Begroting 2022 Gemeente Molenlanden

De gemeenschappelijke regelingen Avres en Veiligheidsregio ZuidHolland Zuid (VRZHZ) hebben een ontwerpbegroting 2022 opgesteld die een taakstelling bevatten. We hebben beperkt invloed op de wijze waarop deze taakstelling wordt ingevuld. Het is hierbij niet uitgesloten dat deze ontwikkelingen uiteindelijk leiden tot hogere kosten en/of een lager serviceniveau van deze gemeenschappelijke regelingen. Jeugdzorg (Dienst gezondheid en jeugd) Jeugdzorg wordt door de serviceorganisatie jeugd (SOJ) uitgevoerd. Een nadelig exploitatieresultaat ten opzichte van de vastgestelde begroting zal SOJ direct bij de deelnemende gemeenten op basis

van een verdeelsleutel in rekening brengen. SOJ beschikt niet over reserves. Anderzijds wordt een voordelig verschil uitgekeerd. Qua sturing is het voortdurend zoeken naar een balans tussen zorgvraag en beschikbaar budget. Bij de beleidsplanning en het contracteren van zorgaanbieders is het beschikbare budget uitgangspunt. In de loop van 2021 zal moeten blijken of de genomen maatregelen voldoende effect sorteren om de beoogde reductiedoelstelling te realiseren (scenario 1). Dit wordt inzichtelijk gemaakt bij de 2e Burap van de DG&J eind dit jaar. De SOJ adviseert In de begroting de gemeenten om rekening te houden met een risicomarge van 15 procent van de gemeentelijke bijdrage. Deze risicomarge is hoog vanwege de opgenomen reductiedoelstelling in de begroting en de onzekerheid in de opgenomen verdeling van de kosten als gevolg van de afbouw van de solidariteit. Voor Molenlanden gaat het dan om een bedrag van € 1.381.280. WMO Aan de hand van ervaringscijfers wordt zo realistisch mogelijk geraamd. Dat neemt niet weg dat er risico’s bestaan. Vooral de merkbare toename van het aantal cliënten met een indicatie voor huishoudelijke ondersteuning als gevolg van de dubbele vergrijzing, langer thuis wonen en het door het Rijk ingevoerde vaste abonnementstarief, is een risico.

Daarnaast vormen nieuwe aanbestedingen, verhoging van tarieven op grond van de AMvB ‘reële marktprijs’ en het open-eindekarakter van de regelingen risico’s. Als gevolg van de Coronacrisis wordt ingeschat dat er een gemiddelde kans is op een afwijking van 10% met een risico van 50%. Deze relatief lage inschatting houdt mede verband met het voornemen van het Rijk om de gevolgen in het sociaal domein geheel of gedeeltelijk te compenseren. Leerlingenvervoer Leerlingenvervoer is een open-eind regeling. Het benodigde budget is vooral afhankelijk van de ontwikkeling van het aantal aanvragen. De kans is bepaald op ‘gemiddeld’.

Exploitatie maatschappelijk vastgoed Bij een aantal vastgoedexploitanten is in de exploitatieovereenkomst vastgelegd dat, als hun bedrijfsvoering in negatieve zin wordt geraakt door veranderde regelgeving of calamiteiten die buiten hun invloedsfeer vallen, de gemeente daarvan de financiële gevolgen draagt. Mogelijke aanspraken als gevolg van de coronacrisis dekt het Noodfonds af. Het resterende risico schatten we in als beperkt. Claim REMU REMU c.s. (de voormalige aandeelhouders van het elektriciteitsbedrijf REMU) is in cassatie gegaan tegen het hoger beroep vonnis van het Gerechtshof in de zaak tegen Eneco. De behandeling is op 9 april 2021 gestart. Een ingesteld cassatieberoep neemt gemiddeld één jaar in beslag. Het gaat om een claim van zo’n € 300 mln. tegen Eneco (lees: de 44 voormalige aandeelhouders van Eneco, waaronder Molenlanden). Aanleiding voor de claim: bij de splitsing van Eneco (in een netwerkbedrijf en een elektriciteitsbedrijf) is hen -zo stellen de voormalig REMUaandeelhouders- een winstdeling onthouden. Tot nu toe is de rechter daar niet in meegegaan. Het maximale risico voor Molenlanden bedraag € 3.000.000. Op basis van een juridische analyse van de advocaat van Eneco wordt de kans op een voor de aandeelhouders negatieve uitspraak klein geschat.

In de begroting aangekondigde ontwikkelingen/onderzoeken met (mogelijk) financiële impact Een aantal ontwikkelingen laten zich nog niet financieel vertalen. Deze komen op een later tijdstip aan de orde, afhankelijk van nog uit te voeren onderzoeken. Enkele voorbeelden : • Kinderdijk: ontwikkeling entreezone, tweede fase parkeervoorzieningen Westrand. • Nadere invulling van het accommodatiebeleid zoals het investeringsprogramma van € 10 Miljoen euro.

•

•

•

•

•

Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs Molenlanden 2021-2032. Daarbij is besloten om separate besluiten te nemen over de exacte invulling en de financiële effecten van de projecten. De lasten die horen bij deze investeringen worden geschat op 46 tot 52 mln. euro en zijn nog niet verwerkt in de meerjarenraming. Dit wordt na concretisering van de plannen opgenomen. De integratie-uitkering Sociaal Domein/Voogdij 18+ vormt een mogelijk risico, omdat deze met ingang van 2022 naar verwachting anders wordt verdeeld. De mogelijkheid bestaat dat er een gedeeltelijke compensatie komt. De verwachte kosten voor de uitvoering van de energietransitie (RES en TVW) en de uitvoeringsagenda Klimaatadaptatiezijn niet in de begroting 2022 opgenomen, maar worden in het vierde kwartaal van 2021 uitgewerkt en aan de raad voorgelegd. Daarbij heeft het Rijk nog geen uitsluitsel gegeven over de bijdragen die gemeenten kunnen verwachten voor de uitvoering van deze opgaven. De invoering van de Omgevingswet is een half jaar uitgesteld naar 1 juli 2022. De structurele financiële gevolgen van de Omgevingswet zijn op dit moment nog onbekend en zijn een risico. Het gaat dan om de uitwerking van de personele consequenties, overhead etc. De specifieke risico’s rondom de leges zijn opgenomen onder de leges bouwvergunningen.

De jaarlijkse stijging van de exploitatielasten voor de uitvoering van het Integraal beheerplan buitenruimte loopt ook na de planperiode door.

Financiële kengetallen Op grond van het BBV is een aantal financiële kengetallen opgenomen die inzicht geven in de financiële positie van de gemeente. In het onderstaande overzicht de uitkomsten:

Ratio's

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Netto Schuldquote in % Netto Schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen in % Solvabiliteitsratio

12,1%

45,8%

21,1%

38,3%

50,4%

51,2%

-7,7%

38,6%

13,5%

31,4%

44,4%

46,3%

64,1%

61,8%

51,5%

49,0%

46,5%

46,0%

Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie

0,6%

-0,73%

2,48%

0,90%

-2,96%

0,18%

5,9%

3,9%

4,7%

6,9%

6,0%

5,0%

Belastingcapaciteit

103,3%

108,6%

101,3%

109,4%

111,5%

113,6%

Netto schuldquote De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Een netto schuldquote tot 100% wordt algemeen beschouwd als goed. Dit kengetal wordt voor de gemeente Molenlanden daarom over het algemeen als goed beoordeeld. Er is een correctie op dit getal als we de verstrekte leningen hieruit filteren. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio is het eigen vermogen als percentage van het totale balanstotaal. En geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. De ratio is hoog doordat er sprake is van een groot eigen vermogen. Een gezond percentage ligt in ieder geval boven de 20%. De gemeente komt ruimschoots boven deze ondergrens uit. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te beoordelen welke structurele ruimte de gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke

structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Dit kengetal laat zien dat er sprake is van een structureel sluitende exploitatie in 2021. Grondexploitatie Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. Het betreft hier de niet in exploitatie genomen gronden en de bouwgrond in exploitatie. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijke gemiddelde. De definitie van belastingcapaciteit is hier: woonlasten van een meerpersoonshuishouden, opgebouwd uit OZB, afvalstoffen- en rioolheffing. Algemeen wordt een belastingcapaciteit tot 100% als goed beoordeeld. De gemeente Molenlanden scoort iets hoger dan 100%, hetgeen betekent dat de inwoners van Molenlanden relatief hogere belastinglasten hebben dan het landelijk gemiddelde. Het referentiebedrag is € 818,85 als landelijk gemiddelde in 2021. Beoordeling onderlinge verhouding tussen kengetallen De gemeente heeft een stevige financiële reservepositie en een materieel sluitende meerjarenbegroting. De solvabiliteitsratio is hoog. Onze financieringspositie is solide. De weerstandsratio is 7,1.

Tegenvallers kunnen opgevangen worden door aanwending van de algemene reserve.

wegen, riolering, water, verlichting, groen en gebouwen. Ook zijn een aantal kleine kapitaalgoederen opgenomen die bijdragen aan het functioneren van de Buitenruimte. De kosten voor de instandhouding van de kapitaalgoederen zijn gebaseerd op de beheerplannen. De kapitaalgoederen vormen een substantieel onderdeel van de begroting. Deze kosten hebben zowel een beleid- als een beheeraspect. Het beleidsaspect komt primair tot uiting in de programma’s terwijl het beheeraspect bij het college ligt. De kapitaalgoederen bepalen in sterke mate de uitstraling, beleving, kwaliteit en ook de veiligheid van de openbare ruimte van de gemeente. De kwaliteit van de kapitaalgoederen en het onderhoud ervan is bepalend voor het voorzieningenniveau en de daarmee samenhangende lasten. Het belang van een goed beleid en beheer is dus groot. Integraal beheerplan Buitenruimte Met de vorming van de gemeente Molenlanden zijn de kapitaalgoederen van de oorspronkelijke gemeenten samengevoegd. In 2021 zijn de beheerplannen geharmoniseerd en is het Integraal beheerplan Buitenruimte Molenlanden 2022-2026 vastgesteld.

2.3 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen

Het Integraal beheerplan is gebaseerd op de door de raad vastgestelde kaders. De kaders omvatten een vastgesteld onderhoudsniveau, het op orde brengen van het basisbeheer en het op orde brengen van de vervangingsinvesteringen. Naast harmonisatie en actualisatie zijn binnen het beheerplan nadrukkelijk de raakvlakken met andere beleidsvelden verkend. Dit is o.a. vertaald in opgaven en ambities met de daarbij behorende uitvoeringsmaatregelen. Verder zijn in het beheerplan de uitkomsten van het Gemeentelijk Rioleringsplan 2020-2024 integraal opgenomen en ingepast.

Algemeen In deze paragraaf lichten we het beleid toe en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties met betrekking tot de kapitaalgoederen van de gemeente. De belangrijkste onderdelen (assets) voor de instandhouding van de kapitaalgoederen zijn de hoofdgroepen

Het onderhoud in 2022 e.v. is gebaseerd op de onderhoudsplanning van de betreffende assets binnen de buitenruimte. De benodigde budgetten zijn in het beheerplan opgenomen en verwerkt in de begroting.

In het kader van klimaatontwikkeling zijn diverse inspanningen nodig. We geven uitvoering aan de opgenomen maatregelen vanuit het beheerplan en haken aan op de eerder gestarte verkenning naar het toepassen van klimaatadaptieve maatregelen in de Molenlandse praktijk. Omvang Kapitaalgoederen De totale oppervlakte van de gemeente Molenlanden is 19.160 ha. De kapitaalgoederen die de gemeente in beheer en onderhoud heeft liggen voornamelijk binnen de bebouwde kom van de 20 kernen. Uitzondering zijn de onderdelen Openbare Verlichting, Riolering, Straatnaamborden en onderdelen van Straatmeubilair. De volgende gegevens geven een indicatie van de omvang van de kapitaalgoederen: •

•

• •

•

In totaal is ca. 175 km verhardingen in beheer, met een totale oppervlakte van 1.539.600 m2. Hiervan is ca. 355.000 m2 asfaltverharding, ca. 1.170.100 m2 elementenverharding en ca. 14.500 m2 overige verhardingen. Binnen de gemeente staan in totaal ca. 6.050 verkeers- en straatnaamborden. incl. bewegwijzering en portalen, en ca. 374 overige verkeersvoorzieningen. Verder staan er ca. 418 schrikhekken, 501 afvalbakken, 27 abri’s, 563 banken en picknicksets, 180 bloembakken, 4.590 m1 hekwerken, 4.500 palen en 1.210 overige objecten (o.a. fietssluizen en fietsklemmen). Het totaal aantal verlichtingsobjecten (lichtmasten en armaturen) bedraagt ca. 10.250 stuks. In de gemeente bevinden zich in totaal 290 grote civieltechnische kunstwerken bestaande uit 197 bruggen, 35 duikerbruggen en 58 overige objecten, zoals kademuren, steigers en trappen. Daarnaast zijn er nog ca. 4.620 meter kleine duikers. De te beheren rioleringsvoorzieningen bestaan uit in totaal 431 km riolering, onderverdeeld in 205 km vrijverval riool,

• • • • •

• •

187 km druk- en vacuümriolering met 1.643 pompunits en 39 km persleidingen met 81 hoofdgemalen. Daarnaast zijn er nog 16 bergbezinkvoorzieningen en ruim 14.000 kolken. Het open water in de gemeente bestaat vooral uit kleine sloten, weteringen en plassen. De totale oppervlakte door de gemeente te onderhouden water is ca. 311.350 m2. Langs de gemeentelijke watergangen staan ongeveer 30.900 meter oeverbeschermingen en liggen er ca. 12.400 meter natuurlijke oevers. De totale oppervlakte aan te onderhouden groenelementen binnen de gemeente bedraagt ongeveer 120 hectare en het aantal te onderhouden bomen is ongeveer 15.335 stuks. Er zijn in totaal 25 begraafplaatsen met daarop ca. 28.900 m2 verhardingen, 41.250 m2 groenelementen, 700 bomen, 39.200 m2 grafvelden en 2 urnenmuren. In de gemeente zijn 132 speelplaatsen ingericht, met in totaal ca. 650 speel- en sporttoestellen en speelprikkels, ca. 1.100 m hekwerken, 1.135m ballenvangers, 3.327 m2 kunstgrasvelden en 5.384 m2 veiligheidsondergronden. In de openbare ruimte van de gemeente Molenlanden bevinden zich 22 openbare kunstobjecten.

Tot de gemeentelijke gebouwen horen de werklocatie, de gemeentewerven en een zoutloods, 1 gebouw van de (voormalige) bibliotheek, 8 peuterspeelzalen, 22 gebouwen op de begraafplaatsen, 17 kerktorens, 10 gymzalen, 2 zwembaden, 4 dorpshuizen/buurtcentra, 3 jeugdhonken, 2 woningen en een aantal overige gebouwen (b.v. theehuisjes). In het kader van het project “Hoogspanningsmasten Nieuw-Lekkerland” zijn ook een aantal woningen aangekocht.

Wegen De wegenstructuur vormt de ontsluiting van de 20 kernen, verspreid over het gebied. De gemeente is verantwoordelijk voor het wegbeheer binnen de bebouwde kom. De wegen vormen daarom binnen de kernen een belangrijke bijdrage aan een goede, veilige en toegankelijke leefomgeving. Bij de recontructie van wegen of gebieden,

Benutten we de kans om de leefomgeving te verbeteren. Dit doen we samen met de inwoners. De aanpassingen verbeteren de beleving en de gebruikswaarde. Tevens worden klimaatontwikkelingen, zoals een robuust ontwerp voor het tegengaan van wateroverlast, meegenomen in de plannen.

Het gaat hierbij o.a. om verkeer- en straatmeubilair zoals verkeersborden, straatnaamborden, abri’s, banken en afvalbakken. Ook bevinden zich 22 openbare kunstobjecten in de openbare ruimte van de gemeente Molenlanden.

Jaarlijks wordt het wegenareaal visueel geïnspecteerd met behulp van de CROW-systematiek voor wegbeheer. Op basis van deze systematiek worden de bij de visuele inspecties verzamelde gegevens omgezet naar een onderhoudsprogramma van de wegen en het daarbij behorende budget.

De objecten geven praktische invulling aan het gebruik van de openbare ruimte en vormen een ondersteuning aan de bruikbaarheid en verkeersveiligheid van de weg. Daarnaast vormen de onderdelen een belangrijke bijdrage aan de uitstraling en kwaliteit van de leefomgeving.

Het beheer van wegen richt zich op doelmatig onderhoud waarbij gewerkt wordt met een duidelijke prioritering. Om de middelen effectief in te zetten wordt er binnen groot onderhoud en reconstructies zoveel mogelijk integraal gewerkt en met directe afstemming met de rioolplanning en andere producten binnen de openbare ruimte. Dit vertaalt zich in de jaarlijkse uitvoeringsplannen voor wegen en riolering. Door zetting en droogte in de afgelopen jaren blijkt dat de wegen meer (ongelijkmatige) zetting vertonen. Hierdoor is er meer onderhoud nodig en vinden er op sommige locaties eerder vervangingen plaats.

Een deel van het jaarbudget voor deze objecten wordt uitgegeven aan incidentele schades, diefstal en vandalisme.

Na het (verplicht) niet meer toepassen van chemische bestrijdingsmiddelen is er geen sprake meer van onkruidbestrijding maar van onkruidbeheersing. Dit heeft tot gevolg dat er zijn geen bestrijdingsmethoden zijn die voorkomen dat achterblijvende wortelresten en zaad zorgen voor een snelle nieuwe aanwas van onkruid. Veeg/borstelbeheer wordt zo goed mogelijk afgestemd op de onkruidbestrijdingsronden. Objecten in de openbare ruimte In de openbare ruimte van de gemeente staat een groot aantal objecten. Deze objecten worden planmatig onderhouden en vervangen. In de begroting zijn hiervoor de benodigde middelen opgenomen.

Civieltechnische Kunstwerken Het beheer en onderhoud van de Civiele Kunstwerken (o.a. bruggen, keermuren, steigers) is gericht op het veilig en doelmatig in stand houden van de Civiele Kunstwerken. Zij vormen een cruciale schakel in het functioneren van de infrastructuur en leefbaarheid van onze gemeente. Het is dan ook belangrijk dat we deze infrastructurele verbindingen goed beheren en onderhouden. Het zijn blikvangers die bepalend kunnen zijn voor de identiteit en karakter van een dorp of stad. In het beheerplan is het areaal en de kwaliteit in relatie tot de kosten in beeld gebracht. De kosten voor onderhoud en vervanging zijn opgenomen in de begroting. Op basis hiervan plegen we planmatig onderhoud en worden vervangingen uitgevoerd. Jaarlijks schouwen we de kunstwerken op gebreken. Van dure en risicovolle kunstwerken, die op leeftijd zijn of een belangrijke verkeersfunctie hebben monitoren we de kwaliteit door tussentijdse instandhoudingsanalyses. Om de 3 jaar inspecteren we alle kunstwerken. Zo anticiperen we snel op risicovolle situaties.

Openbare verlichting Het beheer en onderhoud van de Openbare Verlichting is gericht op het doelmatig in stand houden van de openbare verlichting ten behoeve van het verbeteren van de verkeersveiligheid, leefbaarheid en sociale veiligheid in donker. Hierbij wordt gebruik gemaakt van duurzame, efficiënte en energiezuinige verlichtingsmiddelen. Het aansturen van het dagelijks onderhoud aan de openbare verlichting is ondergebracht bij de gemeenschappelijk regeling Bureau OVL. Ook is het Bureau OVL een belangrijke schakel voor het taakveld openbare verlichting bij reconstructie projecten. Hierin verzorgen zij onder andere het lichtontwerp, de aansluitingen op het stroomnet en directievoering. Naast het reguliere onderhoud wordt conform het SER-energieakkoord extra aandacht gegeven aan energiezuinige verlichting, door gefaseerd bij vervangingen en herinrichtingsprojecten ledverlichting toe te passen. Om landelijk goed inzicht te krijgen in de energiebesparing doen wij mee met de OVL-monitor. Spelen Het beheer en onderhoud van de openbare speelvoorzieningen is gericht op het veilig en doelmatig in stand houden van de openbare speelvoorzieningen en het waarborgen van de veiligheid van de spelende kinderen en toeziende volwassenen conform de Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen (WAS). Buitenspelen is essentieel voor een gezonde fysieke, mentale en sociale ontwikkeling.

Doordat de kernen worden volgebouwd wordt de behoefte en noodzaak voor formele speelruimte steeds belangrijk. We zien dit terug in de vele verzoeken, participatietrajecten en de vraag om jaarrond te kunnen spelen. Het bieden van maatwerk en een veilige, goed bespeelbare en uitdagende speelomgeving is een belangrijk uitgangspunt bij het ontwerp van de speelplaatsen met betrokkenen en omwonenden.

Op basis van het beheersysteem Playmapping en het beheerplan wordt planmatig onderhoud en vervanging uitgevoerd aan de speelvoorzieningen. Deze werkzaamheden worden zo veel als mogelijk integraal opgepakt bij reconstructies en herinrichtingen. Het areaal speeltoestellen wordt jaarlijks 2x geïnspecteerd en meerdere malen geschouwd. Alle informatie over de speeltoestellen, de inspecties en bevindingen worden verwerkt en bijgehouden in het digitaal beheerssysteem Playmapping en dient tevens als logboek. Geconstateerde gebreken aan speeltoestellen worden zo spoedig als mogelijk hersteld. Groen Het onderhoud aan openbaar groen is erop gericht een acceptabel niveau te handhaven. Dit beeldkwaliteitsniveau is conform het beheerplan gesteld op B, waarbij gebieden met een hoogwaardige of afwijkende inrichting op A worden onderhouden. Jaarlijks worden de bomen middels een inspectiecyclus gecontroleerd op veiligheid. Aan de hand van de uitkomsten worden adequate maatregelen uitgevoerd. In het kader van klimaatadaptatie (wateroverlast, hittestress) speelt de soort en de hoeveelheid groen een belangrijke rol. In plannen wordt hiermee rekening gehouden door meer dan voorheen ruimte voor groen en water te realiseren. Bij nieuwe inrichting en het toepassen van beheermaatregelen wordt bekeken op welke manier de biodiversiteit verhoogd kan worden.

Voorbeelden hiervan zijn de aanleg van natuurontwikkelingslocaties (met educatieve functie) en extensiever maaibeheer. En wordt het project ‘Aanplant 2021 bomen’ opgestart, Met het doel om vanaf 2021 t/m 2023 extra bomen (en struiken) te planten in de gemeente.

Begraafplaatsen In Molenlanden zijn verspreid over de kernen, 25 begraafplaatsen aanwezig. Het totaal aantal begravingen is gemiddeld 260 per jaar. Alle begraafplaatsen worden onderhouden op beeldkwaliteitsniveau A, conform het vastgestelde ‘Beleidsdocument begraafplaatsen Molenlanden’ en het hieruit voortvloeiende ‘Beheerplan begraafplaatsen 2022-2026'. Hierin zijn diverse uitvoeringsmaatregelen opgenomen die invulling geven aan de kaderstelling uit het beleidsdocument, zoals het plaatsen van een urnenmuur in elke kern en het realiseren van herdenkingsmonumenten met plaquettes. Vanuit de voormalige gemeente Giessenlanden is in 2017 een Toekomstvisie begraafplaatsen vastgesteld door de toenmalige raad. Daarbij is in de vorm van een uitvoeringsplan per begraafplaats een pakket aan maatregelen opgesomd om o.a. problemen met grafcapaciteit, grondwaterproblematiek en inrichting op te lossen. Het uitvoeringsplan zal in het tweede kwartaal van 2022 worden geactualiseerd. Riolering Op grond van de in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) geformuleerde uitgangspunten en kwaliteitsniveaus wordt het rioolstelsel van de gemeente onderhouden. Met het GRP continueert de gemeente haar rioleringsbeheer, voldoen we de komende jaren aan de wettelijke taken en beheren we op een financieel efficiënte wijze.

In juni 2020 is het geharmoniseerde Gemeentelijk Rioleringsplan voor de Gemeente Molenlanden 2020-2024 vastgesteld. In het Integraal beheerplan Buitenruimte zijn de uitkomsten van het GRP integraal verwerkt en ingepast. Bij de rioolrenovatiewerkzaamheden is de samenhang met herstraatwerkzaamheden namelijk van belang. De uitvoering van uitbreidingsplannen vindt plaats conform de eisen van de gemeente. In het nieuwe GRP is rekening gehouden met een aantal risico’s. De

druk- en vacuümriolering komt in een aantal lintbebouwingen aan de maximale capaciteit. Als toestemming wordt verleend voor het bouwen van meerdere nieuwe woningen in de buitengebieden, wordt de kans groter dat de riolering dit niet meer aan kan en moet het systeem worden aangepast of naar een alternatief worden gezocht. Op dit moment wordt dit vraagstuk verder onderzocht en uitgewerkt. Dit gebeurt samen met de beleidsvelden Verkeer, Wonen en Zetting (klimaat). Door de drogere zomers van de afgelopen jaren is in de kernen merkbaar dat er meer zetting van de ondergrond plaatsvindt. Dit heeft gevolgen voor de riolering. Meer huisaansluitingen gaan kapot en de hoofdriolering komt ongelijkmatiger te liggen wat meer onderhoud vraagt en mogelijk kan gaan leiden tot snellere vervanging dan vanuit het Gemeentelijk Rioleringsplan is gepland. De kosten van het riool worden via een kostendekkend tarief doorberekend. In de paragraaf Lokale Heffingen wordt dit verder toegelicht. Water Watergangen zijn van groot belang voor de aan- en afvoer van hemelwater en grondwater. Door het baggeren van watergangen wordt voldoende afvoercapaciteit gewaarborgd. Vanuit het integrale beheerplan is een nieuw baggerplan opgesteld. Hierin is de kwaliteit en kwantiteit van de aanwezige bagger inzichtelijk gemaakt. Aan de hand van het plan worden de watergangen cyclisch gebaggerd.

De financiële consequenties van het beheerplan zijn in de begroting verwerkt. Tevens zijn de duikers van belang voor de doorstroming van de watergangen. Deze worden geïnspecteerd en gereinigd om dit te waarborgen. Op basis van de input uit de inspecties wordt planmatig onderhoud gepleegd en vervangingen uitgevoerd. Naast de duikers zijn de beschoeiingen en oeverbeschermingen opgenomen binnen de beheerplannen. Conform de waterplannen worden maatregelen uitgevoerd waarbij rekening gehouden wordt met

de klimaatontwikkelingen. Zo wordt aandacht besteed aan het behouden en vergroten van open water en het robuuster maken van watergangen en duikers. Als het mogelijk is, worden deze maatregelen gecombineerd met de reconstructies van wegen en riolering. Gebouwen In 2019 zijn de kerktorens geïnspecteerd en is de subsidieaanvraag voor het onderhoud in de periode 2020-2025 bij het Ministerie van OCW toegekend. In 2018 was de onderhoudstoestand van de overige panden al geïnspecteerd, met uitzondering nog van de zwembaden. Deze zijn in 2020 opgenomen, de resultaten vormen de basis van het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP). De MJOP actualiseren we iedere 3 jaar. Het MJOP maakt onderscheid tussen regulier onderhoud en groot onderhoud. Het jaarlijks onderhoud is opgenomen in de exploitatiebegroting. Voor het groot onderhoud wordt een jaarlijks storting in de onderhoudsreserve gedaan, gebaseerd op de gemiddelde geraamde kosten van groot onderhoud voor de komende 10 jaar. De hiervoor benodigde gelden worden aan de onderhoudsreserve onttrokken. Deze onttrekking en de kosten van het regulier onderhoud zijn in de begroting opgenomen. Voor de invulling van De voormalige bibliotheek in Giessenburg wordt tijdelijk beheerd, in afwachting van een lokaal initiatief. De werklocatie in Bleskensgraaf (Kerkstraat 8) is verkocht. Tot aan de overdracht is het slechts het hoogst noodzakelijk onderhouden.

Het pand aan de Burgemeester Viezeestraat 3 in Bleskensgraaf is ingericht als servicepunt. Zodra de nieuwe werklocatie in de Spil is gerealiseerd, kan het verkocht worden. In 2015 is de woning Onderweg 2 in Arkel aangekocht om de realisatie van de 2e ontsluitingsweg l mogelijk te maken. Een gedeelte van dit perceel is gebruikt voor de op- en afrit van de 2e ontsluiting. De woning wordt verhuurd. De gemeente beheert en onderhoud het terrein en de opstallen .

Ook voor de woning in Schelluinen (Voordijk 2) wordt noodzakelijk onderhoud uitgevoerd. Voor de beide zwembaden die eigendom zijn van de gemeente Molenlanden (zwembad Schoonenburg in Nieuw-Lekkerland en De Dompelaar in Groot-Ammers) geldt dat deze met behulp van vrijwilligers tegen zo laag mogelijke onderhoudskosten worden geëxploiteerd. Dit gebeurt vanuit een taakstellend budget. De woningen die zijn aangekocht vanuit de uitkoopregeling hoogspanningslijnen, worden tegen zo laag mogelijke kosten aangehouden tot een definitieve invulling aan deze percelen is gegeven. Vanuit de duurzaamheidsambitie ligt er de opgave om in 2030 voor het gemeentelijk vastgoed energieneutraal te zijn. In 2019 is er voor een groot deel van het vastgoed een duurzaamheidsscreening gedaan en er is een pilot gerealiseerd; sporthal de Reiger is sinds 1 januari 2019 energieneutraal en gasloos. De resultaten hiervan nemen we mee bij het opstellen van het verdere verduurzamingsplan. Het vastgoed- en accommodatiebeleid en het huisvestingsplan voor het basisonderwijs zijn op 20 april 2021 vastgesteld. Nu kan een verduurzamingsplan voor het vastgoed worden opgesteld. Mede vanuit de noodzaak voor structurele bezuinigingen is een verduurzamingsfonds opgericht. Dit fonds kan worden ingezet om de kapitaallasten die voortvloeien uit de verduurzamingsopgave te dekken.

De energiebesparing die deze verduurzaming met zich meebrengt is de komende jaren als bezuiniging opgevoerd.

2.4 Paragraaf financiering

Financieringsbehoefte in 2022

In deze paragraaf informeren wij u over het voorgenomen treasurybeleid voor 2022.

Financieringsbehoefte per 1-1-2022 Te financieren investeringen en versterkte geldleningen Af: Opgenomen geldleningen Af: Nog op te nemen geldleningen Af: Reserves en voorzieningen Financieringsbehoefte 2022

Beleidsvoornemens financiering Eind 2021 beschikt Molenlanden over een positieve liquiditeitspositie die gedurende 2022 door de uitvoering van de begroting geleidelijk aan kleiner zal worden. Afhankelijk van het verloop van onze liquiditeitspositie zullen in de begrotingsperiode 2022–2025 langlopende leningen worden aangetrokken om geplande investeringen te kunnen financieren. De liquiditeitspositie wordt gemonitord op basis van doorrekeningen en planningen. Het verloop hiervan is soms moeilijk te bepalen doordat bijvoorbeeld vertraging kan optreden in uitvoering. Rentevisie 2022 De ECB blijft naar verwachting ook het komende een monetair beleid voeren waarbij de rente laag zal blijven. Eventuele inflatiestijgingen werden in augustus 2021 als tijdelijk gezien. Wel kondigde de ECB het opkoopprogramma van obligaties in december 2021 te zullen gaan afbouwen. De rentetarieven blijven naar verwachting op een zeer laag niveau. Berekening interne rente Berekening rente-omslag 2022 Toe te rekenen rente aan de taakvelden Boekwaarde investeringen en verstrekte geldleningen Rente omslag percentage (afgerond)

496.300 215.759.000 0,5

Aan de investeringen die op de staat van activa zijn opgenomen, is een rentepercentage toegerekend van 0,5 %. Deze rentebedragen komen ten laste van de begroting 2022.

215.759.000 32.679.000 22.645.000 143.305.000 17.130.000

De gemiddelde vlottende schuld, over drie maanden gezien, is voor een gemeente gelimiteerd op 8,5% van het begrotingstotaal. Voor onze gemeente komt dit voor 2022 uit op een bedrag van € 9.239.840. Onze berekende theoretische financieringsbehoefte geeft een veel hoger bedrag aan maar kan afgedekt worden door langgeld aan te trekken. De renterisiconorm Over de langlopende schuld mogen de jaarlijkse aflossingen en renteherzieningen niet meer bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. In onderstaande tabel is de verwachten ontwikkeling van deze renterisiconorm voor 2022 weergegeven: Berekening renterisiconorm 2022 (x € 1.000) 1. Begrotingstotaal 2. Wettelijk percentage 3. Renterisiconorm (1x2) 4. Renteherzieningen 5. Aflossingen 6. Bedrag waarover renterisico gelopen wordt (4+5) 7. Ruimte onder renterisiconorm (3-6)

108.704 20% 21.740 0 1.584 1.584 20.156

De bedragen aan langlopende leningen waar de gemeente de komende jaren een renterisico over loopt, blijven ruimschoots binnen de norm (wet FIDO).

Opgenomen leningen met een looptijd langer dan een jaar De huidige leningportefeuille met een looptijd van een jaar of langer telt op tot een totaal van € 32.679.000 aan het einde van 2022.

2.5 Paragraaf bedrijfsvoering Visie Bedrijfsvoering helpt ons om de beleidsdoelstellingen en maatschappelijke opgaven te realiseren. We professionaliseren van binnen, maar zijn gericht op buiten. Dat geldt zeker voor de Molenlandse manier van werken die we met een visie op bedrijfsvoering meer compleet hebben gemaakt. We brengen meer samenhang tussen de andere bouwstenen van die Molenlandse manier, namelijk onze visie en plannen voor dienstverlening, stadsen dorpsgericht werken en (zelf)organisatie. Organisatieontwikkeling In 2021 ronden we de harmonisatieopgave na de fusieperiode af. Dat vraagt om een doorontwikkeling vanuit de nieuwe basis. De organisatie heeft daarvoor een visie op bedrijfsvoering opgesteld met een doorkijk tot 2026. Naar 2026 toe investeren we in de organisatieontwikkeling vanuit zes strategieën. Voor 2022 zetten we onder meer in op: verbetering van de algehele dienstverlening, een passende personeelsbegroting en de volgende stap in ons informatiebeheer. Ontwikkelingen De bedrijfsvoering van Molenlanden ontwikkelt zich nog steeds. In 2019 zijn we gestart met het op orde brengen van de basis. Hieronder verstaan we de activiteiten die nodig zijn voor het harmoniseren van wet- en regelgeving, het verder op orde brengen van de administratieve organisatie en het beheer. In deze paragraaf zoomen we beknopt in op deze ontwikkelingen.

Dienstverlening Wat willen we bereiken? • Onze bedrijfsvoering is toekomstgericht en wendbaar, zodat we mee kunnen bewegen met onze omgeving. • We leveren uitstekende dienstverlening. De kwaliteit van dienstverlening die we naar buiten willen leveren, leveren we ook aan onze collega’s in de vakteams. • We voldoen aan de eisen die wet - en regelgeving aan ons stelt. We maken bewust keuzes welk ambitieniveau we hierin kiezen. Zo zijn we voorspelbaar en betrouwbaar als overheid. • We hebben grip op middelen en beheersen onze risico’s; we willen zelf in control zijn. Dit is de gedegenheid die de inwoners van ons als overheid verwachten. Wat gaan we ervoor doen? • De aanbevelingen uit de tussenevaluatie vertalen we in 2021 in acties voor de verdere organisatieontwikkeling. De uitvoering hiervan zal (deels) ook in 2022 doorgaan. Organisatie Wat willen we bereiken? Voor de periode 2022-2026 werken we toe naar een vitale organisatie met: A. een vaste formatie die aansluit bij de kerntaken en beleidsopgave waar de organisatie voor staat; B. een flexibele schil die aansluit bij de politiek-bestuurlijke en maatschappelijke dynamiek; C. een profiel als aantrekkelijke werkgever die vacatures kan vervullen en mensen weet vast te houden in de steeds verder krimpende arbeidsmarkt.

Wat gaan we ervoor doen? Personeelsbegroting structureel op orde brengen De huidige personeelsbegroting ondersteunt een vitale organisatie onvoldoende doordat er geen budget is gereserveerd voor

onvermijdbare kosten zoals: ziekte en de regelingen Ouderschapsverlof en Generatiepact. Om die kosten te ondervangen wordt de flexibele schil ingezet. Vanaf 2022 voorziet de personeelsbegroting in een aanvullend budget voor deze onvermijdbare kosten ter hoogte van 2% van de personeelsbegroting zijnde: € 382.000,- voor ziekte en ouderschapsverlof. Om de gevolgen van het generatiepact op te vangen is aanvullend € 100.000,- opgenomen. Vaste formatie en flexibele schil In 2020 is een benchmark naar de personeelsbegroting uitgevoerd. De vertaling hiervan naar de lokale programma’s en beleidsopgave geven aan dat de komende jaren verschuiving nodig is van capaciteit over verschillende taakvelden. Ook zien we op een aantal taakvelden een structurele ondercapaciteit. We herkennen dit, omdat hierop inhuur plaatsvindt met een structureel karakter. Voorbeelden hiervan zijn bouw- en woningtoezicht, omgeving, veiligheid en HR. De begroting 2022 en verder vraagt om een uitbreiding van de formatie door een verschuiving vanuit de flexibele schil. Met het doel mensen aan ons te kunnen binden. Daarnaast vragen een aantal beleidsontwikkelingen met een structureel karakter om een vaste bezetting om kennis vast te houden in de organisatie en de continuïteit te borgen.

Dit ondersteunt de noodzaak om vast personeel aan te trekken op werk waarvoor langdurig inhuur nodig is en nu nog veel wisseling plaatsvindt. Daarbij wordt de komende jaren (natuurlijke) uitstroom verwacht. Door nu medewerkers aan ons te binden ondervangen we schaarste om de relatief dure inhuur te voorkomen. Daarnaast wordt er met een strategische personeelsplanning gewerkt met als streven de formatie naar de toekomst te kunnen verlagen, als de juiste mens op de juiste plek zit.

Aanvullend op deze in de Kadernota beschreven ontwikkelingen is € 178.550 opgenomen in de personeelsbegroting voor uitbreiding taken openbare veiligheid en om het HR team te versterken. Daarnaast is als uitgangspunt voor de personele begroting gekozen om voortaan uit te gaan van het maximum van de functionele schalen. Het is minder bewerkelijk en geeft meer flexibiliteit bij vervanging. De hiermee samenhangende kosten bedragen ca. € 310.000. Niet in de Kadernota opgenomen maar wel inmiddels in de loop van 2021 besloten zijn enkele personele uitbreidingen voor uiteindelijk € 86.872 en toelagen voor € 35.327. Vitaliteitsbeleid Het vitaliteitsbeleid is in ontwikkeling. Voor de verbetering van een aantal arbeidsvoorwaarden en de implementatie hiervan is eenmalig € 30.000 opgenomen. Informatiebeveiliging Wat willen we bereiken? Verhogen van de gemeentelijke weerbaarheid op het gebied van de (informatie-)beveiliging van de gemeentelijke informatievoorziening en uitvoering aan de baseline informatiebeveiliging overheid (wettelijke verplichting). Wat gaan we ervoor doen? Op basis van het recent verrichtte Cybersecurity Assessment voor prioritering van de werkzaamheden in het operationeel meerjarig informatiebeveiligingsplan is er duidelijkheid ontstaan voor de jaarschijf 2022 van dit plan.

• Implementeren van de conclusies uit het Cyber Assessment zoals uitgevoerd op de gemeentelijke informatievoorziening. • Operationaliseren van de informatiebeveiligingsmaatregelen zoals beschreven in het vastgestelde tactisch informatiebeveiligingsbeleid waarmee uitvoering wordt gegeven aan de baseline informatiebeveiliging overheid (BIO).

Voor het implementeren van de maatregelen en activiteiten voor de jaarschijf 2022 van het meerjarig informatiebeveiligingsplan vragen we voor 2022 eenmalig € 144.000 aan zijnde: − € 90.000: inhuur implementatie en consultancy door externe beveiligingsspecialisten − € 54.000 inhuur projectleider Het meerjarig informatiebeveiligingsjaarplan is onderdeel van de I&ICT projectenkalender 2022. Informatiebeheer op orde Wat willen we bereiken? • We zijn in 2026 Wet Open Overheid (WOO)-proof! Dit betekent dat we door onze inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden een gelijkwaardige digitale informatiepositie te bieden, participatie mogelijk maken en verantwoording af kunnen leggen. • Realisatie van een digitaal platform met stuur- en managementinformatie en daarmee werken op basis van tijdige, juiste en volledige informatie. Wat gaan we ervoor doen? • In 2021 zijn we gestart met het project ‘Implementatie WOO’. Eind 2021 leveren we een visie Informatiebeheer en vindbaarheid op. Deze vertalen we in 2022 naar een plan van aanpak en we pakken de eerste acties op. • We gaan een pilotproject uitvoeren dat bestaat uit twee delen. In de eerste plaats realiseren we het technisch fundament van het dataplatform. Hierdoor zijn we in staat gegevens uit originele databronnen op een veilige manier beschikbaar te stellen voor het maken en presenteren van (management)overzichten.

Daarnaast gaan we aan de slag

met de ontsluiting van data uit een drietal domeinen en/of processen. Dit moet resulteren in een eerste opzet van een dashboard en rapportage voor de meldingen openbare ruimte, beheer gegevens over de buitenruimte en het Sociaal Domein. Voor deze pilot is € 249.000 opgenomen. Rechtmatigheidsverantwoording college Wat willen we bereiken? Dat het college over 2022 een rechtmatigheidsverantwoording kan afgeven waarbij de eventuele geconstateerde rechtmatigheden blijven binnen de vastgestelde tolerantiegrens. Toelichting: Tot en met 2021 geeft de accountant een rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening. Door een wetswijziging wordt vanaf 2022 het college verantwoordelijk voor het afgeven van de rechtmatigheidsverantwoording. De accountant geeft vanaf dat moment alleen nog een controleverklaring met een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening. Wat gaan we ervoor doen? • De beschrijving van de processen met een financiële rechtmatigheidsimpact beschrijven afronden en de interne controles verder professionaliseren zodat het college kan steunen op de uitkomsten van de controles voor het afgeven van de rechtmatigheidsverantwoording. Het jaar 2021 gebruiken we als proefjaar. • De kaderstelling voor rechtmatig handelen aanpassen op de nieuwe werkwijze zoals de controleverordening, de financiële verordening en het controleprotocol.

Financiën bedrijfsvoering De budgetten die tot de bedrijfsvoering worden gerekend, zijn de personeelskosten van de ambtelijke organisatie ( exclusief het bestuur en griffie) en overhead.

Bedragen X € 1.000

Rekening 2020

Directe personeelskosten aan directe taakvelden Directe personeelskosten aan overhead Subtotaal directe personeelskosten Overhead overig: Indirecte personeelskosten Huisvestingskosten Facilitaire kosten Automatisering ICT Informatiebeheer Wet Open Overheid Materieel en vervoer Overige kosten bedrijfsvoering Afschrijving en rente Toerekening overh. aan investeringen Bijdragen Sub-totaal overhead (overig) Bijdragen uit en aan reserves

Het meerjarig overzicht geeft u inzicht in de omvang en welk soort van uitgaven hier onder worden verstaan. De totale kosten van bedrijfsvoering voor 2022 zijn € 27.312.000 en dit is circa 24% van de totale begroting. De overheadkosten zijn € 13.860.000 en dit is circa 13 % van de totale begrotingsomvang. Deze percentages komen overeen met gemiddelden bij andere gemeenten. Door BBV wordt voorgeschreven dat de directe personeelskosten ook zoveel mogelijk worden toegerekend aan de directe taakvelden. De personeelskosten van de ondersteunende teams zoals financiën,

Begroting na wijz. 2021

Begroting 2022

Jaarschijf 2023

Jaarschijf 2024

Jaarschijf 2025

13.147 7.928 21.075

13.004 8.472 21.476

13.781 8.217 21.998

12.838 8.048 20.886

12.756 8.048 20.804

12.765 8.048 20.813

741 758 277 1.846 106

985 1.000 340 2.113 149

252 582 895 -410 -440 4.607 -136 25.546

195 866 1.177 -728 -123 5.974 -1.970 25.480

899 787 353 2.265 145 123 204 274 1.423 -685 -150 5.638 -324 27.312

900 809 355 2.121 155 138 182 244 1.092 -685 -123 5.188 -8 26.066

901 478 355 2.121 155 154 188 245 1.121 -685 -164 4.869 -8 25.665

901 478 355 2.121 155 173 188 245 963 -685 -164 4.730 -8 25.535

human resource, juridisch et cetera. worden niet verder toegerekend en vallen onder de overhead. De directe personeelskosten voor investeringen worden begroot op € 1.075.976 . De realisatie hiervan hangt samen met het aantal projecten. Uiteindelijke toerekening vindt plaats op basis van tijdverantwoording. Bij de formatie voor 2022 wordt uitgegaan van 266 fte voor de bedrijfsvoering. Het hogere aantal fte’s is het gevolg van de overname van 11 fte van Mee-Vivenz voor het sociaal werk. Hiermee

is € 811.787 gemoeid en heeft een budgetneutraal verloop in de begroting.

•

Indicatoren Effecten in de samenleving laten zich niet altijd tot een getal reduceren. Daarom is er voor gekozen om voor bedrijfsvoering een aantal kwalitatieve indicatoren op te nemen, naast de BBVindicatoren.

Financieel in control Rechtmatigheidsverklaring over 2022 wordt tijdig en binnen de foutentolerantie door het college afgegeven;

Organisatieontwikkeling • Organisatieontwikkeling; medewerkers ervaren meer invloed op (de manier waarop) zij regisseur zijn over hun prestaties en werkgeluk. • Dienstverlening; tevredenheid burgers over dienstverlening in ieder geval bij de servicepunten. • Dienstverlening; meldingen openbare ruimte; (vermindering klachten, snelheid afdoening), ICT in control.

Indicator Formatie per 1.000 inwoners Apparaatskosten per inwoner % externe inhuur ten opzichte van de totale loonsom + inhuur externen

Veiligheid; tijdige en juiste reactie op beveiligingsincidenten die zich voordoen.

BBV indicatoren

% Overhead t.o.v. totale lasten

2020 5,6 € 415

2021 5,6 € 473

2022 6,0 € 484

5,0% 12,8%

5,9% 13,0%

9,9% 13,0%

2.6 Paragraaf verbonden partijen Indeling verbonden partijen in risicoprofielen A. Gemeenschappelijke regelingen Maatschappelijke waarde Dienst Gezondheid & Jeugd Regio ZHZ Veiligheidsregio ZHZ Avres Reinigingsdienst Waardlanden Omgevingsdienst ZHZ Bureau Openbare Verlichting Merwede Gevudo Regio AV3 Sportpark Souburgh Natuur- en Recreatieschap Lingegebied

2

Begroting 2022

Aantal partners1

Best. invloed

€13.907.000,-

10

1 in AB

€46.227.000,€69.924.000,-

€3.845.000,€10.317.000,-

10 3

€20.355.000,-

€4.300.000,-

4

€24.839.000,-

€1.668.823,-

10

€804.000,-

€49.879,-

6

€1.150.000,€580.000,-

n.v.t. €89.000,€98.553,n.v.t.

11 3 2 4

1 in AB 1 in DB 2 in AB 1 in Bestuur 1 in DB 1 in AB 1 in DB 1 in AB 1 in AB 2 in AB 2 in AB 1 in AB

Hierbij gaat het om het aantal deelnemende gemeenten. Indirect bij NV Huisvuilcentrale Noord-Holland (HVC). 3 Regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden 2

Beleidsmatig karakter van de taken

€ 153.205.000,-

Hoog risicoprofiel Gemiddeld risicoprofiel Laag risicoprofiel

1

Bijdrage Molenlanden 2022

Risicoprofiel

B. Privaatrechtelijke partijen (bedrijven) Maatschappelijke waarde Stedin N.V.

Begroting 2022

Bijdrage Molenlanden 2022 n.v.t.

Beleidsmatig karakter van de taken

Aantal partners

Best. invloed

44

Relatief groot4 1 in AB 1 in AV5

N.V. Oasen N.V. Bank Nederlandse Gemeenten

n.v.t. n.v.t.

21 Veel

Merwede Lingelijn Beheer BV ROM-S Commanditaire Vennootschap ROM-S Beheer Gemeente Molenlanden Deelneming BV

€35.000

7

Risicoprofiel

1 in stuurgroep

n.v.t.

4

n.v.t. n.v.t.

4 1

Hoog risicoprofiel Gemiddeld risicoprofiel Laag risicoprofiel

4 5

Vertegenwoordiging in Algemene vergadering van aandeelhouders en de aandeelhouderscommissie Aandeelhoudersvergadering

C. Privaatrechtelijke partijen (stichtingen & verenigingen) Maatschappelijke waarde

Begroting 2022

Bijdrage Molenlanden 2022

Beleidsmatig karakter van de taken

Aantal partners

Best. invloed

Stichting O2A5

subsidierelatie

6

1 wethouder in gemeensch. orgaan

SIMAV Molenstichting

subsidierelatie

6

1 in AB

Stichting Inkoopbureau Midden Nederland

€35.034,-

9

1 in AB

Stichting Dieselgemaal Langerak

subsidierelatie

1

groot

Vereniging Nederlandse Riviergemeenten

€1.800,-

67

beperkt

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

€65.983,-

Veel

beperkt

Vereniging van ZuidHollandse Gemeenten

€2.500,-

52

beperkt

Hoog risicoprofiel Gemiddeld risicoprofiel Laag risicoprofiel

Risicoprofiel

toegevoegd in aanvulling op Nota VP

nieuw

toegevoegd in aanvulling op Nota VP

Paragraaf verbonden partijen De gemeente Molenlanden voert een grote verscheidenheid aan taken uit, deels doordoor samen te werken met andere gemeenten. Dat gebeurt onder andere in verbonden partijen. De gemeente blijft beleidsmatige en financiële verantwoordelijkheden houden ten aanzien van deze partijen. Wat willen we bereiken? In 2021 is de Nota Verbonden Partijen 2021-2026 vastgesteld. In die nota worden doelen gesteld en afspraken gemaakt over hoe de gemeente in die periode wil voortbouwen om de samenwerking met deze partners te versterken. De nota is een levend document dat de komende jaren, dus ook in 2022, dient om het goede gesprek te voeren als raad en college over samenwerking in en sturing van verbonden partijen. En dit concreet om te zetten in acties. Belangrijke thema’s daarbij zijn: • bewust afwegen en beoordelen waarom we samenwerken in verbonden partijen; • de doelen van gemeenteraad en college bij deze samenwerking in ogenschouw te houden; • (bestuurlijke) focus aan te brengen op basis van de risico’s en belangen van de verschillende verbonden partijen door middel van het werken met risicoprofielen; • praktische afspraken en concrete ontwikkelstappen maken. Wat gaan we ervoor doen? In 2022 krijgt de implementatie van de Nota Verbonden Partijen een vervolg voor raad, college en organisatie.

In 2021 is, in samenwerking met de verschillende verbonden partijen, een start gemaakt met het realiseren van de concrete acties. In 2022 moet dit ertoe leiden dat bijvoorbeeld: •

de P&C-cyclussen beter op elkaar zijn aangesloten;

• • • • •

afstemming met regiogemeenten en verbonden partijen meer aan de voorkant plaatsvindt; verdere ervaring wordt opgedaan met het werken met een Commissie Verbonden Partijen en het agendapunt ‘uitwisseling verbonden partijen’; de samenwerking met enkele verbonden partijen wordt geevalueerd; er aan het begin van de nieuwe raads- en collegeperiode een introductie van de verbonden partijen wordt georganiseerd; bij actualisatie van bestaande verbonden partijen (of nieuwe verbonden partijen) elementen uit de Nota Verbonden Partijen worden opgenomen.

Lijst van verbonden partijen De gemeente Molenlanden heeft te maken met diverse verbonden partijen. Deze zijn in te delen in de volgende categorieën: 1. Gemeenschappelijke regelingen (GR’en); 2. Vennootschappen en coöperaties; 3. Stichtingen en verenigingen. Hieronder treft u per categorie een overzicht aan van de verbonden partijen van Molenlanden. Per verbonden partij wordt de informatie gegeven die op grond van het BBV is voorgeschreven, soms met aanvullende informatie. Bijvoorbeeld over relevante ontwikkelingen in het komende jaar. Ten opzichte van vorig jaar is er een aantal mutaties. Zo is Molenlanden in 2021 lid geworden van de Vereniging Nederlandse Riviergemeenten en is vanaf dit jaar ook het Inkoopbureau Midden-Nederland opgenomen in het overzicht. Tegelijkertijd is Stichting Administratiekantoor Dataland uit het overzicht verdwenen, omdat deze per 1 januari 2022 ophoudt te bestaan. Ook komen de vier verenigingen van eigenaren waar Molenlanden aan deelneemt niet meer in het overzicht voor, omdat deze niet onder de definitie van een verbonden partij vallen.

Gemeenschappelijke regelingen Naam verbonden partij Vestigingsplaats Maatschappelijke waarde

Bestuurlijke vertegenwoordiging Aantal partners Financiële bijdrage Molenlanden 2022 Financieel resultaat 2022

Omvang (financieel) belang Eigen vermogen Vreemd vermogen

Avres Meerkerk Een goede dienstverlening voor de burgers van de aangesloten gemeenten die zijn aangewezen op tijdelijke voorzieningen als een uitkering, bijzondere bijstand. Besloten vennootschap tussen Avres en Kringloopbedrijf Het Goed. Wethouder Visser in AB; wethouder Lanser in AB en DB 3 € 10.317.000 - € 1.322.000 Begin 2022 20,6%

Eind 2022 20,6%

€ 10.743.000 € 2.550.000

€ 9.016.000 € 2.200.000

Risico’s

Een risico is dat op de BUIGbudgetten die van het Rijk ontvangen worden gekort gaat worden. Een afname van de uitkering met 5% levert een tekort op van € 1,4 miljoen. Een tweede groot risico is dat er door externe factoren (toename vluchtelingen of conjuncturele schommelingen) vaker beroep gedaan wordt op de sociale vangnetregelingen van Avres. Voor het opvangen van risico’s heeft Avres een reserve.

Risicoprofiel

Hoog

Ontwikkelingen 2022

Ook in 2022 heeft Avres te maken met (de gevolgen van) de crisisdienstverlening vanwege de coronamaatregelen, de werkgelegenheidseffecten van de coronacrisis, de ontwikkelingen rond en effecten op gebruik van minimaregelingen en schuldhulp en armoedebestrijding, de Wet Inburgering, het beschut werken enz.

Het bestuur van de GR Avres beraadt zich aan de hand van een Ambitienotitie en een evaluatie van de GR over de inhoudelijke en financiële koers in verband deze recente en te verwachten ontwikkelingen op de diverse taakvelden. De deelnemende gemeenten zijn in de gelegenheid daarop een zienswijze in te dienen.

Naam verbonden partij Vestigingsplaats Maatschappelijke waarde

Bestuurlijke vertegenwoordiging Aantal partners

Dienst Gezondheid en Jeugd Regio Zuid-Holland Zuid Dordrecht Het behartigen van de belangen op het gebied van Publieke gezondheid, Onderwijs, Jeugd Preventie Team en Jeugdhulp, uitgevoerd door de Serviceorganisatie ZHZ. Wethouder Lanser in AB 10

Financiële bijdrage Molenlanden 2022 Financieel resultaat 2022

€ 2.257.000 en € 11.649.000 voor Serviceorganisatie Jeugd €0

Omvang (financieel) belang Eigen vermogen Vreemd vermogen

Begin 2022 9,4% € 2.389.000 € 1.543.000

Risico’s

Risicoprofiel Pluspakketten

Eind 2022 9,4% € 2.085.000 € 238.000

In de begroting van de DG&J is een paragraaf opgenomen over de beheersing van de risico's. Financiële risico’s zijn benoemd ten aanzien van claims, de bedrijfsvoering, de uittreding van Leerdam/Zederik en de CAO. Hoog • • •

WMO-toezicht Procesconsultatie GGZ en inzet trajecten extreme woningvervuiling Deeltaak uitvoering crisismaatregel uitvoering zorgmachtiging in kader van de WvGGZ.

•

Ontwikkelingen 2022

Vreemd vermogen

€ 45.275.000

Risico’s

De Veiligheidsregio beschrijft in de begroting 2022 een vijftal risico’s waarvoor de beschikbare weerstandscapaciteit toereikend is. Deze begroting kent een structurele taakstelling van circa € 1 miljoen per jaar in combinatie met een oplopende schuldquote. Dit levert een risico op hogere gemeentelijke bijdragen op. Tijdens de bestuurlijke retraite in het najaar van 2021 volgt een nadere verkenning van oplossingsrichtingen.

10 € 3.845.000

Risicoprofiel

Hoog

€0

Pluspakketten

Onder meer: • Gevraagd en ongevraagd adviseren over trends en ontwikkeling van invloed op het risicoprofiel van de regio • Participeren en adviseren over veiligheid bij ruimtelijk beleid

• •

Naam verbonden partij Vestigingsplaats Maatschappelijke waarde

Bestuurlijke vertegenwoordiging Aantal partners Financiële bijdrage Molenlanden 2022 Financieel resultaat 2022

Omvang (financieel) belang Eigen vermogen

Inzet op langere termijn gevolgen COVID-19 Gezonde leefomgeving en Omgevingswet Aanpassing aan ontwikkelingen Jeugdgezondheidszorg

Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid Dordrecht Uitvoering van de brandweerzorg, de rampenbestrijding, de crisisbeheersing en de geneeskundige hulpverlening. Burgemeester Segers in AB

Begin 2022 10,4%

Eind 2022 10,4%

€ 4.796.000

€ 3.862.000

€ 42.762.000

• • •

Ontwikkelingen 2022

Het adviseren over brandveiligheidsvoorzieningen Adviseren over aanvragen om een evenementenvergunning Adviseren, voorlichting geven en sturen op bewustwording, gedragsbeinvloeding van inwoners, bedrijven en instanties.

In 2021 stond het beleidsplan 2022-2025 van de VRZHZ centraal. Dit beleidsplan wordt uitgewerkt in concrete jaarplannen. Zo worden In 2022 diverse ontwikkelingen gemonitord, waaronder de ontwikkelingen rondom de rechtspositie van vrijwilligers en de taakdifferentiatie in het kader van de Europese Deeltijdrichtlijn. Ook is er aandacht voor de verdere implementatie van de Omgevingswet. Afhankelijk van de uitkomsten van het haalbaarheidsonderzoek in 2021, wordt in 2022 gestart

met de realisatie van de Risk Factory Zuid-Holland Zuid. Hier kunnen realistische en interactieve scenario’s beoefend worden, zoals brandgevaar, cyberpesten, verkeersveiligheid en groepsdruk. Dit draagt bij aan de veiligheid en zelfredzaamheid van inwoners.

Naam verbonden partij Vestigingsplaats Maatschappelijke waarde Bestuurlijke vertegenwoordiging Aantal partners Financiële bijdrage Molenlanden 2022 Financieel resultaat 2022 Omvang (financieel) belang Eigen vermogen Vreemd vermogen Risico’s

Risicoprofiel

Reinigingsdienst Waardlanden

Ontwikkelingen 2022

Gorinchem Inzamelen van afval

• •

Uitvoering van in juni 2021 vastgestelde afvalbeleidsplan 2021-2025. Versterken maatschappelijke rol.

Wethouder Bikker in AB Naam verbonden partij

4 € 5.184.000

Vestigingsplaats Maatschappelijke waarde

€0 Begin 2022 26,4%

Eind 2022 26,4%

€ 993.000 € 17.798.000

€ 1.106.000 € 17.090.000

Door de sterke stijging van verwerkingskosten van afval en het niet goed scheiden van afval stijgen de totale lasten. Het gemeentelijke uitgangspunt is dat de tarieven 100% kostendekkend dienen te zijn, dit leidt dan tot een noodzakelijke tariefstijging. Het gevolg kan een kostenstijging zijn voor de huishoudens binnen onze gemeente. Hoog

Bestuurlijke vertegenwoordiging Aantal partners Financiële bijdrage Molenlanden 2022 Financieel resultaat 2022

Omvang (financieel) belang Eigen vermogen Vreemd vermogen Risico’s

Omgevingsdienst ZuidHolland Zuid Dordrecht Het behartigen van de belangen op het gebied van milieu. Wethouder Slob in AB en DB 10 € 1.739.000 €0 Begin 2022 6,1% € 4.307.000 €0

Eind 2022 6,1% € 4.708.000 €0

Er worden twee grote risico’s gesignaleerd. De eerste is dat er bezuinigd gaat worden op wettelijke taken.

Risicoprofiel Pluspakketten

De tweede is de Wet Kwaliteitsborging bouw. Hierdoor kunnen meer taken naar private ondernemingen gaan. Voor beide risico’s geldt dat door het wegvallen van volume en schaalnadelen kunnen ontstaan. Gemiddeld • • • • • • •

Ontwikkelingen 2022

•

Integraal toezicht periodiek en thematisch Klachten en meldingen bouw Ondersteuning RO (detachering) Toets ecologie Beoordelen milieueffectrapportages Advisering constructie (bij evenementen) Voorfase bodemonderzoek en -sanering Voorbereiding Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor bouwen (Wkb)

• •

Naam verbonden partij Vestigingsplaats Maatschappelijke waarde

Bestuurlijke vertegenwoordiging Aantal partners Financiële bijdrage Molenlanden 2022 Financieel resultaat 2022

Omvang (financieel) belang Eigen vermogen Vreemd vermogen

Overgang bodemtaken van provincie naar gemeenten Vervolg doorontwikkeling Zuid-Hollandse omgevingsdiensten

Bureau Openbare Verlichting Lek-Merwede Hardinxveld-Giessendam Uitvoering en beheer van de openbare verlichting. Wethouder Quik in AB en DB 6 € 103.000 € 65.000 Begin 2022 21% € 141.000 € 312.000

Eind 2022 21% € 14.000 € 287.000

Risico’s

Risicoprofiel Ontwikkelingen 2022

Naam verbonden partij Vestigingsplaats Maatschappelijke waarde

Schaalvergroting heeft veelal efficiëntie en financiële voordelen. Wij hebben echter geen invloed op de deelname van andere gemeenten. Als deelnemers uitstappen of de geleverde diensten laten te wensen over, ontstaat er een risico. De civiele elektrotechnische markt is overspannen door schaarste van grondstoffen en vakkundig personeel. Dit kan gevolgen hebben op de continuïteit, kwaliteit en kosten.

Bestuurlijke vertegenwoordiging Aantal partners Financiële bijdrage Molenlanden 2022 Financieel resultaat 2022

Omvang (financieel) belang Eigen vermogen Vreemd vermogen

een ‘houdstermaatschappij’, zij voert zelf geen operationele taken uit. Wethouder Visser in AB 11 €0 €0 Begin 2022 10,2% € 30.000 €0

Eind 2022 10,2% € 30.000 €0

Gemiddeld Aan de slag met de doorontwikkeling van de basis, bijvoorbeeld op het gebied van dienstverlening en communicatie.

Gevudo Dordrecht Het op milieuvriendelijke wijze verwerken van afval bij HVC. Gevudo heeft het karakter van

Risico’s

Deze zijn afhankelijk van de ontwikkelingen bij HVC N.V.

Risicoprofiel Ontwikkelingen 2022

Gemiddeld -

Naam verbonden partij Vestigingsplaats Maatschappelijke waarde

Bestuurlijke vertegenwoordiging Aantal partners Financiële bijdrage Molenlanden 2022 Financieel resultaat 2022

Omvang (financieel) belang Eigen vermogen Vreemd vermogen Risico’s

Risicoprofiel

Sportpark Souburgh Alblasserdam Het in stand houden en exploiteren van de sportvelden op het sportpark Souburgh, gelegen op de grens van Alblasserdam en Molenlanden. Wethouder Visser

Ontwikkelingen 2022 Naam verbonden partij Vestigingsplaats Maatschappelijke waarde

2 € 95.191 Niet bekend Begin 2022 23% € 73.000 € 1.364.000

Eind 2022 23% € 73.000 € 1.088.000

De GR beschikt over voldoende weerstandsvermogen en de risico’s die er al zijn, betreffen beheersbare, kleinere risico’s. Alle risico's zijn verder afgedekt met verzekeringen of is zijn op te vangen via het weerstandsvermogen. Laag

Bestuurlijke vertegenwoordiging Aantal partners Financiële bijdrage Molenlanden 2022 Financieel resultaat 2022

Omvang (financieel) belang Eigen vermogen Vreemd vermogen

Regio AlblasserwaardVijfheerenlanden Gorinchem Het vergroten van de regionale bestuurskracht in de regio AlblasserwaardVijfheerenlanden (AV). De afstemming wordt gezocht op basis van maatschappelijke opgaven op bestuurlijk, sociaal en fysiek niveau. De Regionale Maatschappelijke Agenda is hierbij leidend. Burgemeester Segers en wethouder Bikker in het AB 3 € 89.000 - € 401.000 Begin 2022 31,7% € 260.000 €0

Eind 2022 31,7% € 260.000 €0

Risico’s

Risicoprofiel Ontwikkelingen 2022

De activiteiten van de A&V regio beperken zich tot de Regionale Agenda en het “netwerkend samenwerken” Laag Uitvoering geactualiseerde Regionaal Maatschappelijke Agenda (RMA).

Vreemd vermogen

Niet bekend

Risico’s

Geen

Risicoprofiel Ontwikkelingen 2022

Laag -

Niet bekend

Vennootschappen en coöperaties Naam verbonden partij Vestigingsplaats Maatschappelijke waarde

Bestuurlijke vertegenwoordiging Aantal partners Financiële bijdrage Molenlanden 2022 Financieel resultaat 2022

Omvang (financieel) belang Eigen vermogen

Natuur- en Recreatieschap Lingegebied Kerk-Avezaath Het in stand houden, verbeteren en uitbreiden van de openbare recreatievetoeristische infrastructuur. Wethouder Slob in AB 4 € 0 (bijdrage is afgekocht) Niet bekend Begin 2022 20% Niet bekend