RV - Regiovisie Jeugd 2026-2031

Raadsvoorstel Portefeuillehouder(s) Datum commissiebehandeling Datum raadsbehandeling Zaaknummer

P. Joosten - Wesselius 15 januari 2026 29 januari 2026 1820244

Onderwerp

Regiovisie Jeugd West-Brabant West 2026–2030

Voorgesteld besluit De Regiovisie Jeugd West-Brabant West 2026–2030 vast te stellen, zodat de raad het regionale inhoudelijke kader voor de komende periode bepaalt. Publiekssamenvatting De Regiovisie Jeugd West-Brabant West 2026–2030 legt de gezamenlijke koers vast van de negen gemeenten in onze jeugdhulpregio. De visie geeft richting aan hoe we de jeugdhulp de komende jaren willen organiseren: dichtbij gezinnen, met aandacht voor preventie, samenwerking met onderwijs en een sterk netwerk rond jeugdigen. De regiovisie is nodig om te voldoen aan landelijke afspraken en wetgeving, namelijk; - de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg die regio’s verplicht tot één gezamenlijke regiovisie, en een Gemeenschappelijke Regeling en regionale sturing op de beschikbaarheid van specialistische jeugdzorg; - de Hervormingsagenda Jeugd die richting geeft aan normaliseren, preventie, eenvoud en betere samenwerking, waarbij de bijbehorende eisen van de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) zorgen voor duidelijke normen voor governance, indicatoren, PDCA-sturing en een meerjarig financieel kader. Ook sluit de visie aan bij het Richtinggevend Kader voor toegang, lokale teams en integrale dienstverlening (VNG, 2024), dat gemeenten helpt om de basis en de samenwerking rond jeugdigen te versterken.

Daarnaast sluit de visie aan bij het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, dat inzet op één netwerk rondom het gezin en een samenhangende veiligheidsaanpak, en bij de Norm voor Opdrachtgeverschap die gemeenten verplicht tot professioneel en voorspelbaar opdrachtgeverschap. Tevens vormt zij de inhoudelijke basis voor de nieuwe Gemeenschappelijke Regeling Jeugdzorg West-Brabant West (GR). Tot slot is de Wet Aanpak Meervoudige problematiek Sociaal domein (WAMS) van belang. Deze wet vraagt om betere samenwerking tussen partners rondom gezinnen met complexe problemen. De regiovisie ondersteunt dit door gezamenlijke uitgangspunten en duidelijke afstemming in de regio. Met deze visie kiest de jeugdhulpregio voor een duidelijke en stabiele koers voor 2026–2030. De raad wordt gevraagd de regiovisie vast te stellen.

Inleiding De negen gemeenten in de jeugdhulpregio West-Brabant West (WBW) werken sinds 2015 samen aan goede en toegankelijke jeugdhulp. Met de Regiovisie Jeugd West-Brabant West 2026–2030 leggen de gemeenten hun gezamenlijke koers voor de komende jaren vast. De visie is nodig om te voldoen aan landelijke wetgeving en vormt het inhoudelijke kader voor de regionale samenwerking in de jeugdhulp. De regiovisie is opgesteld met input van de al bestaande Initiatiefgroep Jeugd — waarin aanbieders van laag- en hoogcomplexe hulp, pleegzorg, de Gecertificeerde Instelling, ervaringsdeskundigen, de samenwerkingsverbanden PO en VO en welzijnspartners waren vertegenwoordigd — en is daarnaast regionaal afgestemd met de bestuurders van de Samenwerkingsverbanden PO en VO, waarbij Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) is gevoerd. Ook is via regionale bijeenkomsten meegedacht en meegewerkt aan de totstandkoming van de visie door de adviesraden sociaal domein en door de gemeenteraden, waarbij een afvaardiging van raden en adviesraden uit alle negen gemeenten was vertegenwoordigd. Met deze regiovisie sluiten de gemeenten in WBW aan bij de landelijke regels waaraan de jeugdhulpregio moet voldoen. De Jeugdwet bepaalt dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor een goed werkend jeugdstelsel en voor passende en tijdige hulp.

De Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg verplicht regio’s om één gezamenlijke regiovisie en een Gemeenschappelijke Regeling te maken en samen te sturen op de beschikbaarheid van specialistische jeugdzorg. De Hervormingsagenda Jeugd geeft richting aan normaliseren, preventie, eenvoud en betere samenwerking. De regiovisie sluit daarnaast aan bij het Richtinggevend Kader voor toegang, lokale teams en integrale dienstverlening (VNG, 2024), dat gemeenten handvatten geeft voor het versterken van de basis en de samenwerking rond kinderen en gezinnen, waarbij de Stevige Lokale Teams een belangrijke basis vormen voor vroegtijdige ondersteuning en één duidelijke toegang. De bijbehorende AMvB-eisen geven duidelijke normen voor bestuur, resultaten en financiële onderbouwing. De regiovisie sluit ook aan bij het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, dat vraagt om één netwerk rondom het gezin. De visie volgt de Norm voor Opdrachtgeverschap, die gemeenten verplicht tot professioneel en voorspelbaar opdrachtgeverschap. Tot slot sluit de regiovisie aan bij de WAMS die vraagt om betere samenwerking rond gezinnen met complexe problemen. De regiovisie beschrijft hoe we als negen gemeenten, samen met jeugdigen en ouders, onze partners in onderwijs, zorg, veiligheid en de sociale basis, werken aan een sterk, eenvoudig en mensgericht jeugdhulpstelsel.

We blijven inzetten op normaliseren, preventie en samenwerking dichtbij gezinnen, zodat kinderen en jongeren zoveel mogelijk gezond en veilig kunnen opgroeien in hun eigen omgeving. In deze nieuwe fase richten we ons op drie hoofdlijnen: 1. Waarom we samenwerken: omdat geen enkele gemeente of partner het alleen kan – samen houden we het jeugdstelsel sterk, betaalbaar en mensgericht. 2. Waaraan we samenwerken: het versterken van de sociale basis, het verbinden van onderwijs en jeugdhulp, het verbeteren van samenwerking en veiligheid. 3. Hoe we samenwerken: vanuit vertrouwen, gelijkwaardigheid en met een stevig governance-kader waarin de toekomstige Gemeenschappelijke Regeling Jeugdzorg West-Brabant West (GR) de samenwerking structureel borgt.

De verdere uitwerking van deze landelijke verplichtingen, zoals monitoring, indicatoren, planning en regionale werkwijzen, wordt opgenomen in de meerjaren-uitvoeringsagenda, zodat deze voldoen aan de eisen van de wet. Daarnaast wordt er een lokale paragraaf uitgewerkt per lokale gemeente waarin de koppeling wordt gelegd tussen de regionale koers en de lokale prioriteiten. Beoogd effect Met deze regiovisie leggen de negen gemeenten van West-Brabant West vast welke richting zij samen hanteren voor de samenwerking in de jeugdhulpregio. Het doel is een duidelijk en gedeeld kader, zodat alle samenwerkingspartners werken vanuit dezelfde uitgangspunten. De visie helpt om de samenwerking in de regio te versterken en om afspraken en verwachtingen helder te maken. Daarbij richt de regiovisie zich op een aantal centrale doelen: meer normaliseren en preventie, een stevige sociale basis, een duidelijke en herkenbare toegang via de Stevige Lokale Teams, betere samenwerking met onderwijs en partners, en het borgen van veiligheid in één samenhangend netwerk. Deze pijlers vormen samen het kompas voor 2026–2030, zodat jeugdigen en gezinnen tijdig passende hulp krijgen en het stelsel eenvoudiger, voorspelbaarder en beter uitvoerbaar wordt. Argumenten 1.1.

Wettelijke verplichting en kader voor regionale samenwerking Het vaststellen van een regiovisie is vanaf 1 januari 2026 een wettelijke verplichting vanuit de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg en de Hervormingsagenda Jeugd. Met deze regiovisie sluiten de gemeenten in WBW aan bij de landelijke kaders voor het jeugdstelsel: de Jeugdwet maakt gemeenten verantwoordelijk voor een goed functionerend stelsel en voor passende, tijdige en toegankelijke hulp; de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg verplicht regio’s tot één gezamenlijke regiovisie, een Gemeenschappelijke Regeling en regionale sturing op de beschikbaarheid van specialistische jeugdzorg; de Hervormingsagenda Jeugd geeft richting aan normaliseren, preventie, eenvoud en betere samenwerking, waarbij de bijbehorende eisen van de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) zorgen voor duidelijke normen voor governance, indicatoren, PDCA-sturing en een meerjarig financieel kader. De regiovisie sluit daarnaast aan bij het Richtinggevend Kader voor toegang, lokale teams en integrale dienstverlening (VNG, 2024), dat gemeenten handvatten geeft voor het versterken van de basis en de samenwerking rond kinderen en gezinnen.

Daarnaast sluit de visie aan bij het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, dat inzet op één netwerk rondom het gezin en een samenhangende veiligheidsaanpak, en bij de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO) die gemeenten verplicht tot professioneel en voorspelbaar opdrachtgeverschap. Tot slot is de Wet Aanpak Meervoudige problematiek Sociaal domein (WAMS) relevant, omdat deze wet vraagt om betere samenwerking rondom gezinnen met meervoudige problemen. De regiovisie ondersteunt deze samenwerking door gezamenlijke uitgangspunten en duidelijke afstemming in de regio. De concrete uitwerking van alle wettelijke verplichtingen – waaronder indicatoren, monitoring, PDCA en de inrichting van regionale sturing – wordt opgenomen in de meerjarenuitvoeringsagenda. Daarmee voldoet de regio aan de eisen uit de AMvB, de Hervormingsagenda Jeugd en de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg.

1.2. Voortbouwen op een sterke en koersvaste samenwerking De negen gemeenten in West-Brabant West werken sinds 2015 succesvol samen aan de uitvoering van de Jeugdwet. Met de regiovisie 2026–2030 wordt deze samenwerking voortgezet en verder versterkt. De regio heeft zich ontwikkeld tot een robuuste en erkende jeugdhulpregio, wat bijdraagt aan continuïteit, kwaliteit en stabiliteit. De vaststelling van deze regiovisie in de huidige bestuursperiode waarborgt bestuurlijke continuïteit en maakt het mogelijk dat de nieuwe colleges en raden vanaf 2026 direct kunnen voortbouwen op een gezamenlijk vastgesteld kader. De meerjarenuitvoeringsagenda zal de concrete vertaling zijn van deze regiovisie. Hiermee wordt focus aangebracht in de verschillende thema’s en uitdagingen. 1.3. De regiovisie biedt richting en samenhang De regiovisie vormt het strategische kader voor de periode 2026–2030 en geeft richting aan de uitvoering van de Jeugdwet, de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kinden Gezinsbescherming. Door één kompas en gezamenlijke uitgangspunten te hanteren, werken gemeenten en partners eenduidig samen aan een toegankelijk en toekomstbestendig stelsel. De gekozen looptijd van vijf jaar – tot en met 2030 – zorgt ervoor dat de visie de komende collegeperiode volledig kan overbruggen.

Hiermee blijft de koers stabiel en kunnen nieuwe bestuurders tijdig betrokken worden bij de volgende herijking. 1.4. Aandacht voor betaalbaarheid, beschikbaarheid en kwaliteit Het nieuwe kompas helpt om de balans te bewaren tussen wat lokaal nodig is en wat regionaal georganiseerd wordt. Door samen keuzes te maken over preventie, inkoop en inzet van specialistische jeugdhulp, wordt de druk op het systeem verminderd en de kwaliteit van zorg beter geborgd. 1.5. Versterking van de sociale basis en de lokale teams De regiovisie legt nadruk op preventie en vroegsignalering via de Stevige Lokale Teams en samenwerking met onderwijs en partners in de sociale basis. Daarmee komt passende hulp dichterbij gezinnen en kan zwaardere zorg worden voorkomen. 1.6. Duidelijke governance en toekomstgerichte samenwerking Met de voorbereiding van de toekomstige GR wordt de regionale samenwerking structureel geborgd. Dit zorgt voor duidelijke verantwoordelijkheden, gezamenlijke sturing en duurzame uitvoering van de regiovisie. De regiovisie fungeert tevens als inhoudelijke onderlegger voor de nieuwe Gemeenschappelijke Regeling Jeugdzorg West-Brabant West. De GR verwijst naar deze visie als basis voor gezamenlijke besluitvorming, sturing en verantwoording. Daarnaast is het aangaan van een GR een wettelijke verplichting. Kanttekeningen en risico’s 1.1.

Breed en ambitieus kader De regiovisie 2026–2030 omvat verschillende thema's en opgaven. Dat bevordert de integraliteit, maar brengt ook het risico met zich mee dat de focus verwatert. Niet alle onderdelen zijn even snel uitvoerbaar of even zwaar voor elke gemeente. Daardoor kan het uitdagend zijn om prioriteiten te stellen, resultaten te meten en bestuurlijk zichtbaar te maken wat de visie concreet oplevert binnen de looptijd.

1.2. Beperktere uitvoeringstijd Vanwege de beperkte tijd is participatie van ouders en jeugdigen bij de totstandkoming van de visie nog beperkt geweest. In de visie zelf is daarom opgenomen dat deze doelgroep structureel betrokken wordt bij de uitvoering en monitoring van de visie vanaf 2026. Een gezamenlijke meerjaren-uitvoeringsagenda helpt focus aan te brengen, maar vraagt voortdurende afstemming tussen regio en lokaal niveau. 1.3. Financiële druk en onzekerheid Hoewel de regiovisie inzet op betaalbaarheid en een duurzaam stelsel, blijven de structurele financiële tekorten in de jeugdhulp een belangrijk aandachtspunt. De kosten van specialistische zorg stijgen, terwijl de middelen beperkt blijven. De visie zelf lost dit niet op, maar biedt wel een kader om gezamenlijk te sturen op doelmatigheid en preventie. Er blijft echter spanning bestaan tussen de gewenste kwaliteit van zorg en de financiële ruimte die gemeenten hebben. Middelen De vaststelling van de Regiovisie Jeugd West-Brabant West 2026–2030 heeft geen directe financiële consequenties. De regiovisie is een richtinggevend document dat de gezamenlijke koers van de negen gemeenten vastlegt. Eventuele financiële gevolgen ontstaan pas bij de uitvoering van de regionale en lokale opgaven, zoals die worden uitgewerkt in de meerjarenuitvoeringsagenda en de lokale paragrafen.

Eventuele uitvoeringskosten worden via reguliere begrotingsmomenten ingebracht en afgestemd binnen de samenwerking van de regio West-Brabant West. De regiovisie vormt tevens de inhoudelijke basis voor de nieuwe Gemeenschappelijke Regeling Jeugdzorg WBW. De financiële inbedding van die regeling – inclusief verdeling van middelen, taken en verantwoordelijkheden – wordt afzonderlijk aan de colleges en raden ter besluitvorming voorgelegd. Communicatie Na vaststelling wordt de regiovisie gepubliceerd op de regionale website en gedeeld via de communicatiekanalen van de regio West-Brabant West. Doel van de communicatie is om partners, inwoners en professionals te informeren over de nieuwe koers en samenwerking in de jeugdhulpregio. De boodschap is dat de negen gemeenten samen werken aan goede en toegankelijke jeugdhulp. Verdere communicatie over de uitvoering en de voortgang wordt door het college verzorgd binnen de regionale samenwerking. Vervolg Na besluitvorming door het college en de gemeenteraad van Moerdijk en de overige colleges en raden binnen de regio West-Brabant West treedt de Regiovisie Jeugd West-Brabant West 2026–2030 in werking. In 2026 wordt een gezamenlijke meerjaren-uitvoeringsagenda opgesteld waarin de regionale ontwikkelthema’s uit de visie worden vertaald.

Daarnaast wordt er een lokale paragraaf uitgewerkt per lokale gemeente waarin de koppeling wordt gelegd tussen de regionale koers en de lokale prioriteiten. Over de voortgang wordt jaarlijks gerapporteerd via de bestuurstafel sociaal domein WBW en in de reguliere P&C-cyclus.

Bijlagen Regiovisie Jeugd West-Brabant West 2026-2030 Mocht u vragen hebben over dit voorstel, dan kunt u contact opnemen van de griffier via +31168 366764 of via e-mail: griffie@moerdijk.nl. Zevenbergen, 9 december 2025 Burgemeester en wethouders van Moerdijk,

S. Elseman Gemeentesecretaris

A.J. Moerkerke Burgemeester

RAADSBESLUIT Raadsvergadering van 29 januari 2026 De raad van de gemeente Moerdijk, gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 16 december 2025; overwegende dat: - de Gemeenteraad het regionale inhoudelijke kader voor jeugd de komende periode bepaalt. gelet op: - de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg die regio’s verplicht tot één gezamenlijke regiovisie. BESLUIT De Regiovisie Jeugd West-Brabant West 2026–2030 vast te stellen.

Vastgesteld in de raadsvergadering d.d. 29 januari 2026, de griffier, de voorzitter,

H.M. Vonk-Schenkel

A.J. Moerkerke