CConstaterende datMoerdijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Meerjarenbegroting 2027-2030

Raadsinformatiebijeenkomst 5 oktober 2026, gemeente MoerdijkBij agendapunt: Meerjarenbegroting 2027-2030 gemeente Moerdijk83.017 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 10

• De bereikbaarheid van onze gemeente en van het Haven- en Industriegebied staat de komende jaren onder druk door werkzaamheden, onder meer aan rijkswegen. • Het uitblijven van duidelijkheid van het Rijk en de provincie over grote opgaven, zoals stikstofproblematiek, circulaire economie en duurzaamheid, vormt eveneens een risico. Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk 48 Gemeente Moerdijk Veiligheid is verdeeld over twee programma’s. De fysieke leefomgeving valt onder programma 2. De overige veiligheidsopgaven, economie, haven en regionale samenwerking vallen onder programma 3. Ambitie We willen criminaliteit en overlast in alle kernen aanpakken. Ook willen we de veiligheid van inwoners versterken. We pakken fysieke en sociale veiligheid, ondermijnende criminaliteit en weerbaarheid van inwoners, bedrijven en de eigen gemeentelijke organisatie actief aan. Daarbij versterken we de regierol van de gemeente in het veiligheidsnetwerk en werken we aan de bedrijfscontinuïteit van de gemeente. Strategisch doel • We pakken veiligheidsrisico’s en georganiseerde criminaliteit integraal aan. • We willen dat inwoners, bedrijven, instellingen en onze eigen gemeentelijke organisatie beter zijn voorbereid op verstoringen en crisissituaties. Daarom werken we aan meer zelfredzaamheid, duidelijke handelingsperspectieven en een samenleving die tegen een stootje kan.

We vergroten de bewustwording en stimuleren goede voorbereiding en samenwerking in buurten, wijken en organisaties. Zo weten mensen wat zij zelf kunnen en moeten doen als dat nodig is. Ook binnen onze eigen organisatie versterken we de weerbaarheid, zodat we onze taken in moeilijke omstandigheden kunnen blijven uitvoeren. Effectindicatoren • Aantal meldingen en signalen via verschillende kanalen; • Aantal zaken over sociale veiligheid; • Resultaten van actiedagen en controles; • Inzet van bevoegdheden en opgelegde maatregelen op grond van de Opiumwet en de Wet aanpak woonoverlast. Nieuwe ontwikkelingen Weerbaarheid Klimaatverandering en militaire dreiging vragen om meer weerbaarheid en veerkracht van inwoners en ondernemers. De gemeente Moerdijk werkt samen met de eigen organisatie en met partners, zoals de Veiligheidsregio, inwoners en maatschappelijke organisaties. We richten ons op fysieke, digitale en sociale weerbaarheid van inwoners, ondernemers en de gemeente zelf. In 2026 gaat de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten in. Organisaties kunnen dan worden aangewezen als kritieke entiteit. Zij moeten binnen 9 maanden aan eisen voldoen en krijgen een meldplicht. De uitvoering volgt in 2027. Port of Moerdijk Nog Veiliger In 2025 stelde de gemeente het beleidsprogramma Port of Moerdijk Nog Veiliger vast. Dit programma loopt tot 2030.

Het doel is de veiligheid in het haven- en industriegebied en op Logistiek Park Moerdijk verder te vergroten. Regionale samenwerking We pakken verschillende ontwikkelingen regionaal op, vaak in werkgroepen. Zo stemmen we beleid en uitvoering goed op elkaar af. Ook kunnen we capaciteit samen inzetten op meerdere onderwerpen. Themagerichte aanpak arbeidsmigratie en kamergewijze verhuur Met de themagerichte aanpak arbeidsmigratie pakken we illegale huisvesting in gewone woningen strenger aan. Met gerichte controles brengen we deze situaties beter in beeld. Waar nodig treden we handhavend op tegen overtredingen. Zo zorgen we voor goede huisvesting, beschermen we de leefbaarheid in wijken en voorkomen we ongewenste woonsituaties. Digitaal nachtregister Logiesverstrekkers moeten op grond van de Algemene Plaatselijke Verordening een nachtregister bijhouden. We onderzoeken of we in 2027 een gebruiksvriendelijk digitaal nachtregister kunnen aanbieden in de gemeente. Dat maakt de registratie voor ondernemers makkelijker. Met een digitaal nachtregister krijgt de gemeente beter inzicht in het aantal overnachtingen, de verblijfsduur en het soort verblijf. Dat helpt ons bij de openbare orde en veiligheid. Bij een incident zien we sneller wie er aanwezig is. Het register geeft ook informatie voor toezicht en beleid over toerisme en tijdelijk verblijf.

Daarnaast helpt het bij de controle van de toeristenbelasting. We willen het digitale nachtregister in 2027 beschikbaar stellen voor logiesverstrekkers in de gemeente. Thema Veiligheid Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk 49 Gemeente Moerdijk Prestaties 2027 2028 2029 2030 • Inzet op bewustwording en preventie binnen organisatie (ambtelijk/bestuurlijk) en bij inwoners en ondernemers • Uitvoering geven aan Port of Moerdijk Nog Veiliger • Uitvoering geven aan het Integraal Veiligheidsplan Markiezaten 2027-2030 • Doorontwikkeling informatieknooppunt • 10 actiedagen op aanpak ondermijning (in samenwerking met partners) • Opstellen van prestatieafspraken en convenant gegevensdeling Woonkwartier • Opstellen ondermijningsbeelden bedrijventerreinen • Samenwerking binnen en uitvoering geven aan Mainportprogramma • Doorontwikkeling Intergemeentelijk haventeam • Meer zicht krijgen op het verbeteren vroegsignalering jeugdcriminaliteit en jonge aanwas en opstellen districtelijk jeugdbeleid • Cybercrime (platleggen of inbreken op netwerken) en gedigitaliseerde criminaliteit (fraude, nepagenten etc.) • Inzet op casuïstiek en handhavingsknelpunten in RIEC-verband • Versterken van samenwerking met (veiligheids)partners • Verkennen draagvlak voor polderbrigade in het kader van buurtpreventie • Integratie werkproces ondermijning in werkprocessen toezichthouders • Inzet op

bekendheid met meldroute mensenhandel • Aanbesteding districtelijk cameratoezicht voor optionele inzet • Aanschaf programma huisverboden Khonraad • Gebruik (wisselend) onopvallend voertuig op projectbasis t.b.v aanpak ondermijning • Inzet op vervolg datavolwassenheidsscan • Inzet op datagestuurd werken • Opzetten Programma Weerbaarheid Moerdijk • Beleid Externe Veiligheid vaststellen • Uitvoering geven 41 punten VNG-Weerbaarheid • Toezicht houden op en handhaven van illegale huisvesting van arbeidsmigranten Randvoorwaarden Voor deze ambities zijn voldoende geld en capaciteit nodig. Ook moeten we goed kiezen wat we eerst aanpakken. Verder zijn we voor veiligheid afhankelijk van ontwikkelingen zoals grote incidenten, crises, dreigingen en projecten zoals Powerport. Risico’s • Een aantal onderwerpen pakken we regionaal op in werkgroepen. Als die werkgroepen niet goed werken, halen we in 2027 mogelijk niet alle doelen; • Voor verschillende taken zijn we afhankelijk van externe partners, zoals de Veiligheidsregio en de politie. Als zij te weinig capaciteit hebben, kunnen we niet alle werkzaamheden goed uitvoeren. Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk 50 Gemeente Moerdijk bedragen x € 1.000 Lasten: € 29.161 Lasten en baten 2027 Baten: € 25.400 5.000 10.000 15.000 20.000 25.000 30.000 2. Verkeer, vervoer en waterstaat 3. Economie 5.

Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal domein 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing -30.000 -25.000 -20.000 -15.000 -10.000 -5.000 2. Verkeer, vervoer en waterstaat 3. Economie 5. Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal domein 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk 51 Gemeente Moerdijk 52 Overzicht taakvelden Onderdeel (bedragen x €1.000) | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Meerjarenbegroting Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo 2026 | 2026 | 2026 | 2027 | 2027 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2. Verkeer, vervoer en waterstaat | 438 | -251 | 186 | 526 | -242 | 284 | 676 | 669 | 661 2.3 Recreatieve havens | 208 | -205 | 3 | 213 | -205 | 8 | 7 | 7 | 6 2.4 Economische havens en waterwegen | 230 | -46 | 184 | 312 | -37 | 276 | 669 | 662 | 656 3. Economie | 4.021 | -302 | 3.719 | 2.859 | -371 | 2.488 | 2.490 | 2.289 | 2.291 3.1 Economische ontwikkeling | 3.011 | 0 | 3.011 | 1.382 | 0 | 1.382 | 1.386 | 1.380 | 1.380 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 376 | 0 | 376 | 523 | 0 | 523 | 526 | 323 | 319 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | 158 | -33 | 125 | 320 | -28 | 292 | 291 | 291 | 291 3.4 Economische promotie | 476 | -270 | 206 | 634 | -343 | 291 | 287 | 295 | 300 5.

Sport, cultuur en recreatie | 1.072 | -17 | 1.055 | 1.200 | -16 | 1.184 | 1.191 | 1.186 | 1.181 5.4 Musea | 39 | 0 | 39 | 69 | 0 | 69 | 69 | 69 | 69 5.5 Cultureelerfgoed | 1.032 | -17 | 1.015 | 1.131 | -16 | 1.115 | 1.122 | 1.116 | 1.112 6. Sociaal domein | 45 | -5 | 40 | 40 | -6 | 34 | 29 | 29 | 29 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | 22 | -5 | 17 | 23 | -6 | 18 | 18 | 18 | 18 6.5 Arbeidsparticipatie | 24 | 0 | 24 | 17 | 0 | 17 | 12 | 12 | 12 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en | 19.648 | -19.445 | 203 | 24.536 | -24.766 | -229 | 438 | 615 | 495 stedelijke vernieuwing 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerr) | 19.648 | -19.445 | 203 | 24.536 | -24.766 | -229 | 438 | 615 | 495 Saldo baten en lasten | 25.224 | -20.020 | 5.204 | 29.161 | -25.400 | 3.761 | 4.824 | 4.787 | 4.657 0.10 Mutaties reserves | 426 | -1.482 | -1.056 | 326 | -219 | 107 | -395 | -195 | -195 Resultaat na bestemming | 25.650 | -21.502 | 4.148 | 29.487 | -25.619 | 3.868 | 4.429 | 4.592 | 4.462 53 Analyse Programma 3 Baten en Lasten Programma 3 | Rekening | Begroting | Begroting | Meerjarenbegroting (Cijfers x €1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Totaal Lasten | 14.920 | 25.224 | 29.161 | 27.027 | 17.826 | 19.969 Totaal Baten | -10.727 | -20.020 | -25.400 | -22.203 | -13.039 | -15.312 Resultaat voor bestemming | 4.192 | 5.204 | 3.761 | 4.824 | 4.787 | 4.657 Storting in reserves | 1.315

| 426 | 326 | 23 | 23 | 23 Onttrekking aan reserves | -1.826 | -1.482 | -219 | -418 | -218 | -218 Resultaat na bestemming | 3.682 | 4.148 | 3.868 | 4.429 | 4.592 | 4.462 Verschil t.o.v. 2026 | -280 Samenvatting verschillen t.o.v. 2026 Totaal | -280 Economische ontwikkeling | -1.755 Grondexploitatie | -483 Toeristenbelasting | -88 Overig | 64 Cultureel erfgoed | 79 Ontwikkeling vitale centra | 146 Kostentoerekening primair proces | 594 Reservemutaties | 1.163 Het verschil op programma 3 tussen het begrote resultaat (na bestemming) in 2027 ten opzichte van 2026 bedraagt €280.000 voordelig. Ten opzichte van de totale lasten binnen dit programma is dat een afwijking van 1%. Ten opzichte van 2026 zijn de totale lasten binnen dit programma met ca. €3,9 miljoen toegenomen en de opbrengsten met ca. €5,3 miljoen. Verder wordt per saldo ca. €0,9 miljoen minder uit de reserves onttrokken. De jaarlijkse baten en lasten binnen dit programma worden sterk beinvloed door de grondexploitaties. De grondexploitaties hebben een dynamisch karakter waarbij de jaarlijkse baten en lasten fluctueren. Daarnaast worden de lasten t.b.v. het dossier Powerport binnen dit programma verantwoord. Hierbij geldt dat in ten opzichte van 2026 verschillen ontstaan doordat in 2026 incidentele middelen zijn begroot t.b.v. het dossier Powerport.

54 Nadere toelichting verschillen In onderstaand overzicht is een toelichting opgenomen van de belangrijkste verschillen, waarbij: - In de kolom V/N is aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft; - In de kolom % de relatieve afwijking ten opzichte van de omvang van het betreffende budget in 2026 is weergegeven. Onderwerp | Bedrag | % | V/N | Toelichting (x €1.000) Economische | -1.755 | -74% | V | Ten opzichte van 2026 zijn binnen dit taakveld minder lasten begroot. Dit komt voornamelijk ontwikkeling | doordat in 2026 in totaal €1,4 miljoen aan incidentele middelen is begroot t.b.v. Powerport. Dit betreft onder andere de middelen die bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2025 (raadsvergadering 9 juli 2026) opnieuw door de gemeenteraad beschikbaar zijn gesteld in 2026. Dit is gedaan om uitgaven voor Powerport in 2026 te kunnen dekken welke de gemeente maakt, dan wel voorschiet zolang definitieve afspreken met Rijk en provincie over de financiering van het vervolg nog ontbreken. Zoals daarbij is toegelicht blijft het uitgangspunt dat zoveel mogelijk kosten die wij als gemeente maken ten behoeve van het programma Powerport door het Rijk worden vergoed.

Daarnaast vallen de lasten in 2027 lager uit, doordat in 2026 incidentele middelen door de gemeenteraad beschikbaar zijn gesteld voor de Stedelijke regio’s Breda-Tilburg, West-Brabant en Baronie samenwerking (€368.000 V). Grond- | -483 | -3% | V | De grondexploitaties hebben een dynamisch karakter waarbij ontwikkelingen binnen de exploitatie | grondexploitaties forse effecten kunnen hebben in de vorm van bijv. tussentijdse winstneming of het bijstellen van de benodigde verliesvoorzieningen. De jaarlijkse baten en lasten kunnen dan ook flink fluctueren. Dit is dan ook de reden dat deze baten en lasten als incidenteel worden aangemerkt. Hierbij moet worden opgemerkt dat het resultaat van de grondexploitaties in een bepaald jaar niet altijd een accuraat beeld geeft van de totale winstgevendheid van een grondexploitatie over de volledige looptijd. Tussentijdse winstnemingen hebben bijvoorbeeld een effect op het huidige jaar maar dat hoeft niet te betekenen dat de totale resultaten daarmee ook direct wijzigen. Voor een nader inzicht in de totale (verwachte) resultaten per grondexploitatie wordt daarom verwezen naar de paragraaf grondbeleid. Toeristen- | -88 | -39% | V | Op basis van de ervaring cijfers over de afgelopen jaren zijn de verwachte inkomsten uit de belasting | toeristenbelasting opwaarts bijgesteld.

Cultureel | 79 | 8% | N | Door diverse oorzaken nemen de lasten ten opzichte van 2026 met in totaal €79.000 toe. Dit komt erfgoed | onder andere doordat de (wettelijk verplichte) toerekening van ambtelijke uren aan investeringen in 2027 naar verwachting wat lager uitvalt op basis van de geactualiseerde investeringsplanning (€44.000 N). Daarnaast zijn diverse andere kleinere mutaties ontstaan (€35.000 N). Ontwikkeling | 146 | 39% | N | De kapitaallasten nemen ten opzichte van 2026 toe doordat investeringen naar verwachting in vitale centra | 2026 worden afgerond die vervolgens conform het afschrijvingsbeleid vanaf 2027 jaarlijks worden afgeschreven op basis van de verwachte levensduur. Dit betreft voornamelijk investeringen die in het centrum van Klundert worden gedaan. Kosten- | 594 | 46% | N | De loonkosten en andere indirecte kosten van de primaire afdelingen worden op basis van toerekening | de verwachte urenbesteding toegerekend aan de diverse programma's en taakvelden van de primair proces | gemeente. Per saldo heeft deze verdeling geen invloed op het begrotingsresultaat. Aan programma 3 worden ten opzichte van 2026 meer primaire kosten toegerekend. Reserve- | 1.163 | 273% | N | Reservemutaties hebben een incidenteel karakter en kunnen per jaar dan ook verschillen.

mutaties | Bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2025 is besloten om ten behoeve van de voortgang van een aantal overlopende zaken vanuit 2025 naar 2026 diverse budgetten opnieuw beschikbaar te stellen. Binnen programma 3 betreft dit €890.000, wat betrekking heeft op uitgaven m.b.t. Powerport (zie ook de toelichting bij dat onderdeel). Voor een nader inzicht in de reservemutaties wordt ook verwezen naar het overzicht ''incidentele baten en lasten'' en het overzicht ''structurele reservemutaties''. Ook is in de bijlagen een meerjarig verloopoverzicht terug te vinden van de gemeentelijke reserves. Hierbij geldt dat aan alle reservemutaties ten alle tijde een raadsbesluit ten grondslag ligt. Overig | 64 | - | N | Diverse kleinere verschillen (< €50.000). Totaal | -280 | V Aan de realisatie van de doelstellingen “Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk” leveren de volgende verbonden partijen een bijdrage: • Havenschap Moerdijk • Regio de Baronie • Werkvoorzieningsschap West Noord-Brabant (WVS-groep) • Werkplein Hart van West-Brabant • NV REWIN West-Brabant • NV Havenbedrijf Moerdijk Voor een gedetailleerd overzicht verwijzen wij naar de paragraaf ‘Verbonden Partijen’ .

Verbonden Partijen Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk 55 Gemeente Moerdijk Ambitie en centrale beweging Moerdijk wil een inclusieve gemeente zijn waarin iedereen mee kan doen. Waarin iedereen naar vermogen participeert. Kinderen groeien veilig en kansrijk op en er is aandacht voor het woonklimaat en bereikbaarheid van onder andere voorzieningen. Jongeren houden perspectief op onderwijs, werk of een passende daginvulling. Nieuwkomers vinden vanaf het begin hun weg. Ouderen kunnen zo lang mogelijk zelfstandig en betekenisvol blijven leven. Om het sociaal domein betaalbaar te houden en deze ambities te bereiken, veranderen we de manier waarop we het sociaal domein organiseren. Dat is nodig om ondersteuning ook in de toekomst toegankelijk en betaalbaar te houden voor inwoners die deze het meest nodig hebben. We organiseren ondersteuning zo dichtbij, gewoon en passend mogelijk. We kijken breed naar wat iemand zelf kan en wil, welke rol het persoonlijk netwerk en gemeenschappen kunnen spelen en welke vrij toegankelijke of collectieve ondersteuning passend is. Informele netwerken willen wij niet overvragen. Als maatwerk of specialistische ondersteuning nodig is, zetten we die tijdig in. Zo licht en kort als mogelijk en zo intensief en langdurig als nodig.

De beweging ‘naar voren’ krijgt vorm in één brede inwonersroute, met het Stevig Lokaal Team (SLT) als belangrijke bouwsteen. In dat team werken verschillende professionals samen, dicht bij de inwoner. Centrale beweging 2027-2030 Wij bewegen: • Van aparte loketten en werkwijzen naar één brede inwonersroute; • Van achteraf herstellen naar eerder signaleren en ondersteunen; • Van vooral verwijzen naar, waar mogelijk, direct ondersteuning starten; • Van individuele oplossingen naar collectieve oplossingen waar dat past; • Van langdurige inzet zonder goede evaluatie naar resultaatgericht ondersteunen, evalueren en afschalen; • Van losse beleidsterreinen naar gezamenlijke maatschappelijke opgaven en domein-overstijgende samenwerking; • Van alleen budgetbewaking naar samenhangende sturing op maatschappelijke resultaten, kwaliteit, rechtmatigheid en kosten. De gemeente Moerdijk staat voor goede, betaalbare en toegankelijke hulp voor kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen die dat écht nodig hebben. De behoefte aan ondersteuning verschilt per inwoner en per situatie. De één heeft genoeg aan lichte hulp, de ander heeft intensieve of langdurige ondersteuning nodig. Daarom organiseren we de ondersteuning binnen het sociaal domein en werken we, als dat nodig is, nauw samen met zorgpartners. Het sociaal domein gaat over meer dan losse wetten en voorzieningen.

Als gemeente zien we dit belang en sturen we op de samenhang tussen opvoeding, onderwijs, gezondheid, veiligheid, werk en inkomen, financiën, wonen, mobiliteit, zelfstandig leven en meedoen in de samenleving. Inwoners en gezinnen hebben vaak vragen op meerdere zorg- en leefgebieden tegelijk. Door integraal en meer systemisch te werken staan de vraag, de situatie en de mogelijkheden van de inwoner bij ons centraal. We bereiken daarmee dat de professionals samenwerken en iedereen over de grenzen van wetten en regels heen kijkt. Op die manier organiseren we tijdige, passende en samenhangende ondersteuning. Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben 56 Gemeente Moerdijk Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben Financiële en organisatorische opgave De komende jaren moeten we het sociaal domein financieel beheersbaar houden. Dat lukt niet met losse maatregelen per wet, voorziening of budget. Kostenbeheersing vraagt om anders organiseren. We zien kansen door eerder te signaleren, te normaliseren waar dat kan, een sterke en toegankelijke sociale basis te ondersteunen, collectief en vrij toegankelijk aanbod te vergroten, één herkenbare inwonersroute in te richten, maatwerk gerichter in te zetten en ondersteuning tijdig te evalueren en af te schalen. Tegelijk is dit een complexe opgave.

Maatschappelijke ontwikkelingen als vergrijzing, schaarste aan professionals en een hoge vraag naar ondersteuning maken dat resultaten niet altijd direct zichtbaar of financieel toerekenbaar zijn. Investeringen aan de voorkant kunnen grote maatschappelijke winst opleveren, maar die baten komen niet altijd meteen terug in de gemeentelijke begroting. Het Bestuursakkoord geeft als opdracht dat zorg en ondersteuning beschikbaar blijven voor inwoners die die echt nodig hebben. De bestuurlijke financiële norm is dat de kosten voor ondersteuning en zorg, buiten prijsindexatie, niet groeien. Deze begroting vertaalt die opdracht naar een samenhangende inhoudelijke en financiële beweging. Investeren in preventie en tijdige ondersteuning is daarbij geen extra laag, maar onderdeel van toekomstbestendig organiseren. De beweging ‘naar voren’ werkt als communicerende vaten. Investeringen in preventie, sociale basis, vrij toegankelijk aanbod en passende alternatieven lopen niet automatisch gelijk op met een daling van de kosten voor maatwerk en specialistische ondersteuning. Opbouw en afbouw moeten daarom goed op in balans worden gebracht. Daardoor kunnen in een overgangsperiode zowel investeringen aan de voorkant als kosten voor bestaande ondersteuning nodig zijn. Ons streven is stabilisatie van de kosten.

Deze beweging vraagt ook om ontwikkeling binnen het domein Mens & Maatschappij: duidelijke rollen en mandaten, andere werkprocessen, goede triage en regie, voldoende uitvoeringscapaciteit, sterke lokale en regionale sturing, contractmanagement, data, monitoring en een vaste verbinding met de P&C-cyclus. Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben 57 Gemeente Moerdijk Thema Sociale basis, preventie en meedoen Ambitie De sociale basis is de dagelijkse werkelijkheid waarin inwoners leven, elkaar ontmoeten, meedoen en elkaar ondersteunen. We onderscheiden drie samenhangende onderdelen: de persoonlijke, de gemeenschappelijke en de institutionele sociale basis. Deze onderdelen zijn belangrijk voor welzijn, gezondheid, ontwikkeling, verbondenheid en meedoen. Een sterke sociale basis kan ook helpen om sneller steun te bieden en zwaardere ondersteuning te voorkomen of te beperken. De persoonlijke en gemeenschappelijke sociale basis ontstaan vanuit inwoners zelf. Met een eigen dynamiek. De gemeente kan die niet maken of uitrollen. Onze rol is vooral om voorwaarden te scheppen, initiatieven en gemeenschappen waar passend te ondersteunen, verbinding mogelijk te maken en te zorgen voor een toegankelijke en stevige institutionele sociale basis.

Daarbij leggen we verbinding met preventie, publieke gezondheid, de pedagogische basis, bestaanszekerheid, onderwijs, sport, cultuur, bibliotheekwerk en het dagelijks leven van inwoners. De sociale basis zal de komende jaren vooral de nadruk krijgen in het voorliggend veld wat actief wordt betrokken bij de vorming van het Stevig Lokaal Team. Daarbij zal er aandacht zijn voor verbinding met het fysiek domein en participatie. In 2027 wordt dit verder uitgewerkt. Strategisch doel • Kinderen en jongeren groeien kansrijk en veilig op, ontwikkelen zich en kunnen meedoen; • Inwoners kunnen naar vermogen meedoen en zoveel mogelijk regie houden over hun eigen leven; • Inwoners kunnen steun vinden in hun persoonlijke netwerk en gemeenschappen en hebben toegang tot passende, vrij toegankelijke voorzieningen en maatschappelijke partners; • Als professionele ondersteuning nodig is, sluit die aan op wat er al is in het dagelijks leven van inwoners, zonder het persoonlijke netwerk of vrijwilligerswerk vanzelfsprekend als oplossing te zien; • Inwoners krijgen waar mogelijk eerder passende steun die bijdraagt aan gezondheid, welzijn en preventie.

• Collectief en vrij toegankelijk aanbod is, waar dat past, beschikbaar en goed verbonden met publieke gezondheid, welzijn en professionele ondersteuning; • We werken vanuit wederkerige integratie aan samenhangende en passende ondersteuning voor nieuwkomers. Zo kunnen zij vanaf het begin meedoen, begrijpen hoe het in Nederland werkt, zich thuis voelen in Moerdijk en verbinding maken met bestaande inwoners; • Jongeren die dreigen uit te vallen uit school of werk worden eerder gezien en houden perspectief op onderwijs, werk, ontwikkeling of een passende daginvulling; • Sport, cultuur, erfgoed, bibliotheekwerk en ontmoeting dragen bij aan gezondheid, ontwikkeling, identiteit, verbondenheid, inclusie en meedoen; • Bestaanszekerheid, basisvaardigheden en toegankelijke en begrijpelijke dienstverlening zijn voorwaarden om echt mee te kunnen doen.

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben 58 Gemeente Moerdijk Effectindicatoren • Bereik en gebruik van collectief aanbod en vrij toegankelijke preventieve voorzieningen; • Uitkomsten van de GGD-monitor en de OKO-vragenlijst over middelengebruik, welbevinden, eenzaamheid en stress; • Deelname van peuters aan voorschoolse educatie en kwaliteit van de doorgaande ontwikkellijn; • Absoluut en relatief schoolverzuim, aantal thuiszitters en voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie; • Bereik van het Doorstroompunt en de Jongerenpunten en duurzame doorstroom naar onderwijs, werk of daginvulling; • Gebruik van minimaregelingen, aantal vroeg- signaleringen en doorlooptijd van schuldhulpverlening. Nieuwe ontwikkelingen Sociale basis, gezondheid en preventie We werken vanuit drie samenhangende onderdelen. De persoonlijke sociale basis bestaat uit de inwoner en diens persoonlijke relaties en netwerk, zoals familie, vrienden en buren. De gemeenschappelijke sociale basis bestaat uit formele en informele gemeenschappen, zoals verenigingen, clubs, bewonersinitiatieven en vrijwilligersverbanden.

De institutionele sociale basis bestaat uit plekken, voorzieningen en professionele ondersteuning die ontmoeting, meedoen, gemeenschappen en informele inzet mogelijk maken, zoals maatschappelijke accommodaties, bibliotheek, welzijn, jongerenwerk en ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers. De gemeente stuurt niet op de persoonlijke en gemeenschappelijke sociale basis alsof die maakbaar zijn. We sluiten aan bij wat er al is, ondersteunen waar nodig en zorgen dat de institutionele sociale basis bereikbaar, beschikbaar en goed verbonden is. Daarbij bewaken we dat verwachtingen van inwoners, mantelzorgers en vrijwilligers realistisch blijven en dat informele netwerken niet te zwaar worden belast. We werken verder aan OKO, het actieplan suïcidepreventie, de aanpak tegen eenzaamheid en Samen Sterker. We onderzoeken of voortzetting van de sociale benadering dementie mogelijk en wenselijk is en verbinden dit waar passend met mantelzorg, ontmoeting en inclusie. Daarnaast ondersteunen we organisaties, ondernemers en verenigingen bij bijvoorbeeld onbegrepen gedrag of een verstandelijke beperking. Het inclusiebeleid richt zich op het wegnemen van drempels in voorzieningen, dienstverlening en openbare ruimte. In overeenstemming met het Bestuursakkoord blijft hiervoor € 100.000 per jaar beschikbaar.

Vanaf 2027 worden de middelen uit het Gezond en Actief Leven Akkoord en het Integraal Zorgakkoord samengebracht in een nieuwe specifieke uitkering, gekoppeld aan de doelen van het Aanvullende Zorg- en Welzijnsakkoord en het Hoofdlijnenakkoord ouderenzorg. Belangrijk onderdeel van deze akkoorden is de beweging van zorg naar gezondheid en welzijn. Vanuit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord wordt geïnvesteerd in samenwerking op het snijvlak van medisch en sociaal domein en in een sterke sociale basisinfrastructuur. Vanuit het Hoofdlijnenakkoord ouderenzorg zijn er afspraken gemaakt over versterking van het ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers. In de periode 2027 tot en met 2029 ontvangen de regio West-Brabant en de individuele gemeenten hiervoor middelen. Lokaal geven we hiermee invulling aan sociaal verwijzen, laagdrempelige steunpunten, valpreventie, de ketenaanpak overgewicht en obesitas bij volwassenen en Kansrijke Start. Ook kunnen middelen worden ingezet voor het terugdringen van gezondheidsachterstanden, een gezonde en sociale basisinfrastructuur, het versterken van lokale teams, de Gezonde School en gelijkgerichte mantelzorgondersteuning. Op basis van de regionale werkagenda, de voorwaarden voor regionale en lokale middelen en de evaluatie van het GALA-plan bepalen we de inzet voor de komende jaren.

Deze inzet sluit aan bij de al ingezette preventieve activiteiten in de gemeente Moerdijk. Vanaf 2027 verandert ook de financiering van sport en bewegen. De Brede Regeling Combinatiefuncties en de huidige middelen voor sportstimulering krijgen een plek in een nieuwe, nog vorm te geven, specifieke uitkering Sport en Bewegen. Daarmee versterken we de verbinding tussen sport, bewegen, cultuur, gezondheid, onderwijs en maatschappelijke infrastructuur. We volgen daarnaast de landelijke opvolging van het Sportakkoord en evalueren het uitvoeringsprogramma Sportakkoord Moerdijk 2023- 2026. Sociale Benadering Dementie Het aantal mensen met dementie stijgt in de gemeente Moerdijk naar verwachting van 660 (in 2021) tot 910 in 2030. Dementie heeft een grote impact op mensen met deze diagnose en hun naasten. Gemeente Moerdijk Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben 59 Gemeente Moerdijk streeft ernaar om mensen met dementie veilig en met behoud van kwaliteit thuis te laten wonen en vanuit deze vertrouwde basis onderdeel te laten zijn van de samenleving. Om de betaalbaarheid van de zorg en ondersteuning voor ouderen met dementie duurzaam te borgen, is er een andere meer domeinoverstijgende manier van werken nodig en zal de (traditionele) taakopvatting moeten veranderen. Enige jaren geleden zijn we gestart met de sociale benadering dementie (SBD).

Gekeken wordt of deze aanpak kan worden vervolgd in samenhang met onze partners. Programma Nieuwkomers Het Programma Nieuwkomers richt zich op asielzoekers, statushouders, Oekraïense ontheemden en arbeidsmigranten en ziet hen als nieuwe inwoners van Moerdijk. Het programma geeft tijdelijk extra inzet op de brede en domein-overstijgende opgave om te bevorderen dat nieuwkomers nieuwe Moerdijkers worden. Die opgave raakt niet alleen het sociale domein, maar ook wonen, economie, dienstverlening, veiligheid, openbare ruimte, vergunningen, toezicht en handhaving en persoonsbeheer. In 2027 ligt de nadruk op realisatie van de strategische programmadoelen en op duurzame verankering van het programma in de lijnorganisatie. Daarbij kijken we van inzet voor de uitvoering van wettelijke taken, zoals inburgering, huisvesting van statushouders, asielopvang en opvang van Oekraïense ontheemden, naar inzet als gevolg van ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen en naar inzet die bijdraagt aan duurzame en toekomstbestendige integratie van nieuwkomers. Een extra aandachtspunt is de wijziging van de verblijfsstatus van Oekraïense ontheemden per 4 maart 2028. Dit vraagt om focus op zelfredzaamheid, participatie en duurzaam werk en om normalisering van de rechtspositie. Ook de interne organisatie en externe partners bereiden we hierop voor.

Door het Migratiepact verwachten we bovendien veranderingen in de samenstelling van de doelgroep statushouders. De mogelijke gevolgen daarvan voor huisvesting en alternatieve huisvestingsvormen koppelen we aan Programma 2 Wonen. Voor arbeidsmigranten verwijzen we naar Programma 3 Economie. Onderwijs, schooluitval en participatie De Wet van school naar duurzaam werk versterkt de ondersteuning van jongeren in de overgang van school naar vervolgonderwijs, leerwerktraject, werk en duurzaam werkbehoud. Het Doorstroompunt heeft een preventieve en outreachende opdracht. De gemeente Moerdijk verbindt het Doorstroompunt, onderwijs, jeugd, het Stevig Lokaal Team, Werkplein, Werkcentrum, werkgevers en jongerenwerk. Zo houden jongeren perspectief op school, werk, ontwikkeling of een passende daginvulling. Nieuwe wetgeving rond schoolverzuim moet zorgen voor beter zicht op geoorloofd en ongeoorloofd verzuim en eerder ingrijpen bij dreigende uitval. De parlementaire status en ingangsdatum controleren we vóór vaststelling. In 2027 evalueren we ook het onderwijsachterstandenbeleid en bereiden we nieuw beleid vanaf 2028 voor. De gefaseerde invoering van de Participatiewet in balans vraagt om menselijke maat, vertrouwen, maatwerk en rechtszekerheid. Meedoen is daarbij breder dan uitstroom naar betaald werk.

Ook maatschappelijke participatie, vrijwilligerswerk, daginvulling, taalontwikkeling en activering kunnen passende stappen zijn. Met Werkplein maken we afspraken over dienstverlening, re-integratie, maatschappelijke participatie, inkomensondersteuning, data en lokale rapportage. Bibliotheek en verbetering basisvaardigheden Verbetering van basisvaardigheden is geen los taal- of bibliotheekdossier, maar een voorwaarde voor meedoen, bestaanszekerheid, gezondheid, werk, geldzaken, opvoeden en toegankelijke dienstverlening. Bibliotheek West-Brabant is hierin een belangrijke partner. De gewijzigde bibliotheekwetgeving vraagt om gemeentelijke regie en een meerjarenbeleidsplan. De verdere ontwikkeling van een doorgaande leeslijn is hierin een belangrijk thema. Dit geven we uitvoering met de programma’s Bibliotheek op School en Boekstart in de kinderopvang, waarvoor in de Kadernota 2027-2030 al middelen beschikbaar zijn gesteld. Sport, cultuur en accommodaties Sport- en cultuurverenigingen, activiteiten en voorzieningen horen bij de gemeenschappelijke en institutionele sociale basis. Ze dragen bij aan gezondheid, ontmoeting, talentontwikkeling, identiteit, verbondenheid en meedoen.

We stimuleren dat inwoners gebruik kunnen maken van sport- en cultuurvoorzieningen en Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben 60 Gemeente Moerdijk onderzoeken de mogelijkheid van een Jeugdpas. Als dat onderzoek positief uitpakt, werken we dit verder uit en toetsen we deze vorm in een pilot. Ook verkennen we ruimte voor talentontwikkeling, waaronder de mogelijkheid van een cultuurmakersplaats. We herzien het subsidiebeleid voor evenementen. Subsidies koppelen we aan een publiek doel en aan duidelijke afspraken over verantwoording. Inclusie Op 26 juni 2025 is de beleidsnotitie Inclusief Moerdijk vastgesteld. In deze beleidsnotitie zijn de ambitie en ontwikkellijnen voor een inclusieve gemeente uitgewerkt. Het uitvoeringsprogramma Inclusief Moerdijk 2026-2030 vormt de praktische uitwerking van deze beleidsnotitie. Het programma draagt bij aan de uitvoering van de uitgangspunten van het VN-verdrag Handicap en de ambitie van de gemeente Moerdijk om een gemeente te zijn waarin zo veel mogelijk inwoners mee kunnen doen. Voor de uitvoering van het uitvoeringsprogramma is jaarlijks een structureel budget beschikbaar. Hiermee kunnen bestaande en nieuwe acties op het gebied van inclusie, toegankelijkheid en participatie worden ondersteund.

Het uitvoeringsprogramma draagt eraan bij dat inwoners van de gemeente Moerdijk, ongeacht hun achtergrond of persoonlijke situatie, in toenemende mate zelfstandig kunnen deelnemen aan de samenleving en zich gezien, gehoord en welkom voelen binnen de gemeente. Daarnaast wordt inclusie structureel onderdeel van beleid, uitvoering en dienstverlening. Hiermee werkt de gemeente toe naar een organisatie waarin toegankelijkheid, participatie en inclusiviteit vanzelfsprekend worden meegenomen bij beleidsvorming en uitvoering. Samenhang tussen alle domeinen en programma's binnen de gemeente is daarbij van groot belang. Het uitvoeringsprogramma bevat concrete acties, verantwoordelijkheden en tijdspaden voor deze bestuursperiode en zijn ondergebracht in drie ontwikkellijnen namelijk: • inzetten op blijvende bewustwording • inzetten op toegankelijkheid • inzetten op procesverbetering Hiermee geeft de gemeente invulling aan de uitgangspunten van het VN-verdrag Handicap, waarin is vastgelegd dat mensen met een beperking gelijkwaardig moeten kunnen deelnemen aan de samenleving.

Randvoorwaarden • Voldoende professionele capaciteit om gemeenschappen, initiatieven, vrijwilligers en mantelzorgers te ondersteunen; • Voldoende toegankelijk collectief en vrij toegankelijk aanbod; • Heldere regionale rollen tussen Doorstroompunt, onderwijs, Werkplein, Werkcentrum, gemeente en Stevig Lokaal Team; • Toegankelijke ontmoetingsplekken en een betaalbaar aanbod van sport, cultuur, bibliotheek en vrijetijdsactiviteiten; • Begrijpelijke communicatie en dienstverlening voor anderstaligen, laaggeletterden en inwoners met beperkte digitale vaardigheden; • Goede samenwerking met Meer Moerdijk, Surplus, Bibliotheek West-Brabant, onderwijs, GGD, Woonkwartier, Vluchtelingenwerk, vrijwilligersorganisaties en andere partners; • Beschikbare en bruikbare gegevens om bereik, deelname, uitval en maatschappelijke resultaten te volgen. Risico’s • Er wordt te veel verwacht van persoonlijke netwerken, gemeenschappen en vrijwilligers, waardoor inwoners, mantelzorgers en vrijwilligers worden overvraagd; • De gemeente of professionele organisaties sturen te veel op wat in de persoonlijke en gemeenschappelijke sociale basis moet gebeuren en sluiten daardoor onvoldoende aan bij de eigen dynamiek en het initiatief van inwoners. • Versnipperde verantwoordelijkheden en onvoldoende regionale afstemming leiden tot uitval of verlies van contact met jongeren en inwoners.

• Woningtekorten en veranderende landelijke kaders maken duurzame integratie en huisvesting van nieuwkomers moeilijker. • De beweging naar voren levert niet direct aantoonbare besparingen op, terwijl investeringen nodig zijn en de kosten van zorg en ondersteuning kunnen blijven stijgen. • Inwoners met beperkte basisvaardigheden of weinig vertrouwen in de overheid worden onvoldoende bereikt. Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben 61 Gemeente Moerdijk Prestaties 2027 2028 2029 2030 • We voeren de activiteiten binnen de pijlers van het Programma Nieuwkomers uit. • We werken aan de duurzame verankering van het programma Nieuwkomers in de lijnorganisatie. • We bevorderen zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie van Oekraïense ontheemden. • Implementatie(plan) statuswijziging Oekraïne voor interne organisatie en externe partners. • We verkennen alternatieve huisvestingsvormen voor statushouders in samenhang met Programma 2 Wonen. • We voeren het koersdocument ‘Werk en participatie nieuwkomers in Moerdijk’ uit. • We versterken de regionale uitvoeringsstructuur van het Doorstroompunt en Jongerenpunten. • We evalueren het onderwijsachterstandenbeleid en bereiden beleid vanaf 2028 voor. • We voeren AZWA uit op basis van de regionale werkagenda en we maken een lokale vertaling. • We voeren het actieplan suïcidepreventie uit en werken verder aan OKO.

• We versterken de voorwaarden voor een toegankelijke institutionele sociale basis en ondersteunen waar passend gemeenschappen en initiatieven. • We voeren het lokale plan basisvaardigheden uit en verbinden de uitkomsten aan meedoen, bestaanszekerheid en toegankelijke dienstverlening. • We evalueren en actualiseren de cultuur- en erfgoednota. We verkennen hierin de ruimte voor talentontwikkeling, waaronder een cultuurmakersplaats. • We stellen een meerjarenbeleidsplan bibliotheekwerk op. • We bereiden het advies over de aanwijzing van de streekomroep voor. • We onderzoeken of voortzetting van de sociale benadering dementie mogelijk en wenselijk is. • We voeren het inclusiebeleid uit, gericht op toegankelijkheid en meedoen en het wegnemen van drempels in voorzieningen, dienstverlening en openbare ruimte. • Bij goedkeuring vertalen we de uitkomsten van het onderzoek naar een Jeugdpas naar een concrete werkwijze en toetsen deze binnen een pilot. • We herzien het (evenementen)subsidiebeleid. • We verbinden de preventieve aanpak en handhaving met betrekking tot middelengebruik beter met elkaar om middelengebruik onder jongeren terug te dringen en waar mogelijk te voorkomen. • We voeren het actieplan tegen eenzaamheid uit. • Evaluatie en actualisatie Sportakkoord Moerdijk (uitvoeringsplan 2023-2026).

• We vertalen de nieuwe specifieke uitkering Sport en Bewegen naar een lokale inzet die sport, bewegen, cultuur, gezondheid en maatschappelijke infrastructuur met elkaar verbindt. • We verfijnen in 2027 de indicatoren voor de sociale basis, zodat we concreter kunnen meten en rapporteren op relevante uitkomsten. • We brengen in 2027 de structureel beschikbare gegevens over bereik en deelname aan sport, cultuur, bibliotheek- en ontmoetingsactiviteiten in beeld en vertalen deze naar meetbare indicatoren. Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben 62 Gemeente Moerdijk Thema Eén herkenbare inwonersroute en ondersteuning dichtbij Ambitie Moerdijk organiseert één herkenbare inwonersroute voor inwoners, gezinnen, professionals en partners. De vraag en situatie van de inwoner staan centraal, niet de wet of regeling. Het Stevig Lokaal Team is geen extra loket, maar de belangrijkste bouwsteen in een route waarin breed wordt gekeken, ondersteuning zoveel mogelijk direct start, regie wordt georganiseerd en waar nodig tijdig wordt op- of afgeschaald.

Strategisch doel • Inwoners krijgen sneller passende ondersteuning via één herkenbare en toegankelijke route; • Hulpvragen beginnen met brede vraagverheldering en worden integraal en systeemgericht bekeken over alle relevante leefgebieden; • Het Stevig Lokaal Team kan lichte, praktische en kortdurende ondersteuning zelf starten en vormt de schakel tussen inwoner, vrij toegankelijke ondersteuning, sociale basis en specialistische hulp; • Bij meervoudige of complexe problematiek zijn één plan, duidelijke casusregie en waar nodig procesregie georganiseerd; • Onafhankelijke cliëntondersteuning is zichtbaar onderdeel van toegankelijkheid, vertrouwen en de rechtspositie van inwoners; • Professionals en partners werken vanuit gezamenlijke afspraken over triage, vraagverheldering, mandaat, gegevensdeling, regie en op- en afschaling.

Effectindicatoren • Wachttijd en doorlooptijd van aanmelding tot passende ondersteuning; • Aandeel meervoudige of complexe casussen waarin voortgang actief wordt bewaakt en duidelijke casusregie is belegd; • Aandeel hulpvragen waarbij ondersteuning vanuit sociale basis, vrij toegankelijk aanbod of Stevig Lokaal Team kan starten; • Aantal op- en afgeschaalde casussen en ontwikkeling van verwijzingen naar specialistische ondersteuning; • Gebruik en bekendheid van onafhankelijke cliëntondersteuning; • Ervaringen van inwoners, professionals en maatschappelijke partners met de inwonersroute. Nieuwe ontwikkelingen In 2027 bouwen we voort op de ervaringen uit de proeftuinen die we starten in aanloop naar de vorming van één Stevig Lokaal Team en werken we verder aan een herkenbare inwonersroute. Vanaf 2028 werken we toe naar een structurele inrichting op een schaal die past bij Moerdijk. De definitieve schaal, het aantal proeftuinen en de fasering worden in de uitwerking bestuurlijk vastgesteld. De ontwikkeling van de inwonersroute en de inrichting van het Stevig Lokaal Team is geen tijdelijk project naast de uitvoering, maar een forse organisatie-ontwikkelopgave voor het domein Mens & Maatschappij. Het vraagt om andere werkprocessen, duidelijke rollen en mandaten, stevige triage, casus- en procesregie, gegevensdeling, monitoring en bestuurlijke sturing.

Het team werkt niet als aparte structuur naast maatschappelijke partners, maar als verbindende schakel met huisartsen, onderwijs, welzijn, jongerenwerk, Werkplein, schuldhulpverlening, veiligheidspartners, zorgaanbieders en partners rond nieuwkomers. Deze ontwikkeling kost tijd en aandacht. De komende periode gebruiken we om de contouren te schetsen, starten we met de eerste proeftuinen en werken we samen met onze partners aan de basis van de inwonersroute. Hierin wordt afstemming gezocht met het programma dienstverlening en de ontwikkelingen rond het dorp Moerdijk (Powerport). De Participatiewet in balans wordt gefaseerd ingevoerd. Binnen West-Brabant-West werken gemeenten en uitvoeringsorganisaties in de keten samen vanuit uitgangspunten als de mens centraal, vertrouwen, maatwerk, nabijheid, samen leren en ontwikkelen en werken met data. We verbinden deze ontwikkeling lokaal aan de brede inwonersroute, zodat ondersteuning rond werk, inkomen en participatie goed aansluit op andere leefgebieden. Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben 63 Gemeente Moerdijk Prestaties 2027 2028 2029 2030 • We ontwerpen en implementeren één herkenbare inwonersroute waar ondersteuning breed en integraal start. • We doen in 2027 ervaring op in proeftuinen als tussenstap naar de structurele inrichting van Stevige Lokale Teams.

• We richten het Stevig Lokaal Team vanaf 2028 structureel in. • We leggen triage, vraagverheldering, casusregie, procesregie en mandaten vast. • We verbinden de sociale basis, vrij toegankelijke ondersteuning, het SLT en specialistische hulp in één werkwijze. • We positioneren onafhankelijke cliëntondersteuning zichtbaar in de inwonersroute. • We monitoren wachttijd, doorlooptijd, overdrachten, op- en afschaling en ervaringen van inwoners en partners. • We borgen signalering en handelen bij (on)veiligheid in de toegang en casusregie en ontwikkelen hiervoor een eenduidige werkwijze. Randvoorwaarden • Heldere bestuurlijke keuzes over schaal, fasering, positionering en mandaat van het Stevig Lokaal Team; • Voldoende deskundigheid en capaciteit voor brede vraagverheldering, lichte ondersteuning, triage en regie; • Eenduidige werkprocessen, gegevensdeling en afspraken over privacy, besluitvorming en escalatie; • Een actueel en toegankelijk overzicht van vrij toegankelijk aanbod, maatschappelijke voorzieningen en specialistische ondersteuning, met zicht op de sociale basis in de gemeente Moerdijk; • Goede verbinding tussen lokaal georganiseerde ondersteuning en regionaal of extern uitgevoerde taken.

Risico's • Het Stevig Lokaal Team wordt een extra loket of nieuwe laag in plaats van de praktische vertaling van één vereenvoudigde inwonersroute; • Rollen en mandaten blijven onduidelijk, waardoor casussen worden overgedragen zonder duidelijke regie; • Onvoldoende capaciteit of expertise leidt tot langere wachttijden en meer verwijzingen naar specialistische ondersteuning; • Vrij toegankelijke en specialistische ondersteuning sluiten onvoldoende op elkaar en op het dagelijks leven van inwoners aan, waardoor op- en afschaling niet tijdig plaatsvindt; • Fasering en verwachtingen lopen vooruit op besluitvorming, uitvoeringskracht en beschikbare middelen. Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben 64 Gemeente Moerdijk Thema Passende ondersteuning en grip op maatwerk Ambitie Maatwerk en specialistische ondersteuning blijven beschikbaar voor inwoners die dat echt nodig hebben. We zetten deze ondersteuning passend, tijdig en resultaatgericht in en sturen scherper op instroom, doorstroom, uitstroom, trajectduur, stapeling van zorg, verwijzingen, kwaliteit, rechtmatigheid en kosten. Het uitgangspunt is: zo licht en kort als mogelijk, en zo intensief en langdurig als nodig. Waar dat passend is, verbinden we professionele ondersteuning met het sociale netwerk en de sociale basis, zonder dit als voorwaarde voor maatwerk te zien.

Strategisch doel • Maatwerk en specialistische ondersteuning worden ingezet wanneer dat nodig is. Brede vraagverheldering, preventie, lichte ondersteuning en passende collectieve alternatieven kunnen, waar mogelijk, voorkomen waar mogelijk dat zwaardere of langduriger ondersteuning nodig is; • Ondersteuning wordt tijdig geëvalueerd, blijft alleen ingezet zolang die passend en effectief is en wordt waar mogelijk actief afgebouwd of beëindigd; • Er blijft voldoende en passend aanbod beschikbaar voor kwetsbare inwoners en gezinnen met complexe problematiek; • We ontwikkelen passende, collectieve en doelmatige alternatieven voor bestaande zware of langdurige ondersteuning; • Voor Wmo versterken we reablement, eigen regie, behoud of herstel van vaardigheden en ondersteuning dichtbij; • Voor Jeugd versterken we de pedagogische basis, normaliseren we waar mogelijk, kijken we naar het gezinssysteem en verbeteren we toegang en verwijzing; • Contractmanagement, accounthouderschap, kwaliteit, rechtmatigheid en lokale regie op regionaal en extern uitgevoerde ondersteuning worden versterkt.

Effectindicatoren • Aantal en aandeel jeugdigen met jeugdhulp en inwoners met een Wmo-maatwerkarrangement; • Instroom, doorstroom, uitstroom en afschaling binnen Jeugd en Wmo; • Gemiddelde wachttijd, trajectduur, verlengingen, her- instroom en stapeling van voorzieningen; • Kosten per cliënt en per traject en ontwikkeling van de duurste en meest complexe casuïstiek; • Aandeel trajecten dat tijdig is geëvalueerd en aantoonbaar bijdraagt aan afgesproken resultaten; • Aantal en bereik van collectieve, vrij toegankelijke of doelmatige alternatieven; • Ontwikkeling van jeugdbeschermingsmaatregelen, uithuisplaatsingen en gesloten plaatsingen; • Realisatie ten opzichte van begroting en prognose. Nieuwe ontwikkelingen Jeugd De om- en afbouw van JeugdzorgPlus, gerealiseerd in 2030, vraagt om doorontwikkeling van veilige en passende specialistische alternatieven en om een zorgvuldig vervolgperspectief in individuele casuïstiek. Moerdijk zet in op het voorkomen van uithuisplaatsingen als dat veilig en verantwoord kan. Daarbij kijken we naar het hele gezinssysteem en betrekken we, waar passend en verantwoord, het sociale netwerk en de sociale basis. We ontwikkelen ambulante, gezinsgerichte en waar passend collectieve alternatieven, zo thuisnabij mogelijk en in samenhang met onder meer onderwijs.

De afbouw van JeugdzorgPlus en andere zware vormen van ondersteuning kan alleen verantwoord als er tegelijk voldoende veilige en passende alternatieven worden opgebouwd. Het gaat daarbij om een samenhang van preventie, ambulante en gezinsgerichte ondersteuning en specialistische alternatieven. Landelijke ontwikkelingen, waaronder de reikwijdte van de Jeugdwet en de ontwikkelingen binnen het programma Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming, vertalen we naar lokale en regionale beleidskeuzes. Het Rekenkameronderzoek Jeugd onderstreept het belang van scherpere sturing op instroom, doorstroom, uitstroom, wachttijden, kostenontwikkeling, resultaten, data en monitoring. Daarom volgen we de ontwikkeling van maatwerk systematisch en analyseren we periodiek de duurste en meest complexe casuïstiek. We verduidelijken de profielen en verantwoordelijkheden van jeugdprofessionals en versterken de afspraken met verwijzers en zorgaanbieders. Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben 65 Gemeente Moerdijk Om beter grip te krijgen op de voortgang van jeugdcasuïstiek willen we de uitvoering versterken met een procesregisseur en procesondersteuner jeugd. De procesregisseur ondersteunt de regie op complexe casuïstiek en bewaakt voortgang en doorlooptijden. De procesondersteuner zorgt voor procesbewaking, overzicht en tijdige opvolging van acties.

Zo willen we stagnatie eerder signaleren en casussen, waar mogelijk en verantwoord, sneller afschalen of afronden. Verordening Jeugdhulp en verwijzers In 2027 stellen we een nieuwe Verordening Jeugdhulp vast. Daarin verduidelijken we, binnen de wettelijke kaders, de reikwijdte van de Jeugdwet, de rol en verantwoordelijkheid van ouders, de toegang en de criteria voor individuele voorzieningen. Met verwijzers werken we concrete afspraken uit over inhoudelijke verantwoordelijkheid, passende inzet, evaluatie en budgetbewust verwijzen. Daarbij onderzoeken we binnen welke juridische, contractuele en uitvoerbare kaders financiële verantwoordelijkheid verder kan worden vormgegeven. Wmo Binnen de Wmo versterken we reablement, eigen regie en het behoud of herstel van vaardigheden. Niet de voorziening, maar het dagelijks functioneren en wat een inwoner kan behouden of opnieuw kan leren, staan centraal. We actualiseren beleid en beleidsregels en verbinden de Wmo aan ouderenbeleid, wonen, mantelzorg, eenzaamheid, publieke gezondheid en de brede inwonersroute. Contractering, kwaliteit en rechtmatigheid Een groot deel van de ondersteuning wordt regionaal of via partners uitgevoerd. Regionaal waar het moet en lokaal waar het kan, maar altijd met duidelijke lokale regie.

We versterken het lokale contractmanagement en accounthouderschap en zorgen voor tijdige en eenduidige signalering richting regionale contractmanagementstructuren. Contracten en opdrachten koppelen we aan resultaten, kwaliteit, rechtmatigheid, gebruik, op- en afschaling en kosten. Misbruik, fraude en oneigenlijk gebruik worden voorkomen we en pakken we aan als dat nodig is. Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben 66 Gemeente Moerdijk Randvoorwaarden • Goede verbinding met huisartsen, gecertificeerde instellingen, specialistische zorg, onderwijs en lokale voorzieningen; • Een voldoende dekkend en passend zorg- en ondersteuningslandschap, waarin preventieve, vrij toegankelijke, ambulante en specialistische ondersteuning samen beschikbaar zijn; • Voldoende kennis en expertise bij professionals in de toegang en het Stevig Lokaal Team; • Doorontwikkeling van contractmanagement, procesregie en kwaliteitssturing; • Tijdige beschikbaarheid van passende ondersteuning; • Betrouwbare gegevens over verwijzingen, gebruik, trajectduur, stapeling, resultaten en kosten; • Heldere afspraken met regionale samenwerkingsverbanden, aanbieders en uitvoeringspartners; • Samenhangend aanbod met aandacht voor bestaanszekerheid, veiligheid, wonen, onderwijs en ondersteuning van het gezinssysteem.

Risico’s • De uitgaven blijven stijgen ondanks preventie, betere toegang en maatregelen voor doelmatigheid; • Personeelstekorten en beperkte beschikbaarheid van passende zorg leiden tot wachttijden, escalatie of dure noodoplossingen; • Onvoldoende zicht op verwijzingen, trajectduur, stapeling en resultaten belemmert tijdige bijsturing; • De afbouw van voorzieningen loopt sneller dan de opbouw van veilige en passende alternatieven; • Regionale keuzes en contracten sluiten onvoldoende aan op de lokale doelen en financiële opgave van Moerdijk. Prestaties 2027 2028 2029 2030 • We ontwikkelen alternatief aanbod voor wanneer sprake is van een wachttijd of wachtlijst. • We ontwikkelen reablement binnen Wmo verder en borgen dit in toegang en uitvoering. • We verduidelijken en implementeren profielen van jeugdprofessionals. • We analyseren periodiek de tien duurste en meest complexe jeugdcasussen en vertalen uitkomsten naar maatregelen. • We ontwikkelen passende collectieve en doelmatige alternatieven voor bestaande zware of langdurige ondersteuning. • We stellen in 2027 de nieuwe verordening Jeugdhulp vast en implementeren deze, inclusief duidelijkheid over ouderlijke verantwoordelijkheid binnen wettelijke kaders. • We versterken afspraken met verwijzers en aanbieders over resultaat, evaluatie, trajectduur, op- en afschaling.

• We monitoren instroom, doorstroom, uitstroom, wachttijden, stapeling, trajectduur en kosten. • We versterken procesregie en procesondersteuning Jeugd en bewaken daarmee actief voortgang, doorlooptijden, afschaling en afronding van casuïstiek. • We werken met verwijzers concrete afspraken uit over inhoudelijke verantwoordelijkheid, passende inzet, evaluatie en budgetbewust verwijzen en onderzoeken binnen welke kaders financiële verantwoordelijkheid verder kan worden vormgegeven. Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben 67 Gemeente Moerdijk Overkoepelend: Opgavegericht, datagedreven en gezamenlijk sturen Ambitie Moerdijk stuurt op maatschappelijke opgaven, niet op losse dossiers of alleen op budgetten. We verbinden maatschappelijke doelen, prestaties, uitvoering, ervaringen van inwoners, kwaliteit, rechtmatigheid, financiën en verantwoording in één vaste sturingslijn. Daardoor kunnen management, college en raad volgen of de beweging ‘naar voren’ echt plaatsvindt, wat die oplevert en waar bijsturing nodig is. Dit vraagt nog om scherpere afspraken, voldoende capaciteit en een uitwerking van de kaders.

Effectindicatoren • Ontwikkeling van de totale zorg- en ondersteuningskosten ten opzichte van begroting en prijsindexatie; • Instroom, doorstroom, uitstroom en afschaling binnen Jeugd en Wmo; • Wachttijd en doorlooptijd van de inwonersroute, Jeugd en Wmo; • Trajectduur, verlengingen, herinstroom en stapeling van ondersteuning; • Bereik en gebruik van preventief en vrij toegankelijk aanbod, aangevuld met relevante uitkomsten uit de monitor sociale basis; • Kwaliteit, rechtmatigheid, ervaringen van inwoners en cliënten en resultaten van aanbieders en partners; • Voortgang van de financiële taakstelling en afwijkingen tussen begroting, prognose en realisatie. Prestaties 2027 2028 2029 2030 • We ontwikkelen en implementeren een dashboard sociaal domein dat inhoud, uitvoering, kwaliteit en financiën verbindt. • We voeren een vaste sturingscyclus in die dashboard, monitoring en P&C met elkaar verbindt. • We rapporteren periodiek over inhoudelijke resultaten, uitvoering, kwaliteit, rechtmatigheid en kosten. • We benutten ervaringen van inwoners, adviesraad, professionals en partners bij monitoring en bijstelling. • We maken zichtbaar wat lokaal, regionaal en via partners wordt uitgevoerd, wie eigenaar is en welke financiële effecten optreden.

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben 68 Gemeente Moerdijk bedragen x € 1.000 Lasten: € 70.988 Lasten en baten 2027 Baten: € 19.870 10.000 20.000 30.000 40.000 50.000 60.000 70.000 4. Onderwijs 5. Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal domein 7. Volksgezondheid en milieu -20.000 -18.000 -16.000 -14.000 -12.000 -10.000 -8.000 -6.000 -4.000 -2.000 4. Onderwijs 5. Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal domein 7. Volksgezondheid en milieu Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben 69 Gemeente Moerdijk 70 Overzicht taakvelden Begroting 2026 | Begroting 2027 | Meerjarenbegroting Onderdeel (bedragen x €1.000) | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo 2026 | 2026 | 2026 | 2027 | 2027 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 4. Onderwijs | 3.587 | -1.245 | 2.342 | 3.519 | -1.117 | 2.402 | 2.402 | 2.402 | 2.402 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 3.587 | -1.245 | 2.342 | 3.519 | -1.117 | 2.402 | 2.402 | 2.402 | 2.402 5. Sport, cultuur en recreatie | 2.962 | -281 | 2.681 | 3.091 | -215 | 2.877 | 2.872 | 2.872 | 2.872 5.1 Sportbeleid en activering | 1.051 | -221 | 830 | 1.079 | -192 | 888 | 888 | 888 | 888 5.3 Cultuurpresentatie, prod., particip. | 721 | -23 | 698 | 744 | -23 | 721 | 716 | 716 | 716 5.6 Media | 1.190 | -37 | 1.153 | 1.268 | 0 | 1.268 | 1.268 | 1.268 | 1.268 6.

Sociaal domein | 60.729 | -17.008 | 43.721 | 61.906 | -18.346 | 43.559 | 42.661 | 42.820 | 42.749 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | 9.313 | -5.987 | 3.326 | 8.762 | -5.742 | 3.020 | 2.594 | 2.600 | 2.606 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo | 593 | 0 | 593 | 612 | 0 | 612 | 611 | 611 | 611 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen jeugd | 2.501 | 0 | 2.501 | 2.372 | 0 | 2.372 | 2.372 | 2.372 | 2.372 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | 869 | 0 | 869 | 724 | 0 | 724 | 724 | 724 | 724 integraal 6.3 Inkomensregelingen | 16.378 | -10.720 | 5.658 | 17.639 | -12.277 | 5.362 | 5.231 | 5.231 | 5.231 6.4 WSW en beschut werk | 3.164 | 0 | 3.164 | 2.948 | 0 | 2.948 | 2.843 | 2.783 | 2.692 6.5 Arbeidsparticipatie | 775 | 0 | 775 | 879 | 0 | 879 | 836 | 849 | 862 6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo) | 2.346 | -17 | 2.329 | 2.394 | -18 | 2.377 | 2.356 | 2.356 | 2.356 6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo) | 4.970 | -283 | 4.687 | 5.039 | -310 | 4.729 | 4.809 | 4.909 | 4.909 6.712 Begeleiding (Wmo) | 3.959 | 0 | 3.959 | 4.164 | 0 | 4.164 | 4.241 | 4.341 | 4.341 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal | 2.322 | 0 | 2.322 | 2.521 | 0 | 2.521 | 2.521 | 2.521 | 2.521 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal | 6.949 | 0 | 6.949 | 7.324 | 0 | 7.324 | 6.906 | 6.906 | 6.906 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk | 751 | 0 | 751 | 786 | 0 | 786 | 786 | 786 | 786 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal | 11 | 0

| 11 | 11 | 0 | 11 | 11 | 11 | 11 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal | 4.421 | 0 | 4.421 | 4.476 | 0 | 4.476 | 4.476 | 4.476 | 4.476 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk | 11 | 0 | 11 | 11 | 0 | 11 | 11 | 11 | 11 6.791 PGB Wmo | 221 | 0 | 221 | 243 | 0 | 243 | 243 | 243 | 243 6.792 PGB jeugd | 200 | 0 | 200 | 200 | 0 | 200 | 200 | 200 | 200 6.811 Beschermd wonen (Wmo) | -730 | 0 | -730 | -686 | 0 | -686 | -590 | -590 | -590 6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang | 52 | 0 | 52 | 52 | 0 | 52 | 52 | 52 | 52 (Wmo) 6.821 Jeugdbescherming | 766 | 0 | 766 | 766 | 0 | 766 | 766 | 766 | 766 6.822 Jeugdreclassering | 78 | 0 | 78 | 78 | 0 | 78 | 78 | 78 | 78 6.91 Coördinatie en beleid Wmo | 179 | 0 | 179 | 180 | 0 | 180 | 176 | 176 | 176 6.92 Coördinatie en beleid jeugd | 629 | 0 | 629 | 410 | 0 | 410 | 410 | 410 | 410 7.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://moerdijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/d7fad974-4449-4d33-9a31-baacfa73f64d?agendaItemId=11c37c25-9145-49a2-aac2-698a4bb8e429