Rapport zwembad Niervaert-Bosselaar
Tekst van het document
Zwembad/MFA De Niervaert Klundert Buitenbad De Bosselaar Zevenbergen Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud.
Kenmerk Geschreven door Versie Datum
: 8555/SO : JvdW/BP/SO : concept 2 : 25 februari 2020
©STRAMAN Management en Advies B.V. www.straman.nl secretariaat@straman.nl Asterweg 19D12 1031HL Amsterdam 020-2615363
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
INHOUD 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
2
PROJECTGEGEVENS INLEIDING CONCLUSIE/SAMENVATTING TECHNISCHE STAAT, ONDERHOUD, RENOVATIE VERDUURZAMING FOTORAPPORTAGE INSPECTIE KOSTENRAMINGEN
3 4 5 8 11 16 27
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
1. PROJECTGEGEVENS Opdrachtgever Postbus Postcode Plaats
: Gemeente Moerdijk / Verbaell B.V. : Postbus 4 : 4760 AA : Zevenbergen
Opdrachtnemer Contactpersoon Functie Adres Postcode Plaats Telefoon E-mail
: STRAMAN Management en Advies B.V. : Sam Onder : Senior adviseur : Asterweg 19 D12 : 1031 HL : Amsterdam : 020-2615363 : info@straman.nl
Project Bouwjaar Adres Postcode Plaats
: Zwembad/MFA De Niervaert : zwembad 1974 (uitbreiding in in 1989/1995), sporthal 1986 : Molenvliet 7 : 4791 GB : Klundert
Project Bouwjaar Adres Postcode Plaats
: Zwembad De Bosselaar : 1968 : Vaandelweg 1 : 4761 BC : Zevenbergen
STRAMAN Management en Advies B.V.
31 januari 2020
3
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
2. INLEIDING De gemeente Moerdijk beschikt verspreid over verschillende kernen over een aantal sport- en multifunctionele accommodaties. Zwembad/MFA De Niervaert in Zundert en buitenbad De Bosselaar in Zevenbergen zijn onderwerp van dit rapport. Deze accommodaties dienen een belangrijk maatschappelijk doel, maar vormen gelijktijdig een behoorlijke financiële last in de exploitatiekosten. Een groot deel van de exploitatiekosten wordt gevormd door de onderhouds- en energiekosten. Gezien de hoge onderhouds- en energiekosten in combinatie met de zeer hoge leeftijd van de accommodaties wenst de gemeente goede beleidskaders te kunnen vaststellen voor de toekomst van deze accommodaties. Daartoe is het noodzakelijk om te beschikken over een recente en betrouwbare analyse van de mogelijkheden en financiën met betrekking tot nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud van de accommodaties. Dit rapport vormt een basis voor bovenstaande vraagstelling. Aan de hand van studie van eerdere rapporten, analyse van uitgevoerd onderhoud, technische opnames van de locaties, gesprekken met de gemeente en Optisport zijn de mogelijkheden en bijbehorende financiën voor de toekomst van de accommodaties in beeld gebracht. We starten in de volgende hoofdstuk met de conclusie, wat gezien kan worden als beknopte managementsamenvatting.
In de hoofdstukken daarna behandelen de onderhoudssituatie, mogelijkheden voor renovatie en verduurzaming, en tenslotte eindigen we met de financiële onderbouwing van het advies.
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
4
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
3. CONCLUSIE/SAMENVATTING ZWEMBAD/MFC DE NIERVAERT Het zwembad is in basis 46 jaar oud, de uitbreiding respectievelijk 31 en 25 jaar oud. De sporthal is 34 jaar oud. Met een gangbare levensduur van 40 jaar voor het gebouw en 15-25 jaar voor de installaties is de accommodatie voor het overgrote deel economisch afgeschreven. De motivatie en inzet van de gemeente en Optisport om het gebouw zoveel mogelijk in goede conditie te houden en aantrekkelijk te maken is waarneembaar, maar kan niet verhullen dat het gebouw sterk verouderd is. Het heeft geen aantrekkelijke uitstraling en de indeling en ruimtelijkheid verschaft niet de functionaliteit en beleving die hedendaags wenselijk is. Nog belangrijker echter is dat het gebouw aanzienlijke technische gebreken vertoont. Het onderhoud is de afgelopen jaren uitgevoerd op basis van technische maatstaven, en minder vanuit een toekomstvisie voor het gebouw. Op het moment dat er een beeld is hoe lang een gebouw technisch nog in de lucht gehouden moet worden, en wanneer vervanging eventueel aan de orde is, kunnen planmatig onderhoud en de bijbehorende financiële middelen afgestemd worden op dat doel.
Daarmee raken we ook de kern van het probleem van De Niervaert; de technische gebreken vergen een hoge investering in de komende jaren, terwijl dat niet zal leiden tot een dusdanige verlenging van de levensduur dat deze investeringen terugverdiend kunnen worden. De belangrijkste gebreken zijn: 1. Het gebouw voldoet niet aan de brandveiligheidseisen. 2. De luchtbehandeling en het ventilatiesysteem werkt niet goed, het is nu met enkele aanpassingen in bedrijf gehouden. 3. De koeling in de kantoren werkt niet goed. 4. De verlichting is grotendeels van matig niveau. 5. Het dakbedekking en de dakranden bestaan gedeeltelijk nog uit oude dakbedekking, wat in het verleden al tot vele lekkages heeft geleid. Het grootste gedeelte is echter wel vernieuwd met een van de beste (en duurste) dakbedekkingen dat probleemloos 30 jaar meegaat. 6. Het plafond en de binnenwandafwerkingen dienen om hygiënische en esthetische redenen gerenoveerd te worden. 7. De tegels van de vloeren en wanden zijn versleten en laten op veel plaatsen los, hetgeen alleen met volledige renovatie is te stoppen, mits er geen andere onderliggende oorzaak is. 8. Het loslaten van de tegels kan duiden op een onderliggend groter probleem. Met name de scheurvorming langs de opstaande randen van de kreek duidt om een ingezakte of verzakte onderconstructie. Dit kan alleen na destructief onderzoek vastgesteld worden. 9.
In de sporthal zien we trapvormige scheurvorming in de betonstenen muren. Scheurvorming in dit patroon duidt bijna altijd op verzakking van de vloer/fundering. Een langdurige meting kan uitwijzen of het een eenmalige zetting was, of dat er sprake is van voortschrijdende verzakking. Voor de verduurzaming van het gebouw zijn de afgelopen 5 jaren reeds een aantal maatregelen genomen. Zo zijn de pompen vervangen door energiezuinige exemplaren, is gedeeltelijk LED verlichting aangebracht en zijn de gasketels vervangen door HR ketels. Een vergaande verduurzaming maakt gelijktijdig een grootschalige renovatie noodzakelijk. De gebouwschil zal dan volledig hoogwaardig geïsoleerd moeten worden, de installaties zullen grotendeels vervangen moeten worden en met de overstap naar warmtepompen (laag temperatuurverwarming) is vloerverwarming noodzakelijk. Dat betekent dat ook in de zwemzalen alle vloeren eruit zullen moeten om opnieuw aangebracht te worden. Het is echter maar de vraag of het gebouw dan aan de nieuwe bouwfysische
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
5
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
en constructieve eisen (de wettelijke eisen zijn inmiddels aanzienlijk aangescherpt) kan voldoen. Daarmee raken we weer het punt omtrent investering en te verwachten resterende levensduur. Wij adviseren het onderhoud aan De Niervaert de komende jaren te beperken tot het minimum dat nodig is om de veiligheid en bedrijfszekerheid te waarborgen, maar niet te investeren in aanpassingen. De leeftijd en technische staat van het gebouw maken de doeltreffendheid van de extra investeringen onzeker. Die investeringen kunnen ons inziens beter gereserveerd worden voor nieuwbouw binnen een periode van maximaal 5 jaar. De argumenten hiervoor zijn als volgt: 1. Het bestaande gebouw is economisch afgeschreven en loopt technisch op zijn eind. 2. Grote investeringen in het gebouw zullen zich niet meer terugverdienen. 3. Grootschalige renovatie zal circa 75% van nieuwbouw kosten, waarbij beperkingen qua functionaliteit en duurzaamheid onoplosbaar zijn. Zo zal het niet mogelijk zijn de ongeïsoleerde bassins (goed) te isoleren. De fundering en overige dragende delen vormen daarbij een risico. 4. De onderhoudskosten en energiekosten zullen bij nieuwbouw aanzienlijk lager zijn ten opzichte van nu. 5. Er komen nieuwe wettelijke regels aan die gebouweigenaren gaan verplichten bestaand vastgoed te verduurzamen. Kantoorgebouwen zijn per 1-1-2023 als eerste aan de beurt.
Vanwege het energieakkoord en de ingezette energietransitie ligt het in de lijn der verwachting dat dit ook voor ander type gebouwen gaat gelden.
De totale kosten (excl. BTW) voor de verschillende opties zijn afgerond als volgt: Onderdeel Noodzakelijk achterstallig onderhoud en aanpassingen (zonder onvoorziene zaken!) Jaarlijks planmatig onderhoud + onvoorziene complementaire kosten Beperkte verduurzaming Grootschalige verduurzaming in combinatie met renovatie zwembad Nieuwbouw van uitsluitend het zwembad Nieuwbouw uitbreiden met sporthal en zalencentrum
Eenmalige investering € 600.000,-
Jaarlijks onderhoud (5 jr) --
-Reeds uitgevoerd € 8.000.000,€ 10.900.000,€ 6.000.000,-
€ 500.000,€ 190.000,€ 160.000,€ 50.000,-
BUITENBAD DE BOSSELAAR Buitenbad De Bosselaar is 52 jaar oud en is tevens economisch afgeschreven. De situatie is echter anders dan bij De Niervaert. Doordat het om een onverwarmd buitenbad gaat en er geen sprake is van een gebouw (behoudens de kleedkamers/douches en wat facilitaire ruimten) zijn er geen omvangrijke installaties voor verwarming en luchtbehandeling. Het belangrijkste onderdeel van een buitenbad, de bassins, blijken op basis van een visuele inspectie in verrassend goede staat gezien de leeftijd. De kleedkamers en douches zijn technisch ook in redelijke staat (functioneel) maar doen vanzelfsprekend erg verouderd aan. Bij het advies over dit buitenbad nemen we de zeer beperkte openingsperiode en het beperkte aantal bezoekers in ogenschouw. In dat kader zijn er mogelijkheden om dit zwembad met beperkte financiële middelen nog (een aantal) jaren open te houden. Daarbij dient de verouderde uitstraling voor het grootste deel voor lief te worden genomen. Maar dat doen betreffende bezoekers ook. In dat opzicht past dit binnen het beeld van buitenbaden die wij door heel Nederland zien. Vele daarvan zijn in de jaren 60 en 70 gebouwd en worden niet meer vervangen. Bezoekers genieten ervan op mooie dagen, zolang het duurt.
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
6
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
Verduurzaming van het zwembad is nauwelijks mogelijk, wat te maken heeft met het gunstige feit dat het zwembad niet verwarmd is en geen luchtbehandeling kent. Het stroomverbruik van het zwembad bestaat feitelijk uit het verbruik van de pompen die het water laten circuleren en door de filters heen pompen. Het energieverbruik van douches en de facilitaire ruimten is beperkt, mede gezien de korte periode van gebruik in de warmere maanden. Wij adviseren de eventuele duurzaamheidsmaatregelen te beperken tot het plaatsen van pv-panelen. De totale kosten (excl. BTW) voor de verschillende opties zijn afgerond als volgt: Onderdeel Noodzakelijk onderhoud (achterstallig) Jaarlijkse onderhoudskosten komende 5 jaar geprognotiseerd + complementair Beperkte verduurzaming met zonnepanelen Nieuwbouw van de douche- en kleedruimte/facilitair/keuken/kantoor Volledige nieuwbouw van het zwembad
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
Eenmalige investering € 60.000,--
Jaarlijks onderhoud (5 jr) €
75.000,-
€ 30.000,€ 1.100.000,€ 4.900.000,-
€ € €
400,25.000.50.000,-
7
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
4. TECHNISCHE STAAT, ONDERHOUD, RENOVATIE ZWEMBAD/MFC DE NIERVAERT Bouwjaar zwembad 1974 (wedstrijdbad) 1989 (instructiebad) 1995 (recreatiebad) Bouwjaar sporthal
1986
Het oudste gedeelte van het zwembad is dus 46 jaar oud, de uitbreiding respectievelijk 31 en 25 jaar oud. De sporthal is 34 jaar oud. Het bouwkundige deel wordt normaliter in 40 jaar afgeschreven en de installaties in een periode van 15 tot 25 jaar. Het gebouw is dus nog niet volledig afgeschreven, de installaties wel en die vertegenwoordigen in dit geval circa 30% van de totale waarde van het gebouw. Het gebouw doet overduidelijk verouderd aan en vertoont gebreken. Dat heeft enerzijds te maken met het ontwerp en de uitbreiding middels het aanplakken van functies, en anderzijds door de onderhoudstoestand. Het is te zien dat de gemeente en Optisport hun best doen om het gebouw zoveel mogelijk in goede conditie te houden en aantrekkelijk te maken. Zo is het schilderwerk buiten in goede staat en is het entreegebied en de horeca netjes en schoon. Dat verandert echter niets aan het totaalbeeld van een verouderde gebouw. Bij de kleedkamers en douches is het tegelwerk versleten, zien de plafonds er vies uit met gele en bruine vlekken, en is hier en daar zelfs schimmel te vinden. Radiatoren hebben roestplekken en kozijnen laten aan de binnenkant bladderend schilderwerk zien. De verlichting is ouderwets en van matige kwaliteit. Op diverse plaatsen zien we losse en gescheurde tegels. De scheurvorming is geen goed teken en kan op een groter onderliggend probleem duiden.
Het loslaten van tegels komt wel vaker voor bij oude zwembaden. Na een aantal decennia kan de cementgebonden lijmlaag (specie) zijn samenhang verloren hebben. Vaak is uiteindelijk de enige remedie om al het tegelwerk te vervangen, hetgeen een kostbare aangelegenheid is waarvoor het zwembad ook nog eens maanden dicht zal moeten. Bij de installaties loopt de onderhoudstoestand uiteen. De zwembadtechniek wordt goed bijgehouden en de laatste jaren zijn pompen en doseersytemen (gedeeltelijk) vernieuwd. Ook de stookisolatie (gasketels) zijn goed onderhouden en van een recent bouwjaar. De luchtbehandeling daarentegen heeft zijn beste tijd gehad, en heeft zelfs een aantal maanden uit gestaan door een defect aan de luchtbehandelingskast. Die luchtbehandelingskast is aan vervanging toe. Het zwembad is NPR9200 (RVS inspectie) gekeurd. Voor de brandveiligheid is er echter wel sprake van afkeur, voornamelijk vanwege niet brandwerend uitgevoerde doorvoeren bij de brandscheidingen. Dit levert volgens de inspecteur geen direct gevaar op maar vergt wel snelle actie omdat het gebouw bij brand niet aan de vereiste brandvertragende specificaties voldoet. Wij hebben geen signalen gekregen dat het zwembad een aanschrijving vanuit de provincie zou hebben in het kader van de WHVBZ. Dat is overigens geen garantie dat het zwembad wel aan de WHVBZ eisen voldoet.
De buffervaten van zwembaden uit de jaren 70 en jaren 80 hebben nogal eens te kleine buffervaten om aan de WHVBZ eisen te voldoen. De provincie is belast met de controle hierop.
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
8
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
Het zwembad heeft geen aantrekkelijke uitstraling en de indeling en ruimtelijkheid verschaft niet de functionaliteit en beleving die hedendaags wenselijk is. Nog belangrijker echter is dat het gebouw aanzienlijke technische gebreken vertoont. Het onderhoud is de afgelopen jaren uitgevoerd op basis van technische maatstaven, en minder vanuit een toekomstvisie voor het gebouw. Op het moment dat er een beeld is hoe lang een gebouw technisch nog in de lucht gehouden moet worden, en wanneer vervanging eventueel aan de orde is, kunnen planmatig onderhoud en de bijbehorende financiële middelen afgestemd worden op dat doel. Daarmee raken we ook de kern van het probleem van De Niervaert; de technische gebreken vergen een hoge investering in de komende jaren, terwijl dat niet zal leiden tot een dusdanige verlenging van de levensduur dat deze investeringen terugverdiend kunnen worden. De sporthal lijkt ogenschijnlijk in redelijke staat te verkeren. De sportvloer is echter aan een renovatiebeurt van de toplaag toe. De verlichting is van matige kwaliteit en de ventilatieschachten dienen op zijn minst schoongemaakt te worden, in combinatie met de luchtbehandelingskast. De sportinrichting is verouderd en voldoet niet meer aan de NOC*NSF eisen. Ook akoestisch voldoet de sporthal bij lange na niet meer aan de eisen.
De scheurvorming in de betonstenen muren wijst op gedeeltelijke verzakking van vloer en/of fundering. Met name bij op staal gefundeerde gebouwen (dat betekent geen heipalen toegepast), wat bij sporthallen nogal eens gebeurd, is verzakking een regelmatig voorkomend probleem. De belangrijkste gebreken zijn: 1. Het gebouw voldoet niet aan de brandveiligheidseisen. 2. De luchtbehandeling en het ventilatiesysteem werkt niet goed, het is nu met enkele aanpassingen in bedrijf gehouden. 3. De koeling in de kantoren werkt niet goed. 4. De verlichting is grotendeels van matig niveau. 5. Het dakbedekking en de dakranden bestaan gedeeltelijk nog uit oude dakbedekking, wat in het verleden al tot vele lekkages heeft geleid. Het grootste gedeelte is echter wel vernieuwd met een van de beste (en duurste) dakbedekkingen dat probleemloos 30 jaar meegaat. 6. Het plafond en de binnenwandafwerkingen dienen om hygiënische en esthetische redenen gerenoveerd te worden. 7. De tegels van de vloeren en wanden zijn versleten en laten op veel plaatsen los, hetgeen alleen met volledige renovatie is te stoppen, mits er geen andere onderliggende oorzaak is. 8. Het loslaten van de tegels kan duiden op een onderliggend groter probleem. Met name de scheurvorming langs de opstaande randen van de kreek duidt om een ingezakte of verzakte onderconstructie. Dit kan alleen na destructief onderzoek vastgesteld worden.
9. In de sporthal zien we trapvormige scheurvorming in de betonstenen muren. Scheurvorming in dit patroon duidt bijna altijd op verzakking van de vloer/fundering. Een langdurige meting kan uitwijzen of het een eenmalige zetting was, of dat er sprake is van voortschrijdende verzakking.
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
9
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
BUITENBAD DE BOSSELAAR Bouwjaar buitenbad 1968 Het buitenbad is 52 jaar oud en is tevens economisch afgeschreven. De situatie is echter anders dan bij De Niervaert. Doordat het om een onverwarmd buitenbad gaat en er geen sprake is van een gebouw (behoudens de kleedkamers/douches en wat facilitaire ruimten) zijn er geen omvangrijke installaties voor verwarming en luchtbehandeling. Het belangrijkste onderdeel van een buitenbad, de bassins, blijken op basis van een visuele inspectie in verrassend goede staat gezien de leeftijd. De kleedkamers en douches zijn technisch ook in redelijke staat (functioneel) maar doen vanzelfsprekend erg verouderd aan. Bij het advies over dit buitenbad nemen we de zeer beperkte openingsperiode en het beperkte aantal bezoekers in ogenschouw. In dat kader zijn er mogelijkheden om dit zwembad met beperkte financiële middelen nog jaren open te houden. Daarbij dient de verouderde uitstraling voor het grootste deel voor lief te worden genomen. Maar dat doen betreffende bezoekers ook. In dat opzicht past dit binnen het beeld van buitenbaden die wij door heel Nederland zien. Vele daarvan zijn in de jaren 60 en 70 gebouwd en worden niet meer vervangen. Bezoekers genieten ervan op mooie dagen, zolang het duurt. Een andere optie is om uitsluitend de gebouwen van de facilitaire functies te vernieuwen.
In combinatie met een opknapbeurt van het terrein/groen kan dit een geheel nieuwe uitstraling opleveren. Er is echter geen technische noodzaak voor deze optie.
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
10
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
5. VERDUURZAMING De gemeente Moerdijk wenst haar accommodaties te verduurzamen. De mogelijkheden voor verduurzaming zijn in geval van renovatie van zwembad/MFA De Niervaert sterk afhankelijk van de omvangrijkheid van de renovatie. Bij een eenvoudige opknapbeurt zijn de mogelijkheden vanzelfsprekend minder uitgebreid dan bij een ingrijpende renovatie. Nieuwbouw zou voor verduurzaming de best mogelijke situatie zijn om zoveel mogelijk duurzaamheidsaspecten mee te nemen in het project. Aangezien een overdekt zwembad een grootverbruiker van energie is valt met name op het vlak van energiebesparing en duurzame energieopwekking veel te winnen. Andere duurzaamheidsonderdelen behoeven echter niet uit het oog verloren te worden. Zoals duurzame materialen, hergebruik en de zorg voor een zo laag mogelijke milieubelasting. HOE DEFINIËREN WE DUURZAAMHEID? Duurzaamheid kent vele facetten en vele mogelijkheden op deze te definiëren en te toetsen. Dat is een studie op zich. Wij stellen voor beproefde en bewezen methodes en technieken te gebruiken. Veel gemeenten hanteren de beproefde GPR systematiek bestaande uit 5 thema’s verdeeld over de onderwerpen Planet, People en Profit zoals hieronder weergegeven:
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
11
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
De GPR-systematiek is algemeen qua opzet en zou voor ieder gebouw gebruikt kunnen worden. Veelal wordt daarbij de wens uitgesproken om op alle thema’s een zo hoog mogelijke score te behalen op de schaal van 1 tot 10. Een score vanaf 8,5 en hoger op alle thema’s is bij een nieuwe zwembad een grote uitdaging en bij een renovatie nagenoeg onhaalbaar. De moeilijkheid zit hem met namen in de thema’s Energie en Milieu. Deze thema’s werken elkaar veelal namelijk tegen. Zo zal het gebruik van veel zonnepanelen de score op thema Energie verhogen maar de score op thema Milieu verlagen. Zonnepanelen leveren namelijk duurzame energie en zijn gunstig voor de beperking van de CO2 uitstoot maar bevatten grondstoffen waarvan delving en productie het milieu belast. Deze contradictie is inherent aan de GPR systematiek en onvermijdelijk. In de loop der jaren hebben we specifiek voor zwembaden ook de duurzaamheidsschijf ontwikkeld waarbij de duurzaamheidsmaatregelen worden gecategoriseerd naar: • Gebouwgebonden maatregelen • Proces gericht maatregelen • Mens gerichte maatregelen Elk onderdeel is weer verdeeld in verschillende mogelijke maatregelen zoals hieronder aangegeven:
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
12
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
BENG-NORM Sinds 1 januari 2020 is voor de (semi) overheid de BENG norm (Bijna Energie Neutraal) van kracht en is als volgt gedefinieerd: • De maximale energiebehoefte in kWh per m2 gebruiksoppervlak per jaar • Het maximale primair fossiel energiegebruik, eveneens in kWh per m2 gebruiksoppervlak per jaar • Het minimale aandeel hernieuwbare energie in procenten De BENG norm is van kracht voor alle gebouwen waarvoor een omgevingvergunning benodigd is. Dat geldt dus zowel voor nieuwbouw als ingrijpende renovatie. EPC De energieprestatie is geïntegreerd in GPR maar is bij een zwembad zo belangrijk dat we de Energie Prestatie Coëfficiënt (EPC) ook nog eens separaat in ogenschouw nemen. Sinds de laatste aanscherping in 2015 geldt voor sportgebouwen een EPC eis van 0,9 (ter vergelijking, voor woningbouw is de eis 0,4). Wie spreken van een energieneutraal gebouw als de EPC waarde 0,0 bedraagt, daarmee worden de eisen die gesteld worden aan de BENG norm overtroffen.
VERDUURZAMING DE NIERVAERT EN DE BOSSELAAR Beide accommodaties zijn zoals te lezen naar aanleiding van de technische quick-scan sterk verouderd. De situatie rondom De Niervaert is echter een stuk lastiger, omdat De Bosselaar een technisch relatief eenvoudig onverwarmd en onoverdekt seizoensbad is. De bouwkundige schil en de techniek is van decennia geleden, uit een tijd waarin beperking van energieverbruik en duurzaamheid nog niet of nauwelijks een punt van aandacht was. Het gebouw is slecht geïsoleerd en maakt gebruik van sterk verouderde technieken. Er zijn de loop van de jaren slechts mondjesmaat duurzaamheidsmaatregel getroffen. De leeftijd van het zwembad vormt een grote beperking bij de verduurzaming. Moderne gebouw gebonden en procesgerichte technieken vergen een gebouw met een moderne basis en deze samenhang is onlosmakelijk voor een goede werking. Zo vergt een overstap van verwarming door middel van warmtepompen in plaats van gasketels laagtemperatuurverwarming (vloerverwarming, geen radiatoren) waarvoor een uitstekende isolatie dan weer een vereiste is. Het zwembad is echter niet optimaal te isoleren omdat de ongeïsoleerde bassins achteraf niet of nauwelijks te isoleren zijn.
Toch zien wij in de isolatie van bouwelementen waarbij dat wel mogelijk is één van de grootste kansen voor het zwembad, gevolgd door verbetering van de installaties en duurzame energie opwekking. Onderstaand hebben we de verduurzamingsmaatregelen in een tweetal varianten weergegeven. De uitgebreide variant vergt een zeer ingrijpende renovatie van het zwembad met hoge kosten en een lange sluitingsperiode tot gevolg.
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
13
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
BASISVARIANT VERDUURZAMING STAP 1 BEPERKING ENERGIEBEHOEFTE • (Extra) isolatie van daken • Vervangen VR ketels door nieuwe HR ketels (reeds gebeurd) • Vervangen alle verlichting door LED (gedeeltelijk gebeurd) • Vervanging pompen door nieuw generatie frequentiegeregelde pompen (reeds gebeurd) • Vervanging luchtbehandelingskasten met warmtewisselaar (nog niet gebeurd) STAP 2 DUURZAME ENERGIEOPWEKKING • Installatie van pv-panelen (zonnepanelen) voor opwekking van elektriciteit (nog niet gebeurd) • Installatie van zonnecollectoren voor opwekking van warmte (nog niet gebeurd) Het isoleren van de daken en het plaatsen van pv-panelen dient gecombineerd te worden uitgevoerd gezien de opbouw van het dak. Het gebouw is relatief ongunstig voor het plaatsen van pv-panelen en zonnecollectoren vanwege de schuine delen en verdeling van de dakvlakken. Er dient vooraf een constructieve berekening gemaakt te worden of het dak het extra gewicht van de pv-panelen (circa 25 kg/m2) kan dragen. De basisvariant zou een interessante optie kunnen zijn, met een relatief beperkte investering zou de duurzaamheid enigszins verbeteren. Voor De Niervaert adviseren wij desondanks geen investeringen in duurzaamheid te doen vanwege de technische situatie, zie het onderdeel onderhoud/renovatie.
Voor De Bosselaar is het raadzaam pv-panelen en zonnecollectoren (voor douchewater) te plaatsen en alle verlichting te vervangen door LED. De kostbare frequentiegeregelde pompen hebben niet zoveel zin vanwege het beperkte gebruik en de piekbelastingen waarbij de pomp toch op volle kracht draait. PLUSVARIANT VERDUURZAMING (UITSLUITEND IN COMBINATIE MET INGRIJPENDE RENOVATIE) STAP 1 BEPERKING ENERGIEBEHOEFTE • (Extra) isolatie van daken en gevels • (Gedeeltelijke) isolatie van vloeren en bassins • Vervangen van de filters door trommelfilters in geïsoleerde technische ruimte • Vervanging van complete W/E installaties en zwemwaterbehandeling • Vervangen HR ketels door warmtepompen COP 5 • Vervangen alle verlichting door LED • Vervangen van de complete regel- en besturingstechniek STAP 2 DUURZAME ENERGIEOPWEKKING EN OPSLAG • Installatie van pv-panelen (zonnepanelen) voor opwekking van elektriciteit • Installatie van zonnecollectoren voor opwekking van warmte • Warmteopslag in de bodem
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
14
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
Er dient vooraf een constructieve berekening gemaakt te worden of het dak het extra gewicht van de pv-panelen (circa 25 kg/m2) en zonnecollectoren (circa 35kg/m2) kan dragen. De toepasbaarheid van warmteopslag is afhankelijk van de grondopbouw en de mogelijkheid om daartoe een vergunning te krijgen op betreffende locatie. Wij adviseren deze plusvariant niet uit te voeren. De zeer ingrijpende maatregelen zouden het zwembad theoretisch op een hoog niveau brengen qua duurzaamheid, maar het verandert niets aan de functionaliteit van het zwembad. Positionering, bassins, afmeting en een groot gedeelte van de uitstraling wijzigen niet, ondanks de significante investering die dicht tegen die van volledige nieuwbouw aan ligt. Bovendien brengt een dermate hoge investering in en gebouw met decennia oude fundering en bassins de nodige risico’s met zich mee.
BEPERKING ENERGIEVERBRUIK BIJ VERDUURZAMING Op basis van de beschreven uitgangspunten is er een indicatief (+/- 20%) energieverbruik geraamd van de zwembaden zoals hieronder weergegeven. Dit is een theoretische benadering van de verschillende mogelijkheden en we benadrukken de gemaakte opmerkingen omtrent de praktische beperkingen bij met name de plusvariant verduurzaming. Bij De Niervaert is een interessante besparing mogelijk, met name bij nieuwbouw. Bij De Bosselaar is de beperking om redenen zoals beschreven beperkt. Door de beperkte openingsperiode is ook de periode waarbinnen de energiebesparing behaald moet worden beperkt, en loopt de terugverdientijd dus ook navenant op. Energieverbuik De Niervaert Huidig energieverbruik per jaar Energieverbruik bij basisvariant verduurzaming (incl. 700 pv-panelen 300Wp) Energieverbruik bij plusvariant verduurzaming of nieuwbouw (all-electric) van zwembad
Gas 210.000 m3 170.000 m3 0 m3
Elektra 420.000 kWh 160.000 kWh 585.000 kWh
Energieverbuik De Bosselaar Huidig energieverbruik per jaar Energieverbruik bij basisvariant verduurzaming (incl. zonnecollectoren en 50 pv-panelen) Energieverbruik bij plusvariant verduurzaming of nieuwbouw (all-electric) van facilitair gebouw
Gas
Elektra 60.000 kWh 44.000 kWh 40.000 kWh
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
190 m3 0 m3 0 m3
15
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
6. FOTORAPPORTAGE KENMERKENDE ASPECTEN
Foto 1 – De Niervaert Entreegebied buiten/luifel. De vervuilde gevelstenen, vervuilde trespa panelen en vervaagde naamsaanduiding is het eerste aanzicht bij aankomst.
Foto 2 Het entreegebied binnen wordt netjes bijgehouden.
Foto 3 Het buitenschilderwerk is in goede staat. De gevel is rondom ernstig vervuild en laat sporen van vochtdoorslag zien.
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
16
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
Foto 4 Incidenteel gebrek. Het betreft een reeds eerder gerepareerde plek in het paneel.
Foto 5 Ramen en deuren, panelen, daktrimmen en metalen gevelplaten verkeren in goede staat.
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
17
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
Foto 6 t/m 8 De tegels en voegen zijn versleten. De noodzakelijke dagelijkse reiniging in de afgelopen decennia heeft de toplaag doen verslijten. Er komen op diverse plaatsen tegels los. Jaarlijks alleen de loskomende delen vervangen is een tijdelijke oplossing. De ernstige scheurvorming over een grote lengte bij de kreek is een slecht teken en kan op een onderliggend probleem met de onderconstructie wijzen. Destructief onderzoek is noodzakelijk om hier uitsluitsel over te geven.
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
18
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
Foto 9 Het schilderwerk binnen is in matige staat. De radiator is aan het roesten. Het zwembad heeft duidlelijk te lijden gehad onder de inwerking van vocht in de binnenlucht.
Foto 10 Schimmelplekken op het kozijn wijzen op een ongezond binnenklimaat en slecht werkende ventilatie.
Foto 11 Op vele plaatsen in het plafond zijn kringen en gele vlekken te zien, duidend op een (oude) lekkage.
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
19
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
Foto 12 Aan één langszijde geen perron, smalle perrons (met kolommen), opstaande badrand, slechte akoestiek, laag plafond en daarmee een verhouding wateroppervlak/ruimte inhoud die het de luchtbehandelingsinstallatie moeilijk maakt. Dit zijn voorbeelden van beperkende functionaliteit (en verminderde belevingskwaliteit) zoals dat bij nieuwbouw niet meer toegepast zou worden. Bij grootschalige renovatie zijn veel van deze aspecten niet of nauwelijks te veranderen!
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
20
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
Foto 13 In de sporthal is op enkele plaatsen trapvormige scheurvorming in de betonstenen muur zichtbaar. Een dergelijke scheur duidt meestal op verzakking van de vloer en/of fundering. Uitsluitend langdurige meting kan uitsluitsel geven of het eenmalige zetting betreft of om voortschrijdende verzakking gaat.
Foto 14 De verlichting, de akoestiek en de klimaatbeheersing van de sporthal voldoet niet meer aan de hedendaagse NOC*NSF eisen. Het plafond toont sporen van een vervuild ventilatiesysteem.
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
21
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
Foto 15 De installaties worden tegen een lekkend dak beschermd door middel van plastic folie.
Foto 16 In de installatieruimte zien we veel doorvoeren die niet brandwerend zijn dichtgezet. Dit dient gecertificeerd te gebeuren!
Foto 17 HR ketels in cascade-schakeling. Het onderhoud is keurig gedocumenteerd zoals ook bij de andere installatie onderdelen gebeurt.
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
22
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
Foto 18 – De Bosselaar De bassins van De Bosselaar. De 52 jaar oude bassins lijken visueel in verrassend goede staat te verkeren. Er is volgens Optisport ook geen sprake van lekkage.
Foto 19 Bassin en uitkijkpost. Het groene water is overigens volstrekt normaal voor water wat in de winter onbehandeld stil blijft staan in een buitenbassin.
Foto 20 De bestrating ligt er netjes bij.
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
23
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
Foto 21 Hoewel netjes onderhouden is de leeftijd bij de toiletten wel duidelijk zichtbaar. Het is echter functioneel en zonder gebreken.
Foto 22 Ook bij de dakranden en betimmering is de leeftijd duidelijk zichtbaar. Maar het voldoet en functioneert.
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
24
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
Foto 23 Ook in het peuterbadje zien we een keurig degelijk bassin wat goed is onderhouden. De coating is op één plek wel losgekomen en zal hersteld moeten worden.
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
25
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
Foto 24 Het buitenbad heeft een relatief eenvoudige installatie zonder verwarming.
Foto 25 Het zandfilter ziet er keurig uit. Het filtermateriaal idem.
Foto 26 De haarvangput, appendages en pompen werken goed. De circulatiepompen zijn allemaal al eens vervangen. Het zijn geen energiezuinige frequentiegestuurde pompen, maar dat is bij een buitenbad ook minder rendabel. Ze draaien meestal op vol vermogen door de grote piekbelastingen en behoeven niet teruggeschakeld te worden zoals bij binnenbaden het geval is.
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
26
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
7. KOSTENRAMINGEN BUDGETRAMING NIEUWBOUW ZWEMBAD DE NIERVAERT KLUNDERT (ZONDER MFA GEDEELTE) 31 januari 2020 BP/SO-310120/8555
Uitgangspunten Functionaliteit
Ruimteprogramma
Wedstrijdbad 25x12,5 m Doelgroepenbad 12x8 m
Entreezone Horeca
m2 nuttig m3 bvo
Peuterbad/glijbaan totaal 230 m2
Personeelsruimten/kantoren
170
622
Mutifunctionele ruimte 50 m2
Zwemzalen
1050
7686
Verenigingsruimte 75 m2
Kleedruimten en facilitair
625
2288
Techniek
300
1098
Totaal NO (nuttig vloeroppervlak)
2650
Totaal BVO in (bruto vloeroppervlak)
3233
235 270
Onderdeel
Investering
A.
Grond en infrastructurele kosten 1 Inbreng grond (om niet: op bestaande locatie of ruil met vrijkomend perceel) 2 Bouwrijp maken en grondwerkzaamheden 3 Parkeerplaatsen herinrichten (75 stuks) 4 Terrein herinrichten (gedeeltelijk) inclusief verlichting 5 Groenvoorzieningen aanpassen/uitbreiden
€ € € € € €
390.000 50.000 225.000 75.000 40.000
B.
Bouwkosten 1 Sloopkosten bestaand zwembad 2 Bouwkosten (B/W/E/ZWT) 3 Toeslag BENG-norm per 1/1/2020 t.o.v. regulier/gangbaar 4 Toeslag energieneutraal (EPC=0,0) en GPR >8,5 (bovenop toeslag BENG)
€ € € € €
7.785.000 325.000 7.210.000 300.000 275.000
C.
Legeskosten gemeente Moerdijk
860 988
13542
Kwaliteistniveau/prijsniveau
€
150.420
D. Aansluitkosten nuts 1 Elektra, water, glasvezel (bestaande aansluiting aanpassen) 2 Eventueel nieuwe transformator vanwege verzwaarde aansluiting All-Electric 3 Riolering
1,84%
€ € €
125.000 75.000 PM 50.000
E.
Vaste en losse inrichting 1 Vaste inrichting 2 Losse zwembadspecifieke en sporttechnische inrichting 3 Losse algemene inrichting
€ € € €
822.750 530.000 200.000 92.750
F.
Bijkomende kosten 1 adviseurs gemeente incl. bouwbegeleiding t/m oplevering 2 architect/adviseurs/engineering marktpartij D&B 3 Interne kosten gemeente (om niet) 4 frictie en pr-kosten
€ € € € €
990.125 286.125 654.000 50.000
€
615.798
€
10.879.093
€
84.504
EPC=0,0 GPR gemiddeld 5 thema's > 8,5 All-electric/gasloos Full-LED verlichting Dakbedekking PVC kleur wit (beperking warmtelast) Gevels, dak en bassins isolatiewaarde RC > 8,0 Warmtepompen in patio opstelling met absorptiemateriaal Installaties en LBK's volledig inpandig Waterbehandeling d.m.v. trommelfilters en zoutelectrloyse Gelamineerd houten spanten Akoestisch materiaal in zwembad dmv akoestische panelen of akoestisch spuitwerk vanaf 2m hoogte
G. Onvoorzien
6,00%
H. Totaal excl. BTW prijspeil januari 2020 I.
Verwachting prijsstijgingen tot januari 2021
1,00%
INFORMATIE OMTRENT AANBESTEDING EN MARKTSITUATIE Er is sprake van hoogconjunctuur en een overspannen markt. Dit maakt een doordachte aanbestedingsstrategie noodzakelijk om de kans op hogere inschrijfbedragen te reduceren. Sinds eind 2019 lijkt de markt enigszins tot rust te komen, de bouw- en aanbestedingsindex lopen naar elkaar toe (zie blauwe en rode lijn in grafiek) en de prijsstijgingen vlakken af.
STRAMAN Management en Advies B.V.
BP/SO-310120/8555
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
27
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
BUDGETRAMING NIEUWBOUW MFA DE NIERVAERT KLUNDERT (ALS UITBREIDING OP NIEUW ZWEMBAD) 31 januari 2020 BP/SO-310120/8555
Uitgangspunten Functioneel
Ruimteprogramma
Sporthal 28x48x7m Tribune 250 zitplaatsen
Entreezone (combinatie zwembad) Horeca (combinatie zwembad)
Grote zaal 250 m2 Muziekzaal 125 m2 (Vergader)zaal 75 m2 (in 2 deelbaar)
m2 nuttig m3 bvo 0 0
0 0
Sporthal
1344
12365
Kleedruimten en douches
286
987
Facilitair
500
1725
Zalencentrum
450
1553
Totaal NO (nuttig vloeroppervlak)
2580
Totaal BVO (bruto vloeroppervlak)
2967
16629
Onderdeel
Investering
A. Grond en infrastructurele kosten 1 Inbreng grond (om niet: op bestaande locatie of ruil met vrijkomend perceel) 2 Bouwrijp maken en grondwerkzaamheden 3 Parkeerplaatsen herinrichten (75 stuks) combinatie zwembad 4 Terrein herinrichten (gedeeltelijk) inclusief verlichting combinatie zwembad 5 Groenvoorzieningen aanpassen/uitbreiden combinatie zwembad
€ € € € € €
35.000 35.000 -
B. Bouwkosten 1 Sloopkosten bestaande sporthal/MFA 2 Bouwkosten (B/W/E) 3 Toeslag BENG-norm per 1/1/2020 t.o.v. regulier/gangbaar 4 Toeslag energieneutraal (EPC=0,0) en GPR >8,5 (bovenop toeslag BENG)
€ € € € €
4.853.900 100.000 4.603.900 75.000 75.000
1,84%
€
89.956
combinatie zwembad combinatie zwembad
€ € €
-
E. Vaste en losse inrichting 1 Vaste inrichting 2 Losse sporttechnische inrichting 3 Losse algemene inrichting
€ € € €
275.000 100.000 100.000 75.000
F. Bijkomende kosten 1 adviseurs gemeente incl. bouwbegeleiding t/m oplevering 2 architect/adviseurs/engineering 3 Interne kosten gemeente (om niet) 4 frictie en pr-kosten
€ € € € €
416.668 146.667 220.001 50.000
€
340.231
€
6.010.755
€
49.789
C. Legeskosten gemeente Moerdijk
Kwaliteistniveau/prijsniveau EPC=0,0 GPR gemiddeld 5 thema's > 8,5 All-electric/gasloos Full-LED verlichting Dakbedekking PVC kleur wit (beperking warmtelast)
D. Aansluitkosten nuts 1 Elektra, water, glasvezel (bestaand) 2 Riolering (bestaand)
Gevels en dak isolatiewaarde RC > 6,5 Warmtepompen in patio opstelling met absorptiemateriaal Installaties en LBK's volledig inpandig Gelamineerd houten spanten Akoestisch materiaal in sporthal tot 2 m hoogte dmv akoestische panelen Sportvloer multifunctioneel (puntelastisch zoals Pulastic pro-line o.g.) Sporttechnische inrichting alle zaaldelen Inrichting bewegingsonderwijs 2 zaaldelen 2 stuks Trenomat scheidingswanden
G. Onvoorzien
6,00%
H. Totaal excl. BTW prijspeil januari 2020 I.
Verwachting prijsstijgingen tot januari 2021
1,00%
INFORMATIE OMTRENT AANBESTEDING EN MARKTSITUATIE Er is sprake van hoogconjunctuur en een overspannen markt. Dit maakt een doordachte aanbestedingsstrategie noodzakelijk om de kans op hogere inschrijfbedragen te reduceren. Sinds eind 2019 lijkt de markt enigszins tot rust te komen, de bouw- en aanbestedingsindex lopen naar elkaar toe (zie blauwe en rode lijn in grafiek) en de prijsstijgingen vlakken af.
STRAMAN Management en Advies B.V.
BP/SO-310120/8555
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
28
Zwembad De Niervaert - De Bosselaar Verkenning financiën nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en onderhoud
BUDGETRAMING NIEUWBOUW BUITENBAD DE BOSSELAAR ZEVENBERGEN 31 januari 2020 BP/SO-310120/8555
Uitgangspunten Functionaliteit
Ruimteprogramma
Facilitair gebouw
Horeca
m2 nuttig m3 bvo 50
173
3 buitenbassins 750 m2 onverwarmd Personeelsruimten/kantoren
120
414
Terreinverharding 1.000 m2
Zwembassins
750
Ligweide/groen 1.500 m2
Kleedruimten en facilitair
400
1380
Parkeren 1.000 m2
Techniek
125
431
Totaal NO (nuttig vloeroppervlak)
695
Totaal BVO in (bruto vloeroppervlak)
799
Kwaliteistniveau/prijsniveau
Onderdeel
Investering
A.
Grond en infrastructurele kosten 1 Inbreng grond (om niet: op bestaande locatie of ruil met vrijkomend perceel) 2 Bouwrijp maken en grondwerkzaamheden 3 Parkeerplaatsen herinrichten (50 stuks) 4 Terrein herinrichten (gedeeltelijk) inclusief verlichting 5 Groenvoorzieningen aanpassen/uitbreiden en speeltuin
€ € € € € €
625.000 50.000 150.000 175.000 250.000
B.
Bouwkosten 1 Sloopkosten bestaand zwembad 2 Bouwkosten facilitair gebouw en bassins (B/W/E/ZWT) 3 Toeslag BENG-norm per 1/1/2020 t.o.v. regulier/gangbaar (uitsluitend gebouw) 4 Toeslag energieneutraal (EPC=0,0) GPR: niet van toepassing
€ € € € €
3.159.000 175.000 3.069.000 45.000 45.000
C.
Legeskosten gemeente Moerdijk
€
69.626
D.
Aansluitkosten nuts 1 Elektra, water, glasvezel (bestaande aansluiting aanpassen) 2 Riolering
€ € €
25.000 25.000 35.000
E.
Vaste en losse inrichting 1 Vaste inrichting 2 Losse zwembadspecifieke en sporttechnische inrichting 3 Losse algemene inrichting
€ € € €
238.325 139.000 75.000 24.325
F.
Bijkomende kosten 1 adviseurs gemeente incl. bouwbegeleiding t/m oplevering 2 architect/adviseurs/engineering marktpartij D&B 3 Interne kosten gemeente (om niet) 4 frictie en pr-kosten
€ € € € €
504.080 151.360 302.720 50.000
G.
Onvoorzien
€
277.262
H.
Totaal excl. BTW prijspeil januari 2020
€
4.898.292
I.
Verwachting prijsstijgingen tot januari 2021
€
38.786
2398
1,84%
EPC=0,0 (geldt niet voor buitenbassins) All-electric/gasloos (geldt niet voor buitenbassins) Buitenbassins van beton en volledig voorzien van 2k-coating
6,00%
1,00%
INFORMATIE OMTRENT AANBESTEDING EN MARKTSITUATIE Er is sprake van hoogconjunctuur en een overspannen markt. Dit maakt een doordachte aanbestedingsstrategie noodzakelijk om de kans op hogere inschrijfbedragen te reduceren. Sinds eind 2019 lijkt de markt enigszins tot rust te komen, de bouw- en aanbestedingsindex lopen naar elkaar toe (zie blauwe en rode lijn in grafiek) en de prijsstijgingen vlakken af.
STRAMAN Management en Advies B.V.
BP/SO-310120/8555
STRAMAN Management en Advies B.V.
25 februari 2020
29