Bijl. 1. Raadsinformatiebrief - Basisregelset voor het Molenlands omgevingsplan, 10 januari 2023
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief Onderwerp
:
Basisregelset voor het Molenlands omgevingsplan
Datum
:
10 januari 2023
Zaaknummer
:
Portefeuille
:
Behandelend ambtenaar
:
1162745
Wethouder Arco Bikker Joris Wijnakker
Beste leden van de raad van Molenlanden, U heeft in juli 2022 de startnotitie omgevingsplan vastgesteld waarin de opgave staat benoemd om een standaard voor het omgevingsplan te maken door middel van het
harmoniseren van bestemmingsplanregels. De basisregelset betreft een standaardisatie hoe we het omgevingsplan opbouwen, zowel qua hoofdstukindeling als de manier waarop we
regels formuleren. Deze basisregelset dienen initiatiefnemers, alsmede de gemeente, toe te passen bij het wijzigen van het omgevingsplan. Ondanks dat de Omgevingswet niet op 1
januari 2023 in zal gaan, en er dus ook geen omgevingsplan van rechtswege is, hebben we ons doel bereikt om voor deze datum klaar te zijn om het omgevingsplan te kunnen
wijzigen. In deze brief informeren we u over deze basisregelset en de resultaten van het proces om deze te maken.
1. Uitgangspunten basisregelset omgevingsplan
Op de beeldvormende avond van 10 oktober 2022 is een memo met u gedeeld waarin de
basisregelset voor het omgevingsplan is geïntroduceerd. Het doel is om een basis te hebben voor gebiedsgerichte omgevingsplanwijzigingen, op zodanige manier dat:
1. We in staat zijn een initiatiefnemer een handreiking te kunnen doen met de
Molenlandse basisregelset waaruit blijkt op welke manier we vorm willen geven aan nieuwe omgevingsplanregels voor het betreffende initiatief.
2. We in samenspraak met de raad bepalen wat de rol van de gemeente is. We bepalen in hoeverre we willen loslaten of juist dichtregelen. Hierbij passen we maatwerk per thema toe.
3. We signaleren welke beleidsvragen ontstaan bij het samenvoegen en harmoniseren van verschillende regels. Hierbij zoeken we de samenwerking met het project omgevingsvisie op het gebied van participatie en besluitvorming.
4. We komen tot een algemene basis. Deze basis kan specifiek voor iedere kern op maat ingevuld worden.
Ad 1 en 2 1
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
Door het uitstel van de Omgevingswet is het voorlopig nog niet nodig om een handreiking aan initiatiefnemers te doen omdat ruimtelijke plannen voorlopig weer met een
bestemmingsplanprocedure gerealiseerd kunnen worden (1). Voor het bepalen van de rol
van gemeente (2) houden we eerst een beeldvormende avond over het thema ‘loslaten’ op 17 januari 2023.
Ad 3 en 4
Punten 3 en 4 komen hieronder bij hoofdstuk 2 en 3 uitgebreid aan bod door te beginnen hoe de basisregelset van het omgevingsplan eruit ziet en wat daarbij verschillend is ten
opzichte van de huidige situatie waarbij we bestemmingsplannen en andere verordeningen
voor de fysieke leefomgeving kennen. Vervolgens worden de beleidsvragen die zijn ontstaan bij het samenvoegen en harmoniseren uiteengezet.
2. Hoe werkt de basisregelset omgevingsplan en wat zijn de verschillen met bestemmingsplannen?
We zijn gewend om in bestemmingsplannen te regelen wat op een locatie is toegestaan. Als een bepaald gebruik van gronden niet binnen de gegeven bestemming valt, is het daarmee automatisch niet toegestaan. Het principe om elke locatie binnen de gemeente een bestemming te geven vervalt met het omgevingsplan. De hoofdkenmerken zijn:
Het doel van het omgevingsplan is een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
•
Functies betekent in dit geval aanwijzen welke activiteiten wel of niet op een locatie passen en onder welke voorwaarden.
In het omgevingsplan moet alles terug te herleiden zijn naar activiteiten, inclusief
•
milieubelastende activiteiten.
Er is één omgevingsplan voor de hele gemeente, terwijl er nu meerdere
•
bestemmingsplannen naast en over elkaar kunnen bestaan. Dat betekent dat als er
verschillen zijn tussen gebieden in onze gemeente, daar een beleidsmatig uitgangspunt voor moet zijn.
De Basisregelset geeft invulling aan deze kernmerken met een gebiedsindeling door middel van gebiedstypen en aandachts- of restrictiegebieden. Deze gebiedsindeling vormt de hoofdstructuur van het omgevingsplan en geeft de mogelijkheid voor gebiedsgericht maatwerk.
Gebiedstypen
2
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
We onderscheiden vier verschillende
gebiedstypen, waarmee we het totale
grondgebied van Molenlanden bedekken. Dezelfde gebiedsindeling komt terug in
Figuur 1: illustratie Gebiedstypen
de omgevingsvisie zodat dit aan elkaar is gekoppeld: •
Vitale Kernen (bedoeld voor alle
bestaande dorpskernen binnen de gemeente) •
Vitaal Buitengebied (bedoeld voor alle linten buiten de kern en het overige buitengebied)
• •
Bedrijventerreinen (voor bestaande bedrijventerreinen) Werelderfgoed (Kinderdijk)
Elke locatie binnen gemeentelijk grondgebied moet binnen een van deze gebiedstypen worden ingedeeld. Binnen de gebiedstypen gelden steeds andere doelen, waarden en
prioriterende thema’s, wat gevolgen heeft op de regels die daarbinnen van toepassing zijn. De verdeling van het grondgebied in gebiedstypen lijkt het meeste op de contouren van bestaande bestemmingsplannen. Voorbeeld: gebieden die nu onder bestemmingsplan ‘Dorpskernen’ vallen, zullen het gebiedstype ‘Vitale Kernen’ krijgen.
Voor grootschalige ontwikkelingen, zoals woningbouwprojecten in de omvang van Betondak in Arkel, Langerak-Zuid en Molenaarsgraaf-Zuid, is er een mogelijkheid om naast de
bovengenoemde vier gebiedstype tijdelijk het plangebied van die projecten te bestempelen als ontwikkelgebied. Dit heeft dan een tijdelijk karakter voor de fase waarin een gebied
wordt ontwikkeld en daarin kan je de specifieke kaders voor die ontwikkeling opnemen. Als het gebied is uitontwikkeld wordt het onderdeel van een van de vier gebiedstype zoals hierboven omschreven.
3
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
Aandachts- en restrictiegebieden Naast de gebiedstypen zullen we
gebruikmaken van een gebiedsindeling door aandachtsgebieden of restrictiegebieden.
Deze indelingen zijn bedoeld voor bepaalde
gebiedsoverstijgende thema’s en kunnen van
toepassing zijn ongeacht in welk gebiedstype de locatie zich bevindt. Enkele voorbeelden van aandachts- of restrictiegebieden zijn: •
Geluidaandachtsgebieden: zones langs industrie of grote wegen
waarbinnen aanvullende regels in relatie tot geluidoverlast. •
Erfgoedaandachtsgebied: Hiermee duiden we locaties waar we de
aanwezige cultuurhistorische waarde of het erfgoed willen
beschermen en aanvullende regels gelden voor het bouwen of slopen. •
Figuur 2: illustratie aandachtsgebieden
Molenbiotoop: dit zijn cirkels rondom molens waarbinnen aanvullende regels gelden voor de bouwhoogte van bouwwerken, ter bescherming van de vrije windvang van molens.
De aandachts- en restrictiegebieden krijgen op de plankaart een werkingsgebied, dat het gebied markeert waarbinnen deze aanvullende regels gelden. Als men in het DSO binnen zo’n werkingsgebied klikt, dan worden de aanvullende regels van bijvoorbeeld de geluidzone, erfgoed of molenbiotoop zichtbaar.
4
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
3. Beleidsvragen en harmoniseringsvraagstukken In het afgelopen half jaar hebben we een analyse uitgevoerd op basis van enkele bestemmingsplannen en hiervoor expertise ingewonnen bij de diverse collega’s vanuit de diverse domeinen. Behalve dat we een Basisregelset hebben opgesteld, hebben we ook enkele constateringen gedaan waarvoor we momenteel geen of onvoldoende helder beleid hebben. Dit zou logischerwijze beantwoord moeten worden in de omgevingsvisie of in de vervolgaanpak van de omgevingsvisie. Ons proces heeft geresulteerd in een overzicht van vraagstukken waarbij we onderscheid kunnen maken tussen: 1. Vraagstukken waarin (politieke) keuzes nodig zijn en daarmee bij voorkeur in de omgevingsvisie worden opgenomen.
2. Vraagstukken op het gebied van harmonisering. We hebben richtinggevende uitgangspunten nodig voor het opstellen van regels in het Molenlandse omgevingsplan.
Vraagstukken die in de omgevingsvisie terecht moeten komen
Deze vraagstukken zijn complex en keuzes hierin hebben relatief veel impact. Deze keuzes geven voeding aan het te formuleren beleid in de omgevingsvisie. Deze vraagstukken gaan over de toekomst van de fysieke leefomgeving en lenen zich daarom voor een vorm van
participatie om deze te beslechten (met uitzondering van vraagstukken waarover al keuzes zijn gemaakt door het vaststellen van beleid). Tabel 1: vraagstukken voor de omgevingsvisie
Vraagstukken
Beleidsvragen
Bescherming van
•
landschap in relatie
bebouwingsmogelijkheden ter bescherming van het
tot
(bouw)ontwikkelingen
Hoe denken we over het inperken van landschap?
•
Kunnen we landschappelijke doorzichten aanwijzen die we moeten beschermen langs de bebouwingslinten?
in de linten
•
Hoe gaan we om met bedrijven in de linten die willen
uitbreiden? Welke mogelijkheden hebben deze bedrijven? •
Welke waarden hechten we aan het onderscheid tussen
historische (dijk)linten en ruilverkavelingslinten? Zijn er linten meer geschikt om aan te bouwen dan anderen? Fysieke beperkingen versus ruimtelijke
• •
Hoe nemen we bodemdaling mee in het omgevingsplan? Moeten we in relatie tot rioleringscapaciteit een
toetsingskader opnemen in het omgevingsplan? Of als
ambities
onderdeel van het kostenverhaal? •
Moeten we in relatie tot de verkeerscapaciteit van dijklinten
toetsingskaders opnemen in het omgevingsplan? Of onderdeel maken van het kostenverhaal?
5
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
Duurzaamheid en
•
klimaatadaptatie
moeten op het gebied van verduurzamen van nieuwe gebouwen (woningen en bedrijven)? • •
(Agrarische)
Welke aanvullende regels (naast rijksregels) zouden we
Voor het opwekken van groene stroom (zon op dak)?
Voor het vasthouden van regenwater en vergroening?
•
Voor het gebruik van duurzame en herbruikbare materialen?
•
Functionele binding, wat betekent dat voor ons? Hoe
nevenfuncties
beoordelen we wat een nevenfunctie is? •
Bouwwerken voor nevenfuncties voor de voorgevel zoals kraampjes, wat zijn kaders hiervoor?
Vraagstukken op het gebied van harmonisering
De vraagstukken hebben betrekking op de mate waarin we op onderdelen willen
harmoniseren en het effect van het harmoniseren op de te formuleren regels. Voor deze
vraagstukken zijn er al vastgestelde beleidsuitgangspunten of -visies maar zijn verdiepende uitgangspunten nodig om te bepalen hoe dit landt in de regels van het omgevingsplan.
Daarnaast zijn er vraagstukken die gaan over hoe we in het omgevingsplan willen sturen, bijvoorbeeld door met meer algemene regels en open normen te werken en het
vergunningsvrij maken van bepaalde zaken. Over het laatstgenoemde wordt een beeldvormende avond gehouden op 17 januari 2023 (thema: ‘Loslaten’). Tabel 2: Harmoniseringsvraagstukken per thema
Vraagstukken
Harmoniseringsvraagstukken
Bouwregels in de
•
historische (dijk)linten
Maatvoering voor woningen: nemen we een standaard inhoudsmaat of footprint als uitgangspunt?
•
Bouwmogelijkheden op het perceel: wat wordt onze standaardmanier om bouwvlakken te trekken?
•
Welke (bestaande) regeling voor het splitsen van woningen maken we leidend?
Bedrijfslocaties in de
•
linten
Met welke ruimtelijke kaders beoordelen we de
ontwikkelingsmogelijkheden van bedrijven in de linten? •
Welke regeling nemen we op voor bedrijven die feitelijke een hogere milieucategorie hebben dan we passend vinden in de omgeving?
Levensloopbestendig bouwen en wonen
6
•
Op welke manier willen we sturen we op bedrijfstype?
•
Nemen we regels voor levensloopbestendig wonen op in de
bouwregels? Op welke manier krijgt dit vorm? Hoe kunnen we hierop sturen?
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
Algemeen
•
met open normen
•
beoordelingskader
Welk beoordelingskader hanteren we voor agrarische (neven)functies?
•
En voor het wisselen van bedrijfscategorie?
Willen we het gebiedstype hierin betrekken door met open normen te werken?
Vergunningsvrij
•
maken van
Voegen we het bestaande kruimelbeleid in het
omgevingsplan? En willen we hierin (meer) vergunningsvrij
bouwactiviteiten
maken? •
Willen we bouwactiviteiten met gesloten normen überhaupt vergunningsvrij maken?
•
Wat doen we met de regels voor vergunningsvrij uit de Bruidsschat, die nu zijn opgenomen in het Bor?
Milieuthema’s uit de
•
Bruidsschat
Welke regels in de bruidsschat (rijksregels die
gedecentraliseerd worden) willen we aanpassen of schrappen? •
In welke volgorde pakken we bruidsschatthema’s op?
Voorbeelden hiervan zijn geur, geluid, trillingen en bodem.
7
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
4. Het vervolg in 2023 Het doel voor 2023 is om een eerste gemeentelijk gebiedsgericht omgevingsplan vast te stellen. Voordat we aan de slag gaan met het opstellen van dit gebiedsgericht
omgevingsplan, gaan we het met u hebben over de mogelijkheid om onder de
Omgevingswet regelgeving los te laten en gaan we u een voorstel voorleggen om nadere uitgangspunten voor de standaardisatie en harmonisatie vast te stellen.
Beeldvormende avond over ‘loslaten’ op 17 januari 2023
Deze beeldvormende avond zal gaan over de mate waarin de raad straks onderwerpen aan
het college overlaat. Deze sessie is relevant omdat bij het werken aan het omgevingsplan en de omgevingsvisie de vraag aan de orde komt in hoeverre we als gemeente willen loslaten.
In deze sessie willen we u laten zien hoe loslaten onder de Omgevingswet eruit kan zien en wat dat zou betekenen voor onze omgevingsvisie en omgevingsplan. De mate waarin we
meer loslaten bepaalt gedeeltelijk in hoeverre we als gemeente tegemoet kunnen komen aan de doelstellingen van de Omgevingswet. En ander voordeel van meer werken met algemene regels is dat er minder vergunningen nodig zijn (en daarmee capaciteit).Tijdens een andere beeldvormende avond van 17 januari waarbij de samenhang tussen toekomstvisie en omgevingsvisie centraal staat wordt ook stilgestaan bij de verhouding met het omgevingsplan.
Het vaststellen van uitgangspunten in Q1 2023
In navolging van de beeldvormende avond bereiden we besluitvorming voor om een
standaard voor ons omgevingsplan vast te stellen en richting en strategie te bepalen voor het vervolg van het traject om naar een gebiedsdekkend omgevingsplan toe te werken. Hiervoor stellen we een raadsvoorstel op om te besluit over de richtinggevende uitgangspunten voor het Molenlands Omgevingsplan die de opgehaalde
harmoniseringsvraagstukken uit tabel 2 van deze RIB beslechten. Vanwege de omvang van deze vraagstukken doen we de suggestie om hierover allereerst meningsvormend in een commissievergadering het gesprek te voeren op basis waarvan een raadsvoorstel wordt gemaakt wat vervolgens in de reguliere vergadercyclus (commissievergadering en vervolgens besluitvorming) wordt behandeld.
Het opstellen van een gebiedsgericht omgevingsplan in 2023
De projectplanning voor 2023 is naast het vaststellen van uitgangspunten om een eerste gebiedsgerichte omgevingsplan op stellen. Dit houdt in dat we voor een kern met
omliggend buitengebied een omgevingsplan opstellen in de structuur van de basisregelset. Zoals toegelicht heeft de basisregelset een gebiedsindeling met gebiedstypen, aandachtsen restrictiegebied en een vast indeling voor de hoofdactiviteiten. Dit vormt de basis voor het eerste gebiedsgerichte omgevingsplan waar we in de restant van 2023 (na
besluitvorming in Q1) mee aan de slag gaan. Naar aanleiding hiervan kan de basisregelset verder verfijnd worden en kan het tevens de basis gaan vormen voor navolgende
omgevingsplanwijzigingen. Afhankelijk van de definitieve inwerkingtredingsdatum van de Omgevingswet wordt het moment van formele procedure van dit gebiedsgericht omgevingsplan bepaald.
8
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
Wij vertrouwen erop u hiermee goed te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van gemeente Molenlanden, De secretaris,
De burgemeester,
Leon Anink
Theo Segers
9
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000