RV Beleidsplan inburgering

RAADSVOORSTEL Onderwerp: Beleidsplan Inburgering Verantwoordelijke portefeuillehouder(s) Datum commissiebehandeling Datum raadsbehandeling Agendering en agendanummer Fase raadsbehandeling Zaaknummer

: : : : : :

A.M.J. Dingemans 30 juni 2021 15 juli 2021 SI 0701 Meningvormend 272042

Bijlagen: 1. Beleidsplan Inburgering 2. Inspraakverslag en reactie college

Gevraagd raadsbesluit 1. Het beleidsplan Inburgering vast te stellen. (Publieks)Samenvatting De nieuwe Wet inburgering gaat in op 1 januari 2022. Deze wet biedt gemeenten de mogelijkheid om de omissies uit de huidige wet, zoals een beperkte invloed op de inburgering, een geringe controle op scholingsaanbieders en een laag slagingspercentage, onder gemeentelijke verantwoordelijkheid aan te pakken. In december 2020 hebben De6 besloten om de uitvoering van deze wet te beleggen bij het Werkplein Hart van West-Brabant. In het beleidsplan staat hoe de uitvoering van de Wet inburgering er in De6-gemeenten uit zal zien. Daarin zijn zowel de taken en voorwaarden waaraan zij moeten voldoen meegenomen als de ruimte die er is voor een eigen, lokale keuze en invulling.

1

Inleiding: reden van het voorstel Aanleiding De nieuwe Wet inburgering gaat in op 1 januari 2022. In december 2020 hebben De6 besloten om de uitvoering van deze wet te beleggen bij het Werkplein Hart van West-Brabant. In het voorliggend beleidsplan wordt ingegaan op de nieuwe wet, de samenwerking, op wat De6 willen bereiken en wat zij daarvoor gaan doen. Belang Het beleidsplan geeft u, onze (nieuwe) inwoners en het Werkplein het beeld van hoe de uitvoering van de Wet inburgering er in De6-gemeenten uit zal zien. Centrale vraag Kan de gemeenteraad instemmen met het beleidsplan inburgering voor de De6 gemeenten? Beoogd maatschappelijk resultaat De activiteiten rondom inburgering van statushouders worden opgesteld conform het beleidsplan, met als doel optimale inburgering voor de statushouders die in Moerdijk (en de overige De6 gemeenten) worden gehuisvest. Kaders  (nieuwe) Wet Inburgering (deze gaat 1-1-2022 in).  Besluit De6 gemeenteraden om de uitvoering van deze wet te beleggen bij het Werkplein Hart van West-Brabant.  De uitvoering van de Wet Inburgering gebeurt binnen de beschikbare rijksmiddelen. Over de kosten voor de inburgeringsvoorziening vindt er een afrekening op basis van de realisatie. Argumenten Pro 1.1 Het beleidsplan vormt de basis voor de uitvoering van de wet binnen De6.

De wet zelf geeft de gemeenten een aantal taken en voorwaarden waaraan zij moeten voldoen. Daarin bestaat ruimte voor een eigen, lokale keuze en invulling. Dit beleidsplan beschrijft dit. Hiermee geeft het beleidsplan tevens kaders voor nadere regels en werkinstructies. 1.2 Het beleidsplan geeft wat we als De6 willen bereiken, goed weer. De nieuwe wet geeft gemeenten de mogelijkheid om de omissies uit de huidige wet, zoals een beperkte invloed op de inburgering, een geringe controle op scholingsaanbieders en een laag slagingspercentage, onder gemeentelijke verantwoordelijkheid aan te pakken. Wij geloven dat dit beleid ons daartoe in staat stelt. Daarnaast biedt de wet gemeenten de mogelijkheid om keuzes te maken die de relatie tot de inburgeraar bepalen. Zoals de mate van vrijheid, verantwoordelijkheid en zelfstandigheid die de inburgeraar krijgt/van hem verlangd wordt, maar ook de mate van hulp, ondersteuning en begeleiding die een inburgeraar ontvangt. Wij denken dat wij in deze keuzes, met dit beleidsplan, de standpunten innemen die de gewenste relatie van De6 met hun inburgeraars, reflecteert. 1.3 Het beleidsplan is afgestemd met adviesraden De lokale adviesraden van De6 is gevraagd in een vroeg stadium mee te denken en te adviseren over het te voeren beleid.

Dit is gebeurd door hen bij de start van het schrijfproces stellingen voor te leggen over de 6 belangrijkste hoofdlijnen van de nieuwe wet. Tussentijds is een conceptversie aan hen voorgelegd met de mogelijkheid hier vragen over te stellen of aanvullingen te doen. Het definitieve concept is aan hen voorgelegd met het verzoek hierop formeel advies uit te brengen. Dit advies is gebundeld in een inspraakverslag, waarin u de adviezen en de reactie van het college daarop leest.

2

Contra / Alternatieven 1. Het gemeentelijk beleid kan op andere manieren worden vormgegeven. Gemeenten hebben beleidsvrijheid binnen de Wet inburgering. Dit spitst zich met name toe op de wijze waarop de gemeente om wil gaan met haar inburgeraars en gaat dan onder andere over: - Begeleidt de gemeente de inburgeraar volgens een vastgelegd programma, of wordt elk traject op maat gemaakt in overleg met de inburgeraar? - Hanteert de gemeente een strakke en strenge begeleiding, of krijgt de inburgeraar vrijheid en wordt uitgegaan van eigen verantwoordelijkheid? - Bepaalt de gemeente of de inburgeraar hoe het einddoel en de begeleiding daarnaartoe eruit ziet? Wij denken dat we op de bovenstaande vragen het juiste antwoord voor De6 hebben gevonden. Er is echter natuurlijk een groot aantal alternatieve keuzen mogelijk. Maatschappelijk draagvlak Dit beleidsplan is opgesteld door de werkgroep Inburgering – Beleid. Hierin zijn beleidsadviseurs en een juridisch adviseur van De6 en het Werkplein vertegenwoordigd. Door het Werkplein is ook vanuit de uitvoering gekeken naar dit beleidsplan. De gemeenten hebben gekeken naar de gevolgen voor de uitvoering door hun medewerkers binnen het sociaal domein. De begroting is tot stand gekomen in overleg met financieel adviseurs van De6 en het Werkplein. Beide zijn besproken met en geaccordeerd door de verantwoordelijk wethouders binnen De6.

De lokale adviesraden van De6 is gevraagd in een vroeg stadium mee te denken en te adviseren over het te voeren beleid. Zij hebben tussentijds kunnen reageren en formeel advies uitgebracht op het definitieve concept. Dit is gebundeld in een inspraakverslag. Financiële consequenties Dekking De wet inburgering wordt uitgevoerd binnen de beschikbare rijksmiddelen. In het beleidsplan staat de begroting als bijlage opgenomen. Daaruit blijkt dat de kosten in 2022, voor de gemeente Moerdijk in totaal € 270.024,- bedragen. Dit betreft de uitvoeringskosten en inburgeringsvoorzieningen samen. Dit is gelijk aan de vergoeding die we hiervoor krijgen van het ministerie. Uitvoering verloopt dus budgetneutraal. De inburgeringbegroting vormt onderdeel van de Werkpleinbegroting en wordt via de planning- en controlcyclus van het Werkplein meegenomen. Kanttekening / risico Op het moment van schrijven is de aanbesteding voor de leerroutes en de maatschappelijke begeleiding nog niet afgerond. In de programma’s van eisen van deze aanbestedingen is een maximale kostprijs opgenomen. Deze is gebaseerd op de vergoeding die de gemeenten voor deze onderdelen krijgen van het Rijk. Landelijk wordt door met name scholingsaanbieders het signaal afgegeven dat zij voor deze vergoeding de leerroutes niet kunnen aanbieden.

Er bestaat dus een risico dat aanbieders niet kunnen voldoen aan het programma van eisen, waardoor de aanbesteding niet slaagt. Wat het gevolg daarvan is, is nog ongewis. Mogelijke scenario’s zijn dan: - Het Rijk verhoogt de vergoeding. - Aanbieders zullen inspelen op de lagere vergoeding dan gewenst door hun prijs te laten dalen. - Gemeenten zullen het verschil tussen de rijksvergoeding en de kostprijs van de aanbieders, bijpassen. Subsidieverwerving Niet van toepassing.

3

Communicatie De communicatie over het besluit en het verdere proces wordt centraal opgepakt voor de betrokken De6 gemeenten en het Werkplein Hart-van West-Brabant. Betrokken (externe) partners worden centraal geïnformeerd over het genomen besluit. Lokale partners (zoals bijvoorbeeld Vluchtelingenwerk) worden uiteraard ook via de betrokken beleidsadviseurs geïnformeerd. Realisatie: risico’s, planning, evaluatie, duurzaamheid en inkoop, Personele toelichting Uitvoering van de Wet inburgering door het Werkplein, heeft als belangrijkste personele gevolg dat zij hiervoor een aantal regisseurs (wet) inburgering in dienst moeten nemen en aansturen. Voor de gemeenten zijn de personele gevolgen van dit beleidsplan beperkt. Van gemeentelijk medewerkers, zoals WMO-consulenten en Jeugdprofessionals zal gevraagd worden om samen te werken en af te stemmen met de procesregisseur wanneer dergelijke problematiek speelt bij een statushouder. Dit vraagt geen grotere of meer inzet dan nu het geval is. Wat verandert is de meer actieve afstemming met de regisseur inburgering. De wijze waarop deze samenwerking georganiseerd wordt, wordt in de uitwerking van dit beleidsplan nog wel vastgelegd in een overleg tussen het Werkplein en de betrokken gemeentelijke medewerkers.

Beleidsplan vormt kader voor opstellen beleidsregels/ werkinstructies Vaststelling van dit beleidsplan geeft, samen met de wet, kaders voor de uitvoering van de Wet inburgering binnen De6. In eerste instantie was het beeld dat de Wet inburgering ook het opstellen van een verordening vereiste. Bij het bekend worden van de volledige definitieve wetstekst is gebleken dat dit niet het geval is. Eventuele nadere regelgeving wordt daarom vastgelegd in beleidsregels en/of werkinstructies. Doel is te starten met een vervroegde uitvoering van de nieuwe werkwijze, nog voor de ingangsdatum van de nieuwe wet. De ervaringen tijdens deze vervroegde uitvoering worden mede gebruikt bij het opstellen van beleidsregels en/of werkinstructies; deze zullen bij inwerkingtreding van de wet worden vastgesteld. Vervroegde start met onderdelen van de nieuwe werkwijze Dit vastgesteld beleidsplan dient als kader en basis voor de uitvoering van de wet door het Werkplein. Doel is nog voor de beoogde invoering van de Wet inburgering (1 januari 2022) vervroegd te starten met de onderdelen van de nieuwe werkwijze die op dat moment al mogelijk zijn. Dit wordt bekostigd uit de invoeringsmiddelen. Beoogde startdatum is september 2020. De onderdelen waarmee gestart wordt, zijn: - De werkwijze met een procesregisseur en een kernteam. - De Brede Intake.

- Het opstellen van het Persoonlijk plan Inburgering en Participatie. Op 1 januari 2022 kunnen vervolgens ook de onderdelen maatschappelijke begeleiding, PVT, MAP en de leerroutes ten uitvoer gebracht worden volgens de nieuwe wet. Mocht u vragen hebben over dit voorstel, dan kunt u contact opnemen van de griffier via telefoonnummer 0168-373414 of via e-mail: griffie@moerdijk.nl. Zevenbergen, 25 mei 2021 Burgemeester en wethouders van de gemeente Moerdijk, de gemeentesecretaris, de burgemeester,

ir. J.C. Slagboom

J.P.M. Klijs

4

RAADSBESLUIT Raadsvergadering van 15 juli 2021 De raad van de gemeente Moerdijk, gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 25 mei 2021; overwegende dat: - De nieuwe wet Inburgering op 1-1-2022 in werking treedt; gelet op: - Het besluit uit december 2020 om de uitvoering van de wet Inburgering bij het Werkplein hart van West-Brabant te beleggen; BESLUIT Het beleidsplan Inburgering vast te stellen.

Vastgesteld in de raadsvergadering d.d. 15 juli 2021, de griffier, de voorzitter,

A. Goslings

A.J. Moerkerke

5