Accountantsverslag 2025 - gemeente Molenlanden - DEF

Accountantsverslag 2025

Aan de gemeenteraad van de gemeente Molenlanden Postbus 5 2970 AA BLESKENSGRAAF Onderwerp Accountantsverslag 2025 Datum 29 juni 2026 Kenmerk 312020002.26.561

Geachte leden van de gemeenteraad, Wij hebben de controle van de jaarrekening 2025 van uw gemeente afgerond. De jaarrekening van gemeente Molenlanden is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Met dit accountantsverslag informeren wij u over onze belangrijkste controlebevindingen. Op 4 juni 2026 hebben wij een aantal controlebevindingen reeds besproken met uw controller en met medewerkers van het Team Financiën. Wij bespreken onze bevindingen op 29 juni 2026 met de auditcommissie. Wij hebben bij de jaarrekening 2025 op 29 juni 2026 een goedkeurende controleverklaring afgegeven. Ons accountantsverslag is bedoeld om u te ondersteunen in de beoordeling van de jaarrekening 2025. De bevindingen en beschouwingen in dit verslag komen voort uit onze controlewerkzaamheden en diverse besprekingen die wij met uw medewerkers hebben gevoerd. Voor de goede orde vermelden wij dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole. Wij maken u erop attent dat voor dit accountantsverslag een beperkte verspreidingskring geldt. Het accountantsverslag is uitsluitend bestemd voor de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders. Wij geven u toestemming om dit accountantsverslag te publiceren via de agenda’s van de raadscommissies en de gemeenteraad.

Met vriendelijke groet, Publieke Sector Accountants B.V. ValidSigned door R. van Hattem Msc RA op 29-06-2026

R. van Hattem MSc RA

Publieke Sector Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Utrecht onder nummer 69411409.

Inhoudsopgave Contact: De volgende personen kunnen benaderd worden bij vragen met betrekking tot dit accountantsverslag:

Managementsamenvatting 1. Onze controleaanpak en de uitkomsten daarbij .... 1 2. Financiële positie en resultaat .............................. 6

Ralf van Hattem 06 – 1234 5175 rvanhattem@psa-ra.nl

Rashadell Varlack 06 – 2305 8971 rvarlack@psa-ra.nl

3. Bevindingen eindejaarscontrole.......................... 12 4. Interne beheersing ............................................. 19 5. Overige aangelegenheden .................................. 21 6. Bijlage: verplichte tabel SiSa ............................... 29

Managementsamenvatting Algemeen beeld

Belangrijkste bevindingen

De controle van uw jaarrekening is goed verlopen. Uw organisatie is goed in staat om een kwalitatief goede jaarrekening op te stellen, inclusief het bijbehorende balansdossier. De samenwerking hebben wij wederom als prettig ervaren. De gemeente heeft opnieuw verbetering laten zien ten opzichte van voorgaande jaren.

Hieronder hebben wij de belangrijkste bevindingen opgenomen naar aanleiding van de controle van uw jaarrekening 2025. ▪ Het valt op dat het gerealiseerde saldo jaarlijks afwijkt van de begroting na wijziging. In 2025 was het saldo van baten en lasten volgens de begroting na wijziging € 3,5 miljoen (negatief). Het saldo was uiteindelijk was € 9,6 miljoen (positief). Dat is een afwijking van € 13,2 miljoen. Na reservemutaties is het saldo € 12,6 miljoen positief en wijkt met dit bedrag af van de begroting. ▪ De voorziening wethouders pensioenen is aangepast in verband met de overdracht aan het ABP met ingang van 2028. De impact hiervan is € 1,6 miljoen. Deze aanpassing is verwerkt in de jaarrekening 2025. ▪ Er is sprake van een incidentele afwijking bij de rechtmatigheidsverantwoording van € 5,96 miljoen De oorzaak van onrechtmatigheid bij de exploitatie van het maatschappelijke vastgoed ligt in het feit dat onvoldoende invulling is gegeven aan de vereisten om de betreffende organisatie als publiekrechtelijke instelling (PRI) te kwalificeren. ▪ In 2025 heeft uw gemeente winst genomen op diverse grondexploitaties. Naar aanleiding hiervan heeft u een VPB-verplichting (last) berekend van 158.000 over 2025. Daarnaast was er als sprake van een verplichting uit 2024 van 31.500.

Vanwege verrekenbare verliezen uit voorgaande jaren is er echter geen sprake van een terechte last en schuldpositie.

Onze belangrijkste conclusie De strekking van onze controleverklaring bij uw jaarrekening 2025 is goedkeurend. Wij hebben een enkele ongecorrigeerde fouten en onzekerheden opgenomen in de foutenevaluatie. Uw rechtmatigheidsverantwoording Het college van burgemeester en wethouders heeft rechtmatigheidsfouten geconstateerd die groter zijn dan de verantwoordingsgrens. De totale begrotingsonrechtmatigheid bedraagt € 2,1 miljoen, hiervan is € 1,9 miljoen als acceptabel aangemerkt. Daarnaast is er sprake van onrechtmatige inkopen van € 6,3 miljoen en niet-naleving van subsidievoorwaarden van € 231.000. De totale (netto) onrechtmatigheid bedraagt € 6,8 miljoen. Dit past niet binnen de verantwoordingsgrens van € 2,7 miljoen. De niet-acceptabele onrechtmatigheid heeft vooral betrekking op één specifiek inkoopcontract dat in december 2024 is afgesloten. Ten aanzien van het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium zijn er geen bevindingen geconstateerd. Financieel resultaat Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten in 2025 bedraagt € 9,6 miljoen positief. Uw eigen vermogen neemt daarom toe. Per saldo is tussentijds € 3,0 miljoen onttrokken aan de reserves, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2025 € 12,6 miljoen voordelig bedraagt.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Actualiteiten ▪

▪

De commissie BBV heeft een advies gepubliceerd op basis waarvan de voorschriften de verwerking van arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van gelijkblijvend volume mogelijk komt te vervallen. De grens voor accountantscontrole in het landelijk protocol is aangepast.

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

1

1.

Onze controleaanpak en de uitkomsten daarbij

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

Reikwijdte van de controle

1

1. Onze controleaanpak en de uitkomsten daarbij Met de opdrachtbevestiging van 12 augustus 2025 (kenmerk 312020002.25.492) heeft u ons de opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2025. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. De doelstelling van de controle is het afgeven van een controleverklaring bij de jaarrekening van gemeente Molenlanden. In dit accountantsverslag geven wij een toelichting op de bevindingen naar aanleiding van de controle. Onze controle wordt verricht in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse Controlestandaarden en de beleidsregels toepassing Wet normering topinkomens (WNT). Tijdens de uitvoering van de oorspronkelijke controleplanning hebben zich geen wijzigingen van materieel belang in de reikwijdte voorgedaan. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2025 voldoende voor de doelstelling van onze controle.

Materialiteit

De materialiteitsbepaling bij de gemeente Molenlanden is gebaseerd op het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) en het door uw gemeenteraad vastgestelde controleprotocol ‘Controleprotocol 2025’ en het ‘Normenkader 2025’ zoals vastgesteld door de gemeenteraad d.d. 27 januari 2026. De bij onze controle van de jaarrekening 2025 toegepaste goedkeuringstoleranties bedragen derhalve: Bron: jaarrekening 2025*

Fouten

Goedkeuringsmaterialiteit

€ 2.742.860

*de totale lasten (incl. stortingen in de reserves) op basis van de (concept-)jaarrekening 2025 bedragen € 137.143.000 (excl. reservemutaties).

De gemeenteraad heeft in het controleprotocol de rapporteringstolerantie vastgesteld op 5% van de goedkeuringstolerantie en bedraagt derhalve € 137.000. Uw gemeente hanteert voor de rappporteringstolerantie een percentage van de goedkeuringstolerantie. Door de wijziging van het BADO c.q. de verhoging van de goedkeuringstolerantie is de rapporteringstolerantie ook hoger dan in voorgaande jaren.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

Voor de jaarrekeningcontrole 2025 hebben wij een aantal aandachtspunten geïdentificeerd die een verhoogd (bruto) risico kunnen vormen op fouten of afwijkingen in de financiële verslaggeving, vóórdat er beheersingsmaatregelen zijn toegepast om deze risico’s te beperken. Deze risico’s kunnen een materiële fout in uw jaarrekening veroorzaken en mogelijk impact hebben op de bedrijfsvoering. Het opnemen van een risicogebied of aandachtspunt in deze opsomming betekent niet dat daadwerkelijk sprake is van risico’s die zich manifesteren. De aandachtspunten zijn enkel bedoeld om aan te geven dat wij tijdens onze controle (extra) aandacht hebben besteed aan deze gebieden. De risicogebieden voor deze jaarrekening zijn als volgt: ▪ De actualiteit van de gevoerde administratie(s), gericht op de betrouwbaarheid van de (tussentijdse) informatievoorziening. ▪ Voorzieningen: vanwege het schattingselement en de daarmee samenhangende (subjectieve) schattingsonzekerheden. ▪ De waardering van activa als gevolg van schattingselementen. ▪ Naleving van de (Europese) aanbestedingsregels en het onderkend corruptierisico hierbij. ▪ Het risico op het ontbreken van een prestatieverklaring in het inkoopproces. ▪ Het risico op een onrechtmatige handmatige betaling.

▪ De waardering en risico inschatting met betrekking tot lopende grondexploitaties, inclusief de geldende regels rondom het tussentijds winstnemen. ▪ Risico’s en onzekerheden in het sociaal domein, waaronder Pgb’s, Wmo en jeugdzorg ▪ Uw fiscale positie in het kader van de vennootschapsbelasting (Vpb). ▪ Vanuit de controlerichtlijnen dienen wij specifiek aandacht te besteden aan de mogelijkheid die het management heeft om specifieke controlemaatregelen te omzeilen. Dit risico is niet uniek voor uw gemeente. Belangrijke voorbeelden zijn de memoriaalboekingen (handmatige (correctie)boekingen) en posten die gezien hun aard schattingselementen in zich hebben. ▪ De getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording. ▪ De voortgang en status van de (noodzakelijke en gewenste) verbeteringen met betrekking tot de kwaliteit van de interne beheersing. ▪ Voortgang van de (geplande) kwaliteitsimpulsen aan uw IT-omgeving. Ter voorkoming van een materiële fout in de jaarrekening heeft u voor bovenstaande risicogebieden interne beheersingsmaatregelen getroffen. Wij hebben ons tijdens de controle gericht op de opzet en het bestaan van de door u ingerichte beheersingsomgeving, die deze risico’s moeten verkleinen. Voor een toelichting op een aantal onderkende risico’s en aandachtpunten verwijzen wij naar het hoofdstuk ‘belangrijke bevindingen’.

Daarnaast verwijzen wij u naar onze bevindingen in het hoofdstuk ‘Interne beheersing’.

De baten en lasten, alsmede balansmutaties

Uw gemeente maakt gebruik van 34 specifieke uitkeringen die verantwoord zijn via de SiSa-bijlage in uw jaarrekening. Op basis van uw controleprotocol en normenkader hebben wij de naleving van het financieel rechtmatigheidskader voor uw gemeente met betrekking tot deze specifieke uitkeringen gecontroleerd. Hierbij zijn geen materiële bijzonderheden geconstateerd.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

2

Aandachtspunten voor controle en rapportage

Onze conclusie is derhalve dat de baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen, rechtmatig zijn weergegeven in de jaarrekening 2025.

De jaarrekening voldoet aan het BBV

Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de baten en lasten van gemeente Molenlanden. Daarnaast vereisen zij van het college van burgemeester en wethouders het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, die vaak – vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken – inherent onzeker zijn. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van gemeente Molenlanden zijn uiteengezet in de jaarstukken 2025 in het onderdeel ‘Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling’. Wij hebben het door het college van burgemeester en wethouders toegepaste proces voor belangrijke verslaggevingsgrondslagen geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij hebben de toepassing van de juiste methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggeving beoordeeld. Wij zijn van mening dat de verslaggevingsgrondslagen en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent zijn gebruikt: de jaarstukken voldoen aan het BBV (Besluit begroting en verantwoording).

De rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening

In de jaarrekening 2025 legt uw college van burgemeester en wethouders verantwoording af over een drietal rechtmatigheidscriteria die niet expliciet blijken uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door de gemeenteraad vastgestelde kaders zoals de begroting en verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de gemeenteraad vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de gemeenteraad bepaald en bedraagt 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 2,7 miljoen. Er zijn afwijkingen geconstateerd boven dit grensbedrag en toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording in uw jaarrekening.

Wij gaan hier in hoofdstuk verder op in.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

3

met betrekking tot specifieke uitkeringen zijn rechtmatig

Naar aanleiding van onze jaarrekeningcontrole resteren er ongecorrigeerde afwijkingen. Door ons gerapporteerde bevindingen zijn niet materieel (dus hebben geen invloed op de strekking van onze controleverklaring). De overige bevindingen zijn naar onze mening van belang voor uw beoordeling van de jaarstukken en de verdere kwaliteitsverbetering van de administratieve organisatie en interne beheersing. Voor de (niet materiële) fouten en tekortkomingen in de jaarstukken verwijzen wij u naar de diverse onderdelen van dit rapport.

Goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid en rechtmatigheid

Wij zijn van oordeel dat de jaarrekening 2025 van gemeente Molenlanden een getrouw beeld geeft van het eigen vermogen op 31 december 2025 en het resultaat over 2025. Onze conclusie is dat de baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen, rechtmatig zijn weergegeven in de jaarrekening 2025. Hierbij geldt als voorwaarde dat de door ons gecontroleerde jaarrekening ongewijzigd door de gemeenteraad wordt vastgesteld. Wij verzoeken u derhalve ons een door voorzitter en de griffier ondertekend besluit van de vastgestelde jaarrekening te verstrekken. Mochten nog wijzigingen worden aangebracht in de definitieve versie van de jaarrekening dan dienen wij deze te beoordelen alvorens onze controleverklaring hierbij mag worden opgenomen.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

4

Geïdentificeerde fouten in de jaarstukken

5

2.

Financiële positie en resultaat

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

6

2. Financiële positie en resultaat

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

In het Bbv, de verslaggevingsregels voor gemeenten, wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen (dat bestaat uit de algemene reserve en de bestemmingsreserves) worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten in 2025 bedraagt € 9,6 miljoen positief. Per saldo is tussentijds € 3,0 miljoen onttrokken aan de reserves, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2025 € 12,6 miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. 2025

2024

2023

2022

2021

2020

2019

Eigen vermogen per 1 januari

145,4

140,6

135,3

131,4

137,5

98,4

97,4

Tussentijdse resultaatbestemming

-/- 3,0

-/- 3,3

-/- 5,0

-/- 4,8

-/- 12,9

35,3

0,9

Gerealiseerd resultaat

12,6

8,1

10,3

8,7

6,8

3,7

0,1

Totaal (‘gerealiseerd saldo van baten en lasten’)

9,6

4,8

5,3

3,9

-/- 6,1

39,1

1,0

155,1

145,4

140,6

135,3

131,4

137,5

98,4

Eigen vermogen per 31 december

De tussentijdse resultaatbestemming bestaat uit de toevoegingen aan en onttrekkingen uit de reserves, in overeenstemming met de besluiten van uw gemeenteraad. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2025 62% van het balanstotaal (op 1 januari 2025 66% van het balanstotaal). In de toelichting op balans bij het onderdeel eigen vermogen van de jaarrekening geeft het college van burgemeester en wethouders een nadere toelichting op de mutaties in het eigen vermogen over het jaar 2025. Wij verwijzen u naar deze toelichting. Als signaalwaarde voor de solvabiliteitsratio geldt volgens de VNG een percentage van 20%. Bij een solvabiliteitsratio lager dan 20% bevindt de gemeente zich op glad ijs. In de begroting 2025 heeft de gemeenteraad de solvabiliteit bepaald op 46,5% en op basis van de jaarrekening 2025 bedraagt de solvabiliteit 57,3%. De solvabiliteit is derhalve 10,8 procentpunten hoger dan begroot. Ter vergelijking hebben wij de solvabiliteit van een aantal gemeenten opgenomen. Daaruit blijkt dat de solvabiliteit van uw gemeente per 31 december 2025 (57,3%) boven het niveau van de gemeenten van Nederland ligt.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

7

De vermogenspositie van uw gemeente neemt in absolute zin toe

8

Ter vergelijking over 2024: Gemeente Nederland Zuid-Holland Gemeenten groter dan 25.000 inwoners en kleiner dan 50.000 inwoners Gorinchem Krimpenerwaard Molenlanden (2025) Vijfheerenlanden Altena

Solvabiliteit 2023 39,3% 42,0% 40,1% 44,6% 40,1% 57.3% 22,8% 26,7%

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

Resultaat 2025 is beïnvloed door reservemutatie(s)

Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar wordt weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van de door u genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de bestuurlijke besluitvorming. Concreet betekent dit voor uw gemeente het volgende:

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

9

Exploitatieresultaat (in € 1.000.000) Totale baten

146,8

Totale lasten

137,1

Gerealiseerde saldo van baten en lasten voordelig

9,6

Af: stortingen in reserves

10,4

Bij: onttrekkingen aan reserves

13,4

Saldo mutaties reserves, per saldo onttrekking

3,0

Gerealiseerd resultaat (voordelig)

12,6

De exploitatie over 2025 laat een voordelig gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten van € 9,6 miljoen zien, ten opzichte van een begroot (na wijziging) nadelig saldo van € 3,5 miljoen. Dit is een voordeel van € 12,3 miljoen. Tussentijds is voor € 3,0 miljoen onttrokken aan de reserves wat per saldo leidt tot een gerealiseerd resultaat van € 12,6 miljoen. Het gerealiseerde voordelig resultaat ad € 12,6 miljoen is afzonderlijk op de balans onder het eigen vermogen opgenomen. Uw gemeenteraad besluit (op voorstel van het college) tot het bestemmen van het resultaat 2025. In de jaarstukken wordt op diverse plaatsen een nadere toelichting gegeven op de totstandkoming van het resultaat en worden de verschillen tussen de begroting (na wijziging) en de gerealiseerde baten en lasten verklaard. Wij verwijzen u naar deze toelichtingen. Het voordelige exploitatieresultaat 2025 (vóór bestemming) is mede ontstaan na een aantal incidentele baten en lasten. Door het effect van de incidentele baten en lasten buiten beschouwing te laten, ontstaat meer inzicht in de reguliere baten en lasten. Het inzicht in de reguliere baten en lasten is van belang, omdat het een betere indicatie geeft van de toekomstige baten en lasten, overigens zonder rekening te houden met beleidswijzigingen.

In de toelichting op het overzicht van baten en lasten is eveneens inzicht in de incidentele baten en lasten gegeven. Kortheidshalve verwijzen wij u naar deze uiteenzetting.

Het college van burgemeester en wethouders kwalificeert

Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit vanwege ingeschatte risico’s. De beschikbare weerstandscapaciteit heeft het college bepaald op € 37,6 miljoen. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing heeft het college een opsomming gegeven van ingeschatte risico’s. Op basis van de door

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

de gemeente uitgevoerde risicosimulatie volgt een benodigde weerstandscapaciteit van € 5,0 miljoen. De verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit in de jaarrekening is 7,5 (2024: 6,5). Wij verwijzen u voor de onderkende risico’s en de kwantificering daarvan naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Overigens merken wij hierbij op dat deze cijfers niet aan accountantscontrole of een beoordelingsopdracht zijn onderworpen. Voor meer gedetailleerde informatie over uw weerstandspositie verwijzen wij u naar paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing van uw jaarstukken 2025.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

10

het weerstandsvermogen als goed

11

3.

Bevindingen eindejaarscontrole

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

Oplevering is op orde

12

3. Bevindingen eindejaarscontrole Inmiddels zijn wij vijf jaar de accountant van uw gemeente. Uw organisatie heeft de afgelopen jaren steeds een opwaartse lijn laten zien in de kwaliteit van de jaarrekening en het balansdossier. Uw gemeente bereid de reguliere posten, maar vooral ook de onderbouwing van de rechtmatigheidsverantwoording en de spendanalyse erg goed en nauwkeurig voor. Wij merken dat wij inmiddels in een fase komen dat wij de vruchten beginnen te plukken van een langdurige samenwerking waarin uw organisatie goed kan inschatten wat wij van de gemeente verwachten in het kader van de voorbereiding van de jaarrekeningcontrole. Uiteraard zijn er altijd verbeterpunten te benoemen, echter zijn wij op hoofdlijn erg te spreken over de samenwerking. Bij de controle over 2024 was één van de aandachtspunten nog de onderbouwing en interne controle op de SiSa-bijlage. Ook op dit onderdeel heeft uw organisatie zich positief ontwikkeld in 2025. Wel is nog sprake van een aantal correcties in de SiSa-bijlage en in de overlopende posten die daarmee samenhangen.

Grondexploitaties

Een belangrijke post in de jaarrekening van de gemeente Molenlanden betreft de voorraden (grondexploitaties). Door de schattingscomponenten die samenhangen met de waardering van de grondexploitaties, besteden wij hier tijdens de controle bijzondere aandacht aan. De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot de zogenoemde vijf P’s: ▪ ▪

▪ ▪ ▪

Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt. Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn. Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in woningbehoefte en vraag naar bedrijventerreinen. Is er een kritische analyse van de ‘mix’ van aanbod van bedrijventerreinen en woningen (huur, koop, vrije kavels, appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente? Prijs: de verkoopprijzen van woningen zijn momenteel enorm hoog. Hoe vertaalt dit zich in grondprijzen en wat zijn de verwachtingen op de (middel-)lange termijn, bijvoorbeeld door ontwikkelingen in de hypotheekrente(aftrek). Plankosten: zijn de geraamde kosten die voor de grondexploitaties gemaakt moeten worden realistisch. U kunt hierbij denken aan de totstandkoming van de ramingen van bijvoorbeeld civieltechnische werken en interne plankosten. Parameters: zijn de gehanteerde kosten- en opbrengstenindexaties in lijn met de actuele marktontwikkelingen en zijn de renteparameter en disconteringsvoet in overeenstemming met de voorschriften in het BBV.

De grondexploitaties zijn door uw gemeente voor de jaarrekening 2025 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd), en waar nodig zijn door u de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

In exploitatie genomen gronden De totale boekwaarde per 31 december 2025 bedraagt € 534.000, omdat er geen sprake is van een verliesvoorziening resteert er een balanswaarde van ditzelfde bedrag. Uw gemeente heeft nog een viertal projecten met een overzichtelijke omvang die zich veelal in afrondende fase bevinden. In 2025 is er één nieuwe grondexploitatie vastgesteld. Dit betreft het project HoornaarVogelhof. In 2025 is er € 816.000 winst genomen door het afsluiten van projecten en tussentijds op basis van de ‘percentage of completion (POC) methode’. Deze POC methode schrijft voor dat winsten genomen moeten worden op basis van de procentuele voortgang van het project, gebaseerd op de gerealiseerde kosten en opbrengsten in relatie tot de totaalraming. Deze winsten komen hoofdzakelijk voort uit het afgesloten project, Melkweg fase 1 (€ 408.000). De winstname bij het project NP – herontwikkeling Schoolstraat is niet correct verwerkt. U vindt de afwijking terug in onze foutenevaluatie. De onzekerheden die met de resultaten van grondexploitaties samenhangen ontstaan doordat de waardering (en daarmee de te nemen winsten en verliezen) gebaseerd zijn op schattingen. De omvang van de in de toekomst nog te realiseren opbrengsten en kosten is hier een belangrijke factor in.

In de huidige portefeuille van bouwgronden in exploitatie verwacht uw gemeente de komende jaren nog € 3,4 miljoen (2024: € 3,5 miljoen) aan kosten te maken en moet er nog € 5,1 miljoen (2023 € 6,0 miljoen) aan opbrengsten gerealiseerd worden. De meeste kosten zijn nog te realiseren binnen het (nieuwe) project HRN Vogelhof ad. € 1,7 miljoen en Langerak Zuid € 1,4 miljoen (2024: € 2,0 miljoen). Dat geldt ook voor de meeste opbrengsten € 2,9 miljoen bij HRNVogelhof en € 1,9 miljoen voor Langerak-Zuid (2024: € 3,5 miljoen). De risico’s die samenhangen met de nog te realiseren opbrengsten zijn overigens deels afgedekt doordat het grootste deel van de opbrengsten vastliggen. Het grootste deel van de opbrengsten bij HRN Vogelhof ligt vast in een grondbod. Bovendien betreft dit een woningbouwproject, waardoor het college de risico’s laag inschat. Wij hebben vastgesteld dat de uitgangspunten die zijn gehanteerd bij de waardering van de grondexploitaties aanvaardbaar zijn. Uw portefeuille grondexploitaties heeft een laag risicoprofiel. Wij hebben begrepen dat er in de komende jaren mogelijk nieuwe grondexploitaties worden geopend, afhankelijk van de besluitvorming van de gemeenteraad.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

13

De rente die moet worden toegerekend aan de grondexploitatie is met ingang van 2025 gebaseerd op de in de begroting vastgestelde omslagrente. De omslagrente is in de begroting 2025 vastgesteld op 1,5%. Dit is conform verwerkt in de grondexploitaties.

Het college legt via de rechtmatigheidsverantwoording verantwoording af over het rechtmatig handelen op een drietal rechtmatigheidscriteria. Dit betreft het begrotings-, het voorwaarden- en het M&O-criterium. In dit onderdeel van het accountantsverslag evalueren wij de rechtmatigheidsverantwoording in 2025.

14

Evaluatie rechtmatigheidsverantwoording 2025

Verantwoording Op basis van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening 2025 blijkt dat er rechtmatigheidsafwijkingen zijn geconstateerd groter dan de verantwoordingsgrens. De verantwoordingsgrens is in 2025 gesteld op 2% van de lasten exclusief reservemutaties en bedraagt derhalve € 2,7 miljoen. De rechtmatigheidsafwijkingen hebben betrekking op de criteria begrotingsrechtmatigheid en het voorwaardencriterium. Samenvatting rechtmatigheidsverantwoording

Bedragen

Begrotingscriterium (bruto)

€ 2.108.232

Begrotingscriterium (netto)

€ 235.800

Voorwaardencriterium (met name Europese aanbestedingen en subsidies)

€ 6.573.909

M&O-criterium

€0

Rechtmatigheidsfouten bruto

€ 8.682.141

Rechtmatigheidsfouten netto

€ 6.809.709

In de paragraaf bedrijfsvoering heeft het college een toelichting opgenomen rondom de interne controlewerkzaamheden inzake rechtmatigheid en haar bevindingen hierbij. De gemeenteraad heeft de rapporteringsgrens (8% van de verantwoordingsgrens) vastgesteld waarboven rechtmatigheidsafwijkingen in de paragraaf bedrijfsvoering moeten worden toegelicht. Daarnaast zijn in de waarderingsgrondslagen de grondslagen voor de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen. En hebben wij vastgesteld dat de verplichte modeltekst is gehanteerd voor de rechtmatigheidsverantwoording. Evaluatie aanpak Het college heeft voorafgaand goed nagedacht over haar plan van aanpak om voldoende waarborgen te treffen om een rechtmatigheidsverantwoording te kunnen opnemen in de jaarrekening die geen materiële afwijkingen bevat. Hiertoe is onder andere een risicoanalyse uitgevoerd, processen geactualiseerd en een intern controleplan opgesteld. Daarnaast heeft het college zorggedragen voor het tijdig actualiseren van verordeningen en het in kaart brengen van de risico’s en maatregelen rondom Misbruik & Oneigenlijk gebruik.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

Begrotingscriterium Het totaal aan bruto begrotingsonrechtmatigheden bedraagt € 2.108.232. Het college heeft hier een analyse op uitgevoerd en in de paragraaf bedrijfsvoering toegelicht wat de aard van deze begrotingsonrechtmatigheden is. Het college heeft dit bedrag gedeeltelijk als acceptabele begrotingsonrechtmatigheden aangemerkt. Het acceptabel zijn van begrotingsonrechtmatigheden vindt zijn oorsprong in de afspraken tussen uw gemeenteraad en het college in bijvoorbeeld de financiële verordening. Er resteert netto begrotingsonrechtmatigheid van € 235.800. Dit betreffen onrechtmatige overschrijdingen van investeringskredieten die niet acceptabel zijn. Voorwaardencriterium Het normenkader voor de rechtmatigheidscontrole als onderdeel van de rechtmatigheidsverantwoording bevat onder andere de Europese aanbestedingswetgeving. De afwijking van de inkoopregels is bepaald op € 6.343.290. Vanwege de relevantie van dit onderwerp gaan we hier in het volgende onderdeel separaat op in. Daarnaast is sprake van het niet naleven van de subsidieverordening. Dit levert een rechtmatigheidsfout op van € 230.619. M&O-criterium Op basis van de rechtmatigheidsverantwoording blijken geen bevindingen in het kader van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O). Uw gemeente beschikt over een vastgesteld M&O-beleid. Het M&O-beleid is vastgesteld door de gemeenteraad op 21 maart 2023.

Naleving aanbestedingsregels

Bij onze jaarrekeningcontrole hebben wij aan de hand van een door uw gemeente uitgevoerde crediteurenanalyse (spendanalyse) gecontroleerd of de Europese aanbestedingswetgeving gedurende het boekjaar 2025 is nageleefd. Op basis van de spendanalyse is geconstateerd dat uw gemeente de Europese aanbestedingsregels niet in alle gevallen heeft nageleefd. Uw gemeente heeft de afgelopen steeds een afname laten zien van afwijkingen van de Europese inkoopregels. Door een incidentele afwijking wordt deze trend nu doorbroken. De onrechtmatigheidsfout komt in uit op een bedrag van € 6,3 miljoen (waarvan € 6,0 miljoen een incidentele afwijking betreft). Wij hebben de afwijkingen van de aanbestedingsregels over de afgelopen jaren onderstaand inzichtelijk gemaakt.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

15

Evaluatie uitvoering Wij hebben de uitgevoerde interne controleprogramma’s beoordeeld. Op basis van onze werkzaamheden komen wij tot dezelfde conclusie inzake de uitkomsten (fouten en onzekerheden) van de verbijzonderde interne controle. Wij hebben bij onze werkzaamheden verder geconstateerd dat u fouten en of onzekerheden heeft geconstateerd in het kader van de rechtmatigheid.

Rechtmatigheidsfout Rechtmatigheidsfout 2025 2024

ICT Software

Rechtmatigheidsfo ut 2023

Rechtmatigheidsfout 2022

€ 87.814

€ 124.815

€ 1.131.423

€ 1.273.000

0

€ 70.862

0

0

Schoonmaak

€ 85.677

€ 91.117

0

0

Onderhoudswerkzaamheden

€ 143.541

0

0

€ 182.000

Ondersteuning en advies

€ 67.157

€ 150.205

€ 25.020

€ 57.000

€ 439.999

€ 1.156.443

€ 1.512.000

Inhuur

Exploitatie maatschappelijk VG

€ 5.959.100

Totaal

€ 6.343.290

De oorzaak van onrechtmatigheid bij de exploitatie van het maatschappelijke vastgoed ligt in het feit dat onvoldoende invulling is gegeven aan de vereisten om de betreffende organisatie als publiekrechtelijke instelling (PRI) te kwalificeren. Ten tijde van het aangaan van het contract werd de exploitant van het maatschappelijk vastgoed aangemerkt als een organisatie met winstoogmerk en niet als een PRI. In dit kader is een overeenkomst afgesloten voor een periode van 6,5 jaar ten behoeve van de exploitatie van vijf sportaccommodaties, voor een jaarlijks bedrag van € 879.000 (prijspeil 2024). Omdat de gemeente geen ontbindingsmogelijkheid binnen het contract heeft, is de volledige resterende contractwaarde over de periode 2025–2030 meegenomen als onrechtmatigheid in 2025.

Voorziening wethouderpensioenen

Uw gemeente heeft in de jaarrekening een voorziening opgenomen voor wethouderspensioenen. Wij hebben via de managementletter gerapporteerd over de overdracht van de pensioenen naar het ABP per 1 januari 2028. Bij een aantal gemeenten is eerder onderzoek uitgevoerd naar de overdrachtswaarde, uitgevoerd door het ministerie van BZK samen met VNG, IPO en de Unie van Waterschappen. Het resultaat van dit onderzoek voor gemeenten die hebben deelgenomen aan dit onderzoek is dat de benodigde overdrachtswaarde ultimo 2025 binnen een bandbreedte van 10-20% hoger is dan de beschikbare voorzieningen. De commissie BBV heeft de stellige uitspraak gedaan dat voor de hoogte van de voorzieningen in de jaarrekening 2025 geanticipeerd moet worden op de overdracht naar het ABP. Uw gemeente heeft het voorgaande laten onderzoeken door een externe partij.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

16

Soort

Verplichting vennootschapsbelasting

In uw jaarrekening is een verplichting opgenomen voor nog te betalen vennootschapsbelasting van € 189.500. Deze komt grotendeels voort uit de (positieve) resultaten op de grondexploitaties. De VPB-verplichting die hieruit volgt heeft u berekend op € 158.000. Het overige deel van de verplichting ad. € 31.500 is ontstaan in 2024. Er is echter vastgesteld dat er sprake is van dusdanige verrekenbare verliezen uit het verleden dat er per saldo geen sprake zal zijn van een VPB-verplichting. Deze verplichting komt wellicht pas in beeld bij structurele belastbare winsten de komende jaren nadat carry back verliezen (verliezen eerdere jaren) volledig zijn verrekend. Wij hebben de VPB-verplichting daarom als fout meegenomen in onze foutenevaluatie. Wij vragen uw blijvende aandacht voor de actualiteit en juistheid van uw fiscale positie.

Wet normering topinkomens (WNT)

De Wet normering topinkomens (WNT) is in werking getreden met ingang van 1 januari 2013. De WNT regelt niet alleen de openbaarmaking van topinkomens in de publieke en semipublieke sector, maar stelt ook maxima aan de hoogte van de bezoldiging van topfunctionarissen en tevens aan de ontslagvergoedingen. Met ingang van 1 januari 2013 is bij wet vastgelegd dat rechtspersonen of organisaties die volledig of in aanzienlijke mate uit publieke middelen zijn gefinancierd beloningen van topfunctionarissen openbaar dienen te maken, ook als deze de in de wet gestelde maximale bezoldiging over € 246.000 niet te boven gaat. Daarnaast dienen gemeenten het salaris openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. In 2025 is voor geen van de topfunctionarissen en overige medewerkers sprake van een overschrijding van de grensbedragen. In het kader van de WNT attenderen wij u erop dat u de plicht heeft om uiterlijk 1 juli 2026 uw WNT-verantwoording over het kalenderjaar 2025 via internet op een algemeen toegankelijke wijze openbaar te maken.

Indien op grond van andere op de verantwoordelijke van toepassing zijnde regelgeving of een besluit een later tijdstip waarop het financieel verslaggevingsdocument openbaar moet worden gemaakt geldt, is die latere datum de uiterlijke datum van openbaarmaking.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

17

De uitkomst is dat er in 2025 een extra kapitaalstorting gedaan moest worden van 1,6 miljoen bovenop de reguliere dotatie. De uiteindelijke voorziening per 31 december 2025 bedraagt 4,6 miljoen. Deze extra kapitaalstorting naar aanleiding van de overdracht naar het ABP is verwerkt in de jaarrekening.

18

4.

Interne beheersing

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

19

4. Interne beheersing Kernboodschappen interim- Naar aanleiding van de interim-controle hebben wij de managementletter uitgebracht op 16 december 2026. Deze managementletter is besproken met uw concerncontroller en de auditcommissie. Hieronder treft u de managementsamenvatting controle aan.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

20

5.

Overige aangelegenheden

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

Landelijk accountantsprotocol Wmo/Jeugdwet

21

5. Overige aangelegenheden Voor de financiële productieverantwoording binnen Wmo en Jeugdwet wordt gebruikgemaakt van een landelijk accountantsprotocol, gericht op een eenduidige en uniforme controleaanpak voor zorgaanbieders. Dit protocol beoogt administratieve lasten te beperken en de betrouwbaarheid van de verantwoording te vergroten. Tegelijkertijd blijft het protocol een hulpmiddel en geen vervanging van aanvullende controlemaatregelen door gemeenten. Belangrijke ontwikkelingen betreft de verhoging van de omzetgrens voor de verplichting tot accountantscontrole, dit kan impact hebben op de omvang en diepgang van de assurance-informatie en daarmee op de door de gemeente uit te voeren interne controlewerkzaamheden. De omzet grens wordt aangepast van € 125.000 naar € 200.000 en wordt in de toekomst mogelijk verder verhoogd.

Perspectief op inzicht en toegankelijkheid

In november 2025 heeft de commissie BBV een advies ‘Perspectief op inzicht en toegankelijkheid’ gegeven aan de Minister van Binnenlandse zaken naar aanleiding van het project ‘verwonderpunten’. Binnen dit project zijn door diverse partijen ‘verwonderpunten’ benoemd ten aanzien van het BBV, met name door medewerkers van gemeenten, provincies, verbonden partijen en waterschappen. Het advies toont aan dat de toepassing van het baten- en lastenstelsel, de inrichting van programma’s en paragrafen en de verwerking van risico’s en kengetallen in de praktijk leidt tot onnodige complexiteit en beperkte vergelijkbaarheid tussen overheden. Zo signaleren de commissie en betrokken partijen dat bepaalde onderdelen van het baten-lastenstelsel het inzicht van de raad beperken. Daarnaast wijst de commissie op het toenemende aantal verplichte paragrafen en aanvullende verantwoordingsonderwerpen, wat leidt tot omvangrijke documenten en verminderde leesbaarheid. Het doel is om te komen tot een beter samenhangend stelsel waarin risico’s, financiële positie en inhoudelijke informatie eenduidiger en meer integraal worden gepresenteerd, onder meer door toevoeging van nieuwe W-vragen, herziening van kengetallen en een nieuwe paragraaf “financiële positie”.

Ook wordt aanbevolen om terminologie te harmoniseren (bijvoorbeeld rondom resultaat/saldo) en onnodige voorschriften te schrappen om de toegankelijkheid te verhogen. De aanpassingen leiden ook tot verdere harmonisatie van het BBV en het BBVW. Er zijn twee onderdelen uit het advies die wij nader willen uitlichten. Het weerstandsvermogen vormt de buffer voor het opvangen van risico’s. De commissie BBV adviseert daarom artikel 8 lid 1e, het bedrag voor onvoorzien, op nihil te stellen. Ook omdat deze post in gaat tegen het budgetrecht van de raad. Overschrijdingen moeten bij begrotingswijziging aan de raad worden voorgelegd en mogen niet uit een algemene post worden gefinancierd. De

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

Daarnaast kent het BBV het principe van ‘arbeidsgerelateerde verplichtingen van gelijkblijvend volume’. Conform het BBV artikel 44, lid 3 is het niet toegestaan om op jaareinde voorzieningen aan te leggen voor nog te betalen vakantiedagen, vakantiegeld en andere personeel gerelateerde lasten die jaarlijks een vergelijkbaar volume hebben. Dit is een keuze geweest ten tijde van de introductie van het BBV op macro economische gronden en heeft tot gevolg dat de raad een onvolledig inzicht heeft in de bedragen waar medewerkers van een gemeente recht op hebben en een verschil tussen verslaggeving volgens het BBV en de RJ. Door de introductie van het individueel keuzebudget (IKB) zijn de bedragen die op jaareinde nog verschuldigd zijn aan medewerkers geleidelijk afgenomen. Ook de recente CAO wijziging met betrekking tot het keuzeverlof heeft tot een nadere uitsplitsing geleid van bedragen die wel en niet in de stukken voor de raad worden getoond. De commissie is van mening dat artikel 44, lid 3 niet bijdraagt aan het inzicht van de raad en wellicht juist een onjuiste voorstelling van de financiële positie geeft. De commissie BBV adviseert de minister om artikel 44, lid 3 BBV te laten vervallen en een overgangstermijn van vier (4) jaar te hanteren. Vooralsnog blijft het BBV zoals dit er nu ligt voor de jaarrekening van toepassing.

Het ligt wel in de lijn der verwachting dat de Minister van Binnenlandse zaken de adviezen van de commissie BBV op termijn zal gaan overnemen. Wij adviseren u om de ontwikkelingen op dit gebied te blijven volgen.

Geen meningsverschil met het college van burgemeester en wethouders

Er zijn geen meningsverschillen met het college van burgemeester en wethouders geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door het college en de medewerkers van uw gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

Bevestigingen van het college van burgemeester en wethouders ontvangen

Wij hebben namens het college van burgemeester en wethouders een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen d.d. 29 juni 2026.

Naleving van wet- en regelgeving

Wij hebben geen kennis van te rapporteren omstandigheden in verband met het niet-naleven van wet- en regelgeving met uitzondering van de bevindingen die elders in het rapport zijn opgenomen ten aanzien van met name EU-aanbestedingen en het naleven van de subsidieverordening.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

22

commissie stelt dan ook voor dit lid te laten vervallen, maar omdat de basis van deze post voorzien is in de Gemeentewet, artikel x, adviseert de commissie om het bedrag voor onvoorzien op nihil te stellen.

Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts die onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen. Uit de door ons uitgevoerde werkzaamheden zijn geen bijzonderheden gebleken waarop wij u via deze rapportage willen attenderen.

Geen aanwijzingen van fraude

In Nederland is de accountant wettelijk verplicht om alle ontdekte fraudegevallen te rapporteren aan het management van de organisatie. Wij merken op dat onze controle niet specifiek is ingericht op het ontdekken van fraude. De accountant is wel verantwoordelijk voor het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van zijn controleopdracht. Wij hebben een fraudediscussie gevoerd met het controleteam en met het financieel management en de directie van de gemeente Molenlanden, waarbij wij de nadruk hebben gelegd op de vermoedens van materiële onjuistheden als gevolg van fraude in de jaarstukken. Van het management en directie hebben wij de bevestiging ontvangen dat er geen onregelmatigheden zijn geconstateerd waarbij het management of werknemers die een belangrijke rol spelen bij de maatregelen van interne beheersing of anderen in het geval dat de fraude van materieel belang kan zijn op de jaarrekening, zijn betrokken. Tevens hebben wij zelfstandig werkzaamheden uitgevoerd die gericht waren op het risico van het ‘omzeilen’ van de interne beheersingsmaatregelen door het management te detecteren. Wij hebben specifieke controles uitgevoerd op memoriaalboekingen en schattingen en hebben middels gegevensanalyses onderzocht of sprake is van significante en ongebruikelijke transacties.

Hoewel wij op grond van de controle- en overige standaarden een kritische houding moeten hebben ten opzichte van risico’s van fraude in de jaarrekening, merken wij op dat onze controle niet specifiek is gericht op het ontdekken hiervan. Tijdens de uitvoering van onze controle van de jaarrekening 2025 hebben wij geen aanwijzingen verkregen dat er sprake is geweest van fraude. Tot slot merken wij op dat het college beschikt over een geactualiseerde frauderisicoanalyse. Wij adviseren deze frauderisicoanalyse verder in procedure te brengen.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

23

Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving

In het rapport “In het publieke belang” van de NBA, de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountant, zijn maatregelen opgenomen die de kwaliteit en onafhankelijkheid van de controlerend accountant moeten waarborgen of verbeteren. Op basis van één van de maatregelen rapporteren wij de bestede uren van onze controlewerkzaamheden aan u. Hieronder treft u de opgave van onze tijdsbesteding aan.

Uren realisatie controle 2025 (t/m 22 mei 2025)

Bevestiging onafhankelijkheid

Uren realisatie controle 2024

Uren realisatie controle 2023

Tekenend accountant en (senior) manager

250

402

340

Overige teamleden

532

606

744

TOTAAL

782

1.008

1.091

Bevestiging onafhankelijkheid In overeenstemming met Nederlandse wet- en regelgeving, waaronder de Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO) van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA), dient de externe accountant mogelijke conflicten met betrekking tot zijn onafhankelijkheid, zowel in wezen als in schijn, onder de aandacht te brengen van het college en de gemeenteraad. Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van gemeente Molenlanden in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onafhankelijke positie te waarborgen Publieke Sector Accountants beschikt over een stelsel van maatregelen om onze onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Het stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen.

Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: ▪ Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

24

Inzicht in onze tijdsbesteding

▪ ▪ ▪ ▪

▪

▪

Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle partners en werknemers bij Publieke Sector Accountants. Procedures voor de organisatie van periodieke training inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften. Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven. De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen. Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreiging voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde onafhankelijkheidsevaluatie) wordt in het dossier opgenomen.

Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Publieke Sector Accountants wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Wij zullen dan ook overwegen de gemeenteraad of de auditcommissie te raadplegen. Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheidsvoorschriften.

De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen worden periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om de bedreiging weg te nemen. Wij merken op dat er in het kader van onze controleopdracht geen sprake is geweest van een dergelijke bedreiging. Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Publieke Sector Accountants, haar partners en haar medewerkers en de gemeente Molenlanden, die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken welke aan u gerapporteerd dienen te worden. Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

25

▪

Aanvullende dienstverlening Een overzicht van de aanvullende dienstverlening hebben wij hieronder opgenomen. Aanvullende dienstverlening Geen Conclusie onafhankelijkheid De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de ‘Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)’ en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen Publieke Sector Accountants ingebed. Op basis van onze toetsing concluderen wij dat onze onafhankelijkheid als certificerend accountant bij de gemeente Molenlanden in 2025 voldoende is gewaarborgd.

Controleverschillen

Overzicht van de controleverschillen: Aard van de fouten

Bedragen

Rechtmatigheidsfouten inzake specifieke uitkeringen Rechtmatigheidsfouten

€0

Totaal rechtmatigheidsfouten in de controle

€0

Getrouwheidsfouten Toerekening van lasten aan het juiste boekjaar ingevolgde de uitgevoerde voortgezette controle

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

€ 66.500

Bijlage

26

De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Publieke Sector Accountants, een bestuurder of interne toezichthouder van Publieke Sector Accountants of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan de gemeente Molenlanden of een bij de gemeente Molenlanden betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij zijn van mening dat de verstrekte en ontvangen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid gepast zijn en derhalve niet tot een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht hebben geleid. Volledigheidshalve merken wij op dat wij geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid hebben verstrekt/ontvangen die een (geschatte) waarde van meer dan € 100 hebben.

€ 189.500

Afsluiting project NP – herontwikkeling Schoolstraat

€ 154.000

Totaal getrouwheidsfouten in de controle

€ 410.000

Aard van de onzekerheden

Bedragen

Onzekerheid inzake rechtmatigheid

€0

Onzekerheid inzake getrouwheid inzake aangiften BTW

€0

Totaal onzekerheden in de controle

€0

Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college bevestigt dat de nietgecorrigeerde fouten, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Daarnaast is in de jaarrekening een aantal correcties doorgevoerd naar aanleiding van onze controle. Uw organisatie beschikt over een overzicht van deze correcties.

Disclaimer en beperking in gebruik

Dit verslag is alleen bestemd voor de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders en mag niet in zijn geheel of gedeeltelijk worden verstrekt of aangehaald zonder onze schriftelijke toestemming vooraf. Er wordt geen verantwoordelijkheid aan een derde partij geaccepteerd, omdat dit verslag daar niet voor opgesteld en bedoeld is. Dientengevolge nemen wij geen enkele verplichting of plicht van zorg aan ieder ander persoon aan wie dit verslag getoond of in zijn handen komt, op ons. De in dit verslag aan de orde gestelde onderwerpen zijn door ons geconstateerd gedurende onze controleopdracht waarvan wij van mening zijn dat zij uw aandacht behoeven. Het is geen allesomvattend verslag van alle geconstateerde zaken en in het bijzonder kunnen wij niet verantwoordelijk worden gesteld voor het rapporteren van alle bedrijfsrisico’s of tekortkomingen in het systeem van interne beheersing. Elke conclusie, opinie of opmerking in dit verslag is verstrekt in de context van onze controleverklaring over de jaarrekening als geheel. Evenzo geldt dat de opmerkingen, bevindingen en aanbevelingen met betrekking tot het systeem van interne beheersing niet gelezen dienen te worden als een afzonderlijke opinie van het systeem van interne beheersing en haar werking.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

27

Onterechte VPB-verplichting onder de overlopende passiva

28

6.

Bijlage: verplichte tabel SiSa

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

Verplichte tabel fouten en onzekerheden SiSa-bijlage

29

6. Bijlage: verplichte tabel SiSa In overeenstemming met hoofdstuk 7.2.1 van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2025 is onderstaande tabel leeggelaten (de kolommen ‘Financiële omvang in euro's’ en ‘Toelichting fout/onzekerheid’), als er geen sprake is van fouten of onzekerheden die boven de rapporteringstoleranties uitkomen. Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening: goedkeurend. Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen: goedkeurend. Nr.

Specifieke uitkering of overig

B2

Onzekerheid

C132

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek Inrichten overheidsbrede loketten

C132

Inrichten overheidsbrede loketten

Onzekerheid

C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

Fout

C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

Onzekerheid

D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

B2

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Fout of onzekerheid

Bevindingen controle

Financiële omvang in euro's

Toelichting fout/onzekerheid

Fout

Fout

Fout

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

Onzekerheid

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen

Fout

D14 D23

Onzekerheid Fout

D23

Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen

Onzekerheid

E120

Regeling specifieke uitkering verkeersveiligheidsmaatregelen 2025-2030

Fout

E120

Regeling specifieke uitkering verkeersveiligheidsmaatregelen 2025-2030

Onzekerheid

E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)

Fout

E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)

Onzekerheid

E84

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 20222023

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

30

D8

Fout

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 20222023 Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2025

Onzekerheid

G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2025

Onzekerheid

G2

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T gemeentedeel 2025 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T gemeentedeel 2025 Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet totaal 2024