presentatie archeologiewaardekaart

Update archeologiebeleid Gemeente Moerdijk

Regio West-Brabant

24/05/2023

1

Waarom update archeologiebeleid? Reden 1 – kwaliteitsslag nodig Eerste archeologiebeleid en beleidskaart uit 2013 Nieuwe en toekomstige wet- en regelgeving Monumentenwet 1988 en Wet op de archeologische monumentenzorg 2007 Erfgoedwet 2016 en Omgevingswet 2023

Belangrijkste verandering is één nieuw woordje: ‘rekening houden met de in de grond aanwezige dan wel aantoonbaar te verwachten (archeologische) monumenten.’

Regio West-Brabant

24/05/2023

2

Waarom update archeologiebeleid? Reden 2 – verouderde kaart Uitgevoerde archeologische onderzoeken Nieuwe wetenschappelijke theorievorming Nieuw en gedetailleerder kaartmateriaal

Gedetailleerder kaartbeeld en lastenverlichting initiatiefnemers

Regio West-Brabant

24/05/2023

3

Resultaat Nieuwe archeologische kaarten met uitgebreide toelichting Publiekssamenvatting Archeologische beleidskaart Oplegnotitie update Nota Archeologie Bestaande beleidsuitgangspunten gehandhaafd Aangepast aan wet- en regelgeving Aangepast aan nieuwe beleidskaart en vrijstellingsgrenzen Hele grondgebied borgen in parapluplan archeologie

Regio West-Brabant

24/05/2023

4

Verdronken en teruggewonnen Actualisatie archeologiekaarten gemeenten Drimmelen, Etten-Leur, Moerdijk en Oosterhout Reinier Ellenkamp

Presentatie • Aanleiding – Aantoonbare archeologie

• Werkwijze – Hoe archeologie aantonen?

• Resultaten – Mens en landschap – Verwachtingskaarten – Beleidskaart

• Vragen

Aanleiding • Amendement Ronnes • Veel onderzoek, weinig resultaat

• Omgevingswet • Aantoonbare archeologie • Verschillende kaarten

Werkwijze Archeologie aantoonbaar maken • Wat is archeologie? Onze geschiedenis: zorgvuldig mee omgaan

• Alles onderzoeken? Nee, want te voorspellen

Werkwijze Archeologie aantoonbaar maken Archeologie voorspellen is:

1. Het (prehistorisch) landschap kennen 2. Weten hoe men dat landschap gebruikte 3. En wat daarvan de weerslag is (aard van de resten)

Werkwijze Archeologie aantoonbaar maken 1. Het (prehistorisch) landschap kennen

Werkwijze Archeologie aantoonbaar maken Landschappelijke basiskaart(en) • •

Gestapeld landschap Zanddieptekaart

Lage: zand afgedekt door klei en veen Hoge: zand aan maaiveld

Werkwijze Archeologie aantoonbaar maken 1. Het (prehistorisch) landschap kennen: ontwikkeling in de tijd

Werkwijze Archeologie aantoonbaar maken 1. Het (prehistorisch) landschap kennen: ontwikkeling 3500 v.C. 1500 9000 vC. 800 n.C.

Werkwijze Archeologie aantoonbaar maken 1. Het (prehistorisch) landschap kennen: ontwikkeling 3500 1500 v.C. 1000 1450 n.C. - heden DNA van dit gebied!

Werkwijze Archeologie aantoonbaar maken 2. Weten hoe men het landschap gebruikte 3. En wat daarvan de weerslag is • Wetenschappelijke kennis

Werkwijze Archeologie aantoonbaar maken 2. Weten hoe men het landschap gebruikte 3. En wat daarvan de weerslag is • Lokale gegevens (vindplaatsen, onderzoeken)

Resultaten Mens en landschap Ontwikkeling van de mensen in relatie tot het landschap • Drie hoofdperioden – Jagen en verzamelen op het zand (steentijd) – Landbouw in een verdrinkend landschap (bronstijd – vroege middeleeuwen) – Polderende staatssamenlevingen (late middeleeuwen – nieuwe tijd)

• Verschillende activiteiten – Bewoning (en begraving) – Economische activiteiten, waaronder beakkering en grondstofwinning (klei/turf) – Ontginning (zand, veen en klei)

Resultaten Mens en landschap Scherpe tweedeling in tijd en ruimte: • Het Hoge / jager-verzamelaars & landbouwers: gebonden aan het landschap • Het Lage / staatssamenlevingen: de mens bepaalt!

Resultaten Mens en landschap

Resultaten Verwachtingsmodellen Per periode koppelen van archeologie aan landschap (van dat moment) • Inzicht in het landschap • Inzicht in het gebruik door de mens • Gestaafd door onderzoeksdata • En door vindplaatsdata

Resultaten Verwachtingsmodel Jager-verzamelaars (steentijd)

Kaart Jager-verzamelaars (steentijd)

Resultaten Verwachtingsmodel Landbouwers (bronstijd – vroege middeleeuwen

Kaart Landbouwers (bronstijd – vroege middeleeuwen)

Resultaten Verwachtingsmodel Staatssamenlevingen (late middeleeuwen – nieuwe tijd)

Kaarten Staatssamenlevingen (late middeleeuwen – nieuwe tijd)

Kaarten Alle perioden gecombineerd

Kaarten Oud vs nieuw

Kaarten Oud vs nieuw: meer detail / nauwkeuriger

Kaarten Oud vs nieuw: herziene inzichten

Beleid

Categoriseren

Beleid DNA van dit gebied!

GIS Onderbouwd en toekomstbestendig

Samenvattend • Nieuwe archeologische kaarten met uitgebreide toelichting • Publiekssamenvatting • Archeologische beleidskaart • Oplegnotitie update Nota Archeologie • • •

Bestaande beleidsuitgangspunten gehandhaafd Aangepast aan wet- en regelgeving Aangepast aan nieuwe beleidskaart en vrijstellingsgrenzen

Vragen