Beantwoording technische vragen SGP - nota reserves en voorzieningen

Raadsinformatiebrief Onderwerp Datum Zaaknummer Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar

: : : : :

Beantwoording technische vragen SGP – nota reserves en voorzieningen 13 januari 2021 1085681 A.Visser B.Waterman

Beste heer Lock, Op 11 januari jl. stelde u technische vragen over de nota reserves en voorzieningen. Via deze raadsinformatiebrief worden uw vragen beantwoord. De SGP constateert dat de wijze waarop Molenlanden met reserves en voorzieningen omgaat ingrijpend verandert. Voor de SGP is niet duidelijk of in het voorstel de effecten van de veranderingen wel samenhangend meegenomen. Dat leidt tot de volgende algemene technische vragen. Vraag 1: Het college stelt voor om de algemene reserve de komende periode drastisch af te bouwen. Is het college zich bewust dat het niveau, dat zij voorstelt, zelfs onder het niveau zit dat de veel kleinere gemeente Giessenlanden indertijd hanteerde (€25.000.000)? Antwoord: Wij stellen juist niet voor om de algemene reserve drastisch af te bouwen. De ondergrens die wij hebben voorgesteld is geen maximum maar een minimum. Dat hebben wij in het raadsvoorstel benadrukt. Wij hebben daarbij aangegeven dat de totale omvang van de algemene reserve ook gezien kan worden als een gedeeltelijke buffer voor risico’s met meerjarige nadelige effecten, bijvoorbeeld een lagere algemene uitkering, hogere kosten jeugdzorg en de effecten van Covid-19. De algemene reserve vormt daardoor een stevige pijler voor onze meerjarige financiële positie. Wij zijn ons bewust dat dit niveau lager ligt dan het niveau dat de gemeente Giessenlanden indertijd hanteerde.

Daarover het volgende. Medio 2015 besloot de gemeenteraad van Giessenlanden om 25 miljoen beschikbaar te houden van de algemene reserve. Dit besluit werd genomen in het kader van de bestemming van het vermogen en hield vooral verband met het bepalen van de uitgangspositie voor de op handen zijnde fusie. Er lag geen berekening aan ten grondslag. Vraag 2: Als het antwoord op 1 bevestigend is, waarom kiest het college er dan toch voor op een nu veel lager niveau te gaan zitten? Antwoord: Als voor de algemene reserve een hoger minimum gaat gelden van bijvoorbeeld € 25.000.000 dan ontstaat een grotere inflexibiliteit indien zich risico’s/calamiteiten voordoen. Immers de ruimte om deze risico’s op te vangen tussen de werkelijke stand en het minimum wordt kleiner. Verder is een overweging hierbij dat het structureel aanhouden van een omvangrijke algemene reserve niet een doel op zich is. De middelen die de gemeente verkrijgt zijn bedoeld om de publieke taken zo goed mogelijk te vervullen. Daarbij is het belangrijk dat de gemeente beschikt over voldoende buffer om risico’s en calamiteiten op te kunnen vangen, zodanig dat de continuïteit van de uitoefening van de publieke taken niet in gevaar komt.

Met dit voorstel is beoogd een balans te vinden tussen enerzijds de flexibele aanwendbaarheid van de algemene reserve voor dekking van risico’s en calamiteiten en anderzijds een vaste minimale omvang met het oog op de solide financiële positie van de gemeente. Wij zijn uitgegaan van de huidige situatie van gemeente Molenlanden met het risicoprofiel zoals aangegeven in de paragraaf risicomanagement en weerstandsvermogen en de mogelijke structurele nadelige effecten van risico’s zoals aangegeven in de inleiding van de begroting.

2 Vraag 3: Als het antwoord op 1 ontkennend is, waarom heeft het college dan niet het beste van twee werelden principe in haar voorstel meegenomen? Antwoord: N.v.t. Er worden veel bestemmingsreserves afgebouwd. Risico’s in de verschillende domeinen drukken nu uitsluitend op de algemene reserve. Dat is voor een bestemmingsreserve als het sociaal domein gekoppeld aan een open eindregeling en dus extra risicovol. Dit leidt tot de volgende vragen: Vraag 4: Is het gezien de voorgaande risico’s niet logischer om een hogere algemene reserve aan te houden dan het college nu voorstelt of om voor b.v. het sociale domein juist wel een bestemmingsreserve aan te leggen om fluctuaties in de algemene reserve te voorkomen? Antwoord: Als een hoger minimum wordt aangehouden dan biedt dat minder ruimte om de algemene reserve in te zetten voor de genoemde risico’s. Verder merken wij op dat bestemmingsreserves als risicoreserve in feite dezelfde functie hebben als de algemene reserve. Door alleen de algemene reserve te gebruiken als risicoreserve ontstaat een transparanter beeld van de ontwikkeling van de jaarlijkse begroting bij de tussentijdse rapportages en de jaarrekening. Daarbij is ook het kader van belang dat de financieel verordening aangeeft: een zo beperkt mogelijk aantal bestemmingsreserves.

Vraag 5: Wat is de reden dat het college niet kiest voor een bandbreedte met een minimum van twee maal het weerstandsvermogen en een nader vast te stellen maximum? Antwoord: Het college heeft juist wel gekozen voor een bandbreedte met een minimum van 2 maal het benodigde weerstandsvermogen. Er is niet gekozen voor een maximum om reden dat een maximum arbitrair is en de flexibiliteit van de inzetbaarheid. Een maximum instellen is mogelijk, dit betekent wel dat er criteria dienen te worden ontwikkeld voor de aanwending van de algemene reserve boven dit maximum. Vraag 6: Heeft het college, voor de berekening van de algemene reserve, de risico’s die nu op de algemene reserve komen te drukken, in samenhang meegenomen? Zo ja, kan het college die berekening dan delen, zo nee, kan het college die berekening alsnog maken? Antwoord: Wij hebben de omvang van de risico’s zoals deze zijn geïnventariseerd en berekend in de paragraaf weerstandsvermogen en risicomanagement van de begroting 2021 als uitgangspunt genomen voor het aangeven van de minimum omvang van twee maal de benodigde weerstandscapaciteit. Daarbij merken wij op dat de berekening van de omvang van het risico in genoemde paragraaf uitgaat van het principe dat een risico eenmalig wordt afgedekt door de algemene reserve en dat mogelijke meerjarige nadelige effecten worden opgevangen in de volgende begrotingen.

Vandaar dat in het raadsvoorstel bij het onderdeel ‘Aanwending van de algemene reserve, pag. 3 is vermeld dat de omvang van de algemene reserve ook als buffer gezien kan worden voor de meerjarige risico’s. Een verantwoorde berekening van de meerjarige risico’s is niet te maken omdat deze afhankelijk is van teveel aannames en onzekerheden. Vraag 7: In 4.4. staat een afwegingskader voor de vorming van bestemmingsreserves. Voor vorming van nieuwe reserves is het een logisch kader. Nu wordt het kader gebruikt om te kiezen om reserves af te bouwen of door te zetten naar de

3 algemene reserve. Waarom heeft het college i.v.m. deze exercitie niet een afwegingskader toegevoegd dat rekening houdt met het samenhangend effect van de overheveling? Antwoord: Het vertrekpunt is de huidige financiële positie van de gemeente Molenlanden en het kader zoals dat in de financiële verordening is vermeld. Van hieruit redenerend is het toetsingskader opgesteld. T.a.v. specifieke fondsen heeft de SGP de volgende vraag: Vraag 8: Jaarlijkse uitgaven leefbaarheid: u stelt voor om deze reserve op te heffen omdat de term leefbaarheid niet is gespecificeerd. Toch doet u jaarlijks €150.000 aan uitgaven. Op grond waarvan bepaalt u nu dan dat er gelden aan dit fonds onttrokken kunnen worden? Antwoord: De reserve leefbaarheid (nr. 7) heeft het karakter van algemeen dekkingsmiddel, de jaarlijkse onttrekking ad. € 150.000 is gebaseerd op een besluit uit het verleden. Daar ligt nu geen onderbouwing aan ten grondslag. Er staan geen specifieke uitgaven tegenover. Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Molenlanden, De secretaris, De burgemeester, drs. F. Jonker

drs. T.C. Segers MBA

CC: de leden van de gemeenteraad Molenlanden