Presentatie Companen Woningbehoefte Onderzoek

Woningbehoefteonderzoek 2020 Presentatie informatiebijeenkomst 15 april 2021

Onderwerpen • • • • • •

Aanleiding en achtergrond Vraagstelling Aanpak Demografische terugblik Marktdynamiek Bevolkings- en huishoudensontwikkeling

2

Onderwerpen • • • • •

Behoefte aan woningen in de kernvoorraad Kwalitatieve woningbehoefte Vitaliteit van de kernen Woningbehoefte van nieuwe werknemers Aandachtspunten voor beleid

3

Aanleiding en achtergrond • Periodiek laten de gemeente en Woonkwartier de woningbehoefte onderzoeken • Het laatste onderzoek was van 2015 • 2019 nieuw onderzoek, maar gewacht op nieuwste prognosegegevens provincie • Door corona pas in september 2020 nieuwe gegevens beschikbaar

4

Vraagstelling • Hoe ontwikkelt zich de woningbehoefte in kwantitatieve en kwalitatieve zin in de 11 afzonderlijke kernen van 2020 tot 2025 met een doorkijk naar 2030? • Hoe verhoudt de kwalitatieve en kwantitatieve woningbehoefte zich tot het aanbod van bestaande en nieuw te bouwen woningen van 2020 tot 2025 met een doorkijk naar 2030? • Wat vinden de huidige inwoners van de leefbaarheid van de 11 afzonderlijke kernen. Wat is de beleving die inwoners hebben van hun woonomgeving en van de maatschappelijke voorzieningen? 5

Vraagstelling • Aandachtspunten: - Slaagkansen van starters - Woonzorgbehoefte van ouderen (65+ en 75+) - Woonwensen van vestigers

6

Vraagstelling • Aanvullende vragen: - Wat is de ontwikkeling van de woningbehoefte die potentieel samenhangt met de toestroom van werknemers door de ontwikkeling van het Logistiek Park Moerdijk en de uitbreiding van het industriepark Moerdijk? - Wat zijn de gevolgen van de demografische ontwikkelingen in de gemeente voor de vitaliteit in de kernen en het draagvlak voor voorzieningen? 7

Aanpak • Belangrijke gegevensbronnen: - CBS Statline en CBS Microdata - Gemeentelijke BRP - Gemeentelijke WOZ-registratie - VHE-bestand Woonkwartier - Verhuurgegevens Woonkwartier - Marktgegevens Kadaster - Lokale Monitor Wonen (VNG) - WoON 2018 - Provinciale prognose - Woonzorgweter Companen 8

Aanpak • Betrokkenheid inwoners: - Drie bewonersavonden - Jongerenpanel • Betrokkenheid marktkenners - Marktkennerspanel - Gesprekken met bedrijven, waaronder het Havenbedrijf 9

DEMOGRAFISCHE TERUGBLIK

10

Demografische terugblik Bevolkingsontwikkeling 200 150 100 50 0 -50 -100 -150 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 11

Demografische terugblik Geboortesaldo 100 80 60 40 20 0 -20 -40 -60 -80 -100 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 12

Demografische terugblik Binnenlandse migratiesaldo 200 150 100 50 0 -50 -100 -150 -200 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 13

Demografische terugblik Buitenlands migratiesaldo 150 100 50 0 -50 -100 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 14

Demografische terugblik Migratie naar leeftijd 350 300 250 200 150 100 50 0 -50 -100 -150 -200 2010

2011

2012

2013

0-14 jaar 50-64 jaar

2014

2015

15-24 jaar 65 jaar e.o.

2016

2017

2018

2019

25-49 jaar

15

Demografische terugblik Verhuisbewegingen

16

Demografische terugblik Uitwisseling met gemeenten

17

Vragen of opmerkingen?

18

MARKTDYNAMIEK

19

Marktdynamiek Koopsector 500 450 400 350 300 250 200 150 100 50 0

€350.000 €300.000 €250.000 €200.000 €150.000 €100.000 €50.000 €0 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 Q1 + Q2 Transacties

Transactieprijs 20

Marktdynamiek Koopsector - transactieprijs €450.000 €400.000 €350.000 €300.000 €250.000 €200.000 €150.000 €100.000 €50.000 €0 '17 1 '17 2 '17 3 '17 4 '18 1 '18 2 '18 3 '18 4 '19 1 '19 2 '19 3 '19 4 '20 1 '20 2 Appartement

Tussenwoning

Hoekwoning

2^1 kap

Vrijstaand 21

Marktdynamiek Sociale huursector – aantal verhuringen 140 120 100 80 60 40 20 0

2016

2017

2018

2019

22

Marktdynamiek Sociale huursector – aantal reacties 300 250 200 150 100 50 0 Goedkoop

Betaalbaar laag 2016

Betaalbaar hoog 2017

2018

Bereikbaar

Vrije sector

2019 23

Marktdynamiek Sociale huursector

24

Marktdynamiek Kansen voor starters • Starters hebben vaak wens om een woning te kopen • Maar ervaren dat het lastig is een woning te vinden • Marktkenners zien dat ook • Concurrentie van buiten de gemeente • In de kleine kernen sterk afhankelijk van vrijkomend aanbod • Middenhuur wordt niet aantrekkelijk gevonden • Om een tussenwoning van € 254.000 te kopen is een inkomen van € 53.000 nodig. Ter illustratie: modaal inkomen is € 36.500 25

Vragen of opmerkingen?

26

BEVOLKINGSBEVOLKINGS- EN HUISHOUDENSONTWIKKELING

27

Bevolkingsontwikkeling 37.800 37.600 37.400 37.200 37.000 36.800 36.600 36.400

Bevokingsprognose Provincie Noord-Brabant (2020)

2040

2039

2038

2037

2036

2035

2034

2033

2032

2031

2030

2029

2028

2027

2026

2025

2024

2023

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

36.200

Bevolkingsontwikkeling CBS (2020) 28

Huishoudensontwikkeling 18.000 17.500 17.000 16.500 16.000 15.500 15.000

Huishoudensprognose provincie Noord-Brabant (2020)

2040

2039

2038

2037

2036

2035

2034

2033

2032

3031

2030

2029

2028

2027

2026

2025

2024

2023

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

14.500

Aantal huishoudens CBS (2020) 29

BevolkingsBevolkings- en huishoudensontwikkeling Provinciale prognose

30

Huishoudensontwikkeling 100% 90% 80%

14%

20%

16%

17%

23%

26%

19%

18%

14%

12%

10%

33%

32%

31%

31%

8%

11% 7%

10% 6%

10% 5%

10% 5%

2020

2025

2030

2035

2040

17%

70% 60%

18%

14%

15%

50% 40%

35%

30% 20% 10% 0%

12%

1-2 phh 18-34 jaar

1-2 phh 35-54 jaar

Gezin

1-2 phh 55-64 jaar

1-2 phh 65-74 jaar

1-2 phh 75+ jaar 31

Ontwikkeling kwantitatieve woningbehoefte • Extra woningbehoefte 2020 – 2030: - Trendprognose: + 960 - Inloop woningtekort: +315 - Extra i.v.m. frictieleegstand: +25 - Totaal: + 1.300

32

Vragen of opmerkingen?

33

BEHOEFTE AAN WONINGEN IN DE KERNVOORRAAD

34

Inkomensgroepen 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

55%

5% 20% 20%

Tot HT-grens

HT tot €39.055

€39.055 - €43.574

Vanaf €43.574

35

Bewoning sociale huurvoorraad 100% 90%

19%

80%

5%

70% 30%

60% 50% 40% 30%

47%

20% 10% 0%

Moerdijk Tot HT-grens

HT tot €38.035

€38.035 - €42.436

Vanaf €42.436 36

Ontwikkeling aanvullende vraag corporatiewoningen

37

KWALITATIEVE WONINGBEHOEFTE

38

Profiel woonwensen en verhuisgedrag Starters en vestigers 1-2 phh 18-34 jaar 1-2 phh 35-54 jaar 1-2 phh 54-65 jaar 1-2 phh 65-74 jaar 1-2 phh 75+ jaar Gezin 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

Sociale huur grondgebonden

Sociale huur appartement

Particuliere huur grondgebonden

Particuliere huur appartement

Koop rij

Koop 2-1 kap

Koop vrijstaand

Koopappartement

90% 100%

39

Fricties vraag en aanbod Sociale huur grondgebonden Sociale huur appartement Particuliere huur grondgebonden Particuliere huur appartement Koop rij < 200 Koop rij 200-295 Koop rij 295+ Koop 2-1 kap < 200 Koop 2-1 kap 200-295 Koop 2-1 kap 295+ Koop vrijstaand < 295 Koop vrijstaand 295-350 Koop vrijstaand 350+ Koop appartement < 200 Koop appartement 200+ -600 -400 -200 2020-2025

0

200

400

600

800

2025-2030 40

Vragen of opmerkingen?

41

VITALITEIT KERNEN

42

Leefbaarheid in de kernen • Belangrijke signalen: - Bewoners met wie is gesproken ervaren de leefbaarheid als goed - En wijzen vooral op het belang van woningbouw voor het behouden van de goede leefbaarheid

43

Leefbaarheid • Sterke punten Moerdijk ten opzichte van Nederlands gemiddelde: - Mensen kennen elkaar - Gezellige buurten met mensen die elkaar helpen en samen dingen doen - Contact tussen buurtbewoners - Thuis voelen in de buurt

44

Wat is vitaliteit? • Een kern waar veel te beleven is? • Een kern waar veel rust en ruimte is? • Vitaliteit is niet in één begrip te vangen

45

Beïnvloedbare en nietniet-beïnvloedbare ontwikkelingen • Niet-beïnvloedbaar: rekening mee houden: - Individualisering - Druk op participatie in verenigingen - Opkomst internet - Schaalvergroting commerciële voorzieningen - Ontwikkelingen in het sociale domein

46

Beïnvloedbare en nietniet-beïnvloedbare ontwikkelingen • Beïnvloedbaar: op sturen - Demografie en woningbouwontwikkeling - Aantrekkelijkheid voor forensen - Veranderende arbeidsmarkt - (multifunctioneel) gebruik accommodaties

47

Draagvlak voor voorzieningen • • • •

Uitgangspunt: planologische kengetallen Draagkracht voorzieningen in beeld gebracht Op basis van prognose naar de ontwikkeling gekeken Bij voorzieningen die onder druk (komen) te staan: wat is de benodigde instroom

48

Draagvlak voor voorzieningen • Aandachtspunten: - Supermarkten - Primair onderwijs • Extra groei van ruim 1.500 huishoudens nodig • Supermarkten: Willemstad en Helwijk, Fijnaart, Standaardbuiten en Heijningen • Primair onderwijs: Heijningen, Moerdijk en Langeweg • Met name benodigde instroom in Willemstad en Helwijk is erg hoog 49

Vragen of opmerkingen?

50

WONINGBEHOEFTE VAN NIEUWE WERKNEMERS

51

Ontwikkelingen • Logistiek Park Moerdijk: +145 ha; inschatting: +3.625 werknemers • Industrieel Park Moerdijk: +80 tot 85 ha; inschatting: +850 werknemers • Totaal: +4.500 werknemers • Periode: komende 6 tot 7 jaar

52

Achtergronden werknemers nu

18%

4% 14 - 23 jaar 24 - 40 jaar 39%

41 - 55 jaar 56 - 66 jaar 67 jaar en ouder

40%

53

Achtergronden werknemers nu Ongeschoold/lagere school/onbekend

4% 5% 19%

21%

Middelbare school MBO HBO

51%

WO en hoger

54

Woningbehoefte werknemers • Op dit moment woont 20% van de werknemers werkzaam in het Haven- en Industriegebied in Moerdijk • 4.500 werknemers x 20% = 900 extra woningen

55

Vragen of opmerkingen?

56

AANDACHTSPUNTEN VOOR BELEID

57

Aandachtspunten voor beleid • Realiseren betaalbare koopwoningen. • Speciale aandacht voor de positie van starters; vrijkomend aanbod is niet meer bereikbaar. • Ook door de komst van werknemers vraag naar goedkopere en betaalbare koopwoningen. • Komst van werknemers is van belang voor de vitaliteit van de kernen. • Zorgen dat ook de kernen die vanuit vitaliteit instroom nodig hebben profiteren. 58

Aandachtspunten voor beleid • Tijdig stappen zetten om instroom werknemers te faciliteren. • Er zijn te weinig harde woningbouwplannen voor de komende periode: plannen concretiseren. • Bereikbaarheid van het Haven- en Industriegebied is onvoldoende. • Kwalitatieve discrepantie in de sociale huursector: meer vraag naar appartementen, op termijn minder naar grote eengezinswoningen. • Maar: mogelijk ook vraag nieuwe werknemers. • Bouw flexibiliteit in en werk met een bandbreedte in de programmering, zorg dat afhankelijk van de ontwikkelingen versneld of getemporiseerd kan worden. 59

Aandachtspunten voor beleid • Vraag naar voor ouderen geschikte woningen neem toe. • Vraag naar wonen met zorg voor ouderen neemt toe. Dat betekent meer vraag naar geclusterde woonvormen. • Vraagpunt: is de vraag naar wonen met zorg in alle kernen te faciliteren? Hoe staan zorgaanbieders hier in?

60

Vragen of opmerkingen?

61