dat dit tijd meer kost en met inachtneming van

mogelijke risico’s. Anderzijds ligt er een uitdaging om te zoeken naar mogelijkheden om de

opbrengsten te verhogen. De opties hiervoor zijn beperkt, maar er zijn kansen. Namelijk door

een concurrerende verkoopstrategie van bouwrijpe grond en maximale inzet op het verkrijgen van beschikbare subsidies. De hoge grondprijs en (bijdrage in de) kosten voor bouw- en

woonrijp maken kunnen hierdoor worden doorgelegd naar de markt en de provinciale dan wel rijksoverheid. Uiteindelijk zijn het deze partijen die we moeten aanspreken en uitdagen om ervoor te zorgen dat het geraamde financiële tekort wordt geminimaliseerd.

Niet langer wachten met een nieuwe brug

Voor de ontwikkeling van een nieuwe woonwijk aan de westkant van Bleskensgraaf is een

nieuwe brug aan de oostkant de beste oplossing voor de toename van het verkeer als gevolg van het plan. Uit onderzoek van Goudappel blijkt dat de maximale capaciteit van de huidige

brug al is bereikt en op momenten wordt overschreden. Een nieuwe verbinding aan de oostkant van de dorpskern, zorgt voor een betere spreiding van het verkeer door het dorp en biedt ook mogelijkheden voor toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen zoals Bleskensgraaf West.

De kosten voor de aanleg van een nieuwe brug worden verdeeld over meerdere onderdelen met verschillende afschrijvingstermijnen. De totale geraamde kosten bedragen ca. € 4,5 mln. Een groot deel van deze kosten is toe te schrijven aan de noodzakelijk aanpassingen van de

aangrenzende wegen en het verleggen van kabels en leidingen. De geraamde kostprijs voor de brug is relatief beperkt vergeleken met alle bijkomende kosten voor het aanpassen van de

bovengrondse- en ondergrondse infrastructuur. We willen benadrukken dat de investering in

een nieuwe brug een lange termijn bestrijkt en niet alleen geld kost. De brug levert wel degelijk 4

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

iets op. Deze zogenaamde indirecte baten, zowel maatschappelijk als economisch, zijn veelal moeilijk in geld uit te drukken.

Conclusie

De conclusie is dat we met dit voorstel willen voorkomen dat Bleskensgraaf voor lange tijd op slot gaat. De mogelijkheid om nu gronden te verwerven voor woningbouw en de al lange tijd bestaande wens en noodzaak om een nieuwe verbinding over de Graafstroom te realiseren,

kunnen niet langer uitgesteld worden. Met het voorgestelde besluit liggen er de nodige, maar beheersbare (financiële) uitdagingen. Maar bovenal, Bleskensgraaf krijgt de ruimte die hard

nodig is om stilstand te voorkomen. Ruimte voor nieuwe woningen voor jongeren, ouderen en doorstromers en ruimte voor een betere spreiding van het verkeer.

Bijlagen (zie hieronder) 1. Oorspronkelijk plangebied Bleskensgraaf West 2. Plangebied ‘Erven van Bleskensgraaf’

3. Copy krantenartikel (Klaroen, 4 april 1984)

BIJLAGE 1: Oorspronkelijk plangebied

5

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Kad. D 348: opp. 8896 m², 0,8896 ha

Kad. D 341: opp. 11040 m², 1,1040 ha Kad. D 393: opp. 10825 m², 1,0825 ha

6

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

BIJLAGE 2: Plangebied Erven van Bleskensgraaf

Oppervlak in totaal ca. 4,5 ha (45000 m²

7

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

BIJLAGE 3: Artikel in de Klaroen (woensdag 4 april 1984)

(bron: de Klaroen, 4 april 1984)

8

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000