Beantwoording technische vragen IHP

Raadsinformatiebrief Onderwerp Datum Zaaknummer Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar

: : : : :

Beantwoording technische vragen 19 september 2024 1221331 Wethouder Harmen Akkerman Derk Verwoerd

Beste heren Stam, Leenman en Koorevaar Op 13 september 2024 stelde u technische vragen. Via deze raadsinformatiebrief worden uw vragen beantwoord. Toelichting: In de Commissievergadering van 12 september jl. ontstond onduidelijkheid omtrent de volgende aspecten: - Dekking van het IHP (jaarlijkse stelpost ??mln in de meerjarenbegroting) - Start en verder verloop van de Bestemmingsreserve IHP (eenmalig 10mln) - de onderbouwing van het benodigde budget voor ambtelijke (inhuur)capaciteit t.b.v. de uitwerking en beheersing van het IHP (structureel 65k in de meerjarenbegroting). Daarnaast roepen de antwoorden op de door de ChristenUnie fractie gestelde schriftelijke vragen van 10 september jl nog onduidelijkheid op; met name de (on)volledigheid van het concept IHP 2024. Vraag 1: Om een goed (financieel) beeld te krijgen van de opgave voor de totale PO huisvesting, dient het IHP volledig te zijn met alle schoolgebouwen om zo ook de raad inzicht te geven in de gevolgen ervan. Ook (bijna) nieuwe scholen komen tenslotte een keer ‘aan de beurt’ gegeven de wettelijke afschrijvingstermijnen. Bovendien is het een integraal plan en dus dient het alles te omvatten.

Deelt u die stelling en zo ja, bent u bereid om het huidige concept IHP 2024 te completeren voordat het door de raad wordt vastgesteld? Antwoord: We delen de stelling dat het integraal plan zicht moet geven op de totale opgave met betrekking tot de totale PO huisvesting. Daarom is op pagina 5 van het IHP een totaaloverzicht van de PO huisvesting. Deze panden zijn vervolgens verdeeld in vier categorieën. De panden uit categorie 1 zijn tussen de 3 en 5 jaar oud. Hier is de komende periode geen (vervangings)opgave te verwachten. De panden uit categorie 2 (projecten Giessen-Oudekerk en Groot-Ammers) zijn niet opgenomen omdat dit al lopende projecten zijn; de opgave hiervan is al in beeld. In dit IHP worden de panden uit categorie 3 en 4 uitgewerkt. Dit is de opgave die concreet voorligt en dit sluit aan bij de te verwachten wetgeving waarin de projecten voor de eerste 4 jaar + een doorkijk voor de 12 jaar erna gevraagd wordt. We zijn daarmee van mening dat het voorgelegde IHP compleet is en zicht geeft op de totale opgave. Voor wat betreft de opmerking dat ook (bijna) nieuwe scholen ten slotte een keer ‘aan de beurt’ komen verwijzen we u naar de vier jaarlijkse herijking van het IHP. Door deze werkwijze komen uiteindelijk alle scholen successievelijk aan de beurt.

De leerlingenprognose, een belangrijke factor bij het berekenen van de te verwachten investering, kent een horizon tot 2043. Berekening van een investering na deze datum is daarom niet zorgvuldig te maken.

Vraag 2

2 Kunt u een inschatting geven van de hoogte van de genoemde structurele stelpost in de meerjarenbegroting voor de realisatie van het totale IHP (dus alle scholen waar de gemeente verantwoordelijkheid voor draagt in de komende xx jaar)? a) Graag tevens een onderbouwing van die inschatting en daarbij tenminste aangeven exact hoeveel scholen en schoolgebouwen het bedrag structureel zou moeten dekken (bijv. ook dit jaar of volgend jaar op te leveren nieuwbouw in G-O en G-A en overige structurele kapitaallasten uit het verleden). b) Graag tevens een reactie op de in de Kadernota 2024 genoemde schatting van de structurele exploitatielast kapitaallasten van 2,3 mln voor realisatie van het IHP (pagina 2 bijlage financiële ontwikkelingen 20232033). Was dit bedrag voor dekking van de kapitaallasten voor alle schoolgebouwen of alleen de eerste xx gebouwen conform de planning van oplevering van dát beperkt aantal scholen? Antwoord: Investeringen worden geactiveerd op de balans en vervolgens in gelijke delen afgeschreven. Daarnaast wordt er rente berekend over de investering. De afschrijving + de rente vormen samen de kapitaallasten. Vervolgens kunnen de kapitaallasten op 2 manieren worden verwerkt in de gemeentelijke meerjarenraming. 1. Als jaarlijkse lasten in de meerjarenraming Deze structurele lasten moeten worden gedekt uit structurele middelen.

Dekking vanuit een egalisatiereserve zoals in het bedrijfsleven wel wordt toegepast, is niet toegestaan. De enige dekking uit een reserve wordt hierna onder 2. toegelicht; 2. Door het vormen van een kapitaallastenreserve Hierbij wordt het totaal af te schrijven bedrag in één keer ten laste van de algemene reserve gebracht, een spaarsysteem is hierbij niet toegestaan. Dit bedrag wordt in de kapitaallastenreserve gestort en vervolgens wordt jaarlijks het af te schrijven bedrag onttrokken aan de kapitaallastenreserve. Een investering wordt geactiveerd in het jaar na oplevering. Om toch alvast het budgettaire beslag van een investering zichtbaar te maken, kan een stelpost worden opgenomen in de meerjarenraming. Op deze wijze stellen we min of meer zeker dat de investeringen uit het IHP ook daadwerkelijk gedekt kunnen worden. In het raadsvoorstel wordt voorgesteld om de jaarlijkse lasten voor de te vernieuwen schoolgebouwen op te nemen in de meerjarenraming en deze in eerste instantie alvast als stelpost op te nemen. De kapitaallasten voor de bestaande schoolgebouwen + de school die in Giessen-Oudekerk wordt gebouwd, worden gedekt uit een kapitaallastenreserve. a.

De in bijlage 3 bij het IHP genoemde investeringen zijn de basis voor de berekening van de stelpost. De figuur in het raadvoorstel onder het kopje ‘extra uitleg bij de kosten’ geeft weer hoe de verwachte kapitaallasten zich zullen ontwikkelen. Daarbij staan ook de aannames bij het maken van deze berekening. Kort en versimpeld* samengevat groeien de kapitaallasten naar een bedrag van €1.589.000: Totale verwachte investering: Afschrijving in 50 jaar: Rente over initiele investering: Kapitaallasten:

€ 45.414.000 € 908.000 (€ 45,4 miljoen gedeeld door 50) € 681.000 (1,5% over € 45,4 miljoen) € 1.589.000

* de rentelasten worden berekend over het nog af te schrijven bedrag, deze dalen dus jaarlijks naarmate er meer afgeschreven is.

De kapitaallasten voor de bestaande schoolgebouwen worden gedekt uit een kapitaallastenreserve, deze komen dus niet ten laste van de exploitatie. De kapitaallasten voor de panden uit categorie 1 en de school in GiessenOudekerk zullen dus nog lange tijd geen directe invloed hebben op de exploitatie. Over de te bouwen school in Groot-Ammers zal uw Raad separaat besluiten. b.

De schatting van de kapitaallasten IHP in de Bijlage Financiele Ontwikkelingen 2023-2033 was gebaseerd op informatie uit het IHP 2021-2032, zoals vastgesteld in april 2021. Deze kapitaallasten zijn indicatief berekend voor het gehele plan. Het IHP 2021-2032 is voor berekening in 2023 op basis van de toen bekende informatie is verrijkt. Hierbij werd bijvoorbeeld een voorschot genomen op besluitvorming over scholen in Groot-Ammers en een eventueel MFC in Goudriaan. Dit verklaart onder andere de hogere kapitaallasten. Bij deze cijfers is overigens destijds een uitdrukkelijke disclaimer meegegeven, waarbij is aangegeven dat nog nadere uitwerking noodzakelijk was en dat het uitsluitend diende om een globaal inzicht te geven in opgaven die op de gemeente afkomen.

3

Vraag 3 De genoemde dotatie uit de Algemene Reserve van 10mln naar een nieuwe bestemmingsreserve IHP is beperkt onderbouwd. Dat nog niet alles bekend is wat daaruit wordt bekostigd is logisch, maar de indieners van deze vragen willen wel weten wat het college beoogt ermee te financieren. In het Raadsvoorstel staat het volgende uitgangspunt: .. .structurele exploitatielasten worden opgenomen in de meerjarenraming en de bestemmingsreserve IHP zou kunnen worden ingezet om incidentele kosten op te vangen en/of investeringen met een eenmalig karakter te doen. a) Betekent dit dat óók kapitaallasten van schoolgebouwen die niet in het huidige concept IHP staan vermeld (bijv G-O en G-A) dus niet worden gedekt uit de nieuwe bestemmingsreserve IHP, maar volgens het uitgangspunt wat hierboven staat (structureel via exploitatiebegroting) worden gedekt? Graag een toelichting op uw voornemen. b) Wat verwacht u, gegeven de huidige inschattingen aan benodigde investeringen, aan verdere (periodieke) dotaties van de bestemmingsreserve IHP nodig te hebben en geldt dat voor alle schoolgebouwen of alleen voor de in het huidige (onvolledige) concept IHP genoemde gebouwen? Antwoord: Zoals bij vraag 2 beschreven worden kapitaallasten gedragen binnen de meerjarenraming. Dit betekent dat er geen voornemen is om deze te dekken uit de Bestemmingsreserve IHP.

Deze zal wel worden ingezet om incidentele kosten op te vangen. Zoals ook blijkt uit bijlage 3 bij het IHP wordt in totaal ruim €12,5 miljoen aan bijkomende kosten verwacht, gebaseerd op het huidige prijspeil. Met de gevraagde € 10 miljoen kan zeker een groot aantal projecten worden gerealiseerd, maar waarschijnlijk is hier t.z.t. wel een aanvulling benodigd. Vraag 4 De structurele kosten voor ‘reguliere vraagstukken rondom onderhuisvesting’ schat u in op 65k per jaar structureel. Dit bedrag is onderbouwd als: ‘externe kennis en capaciteit voor gemiddeld 1 dag per week’. Daarnaast sprak de wethouder ook de verwachting uit dat er per 1 december a.s. een medewerker in dienst komt (althans, zo hebben wij dat geïnterpreteerd). a) Bevat de jaarlijks benodigde 65k ook de ambtelijke interne kosten om de kennis ook duurzaam intern op te bouwen en de externe professional te kunnen begeleiden in zijn/haar werkzaamheden, of is deze post louter toe te wijzen aan de externe professional en deze dus een gemiddeld uurtarief van ruim 156,- euro hanteert (65000/52/8)? Graag een nadere duiding van deze post. b) Graag tevens een uitleg over de aanpak van de noodzakelijke opbouw van kennis en capaciteit in de eigen organisatie nu er een keuze wordt gemaakt met name een externe professional in te zetten (zie ook de zorg die mw van der Smissen bij haar inspreekmoment uitte daaromtrent).

M.a.w.: Risicobeheersing bij uitbesteding.

Antwoord: a) Deze post is voor de externe professional. De selectie voor de externe professional en het bijbehorende uurtarief moet nog plaatsvinden. In de budgetaanvraag is een marge opgenomen om, gezien de noodzaak, in ieder geval niet vast te lopen op de financiële component. b) Afgelopen jaren is gebleken dat onderwijshuisvesting specialistische kennis vraagt. Denk hierbij aan vastgoed gerelateerde kennis, juridische kennis, projectkennis en kennis van onderwijsconcepten. Het is ons het afgelopen jaar niet gelukt om te voorzien in de nodige specialistische kennis met eigen medewerkers dan wel een vaste medewerker hiervoor te werven. Hierdoor is ook in de aanloop van het IHP gebruik gemaakt van inhuur. De verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting is per dit jaar ondergebracht binnen het vakteam Vastgoed en Facilitaire zaken. De huidige marktomstandigheden zullen naar ons beeld de komende tijd niet veranderen. Wij zien daarom in het inhuren van de nodige expertise, op het moment dat dat nodig is en vanuit het kennisveld dat nodig is, de beste en meest zekere invulling van de nodige expertise.

De uiteindelijke omvang van de invulling van deze (specialistische) expertise zal op een later moment nog worden bepaald in samenhang met de invulling binnen de bestaande formatie van de functie van de Senior Adviseur Vastgoed, waarin onder anderen een regierol voor onderhuisvesting is ondergebracht.

4 Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Molenlanden, De secretaris, De burgemeester, Femmy Jonker

Theo Segers

CC: de leden van de gemeenteraad Molenlanden