04 - Kinderdijk

Uitwerking Financiële Opgave 2026 e.v. Beleidsterrein Onderwerp

: :

Portefeuille Behandelend ambtenaar

: :

Economie en toerisme Kosten/investeringen Kinderdijk bekostigen vanuit exploitatie Kinderdijk Wethouder Maarten van Helden Marko Stout

Toelichting op het onderwerp en bijbehorende activiteiten In 2017 is de opdracht door Alblasserdam, Molenwaard en de Provincie Zuid Holland geformuleerd om een gebiedsperspectief op te stellen ter ondersteuning van een evenwichtige gebiedsontwikkeling rond het Werelderfgoed Kinderdijk. In dit perspectief zou aandacht besteed moeten worden aan enerzijds de instandhouding van het Werelderfgoed en anderzijds aan de leefbaarheid van Kinderdijk. Bovenstaande heeft in 2019 geleid tot het vaststellen van het Gebiedsperspectief Kinderdijk 2030 en het Uitvoeringsprogramma Toekomst Kinderdijk 2020-2025 SamenwerkingsOvereenkomst Kinderdijk In 2019 zijn partijen een inspanningsverplichting aangegaan welke in 2023 heeft geleid tot een ondertekende SamenwerkingsOvereenkomst Kinderdijk (SOK) tussen Alblasserdam, Waterschap Rivierenland, Provincie Zuid Holland, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, SWEK en Molenlanden. In de SOK wordt de collectieve ambitie voor het gebied uitgesproken. Op basis van deze ambitie werken partijen aan een uitvoeringsprogramma. Eén van de projecten uit het Uitvoeringsprogramma is de ontwikkeling van het Entreegebied. Hiervoor staat Molenlanden aan de lat. Op 19 april 2022 heeft de raad van Molenlanden een investeringsbedrag van € 750.000,-- beschikbaar gesteld voor de totstandkoming van een omgevingsplan.

Naast dit investeringsbedrag zijn er nog exploitatiebudgetten vastgesteld voor o.a. het bezoekersmanagement en andere gerelateerde zaken.

Het wettelijke kader en mate van beleidsvrijheid Er zijn een aantal wettelijke kaders waaraan de bestemmingsplanprocedure Entreegebied moet voldoen. Enige beleidsvrijheid is er wel. Binnen deze beleidsvrijheid zoeken we naar de meest optimale invulling (ook financieel). Bezuinigingen zijn hier nu niet te vinden.

De uitgangspunten van het huidige beleidsmatige kader Vastgesteld Gebiedsperspectief; https://molenlanden.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/e8dc9ec8-e4cc-49ba-b2250765263f8908#c4db499d-cf7a-46dd-8a0b-b374fcdb0dc9 Samenwerkings Overeenkomst Kinderdijk. https://molenlanden.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/e8dc9ec8-e4cc-49ba-b2250765263f8908#c4db499d-cf7a-46dd-8a0b-b374fcdb0dc9 Toeristische Agenda Molenlanden. https://molenlanden.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/70029fa3-e4fc-45c295a0-d1b9826c1ad2?documentId=3b3a0665-f656-4cb7-b3c934a4a71597e7&agendaItemId=9858d79c-87ca-46bb-a639-3cd42b8c34b7 1

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Toetsing aan de vijf perspectieven uit de Toekomstvisie Molenlanden 2050 •

Onze dorpen en stad zijn divers en krachtig; De leefbaarheid van Kinderdijk is verankerd in het vastgestelde Gebiedsperspectief Kinderdijk. Wij zijn een betrokken en toegankelijke samenleving voor iedereen; Er wordt uitvoerig geparticipeerd met inwoners middels inloopavond en gezamenlijke besprekingen. Wij zijn in staat ons aan te passen aan de gevolgen ontstaan van klimaat-, energie- en wateruitdagingen; Kinderdijk staat naast de molens bekend om het watermanagementsysteem. De komende dijkdoorbraak van de Middelkade is het gevolg van de wateruitdaging en klimaatveranderingen. Ons (agrarisch) landschap is toekomstbestendig; Het landschap om Kinderdijk heen behoort tot de Unescostatus en is Natura2000 gebied. Onze economie is bloeiend, duurzaam en circulair; Bij de uitwerking van de diverse projecten uit het uitvoeringsprogramma wordt ruimschoots aandacht besteed aan duurzaamheid.

• •

• •

De meerjarenraming zoals opgenomen in de Begroting 2025 EXPLOITATIELASTEN Parkeren-bijdrage SWEK voor kapitaallasten westrand Nw Lekk Gebiedsontwikkeling Kinderdijk-Plankosten/advieskosten inv.werken Gebiedsontwikkeling Kinderdijk-Lidmaatschappen en contributies Gebiedsontwikkeling Kinderdijk-Lidmaatschappen en contributies Gebiedsontwikkeling Kinderdijk-Advieskosten Kinderdijk Gebiedsontwikkeling Kinderdijk-Waterentree Kinderdijk Gebiedsontwikkeling Kinderdijk-Visitorsmanagement K'dijk KAPITAALLASTEN Kapitaallasten Westrand Kapitaallasten Stedenbouwkundigplan Entreegebied Kinderdijk ONROERENDGOED Aankoop panden Voorkamer SWEK gaat deze panden overnemen tegen een te taxeren waarde

0 0 0 1.000 0 0 20.000 130.000 28.750 4.659.436 …

Mogelijke beleidsmatige keuzes

Het is mogelijk om te bezuinigen door niet of minder te investeren in Kinderdijk. Dit leidt echter tot risico’s en hogere investeringen in de toekomst. Risico’s kunnen zijn; het teruglopen van het aantal bezoekers en het later toch opnieuw moeten opstarten van een wijziging omgevingsplan. Het teruglopen van het aantal bezoekers heeft niet alleen effect op het functioneren van het Werelderfgoed maar ook op het toerisme in de hele Alblasserwaard.

•

De exploitatie van Kinderdijk heeft zich hersteld en is nu weer op het niveau van voor Corona. De verwachting is dat tegen 2027 de financiën van de SWEK zich dermate hebben hersteld dat, conform de SOK, er voor iedere bezoeker een bedrag vloeit naar het verrekeningsmechanisme. In een bestuurlijk overleg d.d. 27-03-2025 tussen Molenlanden, Alblasserdam en SWEK is afgesproken om verrekening per 1e bezoeker reeds per 2026 in te laten gaan om de stijgende lasten van het Bezoekersmanagement te kunnen dekken. Door het stijgend aantal bezoekers neemt ook het bedrag toe dat Molenlanden krijgt uitgekeerd uit het verrekeningmechanisme. Zie tabel hieronder. Het streven om de investeringen in het gebied Kinderdijk te verrekenen met de inkomsten zal naar verwachting omstreeks 2027-2029 werkelijk kunnen worden. Voor 2025 heeft dit geen effect. Echter voor 2026 en verder scheelt dit € 250.000 per jaar aan inkomsten.

2

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Jaartal Totaal aantal betalende bezoekers (indicatief + 10%/jaar) Grens (nog afhankelijk van RVT SWEK) Te verrekenen aantal bezoekers Storting VM Kinderdijk per gemeente op basis van SOK (50%-50% met Alblasserdam) CPI cumulatieve indexering (in euro's)

2022

€ € 10,0% 1,10

2023 324.000 250.000 74.000 84.493,20 € 42.246,60 € 3,8% 1,14

2024 368.000 250.000 118.000 139.178,57 € 69.589,28 € 3,3% 1,18

2025 404.800 0 404.800 491.776,86 € 245.888,43 € 3,0% 1,21

2026 445.280 0 445.280 557.183,18 € 278.591,59 € 3,0% 1,25

2027 2028 en verder 489.808 500.000 0 0 489.808 500.000 631.288,54 € 663.757,23 315.644,27 € 331.878,61 3,0% 3,0% 1,29 1,33

Grijze getallen zijn een schatting

•

Er ligt momenteel een gewijzigd ontwerp bestemmingsplan voor de Entreezone met bijbehorende begroting. In tegenstelling tot het vorige ontwerp hoeft de gemeente Molenlanden nu geen 17 miljoen te investeren maar 4,1 miljoen verspreid over een periode van meerdere jaren. In de uitwerking van de financieringsstrategie zal nog kunnen blijken of hier bezuinigingen op mogelijk zijn. Hier staat overigens tegenover dat de SWEK de door de gemeente aangekochte panden Buena Vista en Windkracht 4 over wil nemen van de gemeente. In juni a.s. gaat er een raadsvoorstel naar de raad van 17 juli a.s. ter vaststelling van dit bestemmingsplan en de daarbij behorende investeringslasten/financieringsstrategie, inclusief de subsidiestrategie. Voor alle exploitatie- en investeringsbudgetten zijn afspraken gemaakt met de 6 stakeholders van het Bestuurlijk Platform. Aanpassing van deze budgetten en de daarmee gepaard gaande bijstelling van ambities zal dus altijd in overleg moeten gebeuren met andere partners binnen het Bestuurlijk Platform. Het zou een beleidsmatige keuze kunnen zijn om het bestemmingsplan niet vast te stellen en geen aanpassingen te doen in het gebied. Dit scheelt 4,1 miljoen aan investeringen.

Alleen kunnen we dan niet voldoen aan eerdere beleidskeuzes die samen met de overige stakeholders zijn gemaakt (Gebiedsperspectief, Gebiedsvisie, Uitvoeringsagenda) Met het wel vaststellen van het bestemmingsplan komt er ook een einde aan de kosten (advieskosten) die gemaakt moeten worden om tot een bestemmingsplan te komen. De deelprojecten binnen dit bestemmingsplan zullen ten uitvoer moeten worden gebracht. Hiervoor zullen in een later stadium budgetten voor worden aangevraagd.

3

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000