Presentatie raad afval en grondstoffen 4 september 2025

Afval en grondstoffen Gemeente Moerdijk, 4 september 2025

Agenda • Ontwikkelingen en trends afval en grondstoffen – Door Ivo Geerits (NVRD) • Afval en grondstoffen in Moerdijk: hoe staan we ervoor? • Werkvorm • Afsluiting

Van Afval Naar Grondstof Overleg gemeenteraad Moerdijk 4 september 2025

Ivo Geerits

November 2023

4

Doelstellingen EU en VANG De EU wil niet langer afhankelijk zijn van landen waar: o Veel milieuschade wordt toegebracht door de winning van grondstoffen o Mensenrechten (zwaar) worden geschonden Máár: • Veel van de benodigde materialen zitten in de producten die we al hebben! • Door middel van recycling kunnen we deze grondstoffen behouden. Daarom: • 60% recycling van huishoudelijk afval in 2030 (daarna oplopend!) • Maximaal 100 kilo restafval per inwoner in 2030 • Grondstoffen zo hoogwaardig mogelijk recyclen om verlies te voorkomen • Nederland 100% circulair in 2050! Financiële prikkels overheid: • Verbrandingsbelasting in 2025: € 39,70 per ton restafval (en gaat verder stijgen!) • Europese CO2-heffing vanaf 2025 (op fossiele deel van restafval).

November 2023

6

November 2023

7

Gemeente

Koplopers recycling in Nederland Wat valt u op? - Landelijke gemeenten - Verschil tussen afvalscheiding en recycling

Restafval

Scheidings%

Recycling%

Reusel-De Mierden

17

95%

81%

Horst aan de Maas

25

96%

86%

Boekel

41

91%

80%

Land van Cuijk

41

92%

81%

Druten

45

89%

78%

Bronckhorst

46

87%

75%

Olst-Wijhe

47

87%

76%

Zwartewaterland

49

86%

80%

Boxtel

53

88%

76%

Moerdijk*

194

70%

69%

NL gemiddeld

177

61%

53%

Fijn + grof restafval per inwoner per jaar (CBS, 2022) Cijfers 2024

Samenstelling restafval

Vooral nog veel GFT:  Met name keukenafval/etensresten!

Bron: RWS, 2021

Stijgende kosten … stijgende verwerkingskosten restafval: verbrandingsbelasting … vanaf 2025 een CO2-heffing … fluctuerende marktprijzen van grondstoffen … dalende vergoeding voor verpakkingen … dalende kwaliteit van ingezamelde deelstromen … forse stijging CAO afvalinzameling … jaarlijkse indexering van de inzamelkosten → Restafval is en blijft de duurste afvalstroom! → Gescheiden grondstoffen zijn (bijna) altijd goedkoper of leveren zelfs iets op.  Minder restafval = minder stijging van de kosten

Minder restafval en meer recycling: Aan welke knoppen kan je draaien?

Communicatie

Serviceniveau

Financiële prikkels

Inzet instrumentarium door koplopers

.

Communicatie (Intrinsieke motivatie)

220 Kilo

200 kilo

Financiële stimulans (financieel sturen op goed scheidingsgedrag)

120 Kilo

Andersom mogelijk?

Serviceprikkel (veel service voor grondstoffen, restafval ontmoedigen bv kleiner volume of slot)

Intensieve communicatie Intensieve service Participatie

.

70 Kilo

2000

2015

30 Kilo

2020

2025

2030

Gegarandeerd succes? Nee! Flankerend beleid is van doorslaggevend belang:

• • • • • • • •

Uitgebreide communicatie is cruciaal voor draagvlak Maatwerk voor verschillende doelgroepen (minima, medische indicatie) Durf te differentiëren in je beleid als de situatie daarom vraagt (bv. laagbouw/hoogbouw) Overal scheidingsfaciliteiten bieden (GFT bij hoogbouw!) Beleid grof afval afstemmen: circulaire ambachtcentra mooie stap richting CE! Handhaving als sluitstuk op het beleid 0-meting zwerfafval/bijplaatsingen uitvoeren om daadwerkelijk effect te meten Accepteer weerstand tegen veranderingen (vaak relatief beperkt, en verdwijnt na 6 maanden) • Neem (uitgebreid) de tijd voor het introduceren van (grote) veranderingen • …

Wettelijk kader Gemeente • Verantwoordelijk voor het inzamelen van afval van huishoudens (Dus niet verantwoordelijk voor afval van bedrijven!) • Mogelijkheden bieden om afval te scheiden: o Verzamelcontainers in de wijk o Bak of zak aan huis o Milieustraat voor grof afval • Gemeente maakt haar eigen afvalbeleid binnen (inter)nationale kaders o APV (algemene plaatselijke verordening): lokale regels o Lokale doelstellingen en beleid om die te behalen Producentenverantwoordelijkheid • Voor sommige afvalstromen is niet de gemeente, maar zijn producenten verantwoordelijk voor het inzamelen en recyclen o Verpakkingen (PMD) o Elektrische apparaten o Matrassen o Textiel • Producenten maken -tegen een vergoeding- wel vaak gebruik van de gemeentelijke inzameling om hun doelstellingen te halen.

Dank voor jullie aandacht!

www.nvrd.nl

Ga voor meer informatie over de Koninklijke NVRD naar www.nvrd.nl En volg ons op LinkedIn

Afval en grondstoffen in Moerdijk: hoe staan we ervoor?

Restafvalkilo’s gemeente Moerdijk Kg per inwoner 250

229

200

177

159,9

171,8

181,6

166,7

170,5

2022

2023

180

150 100 50 0

2017

2018

2019

2020

2021

Kg per inwoner

2024

Sorteeranalyse restafval

Sorteeranalyse gemeente Moerdijk, februari 2025, De Afval Spiegel

Sorteeranalyse PMD

Sorteeranalyse gemeente Moerdijk, februari 2025, De Afval Spiegel

Sorteeranalyse grofvuil (milieustraat)

Sorteeranalyse grof huishoudelijk restafval gemeente Moerdijk, juli 2025, De Afval Spiegel

Benchmark regio

Afvalbenchmark 2024 Regio West-Brabant, juli 2025, De Afval Spiegel

Benchmark landelijk

NVRD Benchmark Huishoudelijk afval, september 2025

Wat betekenen deze getallen? Restafval

- Totaal 5.415.420 kilogram fijn restafval jaarlijks uit huishoudens in Moerdijk (2024). Gooi je dit op een hoop, dan kun je twee voetbalvelden bedekken. - Kijkend naar de sorteeranalyse kun je dit met goed afval scheiden terugbrengen naar een half voetbalveld. GFT

- Elk jaar wordt zo’n 5 miljoen kilo GFT ingezameld. Dit is goed voor ruim 2 miljoen kilo compost.

Nog wat cijfers Milieustraat

- 60.373 bezoekers op de milieustraat in 2024 - +- 8,5 miljoen kilo ingezameld Meldingen

- Grofvuil 6264 keer aangemeld, snoeihout 673 keer (2024) - In totaal 1787 rode kaarten uitgedeeld, 86% op PBD - Aantal afvalmeldingen: - 2023: 5.755 - 2024: 6.207 - 2025 (tot 2-9): 4.200

Kostenontwikkeling afvalstoffenheffing Ontwikkeling laatste jaren: Jaar

Eenpersoonshuishouden

Meerpersoonshuishouden

2021

€ 222,57

€ 296,74

2022

€ 255,11

€ 340,14

2023

€ 254,06

€ 338,74

2024

€ 267,53

€ 356,70

2025

€ 282,77

€ 377,02

Wat doen we al? • Diverse communicatiecampagnes en uitingen • GFT-bakjes actie • Educatie • Regio

Zwerfafval • Zwerfafvalacties (Landelijk Opschoondag, World Clean Up Day) • Zwerfafvalcoördinatoren in kernen • Educatie • Meldingen zwerfafval: • 2023: 2.271 • 2024: 2.863 • 2025 (2-9): 2.205

Werkvorm Ga naar menti.com en voer de code 1917 2220 in of scan de QR-code

Afsluiting • Op 27 september houdt Afvalservice Breda een open dag • Tijd: 10.00 – 15.00 uur • Locatie: Milieustation Slingerweg 9 Breda • Meer informatie via Afval | Gemeente Breda • World Clean Up Day 20 september. Verschillende zwerfafvalacties in de kernen • Meer informatie via Afval – Gemeente Moerdijk

Bedankt!