Presentatie Rapport structurele begrotingsruimte
Tekst van het document
Rapport structurele begrotingsruimte Een onderzoek naar de mogelijkheden tot het vergroten van de structurele begrotingsruimte van de gemeente Moerdijk Raadsinformatiebijeenkomst 10 april 2025
Agenda 1. Aanleiding, doel en breder perspectief 2. Rapport structurele begrotingsruimte • Hoofdstuk 1. Onderzoeksopzet • Hoofdstuk 2. Hoe ziet het financiële perspectief van de gemeente Moerdijk er uit? • Hoofdstuk 3. Vergelijking met andere gemeenten • Hoofdstuk 4. Welke begrotingsposten hebben we nader in beeld gebracht? Korte pauze en ruimte voor tussentijdse vragen • Hoofdstuk 5. Sociaal domein • Hoofdstuk 6. Verkeer, vervoer en waterstaat • Hoofdstuk 7. Sport, Cultuur en recreatie • Hoofdstuk 8. Gemeentefonds • Hoofdstuk 9. Lokale heffingen • Hoofdstuk 10. Diverse gemeentebrede onderwerpen Korte pauze en ruimte voor tussentijdse vragen •
Conclusies + aanbevelingen
3. Vervolgproces
1. Aanleiding, doel en breder perspectief
Aanleiding
Aanleiding •
Behandeling begroting 2025-2028 (november 2024):
•
Geen urgente noodzaak voor ombuigingsmaatregelen
•
Voorafgaand aan kadernota 2026-2029:
•
Op hoofdlijnen mogelijkheden in beeld brengen die kunnen bijdragen aan het vergroten van de structurele begrotingsruimte
Breder perspectief Kadernota 2026-2029
Asielopvang
Woningbouw
Landelijke ontwikkelingen
Nieuw beleid
Bestaand beleid
Landelijke ontwikkelingen
Bestaand beleid
Jeugd
Gemeentefonds
Lokale ontwikkelingen
Financieel perspectief
Begroting 2026
2025
Projecten
Overhead
Financieel perspectief
Financieel perspectief
Kadernota 2026
Eerdere kadernota’s
Nieuw beleid
Bestuursakkoord
Ravijn 2026
Klimaat
Openbaar groen
Verkeer en vervoer
Wmo
Powerport
t/m 2024 Zuidrandtunnel (€ 0,8 mln.)
Sociaal domein
Verkiezingen maart 2026
Financieel perspectief
Kadernota 2027
Begroting 2027
(beleidsarm?)
(incl. bestuursakkoord)
Kadernota 2028
2027 -
Begroting 2028
2028 Schoolontwikkeling Klundert (€ 0,6 mln.)
Stationstunnel Zvb (€ 0,6 mln.)
2026 Gemeenschapshuis Willemstad (€ 0,3 mln.)
Stationsomgeving Zvb (€ 1,3 mln.)
School en gymzaal Willemstad (€ 0,4mln.)
Schoolontwikkeling Zvb (€ 0,4 mln.)
Transformatiegebied Zvb-Noord (€ pm)
Nieuwbouw Niervaert Klundert (€ 1,2 mln.)
2e gymzaal Zvb (€ 0,2 mln.)
Verduurzaming bestaande zwembaden (€ 0,1 mln.)
Permanente voorziening Roode Vaart (€ 0,1 mln.)
…
…
…
Doelstelling ‘’Het doel van dit onderzoek is om vanuit een breder perspectief mogelijkheden te onderzoeken die kunnen bijdragen aan het vergroten van de structurele begrotingsruimte. Het doel van dit onderzoek is dan ook niet om met specifieke ombuigingsvoorstellen te komen maar om met richtinggevende mogelijkheden te komen.’’
Dit zodat de gemeenteraad deze inzichten kan betrekken bij de behandeling van de kadernota 2026-2029, als opmaat naar het opstellen van de uiteindelijke begroting 2026-2029.
Breder perspectief
2. Rapport structurele begrotingsruimte
Hoofdstuk 1. Onderzoeksopzet
Welke aanpakken zijn mogelijk?
Stap 1. Nader inzicht in financiële positie
•
Hoe staat de gemeente er financieel voor?
•
Aan welke knoppen kunnen we draaien? • • • • • • •
•
Welke ‘’technische’’ mogelijkheden zijn er nog? Hoe is de begroting opgebouwd? Wat zijn de grootste budgetten? Hoe wendbaar zijn we? Welke budgetten zijn beïnvloedbaar en op welke termijn? In hoeverre hebben we als gemeente beleidsvrijheid? Waar zitten de medebewindstaken? Hoe kostendekkend zijn onze gemeentelijke heffingen? Hoe verhouden onze woonlasten zich tot buurgemeenten?
Hoe zit het met onze buffers? • • •
Hoe groot zijn onze reserves? Hoe verhoudt zich dat tot de risico’s en het benodigd weerstandsvermogen? Hoe kunnen we onze reserves en incidentele middelen zo doelmatig mogelijk inzetten voor de realisatie van de ambities?
Hoofdstuk 2. Hoe ziet het financiële perspectief van de gemeente Moerdijk er uit?
Hoe ziet het financiële perspectief van de gemeente Moerdijk eruit? •
Begrotingsresultaat
•
Nader inzicht in baten en lasten
•
Welke ‘spaarpotjes’ (reserves en voorzieningen) heeft de gemeente?
•
Welke risico’s lopen we en hoe verhoudt zich dit tot ons weerstandsvermogen?
•
Wat zeggen diverse kengetallen over onze financiële positie?
•
Welke conclusies kunnen we trekken wat betreft de financiële positie van de gemeente Moerdijk?
Uitgangspunt cijfers = begroting 2025-2028 (nov. 2024)
Begrotingsresultaat 5.000 4.000 3.000 2.000 1.000 0 -1.000 -2.000 -3.000 -4.000 -5.000 -6.000 -7.000 -8.000
Indicatie verwacht begrotingsresultaat (x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
2029
2030
Ontwikkelingen na 2028 Structureel begrotingsresultaat Indicatie structureel resultaat na 2028
2031
2032
Baten en lasten 2025 (x € 1.000)
In verhouding tot begrotingsomvang Baten en lasten (x € 1.000)
210.000 190.000 170.000 150.000 130.000 110.000 90.000 70.000 50.000 30.000 10.000 -10.000
3.233 2025
-1.376 2026
-1.067 2027
Baten
-369 2028
Lasten
-1.178 2029
-6.219
-4.919 2030
Structureel begrotingsresultaat
2031
-6.319 2032
Niet alle lasten zijn te beïnvloeden
Waarom focus op structurele begrotingsresultaat? •
Structurele lasten moeten gedekt kunnen worden uit structurele baten
•
Provincie houdt toezicht op structureel en reëel evenwicht begroting
Waarom focus op structurele begrotingsresultaat? •
Landelijke ontwikkelingen
Welke ‘spaarpotjes’ heeft de gemeente? Reserves en voorzieningen per 1-1-2025* (x € 1 miljoen)
Voorzieningen € 47,7 Weerstands -vermogen € 18,3 Algemene reserve € 32,2 Bestemmingsreserves € 57,2
Vrij besteedbaar € 13,9
Welke risico’s lopen we en hoe verhoudt zich dit tot ons weerstandsvermogen? Meerjarig weerstandsratio (bedragen x € 1.000)
€ 35.000 € 30.000
2,5 2,0
€ 25.000 € 20.000
1,5
€ 15.000
1,0
€ 10.000
0,5
€ 5.000 €-
JR 2017
JR 2018
JR 2019
JR 2020
JR 2021
JR 2022
B 2024
JR 2023
Benodigd weerstandsvermogen Beschikbaar weerstandsvermogen (algemene reserve) Weerstandsratio
B 2025
0,0
Wat zeggen diverse kengetallen over onze financiële positie? 150% 120% 90% 60% 30% 0%
Netto schuldquote
JR 2023
B 2024
B 2025
B 2026
Schuldquote - geeft indicatie van de mate waarin de rente en aflossingen van leningen op de exploitatie drukken B 2027
B 2028
Netto schuldqoute (excl. doorleningen) Netto schuldqoute (incl. doorleningen)
60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
Solvabiliteitsratio
JR 2023
B 2024
B 2025
B 2026
Solvabiliteitsratio
Solvabiliteit – geeft een indicatie in hoeverre aan verplichtingen kan worden voldaan (eigen vermogen / totaal vermogen) B 2027
B 2028
Welke conclusies kunnen we trekken wat betreft de financiële positie van de gemeente Moerdijk? Gezonde financiële positie •
Sluitende begroting 2025
•
Stevige reservepositie
•
Lage schulden
Aandacht voor komende jaren
Hoofdstuk 3. Vergelijking met andere gemeenten
Hoe verhouden onze uitgaven/inkomsten zich tot andere gemeenten? •
1 op 1 vergelijken van gemeenten is lastig
•
Ten opzichte van referentiegroep ca. 14% meer baten én lasten per inwoner (omgerekend ca. € 19 miljoen)
o
Relatief hoge ozb opbrengsten niet-woningen
o
Relatief hoge lasten volksgezondheid, verkeer en vervoer en veiligheid.
•
Verschillen kunnen herleid worden naar:
o
Specifieke kenmerken Moerdijk (Haven- en industrieterrein, grote oppervlakte)
o
Incidentele lasten en ‘technische’ boekingen (vertekend beeld)
•
Vergelijking geeft geen aanleiding om verschillen nader uit te diepen
Hoofdstuk 4. Welke begrotingsposten gaan we nader in beeld brengen?
Welke begrotingsposten hebben we nader onderzocht? Gehanteerde criteria: Financiële omvang • Wat zijn de grootste baten en lasten?
Beïnvloedbaarheid • In hoeverre zijn deze posten door de gemeente te beïnvloeden? • In hoeverre is sprake van wettelijke verplichtingen? • (Is geen absolute objectieve maat voor)
Nader in beeld gebrachte begrotingsposten Specifieke begrotingsposten •
Sociaal domein (hoofdstuk 5)
•
Verkeer, vervoer en waterstaat (hoofdstuk 6)
•
Sport, cultuur en recreatie (hoofdstuk 7)
•
Gemeentefonds (hoofdstuk 8)
•
Lokale heffingen (hoofdstuk 9)
Gemeentebrede onderwerpen •
Verbonden partijen (paragraaf 10.1)
•
Personeelslasten (paragraaf 10.2)
•
Kapitaallasten (paragraaf 10.3)
•
Nieuw beleid (paragraaf 10.4)
•
Reserves (paragraaf 10.5)
Korte pauze en ruimte voor tussentijdse vragen
Agenda 1. Aanleiding, doel en breder perspectief 2. Rapport structurele begrotingsruimte • Hoofdstuk 1. Onderzoeksopzet • Hoofdstuk 2. Hoe ziet het financiële perspectief van de gemeente Moerdijk er uit? • Hoofdstuk 3. Vergelijking met andere gemeenten • Hoofdstuk 4. Welke begrotingsposten hebben we nader in beeld gebracht? Korte pauze en ruimte voor tussentijdse vragen • Hoofdstuk 5. Sociaal domein • Hoofdstuk 6. Verkeer, vervoer en waterstaat • Hoofdstuk 7. Sport, Cultuur en recreatie • Hoofdstuk 8. Gemeentefonds • Hoofdstuk 9. Lokale heffingen • Hoofdstuk 10. Diverse gemeentebrede onderwerpen Korte pauze en ruimte voor tussentijdse vragen •
Conclusies + aanbevelingen
3. Vervolgproces
Hoofdstuk 5. Sociaal domein
Hoofdstuk 5 Sociaal domein •
Sociaal domein vanuit breder perspectief
•
Grootste onderdelen: • • • •
Inkomensregelingen Jeugdzorg Wmo Samenkracht en burgerparticipatie
Sociaal domein vanuit breder perspectief •
Decentralisaties en samenhang binnen het sociaal domein
•
Hoe verhoudt dit onderzoek zich tot de Scan Mens en Maatschappij?
Sociaal domein - Inkomensregelingen •
Hoe zijn de baten en lasten opgebouwd?
Sociaal domein - Inkomensregelingen •
Hoe verhouden de cijfers zich tot referentiegemeenten?
Sociaal domein - Jeugdzorg • Welke (landelijke) ontwikkelingen spelen er? • Landelijke financiering jeugdzorg o Uitspraak commissie van wijzen (2021) o Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 o Advies deskundigencommissie • Regionale samenwerking • Actieplan Jeugd (informatiebijeenkomst nov. 2024) • Rekenkameronderzoek Moerdijk
Sociaal domein - Jeugdzorg •
Hoe zijn de baten en lasten opgebouwd?
•
Ontwikkeling aantal jeugdzorgtrajecten Landelijk
Gemeente Moerdijk
Sociaal domein - Wmo Welke (landelijke) ontwikkelingen spelen er? • Houdbaarheidsonderzoek Wmo • Indexering gemeentefonds • Invoering inkomensafhankelijke eigen bijdrage
Sociaal domein - Wmo •
Hoe zijn de baten en lasten opgebouwd?
• Ontwikkeling aantal Wmo voorzieningen
Sociaal domein - Samenkracht en burgerparticipatie •
Hoe zijn de baten en lasten opgebouwd? Vnl. Opvang Oekraïense ontheemden (Staan inkomsten Rijk tegenover) Personele inzet gemeente
• Budgetsubsidies aan uitvoeringsorganisaties (o.a. € 1,4 miljoen Surplus) • Exploitatiebijdragen (o.a. De Parel Fijnaart Trefpunt Zevenbergen)
Hoofdstuk 6. Verkeer, vervoer en waterstaat
Hoofdstuk 6 Verkeer, vervoer en waterstaat •
Hoe zijn de baten en lasten opgebouwd?
Hoofdstuk 6 Verkeer, vervoer en waterstaat •
Welke ontwikkelingen spelen er? • •
Ontwikkelingen Wegbeheer Programma fysieke leefomgeving
Hoofdstuk 7. Sport, cultuur en recreatie
Hoofdstuk 7. Sport, Cultuur en recreatie •
Hoe zijn de baten en lasten opgebouwd?
•
Openbaar groen en (openlucht) recreatie • •
•
Sportaccommodaties • • •
•
Groenbeheer Watertaken (Baggeren)
Buitensport Zwembaden Binnensport
Overige • • •
Cultureel erfgoed Media (subsidie bibliotheek) Cultuur
Hoofdstuk 8. Gemeentefonds
Hoofdstuk 8. Gemeentefonds
Hoofdstuk 8. Gemeentefonds •
Gemeentefonds 2025 (Moerdijk) • • • •
•
€ 73,6 miljoen - Algemene uitkering € 1,1 miljoen – Decentralisatie uitkering € 2,8 miljoen – Integratie uitkering € 77,5 miljoen – Totaal
Uitgangspunt gemeentefonds = gelijk voorzieningenniveau
Verrekening ozb (Moerdijk) Woningen
-/- € 4,3 miljoen
Niet woningen
-/- € 5,1 miljoen
Hoofdstuk 8. Gemeentefonds Welke (landelijke) ontwikkelingen spelen er? •
Ravijnjaar 2026
•
Taken, middelen en ambities uit balans
•
Jeugdzorg
•
Specifieke uitkeringen
•
Verdeling gemeentefonds
In hoeverre zijn de baten te beïnvloeden? (BTW compensatiefonds)
Hoofdstuk 9. Lokale heffingen
Hoofdstuk 9. Lokale heffingen •
Hoe zijn de baten opgebouwd?
Hoofdstuk 9. Lokale heffingen •
Hoe zien de gemiddelde woonlasten eruit? Met eigen woning
Met huurwoning
Bron: www.coelo.nl
Hoofdstuk 9. Lokale heffingen In hoeverre zijn de inkomsten te beïnvloeden? •
Kostendekkendheid heffingen en leges verhogen • •
•
Ozb
Rioolheffing en afvalstoffenheffing 100% kostendekkend Leges
Hoofdstuk 10. Diverse gemeentebrede onderwerpen
Hoofdstuk 10. Diverse gemeentebrede onderwerpen •
10.1 Verbonden partijen
•
10.2 Personeelskosten
•
10.3 Kapitaallasten
•
10.4 Nieuw beleid
•
10.5 Reserves
10.1 Verbonden partijen •
Gemeenschappelijke regelingen
•
Vennootschappen en overige verbonden partijen
•
In hoeverre zijn de lasten te beïnvloeden?
10.2 Personeelskosten •
Salarissen en sociale lasten + ingeleend personeel
Personeelskosten (bedragen x €1.000) 40.000 30.000
•
Meerjarige ontwikkeling •
Gemiddeld 7,6 % per jaar
•
CAO ontwikkelingen
•
Inhuur bij ziekte
•
Extra formatie in begrotingen door raad beschikbaar gesteld
20.000 10.000 0 2020
2021
2022
Salarissen sociale lasten
2023
B 2024
Ingeleend personeel
B 2025
10.2 Personeelskosten •
Taakstellingen • Nieuw werplekconcept • Invoering Wkb • Versnelling woningbouwopgave (vanaf 2032 taakstelling?) • Taakstelling begroting 2021 (€ 175.000)
Taakstelling
2025
2026
2027
2028
(bedragen x € 1.000) 1.Organisatie i.v.m. nieuw werkplekconcept
0
200
200
200
2.Organisatie i.v.m. invoering Wkb
0
50
100
100
10.3 Kapitaallasten
Afschrijvingen (bedragen x € 1.000)
•
Afschrijvingen
12.000
•
Rentelasten
10.000
Afval 1.102
8.000 6.000
849 446 480 691 755 910
898 682 1.361 735 703 844
1.778
2.164
2025
721 1.482
1.083 742 1.532
Openbaar groen en (openlucht) recreatie Overhead
1.370 745 842
Sportaccommodaties
3.017
3.468
Riolering
2026
2027
2028
Soort investering
Moerdijk
Gebouwen (nieuwbouw permanent) Vrijvervalriolering Wegen Masten openbare verlichting Technische installaties
40 jaar
Halderberge 40 jaar
EttenLeur* 40 jaar
Steenbergen 40 jaar
40 jaar
60 jaar 25 jaar 46 jaar 20 jaar
70 jaar 40 jaar 40 jaar 15 jaar
60 jaar 40 jaar 20 jaar 20 jaar
60 jaar 25 jaar 40 jaar 15 jaar
60 jaar 20 jaar 25 jaar 15 jaar
4.000 2.000 -
•
Overig
1.269 766 844
Onderwijshuisvesting
Verkeer en vervoer
In hoeverre zijn lasten te beïnvloeden? • • •
Nieuwe investeringen afwegen Reële(re) inschatting jaar van afronden investeringen Realiteitsgehalte afschrijvingstermijnen Onderuitputting kapitaallasten (bedragen x €1.000)
1.400 1.200 1.000 800 600 400 200 0 2021
2022
2023
2024
Drimmelen
10.4 Nieuw beleid •
Huidige stelpost nieuw beleid
•
+ Ontwikkelingen na 2028
•
In welke mate zijn lasten te beïnvloeden? • •
Nieuwe ontwikkelingen afwegen Reële(re) inschatting jaar van afronden Onderuitputting stelpost nieuw beleid (bedragen x € 1.000)
1.500 1.000 500 0 2020
2021 Structureel
2022 Incidenteel
2023
2024
10.5 Reserves •
Inzet reserve t.b.v. dekking afschrijvingslasten investeringen Indicatie effecten inzet reserve 'afschrijvingslasten investeringen' (Bedragen x € 1.000) Storting in reserve 1.000 5.000 Levensduur investering Effect op structurele begrotingsresultaat 25 jaar 40 200 50 jaar 20 100 80 jaar 13 63
•
Inzet algemene reserve als structurele dekking
13.900 556 278 174
Korte pauze en ruimte voor tussentijdse vragen
Agenda 1. Aanleiding, doel en breder perspectief 2. Rapport structurele begrotingsruimte • Hoofdstuk 1. Onderzoeksopzet • Hoofdstuk 2. Hoe ziet het financiële perspectief van de gemeente Moerdijk er uit? • Hoofdstuk 3. Vergelijking met andere gemeenten • Hoofdstuk 4. Welke begrotingsposten hebben we nader in beeld gebracht? Korte pauze en ruimte voor tussentijdse vragen • Hoofdstuk 5. Sociaal domein • Hoofdstuk 6. Verkeer, vervoer en waterstaat • Hoofdstuk 7. Sport, Cultuur en recreatie • Hoofdstuk 8. Gemeentefonds • Hoofdstuk 9. Lokale heffingen • Hoofdstuk 10. Diverse gemeentebrede onderwerpen Korte pauze en ruimte voor tussentijdse vragen •
Conclusies + aanbevelingen
3. Vervolgproces
Conclusies en aanbevelingen
Algehele beeld •
Landelijke zorgen over financiële positie van gemeenten.
•
(Landelijke) uitdagingen op het gebied van Jeugd, Wmo, wegbeheer, fysieke leefomgeving.
•
Diverse maatregelen benoemd zonder dat dit ten koste gaat van de huidige ambities en dienstverlening.
•
Zonder aanvullende middelen vanuit het Rijk maatregelen nodig om de komende jaren tot een sluitende begroting te kunnen komen.
Aanbevelingen Aanbeveling 1 Benut richting het opstellen van de begroting 20262029 diverse mogelijkheden waarmee de structurele begrotingsruimte kan worden vergroot zonder dat dit ten koste gaat van de huidige ambities en dienstverlening van de gemeente. Concreet gaat het hierbij om de volgende aanbevelingen:
Aanbevelingen Aanbeveling 1.1 Hanteer richting het opstellen van de begroting 2026-2029 een minder voorzichtige inschatting wat betreft de verwachte afrekening van het Btw-compensatiefonds.
Indicatie mogelijke effecten
De aanbeveling is om in de begroting 2026-2029 uit te gaan van het geformuleerde scenario 2, waarbij wordt uitgegaan van 100% van de gemiddelde afrekening over de afgelopen 4 jaar. De indicatie voor de structurele begrotingsruimte die hiermee wordt gerealiseerd bedraagt ca. € 0,4 miljoen, waarbij de uiteindelijke omvang afhankelijk is van de definitieve afrekening over 2024 (die in de meicirculaire 2025 bekend wordt).
Aanbevelingen Aanbeveling 1.2 Hanteer richting het opstellen van de begroting 2026-2029 een reële(re) inschatting van het verwachte jaar van afronden van investeringen. Indicatie mogelijke effecten
Het is lastig om aan de voorkant het effect hiervan op het structurele begrotingsresultaat te bepalen. Wel is in paragraaf 10.3 benoemd dat over de periode 2021-2024 de gemiddelde onderschrijding circa € 0,8 miljoen bedroeg.
Aanbevelingen Aanbeveling 1.3 Hanteer richting het opstellen van de begroting 2026-2029 een reële(re) inschatting van het verwachte jaar waarin de in de stelpost nieuw beleid opgenomen middelen daadwerkelijk ingezet zullen gaan worden. Indicatie mogelijke effecten
Het is lastig om aan de voorkant het effect hiervan op het structurele begrotingsresultaat te bepalen. Wel is in paragraaf 10.4 benoemd dat over de periode 2020-2024 de gemiddelde onderschrijding circa € 0,9 miljoen bedroeg, waarvan gemiddeld circa € 0,3 miljoen betrekking had op begrote structurele lasten.
Aanbevelingen Aanbeveling 1.4 Overweeg richting het opstellen van de begroting 2026-2029 de mogelijkheid tot het dekken van afschrijvingslasten uit een bestemmingsreserve. Op dit moment wordt hier bewust (nog) geen concreet voorstel voor gedaan. De aanbeveling is om deze mogelijkheid te betrekken bij de verdere bepaling van het traject om vanaf de kadernota 2026-2029 uiteindelijk te komen tot een sluitende begroting 2026-2029 (zie ook aanbeveling 2)
Indicatie mogelijke effecten
Het uiteindelijke effect dat dit heeft op het structurele begrotingsresultaat is afhankelijk van de omvang van de reserve en de levensduur van de investering waarvoor dit wordt ingezet. Indicatie effecten inzet reserve 'afschrijvingslasten investeringen' (Bedragen x € 1.000) Storting in reserve 1.000 5.000 Levensduur investering Effect op structurele begrotingsresultaat 25 jaar 40 200 50 jaar 20 100 80 jaar 13 63
13.900 556 278 174
Aanbevelingen Aanbeveling 1.5 Hou de mogelijkheid tot het inzetten van de algemene reserve achter de hand als eventuele noodmaatregel om de begroting voor het eerstvolgende jaar sluitend te maken, waarmee eventueel tijd gekocht kan worden. Indicatie mogelijke effecten
Zoals in paragraaf 10.5 is toegelicht zou dit voor de gemeente Moerdijk uitkomen op maximaal € 1,39 miljoen die vanuit de algemene reserve hiervoor ingezet mag worden.
Aanbevelingen Aanbeveling 1 Benut richting het opstellen van de begroting 20262029 diverse mogelijkheden waarmee de structurele begrotingsruimte kan worden vergroot zonder dat dit ten koste gaat van de huidige ambities en dienstverlening van de gemeente. Concreet gaat het hierbij om de volgende aanbevelingen:
Aanbeveling
Indicatie mogelijk effect
1.1 Btw compensatiefonds
€ 0,4 miljoen
1.2 Kapitaallasten
€ 0,8 miljoen
1.3 Stelpost nieuw beleid
€ 0,3 miljoen
Totaal
€ 1,5 miljoen
1.4 Reserve afschrijvingslasten
€ 0 - € 0,6 miljoen
1.5 Inzet reserve t.b.v. structurele lasten
€ 0 - € 1,4 miljoen
Totaal
€ 0 – € 2 miljoen
Aanbevelingen Aanbeveling 2 Gebruik de inzichten uit dit rapport om bij de behandeling van de kadernota 2026-2029 (samen met het geactualiseerde financieel meerjarenperspectief en de eventuele duidelijkheid wat betreft de middelen die al dan niet vanuit het Rijk beschikbaar gesteld worden) het vervolgtraject te bepalen richting het opstellen van een sluitende begroting 2026-2029. Hierbij wordt concreet voorgeteld om bij de behandeling van de Kadernota 2026-2029 met elkaar te bepalen op welk moment en voor welke begrotingsonderdelen verdere stappen gezet gaan worden voor het verbeteren van de structurele begrotingsruimte.
Aanbevelingen Aanbeveling 3 Sta de komende jaren bij tussentijdse besluitvorming en de jaarlijks op te stellen kadernota nadrukkelijk(er) stil bij de structurele begrotingsruimte, waarbij jaarlijks in de kadernota op basis van de lokale en landelijke ontwikkelingen een integrale afweging gemaakt wordt in zowel bestaand beleid, nieuwe ontwikkelingen en de huidige stelpost nieuw beleid.
Aanbeveling 4 Stel een prioriteringskader op dat gebruikt kan worden bij het prioriteren van zowel het bestaande beleid, nieuwe ontwikkelingen en middelen die in de huidige stelpost nieuw beleid zijn gereserveerd.
3. Vervolgproces
Vervolgproces
Vragen, tips, suggesties?