7. AB voorstel zienswijzeprocedure Uitvoering en begeleiding LKS (01-02-2024) AVRES

AB voorstel Steller: Afdeling/team: Datum: Onderwerp: Volgnummer*: Geagendeerd voor*: Datum agenda + nr.*: Bijlagen:

Herman Rijks Werk, ontwikkeling en dienstverlening 16.11.2023 Financiering ten behoeve van uitvoering en begeleiding kandidaten met loonkostensubsidie 1412202309 Besluitvormend en doorgeleiding ter zienswijze Vergadering AB d.d. 14-12-2023; agendanummer: 9 0

Te nemen besluit: 1. Vanaf 1 januari 2024 de maatstaf loonkostensubsidie voor begeleiden van inwoners die werken met loonkostensubsidie bij gemeenten af te rekenen ten behoeve van de uitvoering van deze wettelijke taak. Deze maatstaf, zijnde € 7.210, wordt via de algemene uitkering in het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld; 2. De aantallen van het begrotingsjaar baseren op de definitieve gegevens betreffende de maatstaf loonkostensubsidie van het gemeentefonds; 3. Dit voorstel ter zienswijze doorgeleiden naar de colleges en de raden, gelet op de financiële gevolgen voor zowel de gemeentelijke begrotingen als de begroting van Avres; 4. Na ontvangst en afhankelijk van de uitkomst van de zienswijze op dit voorstel een voorstel opstellen tot wijziging van de begroting 2024 en deze aan het algemeen bestuur voorleggen. Gewijzigde Rijksfinanciering als aanleiding Gemeenten ontvangen via zowel de algemene uitkering in het gemeentefonds als via specifieke uitkeringen, zoals het BUIG- en Participatiebudget, middelen voor de uitvoering van (wettelijke) taken. De middelen in de algemene uitkering zijn vrij besteedbaar. Een specifieke uitkering is bestemd voor een specifieke taak en over besteding van deze middelen wordt verantwoording afgelegd. Vanaf 2023 zijn een aantal specifieke uitkeringen overgeheveld naar de algemene uitkering in het gemeentefonds.

Dit gaat om het klassieke re-integratiebudget en de participatiemiddelen voor de nieuwe doelgroepen begeleiding regulier en voormalig Wajong. Bovendien is de verdeling van het cluster Participatie in de algemene uitkering herijkt. Dit betekent dat de middelen van een aantal wettelijke taken die Avres voor de gemeenten Gorinchem, Molenlanden en Vijfheerenlanden uitvoert sinds 2023 niet (meer) apart zichtbaar zijn. Avres wil de bekostiging van de uitvoering en begeleiding rondom loonkostensubsidie (blijven) baseren op de rijksfinanciering, net zoals dit voor 2023 ook het geval was. Daarover gaat dit voorstel. Rekentool cluster Participatie van Berenschot Specifiek voor gemeenten en uitvoeringsorganisaties die de bekostiging van specifieke taken willen blijven baseren op de rijksfinanciering heeft Berenschot in opdracht van Cedris en Divosa een rekentool ontwikkeld. Aan de hand van deze rekentool kan worden berekend welke middelen gemeenten vanaf 2023 ontvangen in het cluster Participatie van de algemene uitkering in het gemeentefonds. De rekentool wordt 1

ingezet om de omvang van beschikbare budgetten in het kader van re-integratie en participatie inzichtelijk te maken. Het Rijk stelt daarmee nog steeds middelen beschikbaar aan gemeenten voor de taken rondom het uitvoeren en verstrekken van loonkostensubsidie, en het begeleiden van kandidaten. Dit gebeurt echter via een gewijzigde financieringssystematiek. Rijksfinanciering loonkostensubsidie als prikkel voor de (meer)inzet van dit instrument De vergoeding van de verstrekte loonkostensubsidies vindt sinds 2022 plaats op basis van historisch resultaat. Het macrobudget loonkostensubsidie (BUIG) neemt jaarlijks toe als gevolg van de groei van de doelgroep. Dit budget wordt jaarlijks vastgesteld op basis van realisaties uit het vorige jaar. Hierdoor ontstaat een prikkel om budget volledig in te zetten en blijvend te groeien in realisatie van loonkostensubsidies. Als een gemeente bovengemiddeld scoort op het aantal inwoners dat met loonkostensubsidie aan het werk gaat, dan levert dit een (meerjarig) financieel voordeel op. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) publiceert jaarlijks het Beeld van de Uitvoering1. Hierin is de ontwikkeling van het macrobudget BUIG – en hoe de uitgaven van gemeenten zich hiermee verhouden – zichtbaar.

Het beeld dat in 2022 is ontstaan laat zien dat gemeenten met een tekort op het BUIG-budget relatief minder geld uitgeven aan loonkostensubsidie. Dit toont, naast de inhoudelijke motivatie, ook het financiële belang om (meer) in te blijven zetten op loonkostensubsidie. Aanvullende financiële afspraken tussen Avres en de gemeentelijke opdrachtgevers De maatstaf, oftewel het bedrag dat gemeenten toekomt, voor het uitvoeren en begeleiden van kandidaten die werken met loonkostensubsidie kan worden herleid via de rekentool van Berenschot. Over deze maatstaf worden afspraken gemaakt tussen Avres en de gemeentelijke opdrachtgevers, zodat Avres in staat blijft om loonkostensubsidie te verstrekken en kandidaten te begeleiden op een passende werkplek. Avres en de inzet van inwoners die aan de slag gaan met loonkostensubsidie Avres zet actief in op het ondersteunen van mensen richting werk. Hierbij zien we een toenemende complexiteit in de doelgroep en krijgen we vaker te maken met mensen met een arbeidsbeperking. Deze mensen hebben moeite om zonder ondersteuning aan het werk te gaan en te blijven. Inzet van loonkostensubsidie en bijbehorende ondersteuning is essentieel. Avres zet deze vorm van ondersteuning met succes in.

1 Beeld van de Uitvoering 2022 – ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

2

In bovenstaande grafiek is de inzet van loonkostensubsidie ten opzichte van het aantal betalingen BUIG (bijstand, Ioaw, Ioaz en Bbz) weergegeven. Dit leidt tot een beeld over de mate waarin een organisatie succesvol is in de inzet van loonkostensubsidie, waarmee inwoners met een arbeidsbeperking aan het werk kunnen worden geholpen. Avres scoort aanzienlijk hoger dan het landelijk gemiddelde en ook als we dit vergelijk met andere samenwerkingsverbanden. Eenzelfde beeld zien we terug in een recent door Berenschot uitgevoerd onderzoek naar de Infrastructuur van sociaal-ontwikkelbedrijven. In dit onderzoek is gekeken naar de vraag hoe gemeenten presteren op het aan de slag helpen van inwoners met een arbeidsbeperking waarvoor loonkostensubsidie ingezet kan worden. Arbeidsmarktregio’s zijn hierbij naast elkaar gelegd en er is gekeken naar de oorspronkelijke verwachtingen rondom de inzet van loonkostensubsidie. Berenschot heeft hiervoor de aantallen inzet loonkostensubsidie per jaar van CBS Statline vergeleken met de aantallen waarmee de wetgever rekening hield bij de invoering van de Participatiewet. De uitkomst is dat er grote verschillen tussen arbeidsmarktregio’s zichtbaar zijn. Op landelijk niveau is het percentage 114%. Dat betekent dat er 14% meer mensen met loonkostensubsidie aan de slag zijn geholpen dan waarmee is gerekend in de Participatiewet.

In de arbeidsmarktregio Gorinchem ligt het percentage op ruim 160%. Dit betekent dat we in onze regio 60% meer inwoners met loonkostensubsidie aan het werk hebben geholpen dan initieel de verwachting was. Door onze aanpak bereiken en helpen we dus meer inwoners dan initieel de verwachting van het Rijk was. In de arbeidsmarktregio met het kleinste aantal loonkostensubsidie, ten opzichte van het aantal waarmee rekening is gehouden, is het percentage 35%. Dat betekent dat het aantal gerealiseerde loonkostensubsidies 65% lager ligt dan waarmee rekening is gehouden. We scoren bovengemiddeld goed op dit onderdeel. Onze aanpak levert derhalve in de huidige financiële verdeling van rijksmiddelen een voordeel op. Om succesvol te blijven en de benodigde begeleiding voor de groeiende en complexer wordende doelgroep te kunnen blijven bieden wordt om voldoende middelen gevraagd. Deze vraag is relevant geworden vanwege de eerder toegelichte gewijzigde financieringssystematiek.

Uitvoering en begeleiding van inwoners die werken met loonkostensubsidie Uitvoering en begeleiding ten behoeve van de ondersteuning van mensen die werken met loonkostensubsidie bestaat uit verschillende onderdelen. Om loonkostensubsidie te kunnen verstrekken aan werkgevers 3

die inwoners met een arbeidsbeperking in dienst hebben worden diverse werkzaamheden uitgevoerd. Dit gaat onder andere over het uitvoeren van loonwaardemetingen om te bepalen hoe hoog een loonkostensubsidie wordt, de inzet van bijbehorende methodes en applicaties en het verwerken van deze gegevens, het betaalbaar stellen van de subsidie en het informeren van werkgevers en werknemers via beschikkingen. Om inwoners succesvol en duurzaam aan het werk te houden bij reguliere werkgevers is enkel de inzet van een subsidie voor (een deel van) de loonkosten niet voldoende. De inwoners die aan het werk gaan met loonkostensubsidie doen dit met inzet van persoonlijke ondersteuning, oftewel jobcoaching. Deze ondersteuning is essentieel voor het verkrijgen en behouden van werk. Een jobcoach verzorgt deze begeleiding en voert diverse taken uit ter ondersteuning van personen die werken met loonkostensubsidie. Te denken valt aan het structureren van werk, opsporen en wegnemen van belemmeringen in de arbeidssituatie en begeleiding van de werkgever. Jobcoaching is maatwerk. De intensiteit van de begeleiding verschilt per persoon en is afhankelijk van diverse factoren, zoals het moment van begeleiding in de baan, een baan- of functiewisseling of life-events met impact op het werk.

Wat vragen we van gemeenten? De gewijzigde financieringssystematiek heeft ertoe geleidt dat middelen ter ondersteuning van inwoners die werken met loonkostensubsidie na 2023 niet meer rechtstreeks bij Avres terechtkomen. In opdracht van Cedris en Divosa heeft Berenschot een rekentool ontwikkeld om de hoogte van deze middelen inzichtelijk te maken. Gemeenten ontvangen deze middelen via de algemene uitkering in het gemeentefonds. Om als regio onze, eerder genoemde, succesvolle aanpak te kunnen continueren blijven de daarvoor bestemde en beschikbare middelen nodig. Avres verzoekt aan de gemeenten om de middelen die bestemd zijn voor de uitvoering en begeleiding van inwoners met loonkostensubsidie aan Avres te doen toekomen. We verzoeken om de zogenaamde maatstaf loonkostensubsidie en baseren ons op de rekentool. Aangezien gemeenten deze budgetten nu zelf ontvangen, waar dit voor 2023 nog niet het geval was, is dit budgettair gezien kostenneutraal voor gemeenten. We verzoeken de gemeenten om deze overheveling van de maatstaf loonkostensubsidie vanaf 2024 expliciet op te nemen in hun begrotingen en het besluit hiertoe via de zienswijzeprocedure aan Avres kenbaar te maken. Vervolgproces Dit voorstel heeft zowel voor de gemeentelijke begrotingen als voor de begroting van Avres financiële gevolgen. Daarom wordt dit voorstel ter zienswijze aan de colleges en raden voorgelegd.

Na ontvangst (en afhankelijk van) de inhoud van de zienswijzen zal een voorstel tot wijziging van de begroting 2024 voor Avres worden opgesteld. Advies/conclusies: 1. Vanaf 1 januari 2024 de maatstaf loonkostensubsidie voor begeleiden van inwoners die werken met loonkostensubsidie bij gemeenten af te rekenen ten behoeve van de uitvoering van deze wettelijke taak. Deze maatstaf, zijnde € 7.210, wordt via de algemene uitkering in het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld; 2. De aantallen van het begrotingsjaar baseren op de definitieve gegevens betreffende de maatstaf loonkostensubsidie van het gemeentefonds; 3. Dit voorstel ter zienswijze doorgeleiden naar de colleges en de raden, gelet op de financiële gevolgen voor zowel de gemeentelijke begrotingen als de begroting van Avres; 4. Na ontvangst en afhankelijk van de uitkomst van de zienswijze op dit voorstel een voorstel opstellen tot wijziging van de begroting 2024 en deze aan het algemeen bestuur voorleggen. 4

Routing/Afstemming*:(Blok wordt ingevuld door bestuurs-/directiesecretariaat) Besproken met /in: MT DB AB Ondernemingsraad Kernteam Cliëntenraad Zienswijzeprocedure Publicatie

Ja/nee Ja Ja Ja N.v.t. Ja Nee Ja Nee

Datum: 14-11-2023 23-11-2023 14-12-2023

Resultaat:

04-12-2023

MT voorstel* (Blok wordt ingevuld door bestuurs-/directiesecretariaat) Geagendeerd: 14-11-2023 MT Besluit: X

Conform voorstel; Anders:------------------------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------------------Datum MT: 14-11-2023

DB Besluit* (Blok wordt ingevuld door bestuurs-/directiesecretariaat) Geagendeerd: 23-11-2023 DB Besluit: X

Conform voorstel; Anders:------------------------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------------------Datum DB: 23-11-2023 Handtekening voorzitter en secretaris: ---------------------------

-----------------------------------

5

AB Besluit* (Blok wordt ingevuld door bestuurs-/directiesecretariaat) Geagendeerd: 14-12-2023 DB Besluit: X

Conform voorstel; Anders:------------------------------------------------------------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------------------Datum AB: 14-12-2023 Handtekening voorzitter en secretaris: --------------------------------

------------------------------------

6

Bestuursbesluit:

Het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Avres in openbare vergadering bijeen op 14 december 2023; Gelezen het voorstel van het dagelijks bestuur van 23-11-2023 BESLUIT: 1. Vanaf 1 januari 2024 de maatstaf loonkostensubsidie voor begeleiden van inwoners die werken met loonkostensubsidie bij gemeenten af te rekenen ten behoeve van de uitvoering van deze wettelijke taak. Deze maatstaf, zijnde € 7.210, wordt via de algemene uitkering in het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld; 2. De aantallen van het begrotingsjaar baseren op de definitieve gegevens betreffende de maatstaf loonkostensubsidie van het gemeentefonds; 3. Dit voorstel ter zienswijze doorgeleiden naar de colleges en de raden, gelet op de financiële gevolgen voor zowel de gemeentelijke begrotingen als de begroting van Avres; 4. Na ontvangst en afhankelijk van de uitkomst van de zienswijze op dit voorstel een voorstel opstellen tot wijziging van de begroting 2024 en deze aan het algemeen bestuur voorleggen. Aldus besloten te Meerkerk in de openbare vergadering van het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Avres op 14 december 2023.

P. Vat,

P. van Uitert,

Voorzitter,

Secretaris,

7