RV beleidsplan integrale schuldhulpverlening 2021-2025

RAADSVOORSTEL Onderwerp: Beleidsplan ‘’integrale schuldhulpverlening 2021-2025 Verantwoordelijke portefeuillehouder(s) Datum commissiebehandeling Datum raadsbehandeling Agendering en agendanummer Fase raadsbehandeling Zaaknummer

: : : : : :

A.M.J. Dingemans 25 februari 2021 18 maart 2021 SI 0702 Meningvormend 197655

Bijlagen: 1. Beleidsplan ‘’integrale schuldhulpverlening 2021-2025 De kracht van een goede aanpak bij schulden en financiële zorg”; 2. Uitvoeringsplan ‘’integrale schuldhulpverlening 2021-2025’’.

Gevraagd raadsbesluit Vaststellen van het beleidsplan ‘’integrale schuldhulpverlening 2021-2025 De kracht van een goede aanpak bij schulden en financiële zorg’’. (Publieks)Samenvatting Het college is op grond van artikel 3, lid 1 Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) verantwoordelijk voor het opstellen van een schuldhulpverleningsplan dat door de gemeenteraad voor ten hoogste vier jaar moet worden vastgesteld (artikel 2, lid 1 Wgs). Met ingang van 1 januari 2021 treedt de nieuwe Wet gemeentelijke schuldhulpverlening in werking. De gewijzigde Wet maakt de uitwisseling en verwerking van persoonsgegevens voor schuldhulpverlening door gemeenten en andere bij schuldhulpverlening betrokken organisaties mogelijk. Het primaire doel van deze wetswijziging is het beter en vroeger helpen van burgers met schulden. Doel nieuw beleid: ‘We zetten preventieve, tijdige en passende ondersteuning in gericht op het bereiken van financiële rust zodat inwoners weer naar vermogen mee kunnen doen.’ Ons doel binnen schuldhulpverlening de komende jaren is het inzetten van de juiste mix van ondersteuning, begeleiding en producten waarmee we maximale preventie bereiken op het juiste moment en bij de juiste personen.

Om dit te kunnen houden we zelf de regie op het proces en gaan we onze processen zo inrichten dat we deze regie kunnen voeren (herinrichting werkprocessen, deskundigheidsbevordering), de kern is dat we financiële rust tot stand brengen zodat inwoners weer ruimte ervaren om mee te kunnen doen. We blijven daarnaast inzetten op de ambities van het lokale beleidsplan armoede en schulden (1 maart 2018) en de regionale nota integraal armoede en schuldenbeleid (31 maart 2020). In deze plannen wordt schuldhulpverlening in een breder perspectief geplaatst. Besluit Met het vaststellen van het plan “De kracht van een goede aanpak bij schulden en financiële zorg 2021-2025” besluit de raad; a. In te zetten op preventie en vroegsignalering via het gebruik van de nieuwe wettelijke mogelijkheden en het afleggen van huisbezoeken naar aanleiding daarvan; b. De integrale aanpak van schuldhulpverlening in te zetten; c. We focussen ons meer op het primaire schuldhulpverleningsproces en de effectiviteit en efficiëntie daarvan; d. De redzaamheid van de inwoner te vergroten door het gebruik van bestaande voorzieningen te bevorderen; e. Meer dan voorheen in te zetten op preventieactiviteiten; f. Hulpverlening aan ondernemers te intensiveren; g. We blijven inzetten op de ambities van het beleidsplan armoede en schulden die op 1 maart 2018 is vastgesteld.

1

Inleiding: reden van het voorstel Aanleiding Veel mensen in Nederland hebben schulden. Uit een recente publicatie van het CBS blijkt dat ongeveer één op de tien gezinnen moeite heeft met rondkomen. Ruim een derde van deze gezinnen heeft te maken met problematische schulden. Het ontbreekt deze gezinnen aan de mogelijkheden om hun schulden binnen drie jaar af te lossen. En dat is slecht nieuws, problematische schulden kunnen leiden tot stress, gezondheids-, sociale en psychische problemen. De wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) regelt dat mensen met problematische schulden bij gemeenten terecht kunnen voor onder meer advies, schuldbemiddeling of een saneringskrediet. Gemeenten hebben een wettelijke zorgplicht op het terrein van integrale schuldhulpverlening. De gemeenteraad dient ten minste om de 4 jaar een beleidsplan vast te stellen waarin in ieder geval beschreven is welke resultaten nagestreefd worden, de kwaliteit beschreven is, de wachttijd benoemd is en de positie van minderjarige kinderen aan de orde komt. Met ingang van 1 januari 2021 treedt de nieuwe Wet gemeentelijke schuldhulpverlening in werking. De gewijzigde Wet maakt de uitwisseling en verwerking van persoonsgegevens voor schuldhulpverlening door gemeenten en andere bij schuldhulpverlening betrokken organisaties mogelijk.

Het primaire doel van deze wetswijziging is het beter en vroeger helpen van burgers met schulden. Ons doel binnen schuldhulpverlening de komende jaren is het inzetten van de juiste mix van ondersteuning, begeleiding en producten waarmee we maximale preventie bereiken op het juiste moment en bij de juiste personen. Om dit te kunnen houden we zelf de regie op het proces en gaan we onze processen zo inrichten (herinrichting werkprocessen, deskundigheidsbevordering), de kern is dat we financiële rust tot stand brengen zodat inwoners weer ruimte ervaren om mee te kunnen doen. Een van de resultaten van deze nieuwe visie op schuldhulpverlening is dat Moerdijk voortaan gaat werken met “trajectbegeleiders schuldhulpverlening”. De benaming past beter bij de nieuwe manier van werken. De functiebenaming ‘’consulent schuldhulpverlening’’ komt hiermee te vervallen. Belang Om inwoners op adequate wijze hulp en ondersteuning te bieden bij schuldenproblematiek is het van belang het beleid op integrale wijze vorm te geven en in te zetten op preventie en vroegsignalering. Centrale vraag Hoe kunnen wij de inwoners van Moerdijk effectieve en efficiënte hulp bij financiële problemen bieden?

Beoogd maatschappelijk resultaat We werken naar meer zelfredzaamheid en betrokkenheid van inwoners door hulpverlening in samenhang op te pakken en hebben daarnaast meer aandacht voor preventie en vroegsignalering om schulden zo veel mogelijk uit te bannen.

Kaders 1. Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) 2. Nota armoede en schulden 3. Regionale nota armoede en schulden 4. Coalitie akkoord

2

Argumenten Pro 1.1 Het vaststellen van beleidskaders is voorbehouden aan de raad. Het college wil, evenals uw raad, zo snel mogelijk verder aan de slag. Om deze reden zijn de beleidskaders alvast vertaald in een uitvoeringsplan. De uitvoering is uiteraard een collegebevoegdheid. 1.2 Op dit moment zijn er verschillende lokale voorzieningen voor inwoners op het gebied van armoedeverlichting. We willen deze voorzieningen en andere domeinen (Participatie / Wmo/ Jeugd) meer met elkaar verbinden. 1.3 Onze focus ligt op preventie (conform coalitieakkoord) omdat dat op termijn een hoger rendement oplevert en omdat sommige groepen een verhoogd risico hebben op het ontwikkelen van problematische schulden; 1.4 Met dit beleidsplan geven we uitvoering aan het In 2018 heeft het Kabinet het actieplan ‘Brede Schuldenaanpak’ geïntroduceerd. De ‘Brede Schuldenaanpak’ is langs verschillende lijnen opgezet: a. Voorkomen van schulden door preventie en vroegsignalering b. De inwoner in een verder stadium te ontzorgen en te ondersteunen. c. Met een zorgvuldige en maatschappelijk verantwoorde incasso. d. En aansluiting/verbinding van schuldenbewind op andere soorten sociale- of maatschappelijke ondersteuning. Contra 1.1 De beleidskeuzes hebben een selectief hulpaanbod op het terrein van hulp bij financiële problemen tot gevolg.

Door de inwoner vanaf het begin op zijn eigen verantwoordelijkheid aan te spreken, bestaat het risico dat de problemen van die inwoner die hun eigen verantwoordelijkheid niet nemen, escaleren. Dit betekent ook dat de gemeente in een later stadium gevraagd kan worden een probleem op te lossen dat meer middelen vereist. Door te investeren in ketensamenwerking en integrale benadering van de inwoner minimaliseren we dit risico en is het een acceptabel risico. 1.2 Het nieuwe beleid vereist ook veel van de trajectbegeleiders schuldhulpverlening van de gemeente. Zij zullen concreet vorm moeten geven aan de transitie van het beleid van productgerichte schuldhulpverlening naar vraaggerichte schuldhulpverlening. Door de kwaliteitsborging en de kennisbevordering die de consulenten aangeboden krijgen is dit risico nihil.

Maatschappelijk draagvlak Het ‘’integrale beleidsplan schuldhulpverlening de kracht van een goede aanpak bij schulden en financiële zorg 2021-2025” is tot stand gekomen in afstemming met professionals schuldhulpverlening, samenwerkingspartners zoals Surplus, schuldhulpmaatjes , ervaringsdeskundigen en raadsleden enzovoort. Door de Coronamaatregelen heeft deze afstemming anders plaatsgevonden dan gebruikelijk. Er was mailcontact waarbij onder andere vragenlijsten uitgezet zijn en er vond een Webinar plaats. De contouren willen we samen met betrokken partijen verder invullen. Deze contouren zijn flexibel (behalve de wettelijke kaders). Wij nodigen onze partners uit de lijnen op te zoeken en anders in te kleuren. Want juist buiten de lijnen kleuren kan verrassende nieuwe en waardevolle inzichten opleveren. Financiële consequenties Dekking De vernieuwde aanpak zal binnen het huidige budget worden uitgevoerd. Als dit niet voldoende blijkt te zijn dan zullen wij de raad om extra middelen vragen.

3

Subsidieverwerving Niet van toepassing.

Communicatie De communicatie van dit beleidsplan en de gevolgen daarvan voor inwoners en samenwerkingspartners wordt in samenwerking met de adviseur Mens en Maatschappij en de afdeling communicatie verzorgd. Door het vaststellen van nieuwe beleidskaders zal de wijze van communiceren naar onze inwoner aangepast en verbetert moeten worden. Dit geldt voor zowel de brieven aan de inwoners, de communicatie op de website(s) als de informatievoorziening in de vorm van brochures en folders. Dit wordt gedaan door een communicatieplan op te stellen.

Realisatie: risico’s, planning, evaluatie, duurzaamheid en inkoop, Voor de uitvoering van dit nieuwe beleid is een uitvoeringsplan opgesteld.

Mocht u vragen hebben over dit voorstel, dan kunt u contact opnemen van de griffier via telefoonnummer 0168-373414 of via e-mail: griffie@moerdijk.nl. Zevenbergen, 26 januari 2021 Burgemeester en wethouders van de gemeente Moerdijk, de gemeentesecretaris, de burgemeester,

ir. J.C. Slagboom

J.P.M. Klijs

4

RAADSBESLUIT Raadsvergadering van 18 maart 2021

De raad van de gemeente Moerdijk, gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 26 januari 2021, overwegende dat: Het actieplan ‘Brede Schuldenaanpak’ door het kabinet in 2018 is geïntroduceerd en deze ‘Brede Schuldenaanpak’ langs verschillende lijnen is opgezet: a. Voorkomen van schulden door preventie en vroegsignalering b. De inwoner in een verder stadium te ontzorgen en te ondersteunen. c. Met een zorgvuldige en maatschappelijk verantwoorde incasso. d. En aansluiting/verbinding van schuldenbewind op andere soorten sociale- of maatschappelijke ondersteuning. gelet op: - Het advies van de raadscommissie van 24 februari 2021 - Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) waarin is vastgelegd dat de gemeenteraad voor ten hoogste vier jaar een schuldhulpverleningsplan moet vaststellen.

BESLUIT Het beleidsplan ‘’Integrale schuldhulpverlening 2021-2025 De kracht van een goede aanpak bij schulden en financiële zorg’’ vast te stellen.

Vastgesteld in de raadsvergadering d.d. 18 maart 2021, de griffier, de voorzitter,

A. Goslings

J.P.M. Klijs

5