Presentatie 12 januari 2023 contouren accommodatiebeleid gemeenschapshuizen

Contouren accommodatiebeleid

Gemeenschapshuizen / MFA’s Gemeente Moerdijk

1 12 januari 2023

Contouren accommodatiebeleid Gemeenschapshuizen/MFA’s Aanleiding & vraagstelling Afbakening Wet- & regelgeving Inventarisatiefase Beleidsontwikkeling - aanpak Trends en ontwikkelingen Uitkomsten enquête onder inwoners Gemeentelijk beleid & ambitie Beleid Spreiding en bezetting Doelen/doelgroepen/functies/aard van gebruik Eigendom, exploitatie (rollen) en beheer Kwaliteit en (multi-)functionaliteit Financiën

Vervolg, de implementatiefase 2

Aanleiding Vraagstelling Behoefte aan een visie en concreet beleid, transparantie en afspraken die uit te leggen zijn, en een heldere verdeling van taken, intern bij de gemeente en extern Onderzoeksvraag hele project: Op welke manier kan de exploitatie van MFA’s en gemeenschapshuizen het best worden vormgegeven op zo’n manier dat het maatschappelijk rendement, de beleidsdoelstellingen en de instandhoudingskosten tot elkaar in verhouding staan? Opdrachtgevers: college van B&W / afdelingen Vastgoed/REO en MO Opdrachtnemers: Synarchis en PuMa 3

Afbakening Maatschappelijk vastgoed Omgevingsvisie & bestuursakkoord

Maatschappelijke Accommodaties

Welzijn

Gemeenschaps -huizen

Onderwijs

Jeugd

Sport

Cultuur

Primair onderwijs

Speeltuin

Zwembaden

Heemkunde

Voortgezet onderwijs

Scouting

Buitensport

Monumenten

Integraal Kind Centra

Jongerenwerk

Binnensport

Stadhuis Klundert

Theater

Vestingwerken

Bibliotheek

4

Afbakening Even vooraf Vastgoed is een middel om doelen te bereiken

Afbakening: Gemeenschapshuizen (niet de sport/het zwembad etc.) Huis van de Wijk en Buurtkamer zijn concepten die wel (Huis van de Wijk) / niet (Buurtkamer) in de huizen plaatsvinden Steunpunten zijn andere locaties 5

Afbakening 11 voorzieningen De gemeenteraad heeft deze voorzieningen gekozen. Elk van deze voorzieningen is de belangrijkste voorziening in de desbetreffende kern en wordt door de gemeente gefaciliteerd. 1. Willemstad Buurthuis Irene 2. Noordhoek D’Ouwe School 3. Zevenbergschen Hoek De Zevensprong 4. Klundert De Niervaert 5. Zevenbergen Trefpunt 6. Langeweg Ons Stedeke 7. Helwijk De Blokhut 8. Heijningen Pestalozzihuis 9. Moerdijk De Ankerkuil 10. Fijnaart De Parel 11. Standdaarbuiten De Standaert 6

Wet- & regelgeving Wet maatschappelijke ondersteuning Het faciliteren van gemeenschapshuizen is geen wettelijke taak Wel een wettelijke taak: het ondersteunen van de zelfredzaamheid en de participatie van inwoners

Goed bereikbare, toegankelijke en laagdrempelige gemeenschapshuizen kunnen daar een bijdrage aan leveren

7

Inventarisatiefase Aanpak – reeds bekend Deskresearch De gemeenschapshuizen/MFA’s (matrix) De omgeving (factsheet en beschrijving, oppervlakte kern, aantal inwoners, leeftijdsopbouw, verenigingsleven, vergelijkbare voorzieningen en bereikbaarheid) Gesprekken intern en met besturen/exploitanten Enquête onder de structurele gebruikers

8

Inventarisatiefase Algemene bevindingen – reeds bekend Eigendom: 5 keer gemeente, 4 keer stichting Woonkwartier, een keer Lindonk Zevenbergen B.V. en een keer stichting Multifunctioneel Gebouw Irene Exploitatie: 3 huizen commercieel , 1 keer stichting Woonkwartier, 1 keer stichting Sport en Welzijn en 6 keer een lokale stichting

Zeer verschillend: oud 1941/nieuw 2015, groot/klein, gebruik en gebruiksintensiteit, omvang (exploitatie-)bijdragen Kosten voor de gemeente op jaarbasis 1,7 mln euro, inclusief zwembad (Niervaert) en sport bij de MFA’s 9

Fase nu: Beleidsontwikkeling Aanpak Aandacht voor de wijze van exploiteren, beheren en financieren

Maar eerst: wat gebeurt er in de huizen en wat is het doel Gesprekken in- en extern (Surplus, Meer Moerdijk, WMO raad, huizen) Enquête onder inwoners (11 juli – 5 augustus) Strategietafels gemeente (ambtelijk en met het college van B&W) Contouren delen met de huizen op 11 januari Informatieve raad op 12 januari Planning: beleid in de raad in mei 2023 10

Trends en ontwikkelingen Sociaalmaatschappelijk, sociaaleconomisch en accommodatie gerelateerd

Inhoudelijk: toegenomen mobiliteit, hogere eisen aan kwaliteit, individualisme, nieuw collectivisme, langer thuis wonen, economisch onzekere tijden;

Fysiek: clusteren van functies, het stimuleren van de multifunctionele gebruiksmogelijkheden, het onderscheid tussen publieke en private accommodaties wordt diffuser.

11

Enquête onder inwoners Enkele resultaten 751 respondenten, 525 panelleden van Moerdijk Spreekt, 226 inwoners via de open link Culturele activiteiten, zoals zang, dans en toneel, de voornaamste redenen voor een bezoek Deelnemers die geen MFA bezocht hebben in de afgelopen 12 maanden: Weten niet wat er te doen is (circa 50%); hebben geen interesse (circa 33%); vinden niet de juiste activiteiten (16%). 39% geeft aan een MFA wel te willen bezoeken voor educatieve activiteiten. Voor kinderen zijn dit creatieve activiteiten. De voorkeursdagen vrijdag en zaterdag, maandag het minst gewenst Geen voorkeur voor een bepaald dagdeel 12

Enquête onder inwoners Enkele resultaten Activiteiten die gemist worden zijn: restaurantfunctie; muziekvoorstelling; sport en spel; toneel; workshops.

Plek om andere inwoners te ontmoeten past in de toekomst het beste, en/of culturele activiteiten

Investeren in een meer divers aanbod van activiteiten belangrijkste verbeterpunt 13

Gemeentelijk(e) beleid & ambitie Bestuursakkoord 2022-2026 & Omgevingsvisie (concept) Bestuursakkoord 2022-2026 We zijn trots op de meer landelijke kwaliteiten van de kleinere kernen en we kijken met realisme naar de voorzieningen in deze kleinere kernen. We blijven de voorzieningen in de kleine kernen steunen als inwoners ze gebruiken. Maar we durven ook zaken te veranderen als het gebruik te ver terugloopt en kosten onevenredig oplopen. Omgevingsvisie (concept) Ontmoetingsfunctie in elke kern

14

Accommodatiebeleid gemeenschapshuizen/MFA’s Opzet Beleid Spreiding en bezetting Doelen/doelgroepen/functies/aard van gebruik

Eigendom, exploitatie (rollen) en beheer Kwaliteit en (multi-)functionaliteit Financiën

15

Spreiding en bezetting Uitgangspunt: in elke kern een ontmoetingsfunctie Implementatiefase: plan van aanpak per kern Bezetting aan de hand van behoefte in de kern en aanwezigheid van andere accommodaties

16

Hoofddoel Waar is het gemeenschapshuis voor bedoeld? Wettelijke taak: ondersteunen van de zelfredzaamheid en de participatie van inwoners Hoofddoel gemeenschapshuizen: deze zelfredzaamheid en participatie van onze inwoners vergroten/bevorderen En ook: een goede sociale basis en een bloeiende vitale kern

Een middel: sociale samenhang, in elke kern een fysieke plek waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, deel kunnen nemen aan activiteiten en anderszins Activiteiten in de gemeenschapshuizen die bijdragen, zijn: Ontmoeten, activiteiten & gastheerschap Informatie & advies Verhuur aan verenigingen en organisaties Voorzieningen

17

Doelgroepen Van en voor iedereen, van en voor bewoners! Ouderen (nu ook veel in de steunpunten en bij de zorginstellingen) Jeugd, imago zit soms tegen nu (tijdvakken afbakenen, het moet fysiek, qua ruimtes, ook kunnen), altijd onder begeleiding (Tijdelijk) (psychisch) kwetsbaren, men mag meedenken, open houding, niet negatief denken over deze doelgroep Flexplekken

Plek voor de gemeente en andere organisaties: vergaderingen, participatie, inspraak, etc.

18

(Sociaal) ondernemen Nu -> toekomst Huidige wet- en regelgeving (ruimtelijk beleid, horecavergunning en APV) is voorlopig het uitgangspunt Para commercieel is nu de basis, dat betekent: Activiteiten voor bepaalde doelgroepen Altijd voor een collectief Met een maatschappelijk doel Aantal uitzonderingen per jaar

In dat kader is veel mogelijk, dat wordt concreter uitgewerkt Sommige gemeenschapshuizen willen meer ruimte om te ondernemen In de implementatiefase worden per kern de behoefte en mogelijkheden in beeld gebracht

19

Eigendom, exploitatie & beheer Uitgangspunten 3 keer commerciële exploitatie, 8 keer door een stichting Deze bestaande situatie is voor nu het vertrekpunt Logische en transparante structuur

Meer uniformiteit (op een natuurlijke manier te verkrijgen) Maatschappelijke overeenkomsten

functie

wordt

vastgelegd

in

contracten

en

Daar wordt invulling aan gegeven vanuit de samenwerkende rollen

20

Rollen Gemeenschapshuizen, gemeente en andere partners Gemeenschapshuizen Verhuur -> belangrijke rol Open zijn voor ontmoeting: worden (meer) dé ontmoetingsplek in een kern, toegankelijk voor alle inwoners Zelf activiteiten organiseren; door gemeenschapshuizen, inwoners, andere organisaties Kijken waar de (mogelijk veranderde) behoefte ligt in de betreffende kern Daar het aanbod op aanpassen Gemeente Begeleidt actief de ontwikkeling om het gebruik van de gemeenschapshuizen te verbreden Brengt gemeenschapshuizen en andere partners bij elkaar in de implementatiefase, per kern -> doel is meer samenwerking Zorgt voor meer kennisuitwisseling (mogelijk ook kijken naar gezamenlijke promotie en het samenbrengen van vraag en aanbod) Kijkt naar (bestaande) mogelijkheden, bijvoorbeeld subsidiemogelijkheden van activiteiten Rol voor Surplus en andere organisaties (vrijwillig en professioneel), bv. Woonkwartier, zorgaanbieders, seniorenraad, huidige en potentiële gebruikers van de gemeenschapshuizen Evaluatie en verbetering concept Huis van de Wijk Zorgaanbieders attenderen hun cliënten actief op inloop en activiteiten in gemeenschapshuizen en ontmoeten cliënten ook af en toe in de huizen Informatie en advies vindt regelmatig plaats in de huizen 21

Vervolg Implementatiefase Na de beleidsontwikkeling volgt de implementatiefase, juni 2023 Overkoepelende uitgangspunten zijn de koers, de stip op de horizon, die geldt voor alle gemeenschapshuizen Plan van aanpak per kern, uitgaande van de eigen kwaliteiten (en behoefte) van de kernen Samenwerkende rollen tussen gemeenschapshuizen, gemeente en andere partners Gemeente begeleidt de ontwikkeling om het gebruik van de gemeenschapshuizen te verbreden (“zowel verhuur als ontmoetingsplek en gastheerschap”) Mogelijk een (opstartende) rol bij de gemeente ten aanzien van promotie, een zogenaamd makelpunt dat vraag en aanbod bij elkaar brengt, kennisuitwisseling etc.

22

Wanneer is het succesvol? Stand van zaken na 4 jaar De ontwikkeling heeft tijd nodig en mag deze benodigde tijd krijgen Doel en uitgangspunten staan vast, dit is niet vrijblijvend Invulling en tempo kan verschillen per kern, maatwerk afhankelijk van grootte van de kern en behoefte bijvoorbeeld Toetsingskader, enkele criteria, wat is er over 4 jaar veranderd/bereikt? Openingstijden en bezetting, ook in relatie tot de behoefte Diversiteit aanbod, aansluiting bij behoefte Bereik doelgroepen, nieuwe mensen etc. Financiële criteria

Beleving van de inwoners en de tevredenheid van gebruikers

23

Randvoorwaarden Worden voorgelegd aan college en gemeenteraad 24 uur per week bij REO/Vastgoed -> dit is een bestaande functie (programmabegroting van 2023, 32 uur waarvan circa 24 uur voor accountmanagement gemeenschapshuizen) 24 uur per week bij MO, dit is een nieuwe functie, met als doel begeleiding van de ontwikkeling om het gebruik van de gemeenschapshuizen te verbreden (“zowel verhuur als ontmoetingsplek en gastheerschap”), samenwerking tussen de huizen, gemeente en overige partners te optimaliseren, kennisuitwisseling tot stand te brengen etc. Jaarlijkse gesprekken en vierjaarlijkse evaluatie

24