Algemene Beschouwingen PM

Kadernota 2026 Was er vorig jaar nog sprake van onrust in Europa, nu met de handelsoorlogen en de situatie in het midden oosten is deze onrust overgeslagen naar de rest van de wereld. Dit heeft ook invloed hier op Nederland. Niet alleen Nederland maar ook onze inwoners, onrust en onzekerheid. Verder de tweedeling die er is in Nederland, een deel van onze inwoners kan nauwelijks de eindjes aan elkaar knopen. Onze rol is om hier veiligheid te bieden. Hiernaast komt nog het dal van Rutte; een ravijn kan je het niet meer noemen. Het lijkt meer een vals plat. De kosten blijven stijgen voor gemeenten door toenemende taken en de taken zelf worden jaarlijks duurder. De inkomsten vanuit het Rijk blijven de komende jaren gestaag afnemen. Dit komt duidelijk naar voren in deze nota. Dit legt voldoende druk ook op ons Molenlanden. We hebben de afgelopen 2 jaar al jaarlijks € 5 ton bespaard, maar of dit voldoende is? Het legt in ieder geval de nodige druk op onze ambities. Daar waar we vorig, maar ook nog dit, jaar de uitdagingen die er lagen nog konden verwezenlijken is het nog maar de vraag hoe dit de komende jaren gaat lukken. Het lijkt financieel voor 2026 nog mee te vallen. De rijksbijdrage is naar boven bijgesteld maar de jaren er op volgt de druk op onze begroting. DG&J lijkt mee te vallen maar beide zijn wel incidenteel.

Het IHP gaat hier nu ook voor een deel druk zetten om een sluitende begroting na 2029 te realiseren. Een IHP waar recent werd aangegeven dat de budgetten die nu zijn opgenomen in de begroting waarschijnlijk ontoereikend zijn en waarschijnlijk wel 10% hoger gaan uitvallen. Dit betekent dat we als raad voor pijnlijke keuzes komen te staan. Anderzijds hebben we ook nog steeds de nodige ambities die we willen invullen. Al met al een lastige, financiële, spagaat. De vraag ligt dan ook voor waar willen we prioriteiten aan geven en waar kan het een stapje minder of zelfs wel stappen minder. Als raad hebben we al de nodige sessies gehad om aan te geven waar prioriteiten liggen. Lastige keuzes die wij, gezien de voorliggende kadernota, nog niet hoeven te nemen. De wethouder Financiën heeft met het ambtelijke apparaat een voorzet gegeven en hieruit komt naar voren dat er € 1,5 miljoen te besparen valt. De wethouder was tijdens de presentatie in april hierover teleurgesteld en zou met een aangescherpt voorstel terugkomen. In deze kadernota vinden we hierover niets meer terug! Welke ambities hebben wij als PM voor de komende jaren? Ik kom hier verder nog op terug. De nu voorliggende kadernota is beleidsarm en is voor 2026 sluitend. Pas in 2028 zien we dat deze, zonder verdere bezuinigingen, niet meer sluitend is. Het volgende college heeft een uitdaging na maart volgend jaar.

De vraag blijft dan in onze ogen ook staan ”kijk welke bezuinigen en mogelijk zijn”. Presenteer deze aan de raad die dan uiteindelijk de keuzes kan maken.

Hiernaast de vraag welke ambities zien wij als raad maar zeker als PM. Kijkend naar de voorliggende kadernota dan is het beeld dat er weinig tot geen beleid in is opgenomen. Deze nota is intern gericht en m.n.. op het verstevigen van de positie van het ambtenarenapparaat. De impacteur die nu ingezet is, bevestigt dit beeld.

Woningbouw. Dit blijft een heet hangijzer. College neem het voortouw om actief in te zetten in het verwerven van gronden en hier woningen te realiseren. Laten we niet langer afhankelijk zijn van projectontwikkelaars. Richt je op Betondak maar ook Bleskensgraaf West, dit als grotere projecten en faciliteer daar wat mogelijk is. Verder kijk wat er per kern/dorp aan mogelijkheden ligt en welke rol de gemeente hier kan spelen. In ieder dorp komt wel de roep om meer woningen te realiseren. Er moet meer dan wat er nu gepland staat, en in de tijd steeds verder naar achteren geschoven wordt, gerealiseerd gaan worden. Energie. Daarnaast zien we de ontwikkeling van duurzame energie met vertrouwen tegemoet. We moeten vanuit de RES onze ambities verder vorm geven. Vertragen of op een andere wijze vorm geven is voor ons geen optie. De eerste stappen in uitvoering dienen volgens ons wel volgend jaar gezet te gaan worden. Tot op heden blijft het echter stil rond dit onderwerp. Welke mogelijkheden ziet het college om dit proces te versnellen? Hiernaast speelt de energie congestie. Hier krijgen wij op niet al te lange termijn mee te maken. Energie zekerheid is dadelijk niet meer te garanderen. Landbouw Hetzelfde geldt voor de stikstofreductie. Hier kunnen we heel lang met elkaar over praten, en dit hebben we de afgelopen jaren zeker gedaan, maar nu de stappen zetten.

Hierdoor zijn we nu als Nederland op een achterstand gezet en zijn er ingrijpende maatregelen nodig. Maatregelen die onze boeren zeker gaan voelen. Echter het neemt ook de onzekerheid weg waar, veel, boeren al jaren mee leven. Stappen die nodig zijn om boeren, maar zeker ook onze andere inwoners, weer een perspectief te geven. Hierbij denken we dan aan de woningbouw die vlot getrokken kan worden. Milieu heeft de komende jaren zeker de aandacht nodig. Niet alleen de NO2 reductie maar ook zeker de CO2. Ook bij deze laatste dienen de nodige stappen gezet te worden om een reductie te bereiken die voldoet aan de Europese, lees Brusselse, normen. Een project als Herenboeren is het in onze ogen zeker waard om als gemeente aandacht aan te schenken. Werken aan biodiversiteit kan zeker zonder dat hier grote kosten mee gemoeid zijn. Aandacht moet hier wel voor zijn en ik ga er vanuit dat de afdeling Groen van de gemeente deze hier zeker voor heeft.

Mobiliteit. Hierover wordt nu al jaren gesproken maar voor een plattelands gemeente als Molenlanden wordt hier geen oplossing geboden. Dat wat er nu in het contract met de Provincie Zuid Holland en Qbuzz is opgenomen biedt geen soelaas voor onze gemeente.

Hier moeten andere initiatieven ontwikkeld worden om te komen tot een oplossing voor onze burgers. Goed als we als gemeente, maar ook met andere gemeenten met dit probleem met de Provincie hierover aan tafel gaan zitten. Cultuur. Cultuur is meer dan een zeepkistenrace, het is een onderdeel van onze identiteit. Tot op heden zijn er weinig tot geen initiatieven/ stimulatie vanuit de gemeente. Kan er geen stimuleringsbudget vrijgemaakt worden om cultuur onder de aandacht te brengen. Organisatie. Deze is door ons vorig jaar al genoemd als actiepunt. In de kadernota wordt hier nu voldoende aandacht aan gegeven. Blijft openstaan welke aanpassingen zijn er in ons organisatiemodel noodzakelijk om deze beter dan nu te laten functioneren. Verder welke visie hebben we nu op het werven van personeel. Uit alle stukken die nu vanavond besproken worden komt de personeelskrapte iedere keer bovendrijven. Als laatste de opvang van asielzoekers. De spreidingswet is nog steeds van kracht en hier hebben wij mee te maken. Natuurlijk willen wij mensen opvangen maar wel in de schaal van onze dorpen. Draagvlak creëren bij onze inwoners is hier van belang.