RV - Financiële tegemoetkoming energielasten voor vrijwilligers- en maatschappelijke organisaties met accommodatie

X TqOERDIJK Raad svoorstel Verantwoordelijke portefeuillehouder(s) Datum commissiebehandeling Datum raadsbehandeling Zaaknummer

wethouder G.J.M. Blom 14 september 2Q23 28 september 2023 969322

Onderwerp: Financiêle tegemoetkoming energielasten voor vrijwilligers- en maatschappelijke organisaties met accommodatie (beheerders/exploitanten) Bijlagen

Gevraagd raadsbesluit 1. ln te stemmen met een financiële tegemoetkoming energielasten voor vrijwilligers- en maatschappelijke organisaties met accommod alie a 40% van de energie jaarafrekening 2022 of 2022-2023 bij een gebroken boek- of contractjaar; 2. Hiervoor een budget beschikbaar te stellen van € 300.000 en dit ten laste brengen van het beg rotingsresultaat 2023.

(Publieks)Samenvatting Vanaf 2022 ziin de energielasten sterk gestegen, zo ook bij vrijwilligers- en maatschappelijke organisaties met accommodatie (beheerders/exploitanten). Dit geeft zorgen en financiële onzekerheid bij deze organisatíes. Het college streeft ernaar om onze vrijwilligers- en maatschappelijke organisaties in stand en financieel gezond te houden. Daarnaast ook om deze accommodaties betaalbaar en toegankelijk te houden voor de gebruikers. De raad wordt geadviseerd te besluiten om deze organisaties te ondersteunen met een financiële tegemoetkoming, door middel van een eenmalige bijdrage van 40% van de energie jaarafrekening 2022 of 2022-2023 bij een gebroken boek- of contractjaar. Deze eenmalige bijdrage rlcht zich op (1) vrijwilligersorganisaties en maatschappelijke organisaties die (2) in het bezit zijn van een eigen accommodatie of een accommodatie exploiteren en dus een energiecontract hebben. Te denken valt aan accommodaties voor sport, cultuur, jeugd (zoals scouting en speeltuinverenigíngen), welzijn en multifunctionele accommodaties (MFA's). Deze aanpak is niet gericht op huishoudens (andere aanpak via armoedebeleid), ondernemers en de zwembaden (hiervoor heeft het Rijk een aparte regeling opgesteld).

X MOERDIJK lnleiding: reden van het voorstel Aanleidinq Stijgende energielasten en signalen van vrijwillígers- en maatschappelijke organisaties over financiële zorgen; De aangenomen motie op I december 2022; De inventarisatie energielasten maart/ april2023 ter voorbereiding op dit voorstel.

o o o

Belanq

Voorkomen dat het voortbestaan van deze organisaties in gevaar komt door de stijgende energielasten. Daarnaast is het van belang dat deze accommodaties betaalbaar en toegankelijk blijven voor de gebruikers. Centrale vraaq ls de gemeenteraad bereid om een budget van € 300.000 beschikbaar te stellen voor een eenmalige financiële tegemoetkoming aan vrijwilligers- en maatschappelijke organisaties met accommodaties, in verband met de hoge energielasten?

Beoogd maatschappelijk resultaat De organisaties zijn van groot belang voor onze maatschappelijke en socíale infrastructuur Veel inwoners hebben zich aangesloten bij één of meerdere sport-, cultuur- of jeugdverenigingen. Ook zitten er in deze accommodaties (welzijns)partners en andere maatschappelijke organisaties gehuisvest, ís het een ontmoetingsplek en heeft het een informatie- en doorverwijsfunctie. Het is van essentieel belang dat: 1. onze vríjwilligers- en maatschappelijke organisaties voortbestaan en financieel gezond blijven; 2. onze accommodaties betaalbaar en toegankelijk blijven voor de gebruiker. Kaders Politieke opdracht Op 8 december 2022 is een motíe aangenomen. De gemeenteraad verzoekt het college te onderzoeken middels een niet-extern onderzoek: Welke huishoudens, verenigingen en maatschappelijke organisaties het hardst getroffen worden door de energiearmoede en enorme inflatie. Welk bedrag passend is en op welke wijze aan hen kan worden tegemoetgekomen. De aanpak in dit voorstel richt zich op verenigingen en maatschappelijke organisaties.

o .

Meeriarenbegroting Programma 2 Voorzieningen en accommodattes en Programma 4 Ondersteunrng voor mensen die het nodig mensen

Argumenten Pro

Voortbestaan vrijwilligers- en maatschappeliike organisaties en betaalbare accommodaties voor de gebruiker ln het voorjaar 2023 hebben we een inventarisatie energielaslen 2022-2023 gedaan onder de vrijwilligers- en maatschappelijke organisaties. Hierbijde belangrijkste uitkomsten: 1. Financiële consequenties:

a. 1/3 van de genodigden heeft gereageerd op de inventarisatie(24 van de 75); b. We zien een sterke stijging van de energíelasten:in 2022 zijn de kosten gemiddeld me| 40% gestegen ten opzichte van 2019. Voor 2023 liggen de verwachte kosten 50%-80% hoger ten opzichte van 2019. Dit is een schatting, aangezien de prijzen momenteelfluctueren en het moeilijk te voorspellen is hoe hoog de energielasten de rest van het jaar zullen zíjn.

2

X MOERDIJK c. Organisaties vangen de stijgende kosten veelal op met hun reserves, soms ook door tarieven/ contributie te verhogen.

2. Verduurzamingaccommodatie: a. 25%heefT een energiescan laten afnemen en 50% is bereíd om een energiescan te laten afnemen;

b. 50% heeft de wens om de accommodatie (verder) te verduurzamen;

c. 50% wenst advies of ondersteuning bij de uitvoering hiervan.

We kunnen concluderen dat: De meeste organisatíes de stijgÍng (net) hebben kunnen opvangen, maar dat de reserves zeer geslonken zijn of zelfs nihil. Veel organisaties financiële zorgen hebben over de toekomst. Veel organisaties stappen willen zetten in verduurzaming van de accommodat¡e maar soms onvoldoende budget (meer) hebben, de kennis missen of 'handjes'te kort komen om de plannen uit te voeren.

o o o

Eenmalige bijdrage: Hoe wordt de eenmalige bijdrage bepaald? Om te voorkomen dat onze vrijwilligers- en maatschappelijke organisaties de lasten financieel

niet meer kunnen opbrengen en/ of de lasten (nog meer) doorberekenen in taríeven/contributíes is het gewenst financieeltegemoet te komen. We stellen voor 40% van de jaarafrekeníng 2022 of 202212023 bij een gebroken boek- of contractjaar te compenseren. We kiezen hiervoor omdat: o We hiermee grotendeels of geheel de gestegen kosten van 2022 compenseren (1b in de tekst hierboven); o We verwachten dat dit voldoende is om de organisaties weer financieel gezond te krijgen, aangezien de organisaties aangeven dat ze een deel van de gestegen kosten zelf op kunnen vangen en/ of een deel terug kunnen vragen via het Rijk; o Wanneer organisaties na de tegemoetkoming nog steeds in financiële problemen blijven, we in gesprek gaan om een oplossíng te zoeken; o De uitvoering van deze aanpak past binnen de huidige capaciteit van de gemeentelijke organisatie. Afbakening: We richten ons op vrijwilligers- en maatschappelijke organisaties die in het bezit zijn van een eigen accommodatie of een accommodatie exploiteren en dus een energiecontract hebben. Te denken valt aan accommodaties voor sport, cultuur, jeugd (zoals scouting en speeltuinverenigingen), welzijn en (niet-commerciële) multifunctíonele accommodaties (MFA's). Deze inventarisatie richt zich niet op: - Huishoudens (andere aanpak via armoedebeleid)

- Ondernemers/ commerciële organisaties - Zwembaden (hiervoor heeft het Rijk een separate regeling opgesteld) Rijksregelingen: We zien dat regelingen vanuit het Rijk niet voldoende compensatie geven. Organisaties kunnen bijvoorbeeld gebruik maken van de TEK-regeling (Tegemoetkoming Energiekosten energie-intensief mkb) bij groot verbruik. Maar een beperkt aantal van onze maatschappelijke organisaties kunnen aanspraak maken op de TEK-regeling. Daarnaast is het Noodfonds Amateursportverenigingen opengesteld. De verwachting is echter dat de bijdrage voor de sportverenigingen gering is, aangezien het subsidieplafond van deze regeling relatief laag is. Rea I íseren d u u rza a m h eidsp la n n e n Organisaties kunnen de eenmalige bijdrage ook gebruiken om te werken aan een duurzame accommodatie om zo eventuele prijsstijgingen komende jaren zelf te kunnen opvangen. Uit de ínventarisatie is gebleken dat veel vrijwilligers- en maatschappelijke organisaties bezig zijn of van plan zijn duurzaamheidsmaatregelen te nemen. De gemeente heeft al een stimuleríngslening beschikbaar gesteld en Energiek Moerdijk kan ondersteuning bieden.

3

X MOERDIJK Daarnaast kan er door de sportverenigingen al gebruik gemaakt worden van gratis begeleiding door een aantal partijen, aangewezen door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Voor de overige organisatíes wordt nog onderzocht of er voldoende ondersteuningsmogelijkheden zijn. Contra Niet alle organisaties hebben een financiële tegemoetkoming (volledig) nodig. Echter, onze vrijwilligers- en maatschappelijke organisaties zijn van groot belang voor onze sociale structuur in de kernen en het is van belang dat zijfinancieel gezond blijven. Organisaties kunnen de tegemoetkoming ook gebruiken om weer een financiele buffer op te bouwen of in te zetten voor duurzaamheidsmaatregelen. Daarnaast is het een bijdrage en zijn organisaties nog steeds genoodzaakt zelf een deel van de kostenstijging te dragen.

Alternatieven a Er kan voor gekozen worden om de werkelijk gestegen kosten tegemoet te komen, zodat de gemeente alle meerkosten draagt over de periode 2022 en 2023. Dit is niet wenselijk, aangezien het erg arbeidsintensief is voor de gemeentelijke organisatíe en we hier geen capaciteit voor hebben. Daarnaast zijn de meeste organisaties ook sterk genoeg om een deel van de kosten zelf op te vangen en kunnen ze voor een (klein) deel van de gestegen kosten aanspraak maken op landelijke regelingen. Tevens zal hiervoor een veel hoger budget nodig zíjn. a Er kan gekozen worden voor een ander percentage, bijvoorbeeld 50%.10% kost ongeveer € 75.000. Zoals hierboven aangegeven is de inschatting dat dit niet nodig is. a Geen financiële tegemoetkoming uitkeren.

Participatie/Maatschappelijk draagvlak Er vinden vele activite¡ten plaats en veel inwoners maken gebruik van de accommodaties. Deze accommodaties zijn van belang voor onze fysieke en mentale gezondheid (sport, cultuur, vrije tijd, welzijn). Het zijn plekken voor ontmoeting ín onze kernen. De organisaties die gebruik maken van deze accommodaties hebben ook een doorverwijsfunctie richting de gemeente en welzijns-, zorg- en veiligheidspartners. Financiële consequent¡es Vanuit de respons van de inventarisatie is een inschatting gemaakt wat de kosten zullen zijn om 40% van de energie jaarafrekening 2022 of 2022-2023 bij een gebroken boek- of contractjaar te compenseren. Deze inschatting bedraagt op basis van een extrapolatie € 300.000. Echter doordat maar ongeveer 30% van de genodigden gereageerd heeft is deze inschatting wat onzeker. Hierdoor kunnen de werkelíjke kosten afwijken van deze inschatting. Dekkino ln de huidige begroting is momenteel geen ruimte om deze lasten te kunnen dekken. Hierdoor is een budget nodig van € 300.000 wat ten laste komt van het begrotingsresultaat 2023. N.B. Het Rijk onderschrijft dat de stijgende energieprijzen een aandachtspunt is en heeft in de voorjaarsnola 2023 hiervoor structureel een ophoging via de algemene uitkering van ongeveer € 244.000 doorgevoerd. Deze middelen zijn niet geoormerkt.

ln de kadernota 2024 ís deze verhoging reeds verwerkt maar voor 2023 stellen wij voor deze míddelen in te zetten voor de hierboven beschreven eenmalige bijdrage.

Subsidieverwervinq Zie Argumenten, pro, Ríjksregelingen

4

XI MOERDIJK Communicatie - Onze vrijwilligers- en maatschappelijke organisaties met e¡gen energiecontract krijgen een brief. - Er komt een nieuwsbericht op onze website

Realisatie: risico's, planning, evaluatie, duurzaamheid en inkoop Risico's: - Op basis van de inventarisatie hebben we een schatting gemaakt van de kosten. Ongeveer 113van de organisaties heeft de inventarisatie ingevuld. Mogelijk vallen de kosten hoger, dan wel lager uit. - Bij een positief besluit wordt er een subsidieregeling opgesteld. De subsidieregeling zal een open eÍnde regeling krijgen. - De energieprijzen kunnen opnieuw gaan stijgen. Daarom stimuleren we deze organisaties om aan de slag te gaan met duurzaamheidsmaatregelen. Planning: Openstellen subsidieregeling tot en met 31 december 2023

Mocht u vragen hebben over dít voorstel, dan kunt u contact opnemen met de griffier via email: qriffie@moerdiik.nl. Zevenbergen,'l 1 juli 2023 Burgemeester en wethouders van de gemeente Moerdijk, gemeentesecretaris, de burgemeester,

ir. J

oom

5

RAADSBESLUIT Raadsvergadering van 28 september 2023,

De raad van de gemeente Moerdijk, gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 11 juli 2023, overwegende dat: - de energiekosten een grote stijging laten zien; - de gestegen energiekosten gevolgen (kunnen) hebben voor diverse vrijwilligers- en maatschappelijke organisaties die actief en gevestigd zijn in Moerdijk; - het gemeentebestuur grote waarde hecht aan een breed aanbod van activiteiten op het gebied van sport, cultuur, welzijn en jeugd voor inwoners van Moerdijk om daarmee de leefbaarheid in de kernen te bevorderen; - het aanbod en de toegankelijkheid voor bewoners tot deze activiteiten door de gestegen energiekosten onder druk kan komen te staan; - het Rijk weliswaar maatregelen neemt om maatschappelijke organisaties te ondersteunen, maar dit niet voldoende is; - het college daarom een financiële tegemoetkoming wenst te verlenen aan vrijwilligers- en maatschappelijke organisaties, die vallen binnen de afbakening van deze doelgroep, om gedeeltelijk te compenseren voor de stijging van de energiekosten, ter behoud van deze organisaties voor maatschappelijke activiteiten; gelet op: - de motie van 8 december 2022 BESLUIT 1.

In te stemmen met een financiële tegemoetkoming energielasten voor vrijwilligers- en maatschappelijke organisaties a 40% van de energie jaarafrekening 2022 of 2022-2023 bij een gebroken boek- of contractjaar; 2. Hiervoor een budget beschikbaar te stellen van € 300.000 en dit ten laste brengen van het begrotingsresultaat 2023. Vastgesteld in de raadsvergadering d.d. 28 september 2023, de griffier, de voorzitter,

H.M. Vonk-Schenkel

A.J. Moerkerke

6