15 - wegen

Uitwerking Financiële Opgave 2026 e.v. Beleidsterrein

:

Verkeer en Vervoer

Portefeuille

:

Wethouder Jan Lock

Onderwerp

:

Behandelend ambtenaar

:

Inrichting en onderhoud van wegen versoberen Martin de Bruine en Bastiaan Pellikaan

Korte toelichting op het onderwerp en bijbehorende activiteiten Inrichting en onderhoud van Wegen

De mogelijkheden voor het bezuinigen op het onderhoud van de wegen zijn onderzocht. Verschillende opties zijn bekeken. Naast voordelen op korte termijn zijn er effecten op lange termijn.

Naast de bezuinigingen op onderhoud is het temporiseren van investeringen voor de wegen bij de uitwerking betrokken.

-Kwaliteits-/onderhoudsniveau van wegen verlagen

Met het verlagen van het onderhoudsniveau is er op korte termijn een besparing te bereiken. Dit

betekent echter wel dat er wordt afgeweken van het standaard kwaliteits- en onderhoudsniveau van de wegen (betreft minimum niveau B). Bij de huidige budgetten wordt nu uitgegaan van een zerobased raming, zoals eerder door de raad is gevraagd. Wanneer het niveau verlaagd wordt tot onder het

minimum, zal er achterstallig onderhoud en onherstelbare schade optreden. Dit leidt tot vervroegde reconstructies waardoor het investeringsniveau sterk moet groeien om dit op te kunnen vangen. Verder komt de veiligheid in het geding en zal het aansprakelijkheidsrisico sterk toenemen. De verwachting is dat het aantal incidenten en klachten zal vermeerderen.

Het temporiseren van de reconstructies van wegen is een optie. Hierover is overleg geweest met de

financiële deskundigen van de gemeente, waaruit blijkt dat dit -met huidige financieringsstelsel- geen besparing oplevert.

-Verlagen budget dagelijks onderhoud wegen

Het verlagen van het budget dagelijks onderhoud heeft tot gevolg dat het kwaliteitsniveau B niet

gehandhaafd kan worden (zie ook voorgaande toelichting niveau verlagen). De kwaliteit van de wegen

schiet door de ondergrens van ‘schoon, heel en veilig’ en de levensduur wordt verkort. De kosten voor de te nemen maatregelen op een later tijdstip zijn vele malen hoger. Dit leidt er dan toe dat de onderhoudskosten en investeringskosten over een aantal jaren juist sterk toenemen.

-Extra beschikbare middelen voor het voorkomen van zettingsproblemen terugdraaien

Eerder is een investering van 800 K beschikbaar gesteld voor zettingsproblemen bij wegen. De huidige investering wordt ingezet voor duurzame oplossingen bij reconstructies om

zettingsproblemen te verminderen. Hiermee worden op termijn kosten bespaard omdat de onderhoudskosten lager zijn en de levensduur wordt verlengd. 1

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Het stoppen van deze investering levert op korte termijn een besparing op, echter het positieve effect op de exploitatie wordt dan niet bereikt. De beheerkosten worden hoger en de weg is eerder aan vervanging toe.

-Wettelijk minimum/basisniveau hanteren voor Klimaat en duurzaamheid

Binnen de investeringen wegen is een gering bedrag opgenomen voor vergroening, waarbij niet voldaan wordt aan het wettelijk minimum.

De gevolgen van de uitgangspunten van het beleid voor Klimaat en Duurzaamheid van Molenlanden zijn niet verwerkt in de investeringen van Buitenruimte.

-Wettelijk minimum/basisniveau hanteren voor Toegankelijkheid VN-verdrag Handicap

Vanuit het VN verdrag wordt een toegankelijke en veilige fysieke leefomgeving verlangd. Op dit

moment wordt ingezet op een minimum niveau voor toegankelijkheid. Hiervoor is een investering van 50 K opgenomen. Het is mogelijk deze investering te schrappen. Het niet uitvoeren van deze

maatregelen betekent dan dat we als gemeente geen gehoor geven aan het VN-verdrag Handicap.

Het wettelijke kader en mate van beleidsvrijheid

Voor de genoemde onderwerpen zijn de volgende kaders en wetgeving van toepassing: Burgerlijk wetboek, Wegenwet (gaat op in Omgevingswet), het VN verdrag en de Kaderstelling IBB. De

beleidsvrijheid is zeer beperkt en afgewogen in de Kaderstelling Integraal Beheerplan Buitenruimte

2022-2026. In principe wordt bij alle onderdelen uitgegaan van het minimaal wettelijk niveau tegen zo laag mogelijke kosten.

De uitgangspunten van het huidige beleidsmatige kader

Het huidige beleidsmatige kader is door de raad vastgesteld in de Kaderstelling Integraal Beheerplan

Buitenruimte welke is uitgewerkt in het Integraal Beheerplan Buitenruimte. De uitgangspunten vanuit het beleid dienen gewijzigd te worden wanneer andere keuzes worden gemaakt.

Toetsing aan de vijf perspectieven uit de Toekomstvisie Molenlanden 2050

De wegen zijn onderdeel van de Buitenruimte en vormen samen met andere elementen onze

Leefomgeving. Zij dragen bij aan alle aspecten van de Toekomstvisie Molenlanden 2050. Het is een belangrijke drager van onderwerpen uit de Toekomstvisie.

De leefbaarheid, de toegankelijkheid, de veiligheid, de bereikbaarheid en de klimaatuitgangspunten

zijn onderdelen die direct geraakt worden bij het invullen van de Uitwerking Financiële opgave Wegen 2026.

De meerjarenraming zoals opgenomen in de Begroting 2025 Beheerbegroting wegen: Beheer onderhoudskosten/inkomst wegen Beheer onkruidbestrijding Investeringen: Investering zetting Investering toegankelijkheid

2

2025

2026

800 K 300 K

structureel structureel

800 K 50 K

structureel structureel

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Mogelijke beleidsmatige keuzes Omschrijving keuze: Elke keuze leidt op termijn tot meer kosten en/of het wettelijk minimum wordt niet gehaald.

Financieel effect: Uit de beschreven opgaven blijkt dat we in de huidige situatie het minimum niveau hanteren. De eerder uitgevoerde zero based raming toont aan dat de beheerbudgetten aan de

ondergrens zitten van het minimum benodigde. Voor Klimaat en Toegankelijkheid betreft het de

minimum wettelijke eisen. Versobering van alle beschreven activiteiten leidt ertoe dat we onder het

minimum niveau komen. Op termijn zijn de kosten vele malen groter omdat zwaardere maatregelen nodig zijn of omdat de levensduur wordt verkort.

Maatschappelijke impact: De varianten raken de leefbaarheid, toegankelijkheid, veiligheid en bereikbaarheid. De klachten nemen toe en de wettelijke doelstellingen worden niet gehaald.

Impact op Organisatie: Omdat de beheersmatige aanpak onder druk staat, wordt meer gevergd van de ambtelijke organisatie omdat er meer inzet nodig is om de negatieve effecten te beheersen.

Bijbehorende Risico’s: Wanneer het niveau verlaagd wordt tot onder het minimum, komt de veiligheid in het geding, wordt het aansprakelijkheidsrisico sterk vergroot en nemen de incidenten en klachten toe. De hoogte van de toename van de toekomstige kosten is moeilijk te beheersen.

Benodigde bestuurlijke besluitvorming: Voor alle genoemde onderwerpen is bestuurlijke besluitvorming noodzakelijk.

3

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000