Algemene beschouwingen 2024 VVD

1

Kadernota 2025 versie 0.3 Voorzitter, ____________________________________________________________________________ Ja/nee? Telefoon + Sonos-box. Gebruik van YouTube. Ik heb u allen enkele zinnen uit een zeemanslied laten horen. Het lied is getiteld ‘Hoor je het ruisen der golven’. Het is een hit uit 2009 van muzikanten die zich de SUNSTREAMS laten noemen. Een vrolijk deuntje dat eindigt in een ‘snik’. Ik heb deze intro gekozen vanwege de verwijzingen die in het lied zitten en waar ik op terug kom tijdens mijn bijdrage. ______________________________________________________________________________ Boven mijn bijdrage staan 3 drie woorden. Dat zijn wind, huishoudboekje en Thorbecke. Om maar direct met de deur in huis te vallen, dit jaar parafraseer ik de Algemene Beschouwingen en de latere bespreking van de Begroting, niet. Eerder heb ik weleens de vorm gekozen in de richting van het televisieprogramma 'Even tot hier'. Ik heb nu echter geen goed alternatief kunnen vinden. Excuses daarvoor. Maar ik hoop u wel weer ‘bij de les’ te hebben getrokken met de muzikale intro. Natuurlijk heb ik wel gedacht om een associatie met de zee te maken. Want onze aardbol bestaat immers voor meer dan driekwart uit water waarvan het overgrote deel oceanen en zeeën zijn. Noodzakelijk voor het leven; van de mens maar ook voor plant en dier. Wij maken ook gebruik van die ‘waterplassen’.

Denk bijvoorbeeld aan scheepvaart en visserij. En op de bodem liggen er veel noodzakelijke kabels en buizen voor stroom, grondstoffen en data die dienstbaar zijn aan onze samenleving. En natuurlijk is er meer dan voldoende ruimte om windturbines te plaatsen. Gelukkig gebeurt dat al op grote schaal. Geconcentreerd. En dus niet in kleine plukjes op diverse locaties op land. En zeer zeker niet in gebieden die dichtbevolkt zijn. Eigenlijk een gruwel dat doet denken aan de bedrijfsterreinen die veelal in de vorige eeuw bij elk plaatsje en/of dorpje werden ingetekend en gerealiseerd. In mijn termen was dat klein-en-verkeerd-RO- beleid. Dat geldt mm ook voor windturbines. Verpesting van het landschap en een nog onbekend effect op de gezondheid van mens en dier. Maar goed. Ik vul mijn 10 minuten niet alleen maar met onze wens om gebruik te maken van wind op zee. Hoewel de windrichting van de VVD, ook op andere beleidsgebieden, u in deze bijdrage niet zal verbazen. In eerdere bijdragen aan een Kadernota heb ik enerzijds teruggekeken en anderzijds vooruitgeblikt. De terugblik is ingevuld door mijn collega-raadslid Arno van den Hof, bij zijn bijdragen aan de Jaarrekening 2023 en de Zomernota 2024.

2 Duidelijk is wel dat de ‘vette’ jaren voorbij zijn en dat we ons moeten focussen op de financiën van de gemeente Molenlanden.

Je moet eerst centen verdienen, voordat je ze kunt uitgeven. In de kern moet je dagelijkse huishoudboekje op orde zijn. Voor ons als VVD is financiële degelijkheid een randvoorwaarde om goed te kunnen besturen. Dat maakt dat je bestedingsruimte hebt voor het welzijn en welbevinden van je burgers, voor het borgen van het voorzieningenniveau, voor subsidies, voor onderhoud en voor heel veel zaken waar je als gemeente direct of indirect voor staat gesteld. Uit de Kadernota tekenen wij op dat wij in andere financieel, klimatologische, omstandigheden zijn beland. Ons huishoudboekje is niet op orde. Uiteraard hebben we onze buffers en een mooie Algemene Reserve. Maar die moeten we in principe gebruiken om bijzondere en incidentele uitgaven mee te dekken. Een structurele inzet van de AR om gaten dicht te lopen, is wat de VVD betreft zeker niet wenselijk. Omdat we onze zaken niet op orde hebben, zullen we keuzes moeten gaan maken. Waarschijnlijk pijnlijke keuzes, want zoals het College al heeft aangegeven, de bezuinigingen ‘onder de motorkap’ zijn al doorgevoerd. Dus moeten we de franje achter ons laten. Leuke zaken kunnen voorlopig niet. Niet alles kan, maar je hoeft ook niet alles spreekwoordelijk uit te kleden. Keuzes maken zal het credo worden. Integrale afwegingen maken en daar open en transparant over communiceren met de inwoners.

En je tevens realiseren dat je met kleine zaken en bijdragen natuurlijk best wel veel kunt betekenen voor de samenleving. Dat zaken anders zullen moeten worden ingericht en vormgegeven zal voor iedereen duidelijk zijn. Daarbij is voor ons eigenlijk niets heilig. Of eigenlijk toch 1 ding. Simpelweg belastingen verhogen is wat ons betreft geen begaanbaar pad. Noodgedwongen zal de Afvalheffing de inwoners al meer gaan kosten. Maar buiten de inflatiecorrectie, zijn andere verhogingen voor ons onbespreekbaar. Aan de uitgavenkant moet echter alles bespreekbaar kunnen zijn. Dus niet alles opzij zetten om 1 dossier te financieren, maar integraal kijken wat mogelijk is met daarbij vooral oog voor de portemonnee van de inwoners (waaronder vooral degenen die het nu al moeilijk hebben) en de leefbaarheid in onze kernen. Verenigingen zijn daarbij van zeer groot belang. Daarnaast moeten we organisatie hebben staan die toegesneden is om haar taken te kunnen uitvoeren. Maar dan wel een organisatie die ik zou willen karakteriseren als ‘lean en mean’. Uiteraard is alles belangrijk. Maar niet alles kan en niet alles moet. En we kunnen niet alles voor morgen of overmorgen regelen. Vz en collega-raadsleden, Ik geef u enkele concrete suggesties mee waar wij in de fractie aan denken: • kritisch kijken naar de verdere ontwikkelingen en investeringen rond het werelderfgoed Kinderdijk.

• verdere fasering van het IHP • verdere fasering van de uitrol van het Accomodatiebeleid

3 • • • • •

een taakstellende bezuinigingsopdracht van 5 tot 10 % voor alle GR's een taakstellende bezuinigingsopdracht voor alle Molenlandse vakteams van 5% zodat de apparaatskosten met dat percentage verminderen intensivering van de wervingscampagne om de inhuurkosten structureel te beteugelen kritisch kijken naar de WMO-uitgaven En....wellicht punten/accenten van de andere partijen waar wij in mee willen denken (pm)

Maar eigenlijk zou ik voor 2025 willen inzetten op een kerntaken-discussie. Dit om een scherp beeld te krijgen op: 1. Wat moeten we doen omdat we dat wettelijk verplicht zijn? 2. Wat moeten wij doen als gemeenteraad omdat wij vinden dat we dat echt niet kunnen nalaten. 3. Tot slot een categorie 'nice to have of nice to do'. Dan nog iets over het Huis van Thorbecke. Een collegelid gebruikte dat in zijn antwoorden in de commissievergadering met Gorinchem over de RES. In de kern voerde hij dat op om de bestuurlijke verantwoordelijkheid van de provincie te duiden inzake de turbines. Hij sprak van het huis van Thorbecke met 4 kamers. Los van het feit dat dit niet de exacte invulling is, hecht ik eraan om met het collegelid te delen dat de basis van het Huis terugvoert naar 1848 en dat er inmiddels tientallen wijzigingen van de grondwet zijn doorgevoerd. Hij zal daarmee bekend zijn. Maar bovenal is in dat Huis ruimte voor overleg, om je belangen met elkaar te delen, om risico’s met elkaar te bespreken, je gesprekspartners serieus te nemen en zeker niet met praktisch onmogelijke opdrachten op te zadelen. In dit alles staat het belang van de burger in directe zin voorop. Bestuurlijke dwang is daarbij, veelal, geen goede raadgever. Toch vindt dat plaats in het RES-dossier. Exemplarisch hierbij is wel de recente brief van de Provincie.

Vooral de stekelige ‘nota bene’ aan het einde van de brief, zou elke bestuurder moeten aanzetten tot een goed functioneringsgesprek binnen dat mooie Huis van Thorbecke. Vz, ik rond af. Ik wens ons een goede discussie toe om met elkaar te komen tot een gezonde financiële positie van de gemeente Molenlanden. Er zal links en rechts best een harde noot gekraakt moeten worden want dit proces zal vast niet rimpelloos kunnen verlopen. Maar ik heb er vertrouwen in, dat dit ons zal gaan lukken. Tot slot een compliment voor het ambtelijk apparaat voor het opstellen van de Jaarrekening 2023, de Zomernota 2024 en deze Kadernota. Daarnaast dank voor de antwoorden op de gestelde technische (en soms politiek gekleurde) vragen. BS 1 juli 2024.