RV - Kadernota 2025

Raadsvoorstel Portefeuillehouder(s) Datum commissiebehandeling Datum raadsbehandeling Zaaknummer

wethouder A.M.J. Dingemans Med

Onderwerp

Kadernota 2025

27 juni 2024 1081947

Voorgesteld besluit De kadernota 2025-2028 vast te stellen en als basis te hanteren bij het verder opstellen van de meerjarenbegroting 2025-2028.

Publiekssamenvatting In de kadernota wordt ingegaan op diverse (financiële) uitgangspunten en nieuwe ontwikkelingen die we als gemeente op ons af zien komen. Vervolgens wordt op hoofdlijnen inzicht gegeven in wat dit betekent voor de (toekomstige) financiële positie van de gemeente Moerdijk. Met deze kadernota geeft de gemeenteraad de kaders mee die het vertrekpunt vormen voor de op te stellen begroting 2025-2028, die in het najaar 2024 aan de gemeenteraad zal worden aangeboden. Het financiële beeld voor de jaren 2025-2028 op basis van deze kadernota is als volgt: (bedragen x € 1.000) (-/- = nadeel)

2025

2026

2027

2028

Verwacht begrotingsresultaat

1.173

-5.188

-2.763

-1.400

Waarvan structureel

3.903

-2.499

-2.533

-1.440

Waarvan incidenteel

-2.730

-2.688

-229

40

Financieel zijn de uitkomsten alleen voor het jaar 2025 positief. Het structurele begrotingssaldo is in dat jaar nog ruim positief (€ 3,9 miljoen). Vanaf 2026 slaat dat beeld om en worden op basis van de huidige inzichten voor 2026 (€ 2,5 miljoen), 2027 (€ 2,5 miljoen) en 2028 (€ 1,4 miljoen) structurele tekorten verwacht. Dit is een landelijk beeld waar veel gemeenten vanaf 2026 (ook wel het ‘’ravijnjaar’’ genoemd) mee geconfronteerd worden door de sterke terugval van de belangrijkste inkomstenbron van gemeenten (de algemene uitkering). Voor het provinciaal toezicht op de begroting is het structureel begrotingsresultaat van belang. Dit is positief in 2025. Na vaststelling van de kadernota 2025-2028 zal de meerjarenbegroting 2025-2028 worden opgesteld. Eind september 2024 zal de begroting worden aangeboden aan de gemeenteraad.

Inleiding Op grond van artikel 4 van de Financiële Verordening gemeente Moerdijk bieden wij de gemeenteraad jaarlijks een voorstel aan voor het beleid en de financiële kaders van de begroting voor het volgende begrotingsjaar en de meerjarenraming. De raad stelt de kadernota voor 15 juli vast.

Beoogd effect Met het vaststellen van de kadernota geeft de gemeenteraad het college kaders mee voor het opstellen van de meerjarenbegroting 2025-2028. Argumenten De kadernota bevat de (financiële) uitgangspunten die gehanteerd zijn bij het opstellen van de kadernota en die -na vaststelling- zullen worden gehanteerd bij het opstellen van de meerjarenbegroting 2028-2028. Daarnaast bevat de kadernota de voorziene bijstellingen in reeds bestaande budgetten en worden de nieuwe ontwikkelingen per programma toegelicht. Dit kan gaan om nieuwe wetgeving of nieuwe plannen en ambities die via de kadernota aan de gemeenteraad worden voorgelegd zodat op basis daarvan een integrale afweging gemaakt kan worden. De kadernota geeft het volgende financiële meerjarenperspectief voor de jaren 2025-2028: (bedragen x € 1.000) (-/- = nadeel)

2025

2026

2027

2028

Verwacht begrotingsresultaat

1.173

-5.188

-2.763

-1.400

Waarvan structureel

3.903

-2.499

-2.533

-1.440

Waarvan incidenteel

-2.730

-2.688

-229

40

Financieel zijn de uitkomsten alleen voor het jaar 2025 positief. Het structurele begrotingssaldo is in dat jaar nog ruim positief (€ 3,9 miljoen). Vanaf 2026 slaat dat beeld om en worden op basis van de huidige inzichten voor 2026 (€ 2,5 miljoen), 2027 (€ 2,5 miljoen) en 2028 (€ 1,4 miljoen) structurele tekorten verwacht. Dit is een landelijk beeld waar veel gemeenten vanaf 2026 (ook wel het ‘’ravijnjaar’’ genoemd) mee geconfronteerd worden door de sterke terugval van de belangrijkste inkomstenbron van gemeenten (de algemene uitkering). Bovenstaande ontwikkelingen leiden nog niet tot zorg, maar betekenen wel dat we als college de komende periode doorgaan met het al aangekondigde proces om te onderzoeken hoe de begrotingsruimte voor de komende jaren structureel vergroot kan worden. Ten opzichte van voorgaande jaren is in deze kadernota ook een nadrukkelijke(re) plaats gegeven aan de diverse ontwikkelingen die op ons afkomen en de daarmee gepaard gaande onzekerheden. Zowel de onzekerheden rondom de algemene uitkering uit het gemeentefonds als de lange termijneffecten van voorgenomen investeringen na 2028 hebben een effect op de realiseerbaarheid van de ambities van onze gemeente.

Meicirculaire 2024 In bovenstaande cijfers is nog geen rekening gehouden met de uitkomsten van de meicirculaire gemeentefonds 2024. Deze circulaire is op 27 mei jl. verschenen. In deze circulaire wordt ingegaan op de ontwikkelingen van de algemene uitkering uit het gemeentefonds voor de komende jaren. De algemene uitkering is in volume ruim 50% van de totale gemeentelijke inkomsten en dus van grote betekenis voor de gemeentelijke begrotingspositie. Inmiddels is een doorrekening gemaakt van de meicirculaire 2024 voor onze gemeente. Op basis van de meicirculaire 2024 wordt ten opzichte van bovenstaande cijfers voor het jaar 2025 per saldo nagenoeg geen effect verwacht. Vanaf 2026 wordt een positief effect verwacht van ca. € 2 miljoen.

Zoals in hoofdstuk 5 van de kadernota is toegelicht, was er met het uitkomen van de voorjaarsnota 2024 vanuit het Rijk reeds meer duidelijkheid en middelen beschikbaar gekomen door o.a. het afschaffen van de opschalingskorting vanaf 2026. Deze effecten zijn ook verwerkt in de meicirculaire. De uitkomst van de meicirculaire 2024 wordt niet meer in de cijfers van de kadernota aangepast, wel zullen deze effecten uiteraard in de begroting 2025-2028 worden verwerkt. Hoewel bovenstaande tekorten daarmee lager zullen uitvallen, is het landelijke financiële probleem van gemeenten hiermee nog niet opgelost. De VNG blijft hier richting het Rijk aandacht voor vragen.

Hoofdlijnenakkoord Voor de volledigheid wordt vermeld dat in het hoofdlijnenakkoord 2024-2028 een aantal voornemens zijn opgenomen die op termijn mogelijk financiële effecten gaan hebben voor gemeenten. Een voorbeeld hiervan is het voornemen om specifieke uitkeringen naar het gemeentefonds over te hevelen met 10% budgetkorting. Hoe dit verder uitgewerkt gaat worden en welk financieel effect het hoofdlijnenakkoord uiteindelijk voor onze gemeente gaat hebben is nu nog niet in te schatten.

Kadervoorstellen In de raadsinformatiebijeenkomst van 7 mei 2024 is de concept kadernota toegelicht. Vervolgens heeft een aantal raadsfracties kadervoorstellen ingediend. Zowel de nieuwe ontwikkelingen uit de concept kadernota als de ingediende kadervoorstellen zijn op 4 juni in de commissievergadering besproken. De besluitvorming hierover zal plaatsvinden in de raadsvergadering van 27 juni 2024. Om deze reden is over de kadervoorstellen geen informatie opgenomen in de kadernota. De uiteindelijke besluiten over de kadervoorstellen en de financiële gevolgen ervan zullen in de concept-meerjarenbegroting 2025-2028 worden meegenomen.

Kanttekeningen en risico’s De presentatie van de uitkomsten van de kadernota betreft een inschatting van een aantal uiteenlopende zaken naar de situatie in april/mei van dit jaar. Voor een aantal toekomstige ontwikkelingen is een inschatting gemaakt van de mogelijke kosten die hiermee gemoeid zijn. Vaak is nog geen expliciete kostenopzet opgesteld. Dit omdat nog niet alle feiten en cijfers van de nieuwe ontwikkeling bekend zijn. De nu gepresenteerde cijfers zijn dus voorlopig en de in een later stadium berekende kosten kunnen hiervan afwijken. Als het mogelijk is deze inschattingen meer te concretiseren zullen wij dit in het verdere proces richting de concept-meerjarenbegroting 2025-2028 meenemen.

Middelen Financiële middelen Rekening houdend met de in de kadernota geformuleerde uitgangspunten, de opgenomen ontwikkelingen ten behoeve van het continueren van het bestaand beleid, en de nieuwe ontwikkelingen, is het financieel beeld voor de jaren 2025-2028 als volgt:

5.000

Verwacht begrotingsresultaat (x € 1.000)

4.000 3.000 2.000 1.000 -1.000

2025

2026

2027

2028

-2.000 -3.000 -4.000 -5.000 -6.000 Waarvan structureel

Waarvan incidenteel

Totaal resultaat

Algemeen uitgangspunt is dat wij de gemeenteraad, met als vertrekpunt de kadernota, steeds een sluitende begroting aanbieden voor het eerstkomende begrotingsjaar (i.c. 2025). De uitkomsten van de overige jaren van de kadernota en meerjarenbegroting zijn vooral als doorkijk bedoeld en worden ter informatie opgenomen. Conform de begrotingsvoorschriften omvatten de kadernota en de begroting de eerste 4 jaar na het lopende jaar, in dit geval de jaren 2025 tot en met 2028. Omdat Moerdijk relatief veel plannen in voorbereiding heeft die voor het eerst financieel gaan doorwerken in de jaren 2029, 2030 en verder, is ook (in hoofdstuk 5 van de kadernota) een globale doorrekening gemaakt van de financiële effecten in de jaren die volgen na 2028 en dus buiten het bereik van deze kadernota vallen. Dit effect komt neer op extra kapitaallasten van € 1,4 miljoen in 2029 oplopend tot € 6 miljoen in 2031. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de genoemde bedragen gebaseerd zijn op de huidige inzichten. Toekomstige ontwikkelingen kunnen nog een grote invloed hebben op de uiteindelijke hoogte van deze investeringen. Personele middelen In de kadernota zijn diverse nieuwe ontwikkelingen benoemd waar sprake is van benodigde personele capaciteit. Dit is per ontwikkeling nader toegelicht in hoofdstuk 3 van de kadernota.

Communicatie De communicatie over de kadernota verloopt via een afzonderlijk persbericht. Vervolg De planning voor de kadernota 2025-2028 en meerjarenbegroting 2025-2028 is als volgt: 12 juni 2024

versturen kadernota aan gemeenteraad

periode tot 18 juni 2024

mogelijkheid tot het indienen van technische vragen

26 juni 2024

reactie op technische vragen naar gemeenteraad

27 juni 2024

bespreking en vaststelling kadernota in gemeenteraad

27 september 2024

versturen conceptbegroting aan gemeenteraad

7 november 2024

behandeling conceptbegroting in gemeenteraad

Bijlagen Kadernota 2025-2028

Mocht u vragen hebben over dit voorstel, dan kunt u contact opnemen met de griffier via e-mail griffie@moerdiik.nl.

Zevenbergen, 11 juni 2024 Burgemeester en wethouders van Moerdijk, de gemeentesecretaris, de burgemeester,

drs. M.E. de Groot

A.J. Moerkerke

RAADSBESLUIT Raadsvergadering van 27 juni 2024

De raad van de gemeente Moerdijk, gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 11 juni 2024; BESLUIT De kadernota 2025-2028 vast te stellen en als basis te hanteren bij het verder opstellen van de meerjarenbegroting 2025-2028.

Vastgesteld in de raadsvergadering d.d. 27 juni 2024, de griffier,

de voorzitter,

H.M. Vonk-Schenkel

A.J. Moerkerke