RV Verordening huisvesting arbeidsmigranten

ge meente

Moerdük

RAADSVOORSTEL Ondennerp: Verordening huisvesting arbeidsmigranten Verantwoordelijke portefeu illehouder(s) Datum commissiebehandeling Datum raadsbehandeling Agendering en agendanummer Fase raadsbehandeling Zaaknummer

A.M.J. Dingemans en D.J. Brummans 24 november 2021 16 december 2021 RA 0805

Besluitvormend 330099

Bijlagen:

'1. Verordening huisvesting arbeidsmigranten Moerdijk

2. Toelichting verordening huisvesting arbeidsmigranten Moerdijk

Gevraagd raadsbesluit Vast te stellen de "verordening huisvesting arbeidsmigranten Moerdijk"

(Publ ieks)Samenvatting ln de lntesrale aanpak arbeidsmiqratie Moerdijk 2020 is geconcludeerd dat Moerdijk een flinke opgave heeft in de huisvesting van arbeidsmigranten. ln deze integrale aanpak is vastgelegd dat de gemeente voorwaarden zal gaan opstellen voor de realisatie, exploitatie en het beheer van huisvesting van arbeidsmigranten. Ook is vastgesteld dat voor de exploitatie van de huisvesting een vergunning verplicht gesteld zalworden. De raad wordt geadviseerd de "verordening huisvesting arbeidsmigranten" vast te stellen. Door deze verordening wordt de huisvesting van arbeidsmigranten vergunningplichtig. Op basis van deze verordening kan het college goed verhuurderschap bevorderen en de uitvoeringsregeling uitwerken met daarin de procedure (tender) en de kwalitatieve eisen waaraan een initiatief voor de huisvesting van arbeidsmigranten moet voldoen.

1

gefneenff

Moerdük

lnleiding: reden van het voorstel Aanleidinq ln de integrale aanpak arbeidsmigratie is vastgesteld dat we in Moerdijk streven naar een breed spectrum aan soorten huisvesting verspreid over meerdere locaties, afgestemd op de behoeften van arbeidsmigranten. Voor de short stay en mid stay huisvesting is vastgelegd dat de gemeente gaat opstellen: o Een "añregingskader passendheid omgeving", . Voonvaarden voor realisatie, exploitatie en beheer, met verplichte vergunning voor de exploitatie ¡ Een inventarisatie van mogelijke locaties. Om goed verhuurderschap te bevorderen en misstanden met betrekking tot verhuur van huisvesting aan arbeidsmigranten tegen te gaan, wordt met deze voorgestelde verordening de exploitatie van de huisvesting van arbeidsmigranten vergunningplichtig gesteld. Op basis van deze verordening is het verboden om zonder vergunning van het college een huisvestingsvoorziening in gebruik te geven en te exploiteren voor de tijdelijke huisvesting van arbeidsmigranten. Het vaststellen van de verordening is een bevoegdheid van de raad en wordt nu voorgelegd ter besluitvorming. Deze verordening vormt de juridische basis voor de regeling met uitwerking van de procedure en te stellen voonruaarden aan de realisatie, exploitatie en het beheer van initiatieven voor de huisvesting van arbeidsmigranten. De vaststelling hiervan is een bevoegdheid van het college.

Deze regeling zal direct na vaststelling van de verordening in de raad, aan het college worden voorgelegd. Voor beide documenten dient de door de raad vastgestelde "integrale aanpak arbeidsmigratie" als basis. Het Afweqinqskader passendheid omqevinq huisvestinq arbeidsmiqranten is vastgesteld op 15 julijl. Met dit kader kan getoetst worden of een locatie passend is voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Hierbij is aangegeven dat als vervolgstap onderzocht zalworden wat de mogelijkheden zijn om een tender uit te zetten om de wenselijke spreiding te kunnen borgen. Om een tender uit te kunnen zetten op gronden die geen gemeentelijk eigendom zijn, is het vaststellen van deze verordening noodzakelijk. Belanq ln de integrale aanpak arbeidsmigratie Moerdijk2020 zijn een aantal uit te werken beleidskeuzes opgenomen. Voor de kwaliteit van de huisvesting is vastgesteld: "Door de gemeente worden vooruvaarden voor realisatie, exploitatie en beheer opgesteld. Voor exploitalie zal een vergunning moeten worden aangevraagd." Alle aanvragen voor een vergunning dienen een zogenaamde Bibob-toets te krijgen. De Bibob-toets volgt uit de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (wet Bibob). Bij de toets wordt de integriteit van houders en/of aanvragers nagegaan. Concreet betekent dit dat de achtergronden en eventuele strafbare feiten van een aanvrager getoetst worden.

Met deze vergunning kan tevens de gewenste spreiding van huisvestingsinitiatieven worden georganiseerd. ln de vergunning worden afspraken vastgelegd over beheer, communicatie, kwaliteitsnormen, registratie, onderhoud etc. Over de vergunning kan pas worden beslist als de locatie planologisch is geregeld.

Centrale vraaq Hoe kunnen we misstanden met betrekking tot verhuur van huisvesting aan arbeidsmigranten tegen gaan en spreiding van initiatieven voor huisvesting van arbeidsmigranten organiseren ?

2

semeeiiñ

oerdijk

Beoogd maatschappelij k resultaat Een veilige en menswaardige huisvesting voor arbeidsmigranten en een veilige en aantrekkelijke woon- en leefomgeving voor alle inwoners van Moerdijk. Kaders

. lnteqrale aanpak arbeidsmiqratie Moerdijk 2020, . Afweqinqskader passendheid omqevinq huisvestinq arbeidsmiqranten o Afsprakenkader arbeidsmiqranten West-Brabant o wetsvoorstelqoedverhuurderschap o Handreikinq-huisvestinq-arbeidsmiqranten

Argumenten Pro

1.1 Deze verordening rs de meesfe geschikte juridische basis om misstanden met betrekking tot verhuur van huisvesting van arbeidsmigranten tegen te gaan Door de huisvesting van arbeidsmigranten vergunningplichtig te stellen met deze verordening, kunnen voon¡vaarden gesteld worden om discriminatie, intimidatie tegen te gaan en goed verhuurderschap te bevorderen. De integriteit van de aanvrager wordt getoetst met een Bibob toets. 1.2 Deze verordening r.s de meesfe geschikte juridische basis om de gewenste spreiding te kunnen realiseren van nieuwe initiatieven voor de huisvesting van arbeidsmigranten Door het vaststellen van de verordening huisvesting arbeidsmigranten wordt de huisvesting vergunningplichtig. Het exclusieve recht (door middel van verlening van een schaarse vergunning) kan aan de initiatiefnemers worden toegekend op basis van deze verordening. Vergunningen voor de exploitatie van huisvesting van arbeidsmigranten zijn schaars, omdat in het afiruegingskader is bepaald dat huisvesting van arbeidsmigranten verspreid over de gemeente en in afstemming tot de omvang van de kernen moet worden gerealiseerd voor de leefbaarheid en sociale samenhang in de kernen. lnitiatieven zijn dan ook beperkt mogelijk.

De verdelingscriteria van deze schaarse vergunningen (zoals vastgelegd in de verordening en regeling) worden bekend gemaakt voorafgaand aan het openstellen van de mogelijkheid de schaarse vergunningen aan te vragen. 1.3 Deze verordening rs de meesf geschikte juridische basrs om kwalitatieve voorwaarden op te kunnen leggen aan nieuwe initiatíeven voor de huisvesting van arbeidsmigranten Door het vaststellen van de verordening huisvesting arbeidsmigranten wordt de huisvesting vergunningplichtig. De inhoudelijke toetsingscriteria (zoals vastgelegd in de verordening en regeling) worden bekend gemaakt voorafgaand aan het openstellen van de mogelijkheid de schaarse vergunningen aan te vragen. Op grond van de Verordening kan een verplichting worden vastgelegd een activiteit zoals vergund uit te voeren. lndien de activiteit niet wordt uitgevoerd kan de vergunning worden ingetrokken. De uitvoering van de vergunde activiteit kan vervolgens bestuursrechtelijk worden gehand haafd. 1.4 De verordening past binnen het regionaal afsprakenkader arbeidsmigranten regio West Brabant. Contra 1.1 Het wetsvoorstel goed verhuurderschap is nog niet vastgesteld. Het wetsvoorstel goed verhuurderschap heeft ter consultatie gelegen tol l-9-2021 en zal naar veruvachting in 2022 worden vastgesteld.

ln dit wetsvoorstel wordt het juridisch instrumentarium bepaald om misstanden bij het in gebruik geven van woon- en verblijfsruimte te voorkomen en tegen te gaan. ln de verordening is rekening gehouden met dit wetsvoorstel. Door VNG wordt gemeenten afgeraden om nu al met de verhuurdersvergunning aan de slag te gaan. Hun sterke advies is dit om niet te doen, Zij geven als redenen daarvoor: - De juridische houdbaarheid van een vergunningsstelsel dat op de gemeentelijke verordenende bevoegdheid is gebaseerd is twijfelachtig. - Op dit moment ligt er een wetsvoorstel Goed Verhuurderschap, waarmee landelijk een grondslag wordt gecreëerd voor de verhuurdervergunning.

3

semeenfe 'rM oerdij k Gemeenten moeten bij inwerkingtreding van de wet verplicht het opgestelde systeem voor een verhuurdervergunning weer wijzigen, zodat dit conform die wet is. Dat kost dus extra moeite en leidt wellicht ook tot venivarring of extra lasten bij relevante partijen. Alternatieven

Alternatief is dat gewacht wordt met het vaststellen van de verordening huisvesting arbeidsmigranten tot de wet Goed Verhuurderschap in werking treedt. Zonder verordening is het niet mogelijk om goed verhuurderschap te bevorderen en misstanden met betrekking tot de verhuur van huisvesting van arbeidsmigranten tegen te gaan. Zonder verordening is er tevens geen basis om een tender uit te zetten op niet gemeentelijke gronden en daarmee de gewenste spreiding te realiseren.

Maatschappelijk draagvlak De zoektocht hoe op een goede wijze huisvesting te realiseren voor arbeidsmigranten is besproken met de klankbordgroep van de raad en er zijn avonden geweest met inwoners, arbeidsmigranten, huisvesters, uitzendbureaus en bedrijven. Er is ook een avond specifiek voor arbeidsmigranten georganiseerd. De noodzaak voor goede huisvesting van arbeidsmigranten wordt breed onderschreven. Hierbij worden vooruvaarden gesteld aan een goede spreiding en afstemming op de omvang van de kern en aan de kwaliteit van de huisvesting. Voorliggende verordening vormt de juridische basis om deze gestelde voon¡vaarden te kunnen uitwerken. Fi nanciële consequenties

Dekkinq Met het vaststellen van de integrale aanpak arbeidsmigratie Moerdijk2O2O is budget beschikbaar gesteld voor de uitwerking van de voorgestelde beleidskeuzes in 2021. Er zijn veel onvoorziene ontwikkelingen op dit beleidsterrein waarop moet worden ingespeeld. Daarnaast blijkt o.a. het opstellen van deze verordening en het uitwerken van de regeling voor de te stellen voorwaarden en uitgiftewijze lastiger dan vooraf ingeschat. Voor het uitvoeren van een tender, het beoordelen van de initiatieven, het afgeven van de vergunningen en het uitvoeren van de Bibob toets is capaciteit nodig. Na realisatie van de huisvesting is extra capaciteit nodig op handhaving met goede periodieke afstemming. Een voorstel voor dekking wordt opgenomen in begroting 2022 die dit najaar ter vaststelling aan de raad wordt aangeboden. Subsidieveruvervinq N.v.t.

Communicatie De verordening zal op de gebruikelijke wijze worden gepubliceerd. Ook zullen alle bekende stakeholders nog apart op de hoogte worden gebracht. Realisatie: risico's, planning, evaluatie, duurzaamheid en inkoop, Na vaststelling van de verordening in de raad zal de uitvoeringsregeling worden voorgelegd aan het college ter besluitvorming. ln de regeling zullen door het college de kwalitatieve voorwaarden worden bepaald en zal worden vastgelegd of uitgifte van de vergunning middels een tender zal plaats vinden en met welke fasering. Nadat deze documenten zijn vastgesteld en daadwerkelijk wor:dt besloten tot uitgifte middels een tender, kan de tender opengesteld worden en kunnen initiatiefnemers hun initiatieven indienen. Deze zullen dan aan de hand van de verordening, de regeling en het afirvegingskader getoetst worden. De plannen die positief uit deze tender komen, kunnen een omgevingsvergunning aanvragen. lndien daadwerkelijk een omgevingsvergunning wordt verleend en wordt voldaan aan de gestelde voon¡vaarden uit de regeling, kan de vergunning worden verleend.

4

ge meente

aa

Moerd U k

Tegen de verlening en weigering van de vergunningen staat de mogelijkheid open tot bezwaar en beroep. Zoals aangegeven is de juridische grondslag voor de vergunning twijfelachtig zolang de wet Goed Verhuurderschap nog niet is vastgesteld. De vergunning wordt verleend voor een bepaalde tijd en wordt gekoppeld aan de termijn van de te verlenen omgevingsvergu nning.

Tot deze verordening is vastgesteld en de verdelingsprocedure door het College nader uitgewerkt is, zullen initiatieven die binnen komen volgens de gebruikelijke procedure in behandeling worden genomen. Bestaande locatíes waarvoor een vergunning is verleend, vallen onder het overgangsrecht. De verhuurdersvergunning lijkt een instrument te zijn om de huisvesting van arbeidsmigranten goed te regelen. Een verhuurdersvergunning wordt ingesteld door de gemeenteraad zelf op basis van de Gemeentewet. Dat kan de gemeenteraad doen zolang er geen wettelijke regeling is die dit onderuverp uitputtend regelt en hetzelfde doel dient. De verhuurdersvergunning mag geen criteria bevatten waar dit het geval is. Zo mag er geen criterium in over woningvoorraadbeheer, omdat dit al geregeld is bij de Huisvestingswet of wet Ruimtelijke Ordening. Ook geen criterium 'een inbreuk op een geordend woon- en leefmilieu in de omgeving van het betreffende pand', omdat dat al geregeld is in de Wet Ruimtelijke Ordening. Tot slot ook geen criteria die al in het Bouwbesluit zijn geregeld, zoals eisen over geluidsisolatie en uitstraling. Ook al heeft de verhuurdersvergunning een ander doel dan al deze andere wetten, de voonrvaarden die in de verhuurdersvergunning gesteld worden mogen niet hetzelfde doel hebben als die wetten.

Het is niet mogelijk gebruik te maken van een verordening op basis van de Huisvestingswet. Op basis van de Huisvestingswet kan een gemeente tijdelijk sturen in de woonruimteverdeling indien er aantoonbaar sprake is van schaarste aan goedkope woningen. Dan kan onder stringente voorwaarden tijdelijk voor 50% van de vrijkomende sociale huunrvoningen voorrang worden verleend aan woningzoekenden uit de regio of uit de eigen gemeente (50% van die 50%) en kunnen voorwaarden gesteld worden aan de samenstelling van de woningvoorraad met splitsing, samenvoeging of onttrekking. Op basis van de Huisvestingswet kunnen geen voorwaarden worden gesteld om misstanden tegen te gaan of om voonvaarden te stellen aan nieuwe initiatieven.

Mocht u vragen hebben over dit voorstel, dan kunt u contact opnemen van de griffier via telefoonnu mmer 01 68-37341 4 of via e-mail : qriffie@ moerd iik. nl.

Zevenbergen, 2 november 2021 Burgemeester en wethouders van de gemeente Moerdijk, de burgemeester,

de

ir. J.C.

Moe

5

øemeente JM

oerdijk

RAADSBESLUIT Raadsverqaderinq van 16 december 2021

De raad van de gemeente Moerdijk,

gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 2 november 2021, overwegende dat: - ln de integrale aanpak arbeidsmigratie Moerdijk2020 is besloten om voorwaarden op te stellen voor realisatie, exploitatie en beheer van huisvesting van arbeidsmigranten en voor de exploitatie hiervan een vergunning verplicht te stellen, gelet op: - de gemeentelijke taak om voor haar inwoners te zorgen voor voldoende woonruimte en de zorgplicht op het gebied van welzijn, - De gemeentelijke taak om te komen tot een goede ruimtelijke ordening,

BESLUIT Vast te stellen de "Verordening huisvesting arbeidsmigranten"

Vastgesteld in de raadsvergadering d.d. 16 december 2021 , de griffier,

de voorzitter,

U A.

6