Beantwoording technische vragen SGP en VVD - starterslening

Raadsinformatiebrief Onderwerp

:

Beantwoording technische vragen SGP en VVD –

Datum

:

1 maart 2021

Portefeuillehouder

:

Zaaknummer

Behandelend ambtenaar

: :

starterslening 1084911

Arco Bikker

Ronald van Oosterbos

Beste meneer Lock en Snoek,

Op 19 februari jl. stelde u technische vragen over de starterslening. Via deze raadsinformatiebrief worden uw vragen beantwoord. Toelichting:

In het debat tijdens de meningsvormende avond over de starterslening is door de SGP gewezen op de risico´s van de starterslening en het anachronistisch (‘niet passend in de tijd’) karakter van de

starterslening. De wethouder ging niet diepgaand in op de inhoudelijke aspecten die door de SGP werden ingebracht. De VVD zag weliswaar het risico van vergroting van de schuld, maar

onderkende ook de positieve betalingsmoraal binnen de regio. Beide partijen hebben zich, naar

aanleiding van het debat, nader in de kwestie verdiept. In verband met de nadere voorbereiding op het raadsdebat en een eventuele motie / amendement hebben de SGP en de VVD een aantal technische vragen.

Vraag 1:

Is het College zich bewust dat de starterslening een financieel product is en als zodanig ook

onderdeel is van de toezichthoudende rol van de Autoriteit Financiële Markten (hierna te noemen AFM)?

Antwoord:

Ja, daar is het college zich van bewust.

Vraag 2:

Is het College op de hoogte dat de AFM in haar Trendzicht 2021 d.d. 3 november 2020 in haar rapportage de startersleningen benoemt en daarin ook de risico´s van de startersleningen

signaleert en daartegen waarschuwt en de risico´s in 2021 nader in kaart zal brengen? (zie de link

2 en de bijgevoegde PDF, met hoofdstuk 4 in het algemeen en paragraaf 4.5. in het bijzonder vanaf de alinea ‘potentiële kwetsbaarheid van koopstarters in de huidige economische omgeving, vergt aandacht’). Antwoord:

Ja, daar is het college van op de hoogte.

Vraag 3:

Is het college zich bewust dat in het Financieel Dagblad in november 2020 twee artikelen aan de risico’s van de starterlening wijdt? (zie Financieel Dagblad AFM slaat alarm over te hoge

hypotheekschulden van koopstarters d.d. 3 november 2020 en Koopstarter laat je niet gek maken d.d. 20 november 2020. Antwoord:

Ja, het college is zich dat bewust.

Vraag 4:

Is het College zich bewust dat aan koopstarters op dit moment in overgrote meerderheid

aflossingsvrije hypotheken worden verstrekt die dé facto risicovol zijn bij meerjarige conjuncturele schommelingen op de woningmarkt en dat de renteaftrek terzake onderwerp kan zijn van mogelijke aanpassingen in het fiscale domein? Antwoord:

Ja, daar is het college zich van bewust. Echter, starters die een aflossingsvrije hypotheek afsluiten zullen niet voor de Starterslening in aanmerking komen. Voorwaarde van de lening is dat de lening alleen met Nationaal Hypotheek Garantie (NHG) wordt verstrekt.

Een kenmerk van een aflossingsvrije hypotheek is dat de hypotheek zonder NHG wordt verstrekt en dat er geen recht op renteaftrek bestaat.

Vraag 5:

Als het antwoord op vraag 2, 3 en 4 bevestigend is, kan het College dan aangeven of en zo ja hoe de risico´s verwerkt zijn in de verordening? Antwoord:

De Starterslening wordt verstrekt met NHG. Dat betekent voor de verkrijger van de lening dat er

een vangnet is als deze door omstandigheden de hypotheek niet meer kan betalen. De Starters-

3 lening houdt rekening met de financiële draagkracht van de verkrijger en kent hertoetsmomenten. Na het 3e, 6e, 10e en 15e jaar van de looptijd kan men een hertoets aanvragen en wordt de

draagkracht telkens opnieuw beoordeeld. Als blijkt dat men voldoende draagkracht heeft gaat men de Starterslening annuïtair aflossen.

Voor de gemeente biedt de Starterslening de waarborg dat SVn het eigen risico voor de gemeente volledig op zich neemt. Kortom, de regeling bevat voldoende garantie/veiligheid voor gemeente en voor wie de Starterslening aanvraagt.

Vraag 6:

Als het antwoord op vraag 2 ontkennend is ziet het College dan de noodzaak om de risico´s onderdeel te laten zijn van de verordening? Antwoord: N.v.t.

Vraag 7:

Is er aan de kant van het college bereidheid om te gaan werken met een eigen financiële bijsluiter,

die de starter bewust maakt van de risico´s van een starterslening, zoals die door de AFM en in de genoemde artikelen gesignaleerd worden? Antwoord:

De gemeente heeft onvoldoende expertise om een financiële bijsluiter voor de lening op te stellen. Om deze reden laten wij dit over aan SVn. SVn informeert klanten nu al over de risico’s van leningen.

Linken: Trendzicht 2021: https://www.afm.nl/nl-nl/nieuws/2020/november/trendzicht-2021 Financieel Dagblad d.d. 3 november 2020: https://fd.nl/economiepolitiek/1363124/afm-slaat-alarm-over-te-hoge-hypotheekschulden-vankoopstarters-qqb1caeTQ4q1 Financieel Dagblad d.d. 8 december 2020: https://fd.nl/fdpersoonlijk/1364486/koopstarter-laat-je-niet-gek-maken-qqb1caeTQ4q1

4

Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Molenlanden, De secretaris,

De burgemeester,

Femmy Jonker

Theo Segers

CC: de leden van de gemeenteraad Molenlanden