Meerjarenbegroting 2025-2028

Randvoorwaarden

We constateren dat we voor het realiseren van onze doelstellingen steeds meer afhankelijk zijn van wisselende netwerken. Dit vraagt professionaliteit van bestuur en ambtelijke organisatie ten aanzien van samenwerken, flexibiliteit en schakelkracht om kansen te zien én te benutten. Gezien onze tweebenige oriëntatie ten aanzien van de stedelijke regio’s is goede en strategische inzet en afstemming van de inzet van beschikbare capaciteit van groot belang.

Risico’s

In regionale samenwerking zijn we altijd afhankelijk van anderen. Of we onze doelstellingen bereiken is afhankelijk van de mate waarin we andere gemeenten kunnen overtuigen van onze standpunten.

Prestaties • Geactualiseerde procesbeschrijvingen voor de routing van de P&C-­ documenten van de verbonden partijen • Tot stand gebrachte samenwerkingsafspraken rond de SRBT/Baronie en SRWBW • Implementatie van de nieuwe Nota Verbonden Partijen • 4-tal projecten vanuit de regionale samenwerking informatievoorziening (zie thema informatisering)

2025 2026 2027 2028

79

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Gemeente Moerdijk

Thema Participatie Ambitie

Op basis van de ervaringen met gebiedsgericht werken, participatie en de aanbevelingen van de Quick Scan Lokale Democratie is in 2023 het Actieplan ‘Samenwerken en participatie in Moerdijk’ vastgesteld; dit document vormt de basis voor de verdere doorontwikkeling van participatie en gebiedsgericht werken in Moerdijk. De Omgevingswet is de katalysator voor deze ontwikkeling. Participatie is een verplichting binnen deze nieuwe wet. Dit geldt ook voor de Wet versterking participatie op decentraal niveau. Het Stappenplan Participatie zetten we actief in als behulpzaam instrument om passende vormen van participatie per opgave te bepalen.

Strategisch doel

• Participatie is verankerd in de werkwijze van de gemeente door het uitvoeren van het ‘Actieplan samenwerken en participatie’. • We werken gebiedsgericht samen aan vragen en opgaven. We kennen de gebieden, de netwerken daar en de behoeften van onze inwoners. • Participatie en samenwerking leidt tot democratische legitimering, draagvlak en uiteindelijk een prettige en fijne woon- en leefomgeving voor de inwoners van Moerdijk.

Indicatoren

• Meten en monitoren van de gemeentelijke score op gebied van samenwerken vanuit de burgerpeiling en www.waarstaatjegemeente.nl. • Waardering alle inspanningen van de gemeente • Waardering samenwerking met de inwoners. • Tevredenheid over participatietrajecten (nog te ontwikkelen onderdeel van het actieplan samenwerken en participatie) • Kwalitatief oordeel over het functioneren van de gebiedstafels door de tafels zelf en de gemeente (in 2022 is 0-meting gedaan middels een evaluatie en in 2025 volgt weer evaluatie).

Nieuwe ontwikkelingen

De Wet versterking participatie op decentraal niveau gaat in per 1 januari 2025. De wet schrijft voor dat alle gemeenten voor 1 januari 2027 over een participatieverordening moeten beschikken.

Eind 2024 zijn nieuwe afspraken gemaakt met de gebiedstafels over het samenwerken met de gemeente. De besturen van de gebiedstafels gaan in de samenwerking met de stads- en dorpstafel een faciliterende rol op het gebied van participatie vervullen. In 2025 werken we dit in gezamenlijkheid verder uit. Om de ambities op het gebied van samenwerken, participatie en gebiedsgericht werken uit het bestuursakkoord de laatste twee jaar van de bestuursperiode verder te brengen, is in de begroting een incidentele investering opgenomen om met name de strategische denkkracht aan te kunnen trekken die nodig is om gebiedsgericht werken verder te ontwikkelen, zowel intern als extern, en om een duidelijke koers voor de toekomst te bepalen. Stevig relatiebeheer met de besturen is nodig, intern vraagt gebiedsgericht werken nog nadere uitwerking en onderlinge samenwerking. Binnen het sociaal domein is steeds meer een beweging om hulp en ondersteuning dicht bij de mensen in de wijk te brengen. Ook dat vraagt stevige visievorming. In 2024 hebben we het gebruik van het initiatievenloket geëvalueerd. In 2025 zullen de geformuleerde verbeteringen concretiseren en oppakken.

Randvoorwaarden

Als het over samenwerken en participatie gaat is het belangrijk dit te blijven vernieuwen en door te ontwikkelen in samenwerking met onze inwoners en onze maatschappelijke partners. Dit betekent dat we als gemeente de samenleving willen uitnodigen/uitdagen, ondersteunen en faciliteren om samen rond de tafel te komen. Hierbij gaan we op zoek naar middelen en instrumenten die aansluiten bij de leefwereld van onze inwoners en maatschappelijke partners. Ook willen we op het gebied van communicatie zorgen dat we de taal van onze inwoners spreken om mogelijke drempels voor samenwerken en participatie zo laag mogelijk te houden. We vinden het belangrijk dat iedereen mee kan doen.

80

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Samenwerken en participatie gaat ook over het teruggeven van invloed en het initiatief bij de inwoner laten. Hiertoe moet de organisatie daadwerkelijk bereid zijn. Ook als na een mooi participatieproces de inhoud die op tafel ligt mogelijk anders is dan verwacht. Ten slotte is voor een goede samenwerking en participatie randvoorwaardelijk dat de gemeente helder, duidelijk, open, transparant en betrouwbaar is.

Gemeente Moerdijk

Risico’s

• Samenwerken en participatie gaat over mensen en relaties. Inwoners hebben behoefte aan een vast aanspreekpunt per gebied, daarom zijn voor het gebiedsgericht werken personele wisselingen bij de gebiedscoördinatoren een risico. • Een ander risico is verhouding tussen de professionals van de gemeente en de betrokken vrijwilligers die namens inwoners aan tafel zitten. Rollen moeten duidelijk zijn, als ook de veiligheid voor het geven en ontvangen van feedback.

Prestaties • Samen met de griffie starten we dit jaar in lijn met onze wettelijke taak het proces op om te komen tot een participatieverordening. • Uitwerking van de hernieuwde afspraken met de stads- dorps- en gebiedstafels in een concreet plan van aanpak. • Om te voorzien in verbinding en samenwerking worden de besturen van de gebiedstafels minimaal 2x uitgenodigd voor overleg/informeel samen zijn.

2025 2026 2027 2028

81

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Gemeente Moerdijk

Thema Informatisering Ambitie

Om onze inhoudelijke doelen te kunnen blijven bereiken is investeren in digitalisering en informatisering belangrijker dan ooit. We blijven ons hierbij inzetten voor digitale toegankelijkheid, begrijpelijkheid en gebruiksvriendelijkheid. Op deze manier dragen we bij aan een inclusieve digitale samenleving. Belangrijke keuzes vragen om meer inzicht. Door het op orde houden van de informatiehuishouding en de juiste inzet van data kunnen we maatschappelijke vraagstukken beter oplossen en onze dienstverlening verbeteren. De gemeente Moerdijk wil een toekomstbestendige organisatie zijn op het gebied van informatisering en automatisering

meldingsbereidheid van zaken welke kunnen leiden tot informatiebeveiligingsincidenten zoals spam/phishing berichten. • Door het samenwerken op informatievoorziening kunnen we sneller handelen op nieuwe ontwikkelingen, verminderen we de kwetsbaarheid door delen van kennis en middelen, minder meerkosten door gezamenlijke advisering en uitvoering van projecten. • Door het aanbieden van applicaties worden als Software as a Service (SaaS) voor 2026, is hierdoor geen eigen onderliggende infrastructuur meer nodig • Het aantal processen waarvoor dashboards/ indicatoren beschikbaar zijn, zal als gevolg van het programma datagedreven werken toenemen.

Strategisch doel

Nieuwe ontwikkelingen

• We werken toe naar een goed (digitaal) informatiebeheer. • We zetten in op het verbeteren van de regionale samenwerking op het gebied van automatisering met ICTWBW en informatisering met de gemeenten Tholen, Roosendaal, Etten-Leur en het Werkplein. • We gaan het datagedreven werken verder professionaliseren en o.a. meer inzetten op datagovernance, infrastructuur en kwaliteit. • We (her)gebruiken data voor bestuurlijke en beleidsmatige keuzes zodat er efficiënter en effectiever gewerkt kan worden. • Door middel van risicoafweging vergroten we de digitale weerbaarheid, hierbij zoeken we steeds de balans tussen informatieveiligheid en privacy enerzijds en het doel van ons handelen anderzijds. • We werken toe naar digitale toegankelijkheid van de gemeentelijke websites en mobiele apps.

Indicatoren

• Door het vergroten van de digitale weerbaarheid streven we naar een afname van het aantal datalekken en informatiebeveiligingsincidenten. • Door het vergroten van het informatiebeveiligingsbewustzijn onder de medewerkers vergroten we de

We zien meer en meer dat ontwikkelingen met elkaar te maken hebben en aan elkaar gerelateerd zijn. Ontwikkelingen (wettelijke eisen en lokale ambities) op het gebied van digitalisering en dienstverlening staan niet los van elkaar. Dit vraagt om goede afstemming, focus en prioritering. Om de ambitie van de gemeente te realiseren en invulling te geven aan de strategische doelen gaan we vanaf 2025 werken we vanuit een projectenportfolio. Het projecten portfolio is opgebouwd rondom de volgende thema's: • Informatiebeveiliging, gegevensbescherming en privacy; • Data gedreven werken • Informatie- en archiefbeheer • Digitale dienstverlening • Data-integratie, standaarden en opendata • Regionale samenwerking; Per thema geven we een korte toelichting op de belangrijkste ontwikkelingen voor 2025 en 2026. Het projectenportfolio stellen we samen in samenspraak met de vakafdelingen. Op deze manier dragen we optimaal bij aan de opgaven en dienstverleningsdoelstellingen van de gemeente.

82

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Informatiebeveiliging, gegevensbescherming en privacy Cyberbeveiligingswet Om de digitale weerbaarheid van organisaties in de Europese Unie te Versterken heeft de Europese Unie eind 2022 de Network and Information Security Directive (NIS2-richtlijn) aangenomen als opvolger van NIS1. Deze richtlijn focust zich op risico’s die een bedreiging kunnen zijn voor netwerken informatiesystemen die worden gebruikt voor het leveren van diensten. In Nederland wordt de NIS2-richtlijn geïmplementeerd in de vorm van de Cyberbeveiligingswet. De Rijksoverheid werkt sinds 2023 aan deze wet en zal in 2025 van kracht worden. Hiermee wordt de huidige Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen (Wbni) vervangen. En zal de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) zal worden aangepast naar de BIO2 of BIO2.0. Data gedreven werken Algemeen Het programma datagedreven werken blijft doorlopen maar is ook toe aan een nieuwe fase van volwassenwording. Thema's als datagovernance, infrastructuur en kwaliteit behoeven meer aandacht en een concreet plan tot vastlegging en borging. Algoritmeregister In het verlengde van datagedreven werken liggen ook algoritmes. Een algoritme is een set van regels en instructies die een computer geautomatiseerd volgt bij het maken van berekeningen om een probleem op te lossen of een vraag te beantwoorden (bron: algemene rekenkamer).

Het algoritmeregister wil de gebruikte impactvolle algoritmes zichtbaar en controleerbaar maken. Als gemeente Moerdijk gaan we hier uiteraard ook op aansluiten en algoritmes, die bijvoorbeeld in softwarepakketten zijn opgenomen transparant maken voor onze inwoners. Informatie- en archiefbeheer We willen informatie duurzaam digitaal toegankelijk maken. Dit betekent dat het vindbaar, beschikbaar, leesbaar, interpreteerbaar en betrouwbaar moet zijn voor de mensen die er recht op hebben. In het ‘Verbeterplan informatie- en archiefbeheer 20232026’ geven we aan hoe we dit willen realiseren en borgen binnen de organisatie. Een hoog kwaliteitsniveau van onze informatie is belangrijk.

Gemeente Moerdijk

Hoe we de kwaliteit van onze informatie blijven borgen beschrijven we in het verbeterplan. Ook geeft het plan inzicht en prioriteit in opgaven, wetten en ontwikkelingen zodat we weten hoe we hiermee om moeten gaan en hierop tijdig kunnen anticiperen. Daarnaast vormt het verbeterplan de basis voor de verplichte archiefinspectie. Het West-Brabants Archief heeft op basis van de tweejaarlijkse inspectie aanbevelingen gedaan die we hebben verwerkt in het verbeterplan. Zo leggen we verantwoording af aan de gemeenteraad en informeren we het Interbestuurlijk Toezicht van de provincie Noord-Brabant over de voortgang van ons informatie- en archiefbeheer.

Regionale samenwerking Samenwerking op de Informatievoorziening De deelnemers van het samenwerkingsverband ICT WBW hebben besloten om intensiever te gaan samenwerken op het gebied van informatievoorziening om beschikbare kennis en middelen efficiënter in te kunnen zetten. Het doel is om te komen tot een toekomstbestendige regionale samenwerking op het gebied van informatiemanagement en automatisering, beleidsmatig uitgevoerd door regionale functies op het gebied van strategisch informatiemanagement, architectuur, informatiebeveiliging, functioneel beheer etc. In de periode 2024/2025 zijn we dan ook samen stappen aan het zetten om met meer wendbaarheid, capaciteit en kennis te komen tot een toekomstbestendige dienstverlening op informatievoorziening.

Moderne werkplek We werken toe naar een gestandaardiseerde (mobiele) werkplek die het voor onze medewerkers mogelijk maakt om tijd- en locatieonafhankelijk (samen) te werken, volgens de veiligheidsnormen die we binnen onze gemeente stellen.

Randvoorwaarden

• Bij een Digitale Overheid hoort een organisatie waarin digitale vaardigheden en digitale weerbaarheid onderdeel zijn van ieders takenpakket

83

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

• Commitment van de organisatie om voldoende capaciteit beschikbaar te hebben om met nieuwe ontwikkelingen en kansen (o.a. op gebied van data gedreven werken) aan de slag te gaan • Prioritering van projecten moet aansluiten bij capaciteit, motivatie en gelegenheid van de organisatie en de medewerkers. • Het ht vergroten van de digitale weerbaarheid vraagt om aandacht en eigenaarschap voor informatiebeveiliging bij informatie- en proceseigenaren binnen de organisatie.

Risico’s

Gemeente Moerdijk

• De komst van de cyberbeveiligingswet zal resulteren in een intensivering van werkzaamheden en verdere verantwoording. Hiernaast blijft de dreiging van cybercriminaliteit onverminderd aanwezig. Deze ontwikkelingen zullen resulteren in een verdere uitbereiding van het takenpakket van de CISO. • Technische beperking in de transitie naar de Cloud werkplek (ofwel ‘Moderne werkplek’) • Nieuwe manier van werken vraagt wat van de veranderbereidheid van onze medewerkers en nadrukkelijk sturen hierop door het management.

• De waan van de dag vraagt zoveel tijd, dat dit ten koste gaat van de tijd die nodig is om goed voor te bereiden op steeds meer digitalisering en het beheer en kennis wat daarbij komt kijken.

Prestaties • Uitvoeren plan informatiebeveiliging rondom de wetgeving NIS2 • Om het aantal datalekken en informatiebeveiligingsincidenten omlaag te krijgen zal er inzicht (een 0-meting) gecreëerd moeten worden, de aanbesteding van de nieuwe regionale Monitoring & Response partij is hierin ondersteunend • Herijken van de prioriteiten van het programma data gedreven werken. • Uitvoeren van het bestaande programma data gedreven werken • Uitvoeren van het 'Verbeterplan informatie- en archiefbeheer 20232026' • Uitvoeren maatregelen ter verbetering van de digitale toegankelijkheid • Uitvoeren toegankelijkheidsonderzoeken en opstellen toegankelijkheidsverklaringen • Oplevering nieuwe website • Geactualiseerd social mediabeleid • Opleveren van een regionaal informatiebeleidsplan en een regionaal informatiebeveiligingsbeleid • Concretiseren van de samenwerking waar dit al kan. Leren en ontdekken binnen de regionale i-samenwerking burgerzaken • Plan van aanpak uniforme inrichting en gebruik MS 365 • Opstellen plan van aanpak van de toekomstige moderne werkplek

2025 2026 2027 2028

84

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Gemeente Moerdijk

Thema Toekomstbestendige organisatie Ambitie

Om onze ambities te bereiken is een goed draaiende ambtelijke organisatie nodig. De ontwikkelingen in de samenleving gaan snel en er is krapte op de arbeidsmarkt. Daarom moeten wij, misschien nog wel meer dan ooit, blijven investeren in goede medewerkers en hun ontwikkeling. We zijn als Moerdijk een interessante werkgever. En dat willen we graag blijven. De komende jaren blijven we werken aan het versterken van de samenwerking tussen bestuur en ambtelijke organisatie. We contracteren in de vorm van duidelijke en realistische werkafspraken, waarbij we continu aandacht hebben voor evenwicht in bestuurlijke ambities en ambtelijke draagkracht. We werken aan een toekomstbestendige moderne organisatie, waar nieuwe en bestaande talenten de kans krijgen om aan de opgaven van Moerdijk te werken. Dat vraagt wendbaarheid en flexibiliteit, ondernemend werknemerschap, voortdurend ontwikkelen, financieel bewust zijn en integer handelen. De gemeente Moerdijk is financieel gezond. Ons financiële beleid is erop gericht om Moerdijk ook voor de toekomst financieel gezond te houden.

Strategisch doel

• Onze gemeentelijke organisatie is een flexibele organisatie die adequaat anticipeert op ontwikkelingen en reageert op initiatieven en regie vanuit de samenleving.

Indicatoren

• Oordeel provincie in het kader van interbestuurlijk toezicht • Verklaring accountant over de getrouwheid • Afgeven rechtmatigheidsverklaring door college • De mate waarin we zelf, dus zonder inzet van W&S bureaus, vacatures kunnen invullen en de doorlooptijd daarvan geven zicht op hoe we als werkgever op de arbeidsmarkt presteren. • Personeelsverloop + doorstroomcijfers geven een indicatie in hoeverre we in staat zijn talent aan ons

te blijven binden. • Ziekteverzuim - Verlaging ziekteverzuimpercentage; waarbij het streven is te komen onder de 6%. - Verzuimfrequentie van 1 of lager.

Nieuwe ontwikkelingen

Gemeentefonds Gemeenten zijn in grote mate afhankelijk van de inkomsten van het Rijk. De belangrijkste inkomstenstroom is de algemene uitkering. Voor de gemeente Moerdijk gaat het hierbij om ca. € 75 miljoen. Voor 2026 en verder heerst veel onzekerheid over de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Onder andere een gewijzigde (landelijke) systematiek waarmee de algemene uitkering wordt geïndexeerd voor loon-, prijs- en volumeontwikkelingen en grote onzekerheid over de opschalingskorting (die tot en met 2025 was geschrapt, maar voor de jaren vanaf 2026 nog was gehandhaafd), leidde tot een forse daling van het gemeentefonds vanaf 2026. Als gevolg hiervan was berekend dat gemeenten hierdoor gezamenlijk geconfronteerd werden met een korting op het budget uit het gemeentefonds van ongeveer € 3 miljard in 2026 (ook wel het ‘’ravijnjaar’’ genoemd), wat in de jaren daarna met ca. € 0,7 miljard per jaar toenam. Dit had tot gevolg dat begrotingen van gemeenten onder druk zijn komen te staan. Voor de gemeente Moerdijk ging het om een bedrag van ca. € 5,5 miljoen in 2026 dat opliep tot een bedrag van € 9,5 miljoen in 2029. Inmiddels is er vanuit het Rijk wat meer duidelijkheid en middelen beschikbaar gekomen. Zoals in de Voorjaarsnota 2024 al was aangekondigd is o.a. de opschalingskorting geschrapt en is besloten om de nieuwe financieringssystematiek al vanaf 2024 in te voeren.

In de nieuwe systematiek wordt het gemeentefonds geïndexeerd op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product. Gemeenten worden gecompenseerd voor de effecten hiervan. Dit met uitzondering van 2025, waarin het gemeentefonds landelijk eenmalig € 675 miljoen lager is vastgesteld.

85

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

De in de Voorjaarsnota 2024 aangekondigde maatregelen zijn financieel verwerkt in de meicirculaire 2024. Conform het vastgestelde uitgangspunt in de Kadernota 2025-2028 (raadsvergadering 27 juni 2024), zijn in deze begroting 2025-2028 de opbrengsten uit het gemeentefonds gebaseerd op deze meicirculaire. Zoals reeds tekstueel was toegelicht in de Kadernota 2025-2028 heeft vooral het schrappen van de opschalingskorting vanaf 2026 een voordelig effect van ca. € 1,3 miljoen. Desondanks is het landelijke financiële probleem van gemeenten nog niet opgelost. Ook na het uitkomen van de Voorjaarsnota 2024 en de presentatie van het Hoofdlijnenakkoord zijn er landelijk nog onzekerheden m.b.t. het gemeentefonds. Zoals in het begrotingsadvies van de VNG is verwoord: ‘’We moeten vaststellen dat taken, middelen en ambities vanaf 2026 uit balans zijn gebracht door eerdere besluiten.’’ ‘’ Om taken en middelen vanaf 2026 weer in balans te brengen, is er nog veel werk te verzetten. In het hoofdlijnenakkoord van het nieuwe kabinet zijn stappen in het herstellen van deze balans nog niet zichtbaar. Zoals in het akkoord te lezen is, zal het nieuwe kabinet met ons in gesprek moeten treden voor verdere uitwerking van het akkoord.

Tot die tijd blijft de financiële toekomst voor gemeenten ongewis.’’ Ook de motie ‘’Wend het ravijn af: compensatie voor 2026 en 2027’’ die tijdens de Algemene Ledenvergadering (ALV) van de VNG met 99% is aangenomen, onderstreept het belang dat gemeenten voldoende vergoed worden voor de uitvoering van de taken die zij moeten uitvoeren.

Financieel beeld op de lange termijn Landelijk is het beeld dat veel gemeenten vanaf 2026 (ook wel het ‘’ravijnjaar’’ genoemd) geconfronteerd worden met tekorten als gevolg van de sterke terugval van de belangrijkste inkomstenbron van gemeenten. De forse (landelijke) daling van het gemeentefonds vanaf 2026 en de aanblijvende onzekerheden zijn ook van invloed op de financiële positie van de gemeente Moerdijk. Zoals in de Kadernota 2025-2028 was geschetst wordt in 2025 nog een structureel positief resultaat

Gemeente Moerdijk

verwacht. Vanaf 2026 slaat dat beeld om en worden negatieve resultaten verwacht. Bovenstaande ontwikkelingen leiden op korte termijn nog niet tot zorg maar betekenen wel dat we als college de komende periode doorgaan met het al aangekondigde proces om te onderzoeken hoe de begrotingsruimte voor de komende jaren structureel vergroot kan worden. Niet alleen vanwege de onzekerheden m.b.t. het gemeentefonds, maar vooral ook met het oog op de (middel)lange termijneffecten van een aantal voorziene ontwikkelingen waar op dit moment al aan gewerkt wordt en waarvan duidelijk is dat deze in de toekomst investeringslasten met zich zullen brengen. Het betreft ambities en investeringen die zich pas voordoen na de laatste jaarschijf in de meerjarenbegroting en die na 2028 tot toenemende (kapitaal)lasten zullen leiden. In de aanbiedingsnota bij deze begroting is een zo actueel mogelijk beeld opgenomen van deze investeringen en de potentiële effecten die dit heeft op de financiële positie van de gemeente Moerdijk.

Accountantscontrole Optimaliseren proces Na negen intensieve weken van controle heeft de accountant op 12 juli 2024 het definitieve accountantsverslag 2023 opgeleverd en een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid afgegeven over de jaarrekening 2023. Inmiddels heeft een eerste evaluatiemoment plaatsgevonden over het verloop van het proces met een afvaardiging van de gemeente (organisatie, college, griffie en auditcommissie) en de accountant. Onze focus ligt op het realiseren van een effectief, efficiënt en werkbaar controleproces waarin de rol van zowel de organisatie, het bestuur als de gemeenteraad tot zijn recht komt. Voor de controle over 2024 (zowel de interimcontrole als de jaarrekeningcontrole) leggen wij extra nadruk op een adequate procesbewaking. Daarnaast zal naar verwachting extra inzet vanuit de organisatie nodig zijn om de opgelopen achterstanden op zowel de werkzaamheden voor de interim-controle als de voorbereidende werkzaamheden op de jaarrekeningcontrole, die het gevolg zijn van de controle over 2023, op te kunnen lossen.

86

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Rechtmatigheidsverklaring Vanaf het verantwoordingsjaar 2023 moet het college in de jaarrekening verantwoording afleggen over het rechtmatig handelen aan de gemeenteraad. In de rechtmatigheidsverklaring in de jaarrekening 2023 heeft het college geoordeeld dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten én balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de door de raad gestelde kaders. Dit was een landelijk beeld en had te maken met de recente uitbreiding van de reikwijdte van het begrotingscriterium door de commissie BBV. Deze ontwikkeling heeft ons inziens geleid tot een devaluatie van het begrip ‘rechtmatigheid’. Tijdens het VNG-congres is de motie Heemstede aangenomen waarin aangegeven wordt dat de rechtmatigheidsverklaring het voor gemeenteraden juist transparanter moet maken. Het belangrijkste verschil is dat álle overschrijdingen op niveau van de lasten van raadsprogramma’s moeten worden meegenomen bij het oordeel op de rechtmatigheid. Vervolgens wordt in de toelichting aangegeven welke van

Gemeente Moerdijk

de overschrijdingen volgens afspraken met de raad in de financiële verordening als acceptabel worden aangemerkt. In voorgaande jaren werden de acceptabele overschrijdingen door de accountant niet meegenomen in het oordeel op de (begrotings)rechtmatigheid. Daarnaast moeten ook onderschrijdingen van de lasten en afwijkingen (zowel overschrijdingen als onderschrijdingen) op de baten beoordeeld worden bij het begrotingscriterium. Uitgangspunt is dat deze afwijkingen rechtmatig zijn (op zichzelf niet onrechtmatig), tenzij ze niet tijdig aan de gemeenteraad zijn gemeld. Met het vaststellen van de jaarrekening door de gemeenteraad is aan de voorwaarde van tijdige melding voldaan, op voorwaarde dat dit in de financiële verordening is vastgelegd. Onze financiële verordening, die is opgesteld op basis van de modelverordening van de VNG, bevat zo’n bepaling echter nog niet. In 2025 zullen wij met een voorstel komen om de financiële verordening aan te passen waarbij rekening wordt gehouden met bovenstaande wijzigingen in het begrotingscriterium.

87

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Procesgericht werken In 2023 zijn we organisatiebreed aan de slag gegaan met processen en heeft het verbeteren van processen en het procesgericht werken een plaats gekregen in de concernagenda en in de teamplannen. De eerste stap was het opstellen van een procesarchitectuur, een totaaloverzicht van alle processen binnen onze organisatie. We gebruiken hiervoor de applicatie Blue Dolphin wat ons helpt om inzicht te krijgen in onze processen en de applicaties die we hierbij benutten. De opdracht procesgericht werken bestaat uit 3 sporen. Spoor 1 is gericht op de organisatie van procesgericht werken en het zorgdragen voor een goede verankering hiervan in onze organisatie. Spoor 2 richt zich op leren en ontwikkelen en het zorgdragen voor de juiste kennis en vaardigheden. Een en ander moet landen in een Moerdijks opleidingsprogramma procesgericht werken. Spoor 3 is gericht op de organisatie en het beheer van de optimaliseringsslag ten aanzien van processen, d.w.z. het daadwerkelijk aan de slag gaan met het beschrijven en/of optimaliseren van processen die prioriteit hebben vanwege risico’s, gewijzigde wetgeving, inefficiency e.d. Deze werkwijze is in 2024 ingezet en zal in 2025 zijn vervolg krijgen. Aan de hand deze aanpak kunnen we ervoor zorgen dat procesgericht werken vanaf 2025 e.v. een vanzelfsprekendheid wordt hetgeen de dienstverlening naar onze inwoners ten goede komt.

Implementatie modern personeelsinformatie en salarissysteem Als gevolg van het geldende inkoopbeleid is de aanschaf van een nieuw systeem vereist. Het jaar 2025 staat in het teken van het implementeren van dit nieuwe systeem. Het is regionaal aanbesteed in samenwerking met het Mobiliteitscentrum regio West-Brabant. In 2026 gaat nieuw Personeels- en informatiesysteem live. Strategische personeelsplanning (SPP) – van analyse naar doorvertaling Wij zijn in 2024 gestart met SPP om het volgende te bereiken:

Gemeente Moerdijk

- Een personeelsbestand dat past bij onze opgaven en cultuur - Een goede balans tussen hoeveelheid werk en beschikbaar personeel - Tevreden, gelukkige medewerkers die plezier hebben in het werk - Perspectief bieden aan talent In de eerste helft van 2024 heeft de analysefase op teamniveau plaatsgevonden de inzichten die hieruit uitkomen vormen de basis voor het plan van aanpak voor de periode vanaf 2025. De uitkomsten uit SPP zullen logischerwijs ook input geven voor de lopende projecten zoals arbeidsmarktcommunicatie en duurzame inzetbaarheid.

Doorloop vanuit 2024 • Arbeidsmarktstrategie In 2023 zijn we gestart met de uitrol van de arbeidsmarktstrategie. Krapte op arbeidsmarkt vraagt om optimaal inzetten van beschikbare menskracht. Dit betekent een noodzakelijke doorontwikkeling van beleid op zowel instroom, doorstroom als uitstroom zodat we Moerdijk als aantrekkelijke werkgever onder de aandacht houden waarbij behoud en waardering voor de medewerker centraal staat. In 2025 vindt een doorontwikkeling plaats van het W&S proces en het arbeidsmarktcommunicatiebeleid. • Duurzame inzetbaarheid Gezonde medewerkers vergroten de inzet die wij nodig hebben om de opgaven tot een goed einde te brengen. De komende periode met name de onderwerpen vitaliteit, activiteit gericht werken, duurzame IKB en ziekteverzuim centraal. - Vitaliteit Er is gedurende de afgelopen jaren al veel op het gebied van vitaliteit geïntroduceerd. De eerstvolgende stap is het samenbrengen van de reeds bestaande regelingen en mogelijkheden om zo te komen tot een logische onderlinge verbinding welke aansluit op de koers van Moerdijk. Op basis hiervan zal vervolgens gekomen worden tot een plan van aanpak hoe dit optimaal verder vorm te geven. - Activiteitgericht werken De afgelopen periode is er fasegewijs

88

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

verbouwd. De eerste verdiepingen zijn medio 2024 opgeleverd. De verwachting is dat de verbouwing begin 2025 zal zijn afgerond. Dat maakt dat de focus binnen de visie op werken in 2025 steeds meer naar het activiteitgericht werken verlegd zal worden. In 2025 zal de juiste begeleiding en aansturen van deze manier van werken centraal staan (leiderschap / eigenaarschap / vaardigheden / gedrag / materialen / systemen). Met als doel een verbeterende dienstverlening, tevreden klanten en medewerkers die werken met plezier. Aandacht voor onze medewerkers om zicht te houden hoe hiermee wordt omgegaan wordt is essentieel. - Duurzame IKB Het IKB wordt tot op heden enkel voor de standaarddoelen ingezet. Echter het IKB kan ook gebruikt worden als een instrument om duurzaamheid te bevorderen en daarmee optimaal aansluiten bij de doelstelling van Moerdijk op het gebied van duurzame inzetbaarheid en duurzaamheid. Met een duurzaam IKB creëren we onderscheidende arbeidsvoorwaarden, financieel voordeel voor de medewerker, goed werkgeverschap en pakken we onze maatschappelijk verantwoording. We geven daarmee invulling aan de toekomstbestendige en aantrekkelijke werkgever die we willen zijn. - Ziekteverzuim Verzuim is de tweede helft 2024 speerpunt geweest.

Een concreet plan van aanpak volgt eind 2024 met aandacht voor registratie, data-analyse, goede uitvoering van bestaande verzuimbeleid en optimale rolverdeling en rolbenutting zowel in preventie als bij verzuimbegeleiding. Een uitbreiding van de formatie hiervoor is in deze begroting opgenomen. Ook staat voor 2025 een evaluatie gepland van de Arbodienstverlening en zal een nieuwe aanbesteding hiervoor worden oppakt.

Organisatieontwikkeling in algemene zin De gemeente Moerdijk is een groeigemeente. We hebben een flinke woningbouwopgave maar ook ontwikkelingen rond powerport illustreren de ambitie die we hebben. Om sturing op de opgaven te houden is in 2024 de keuze gemaakt om met een directeur gebiedsontwikkeling te gaan werken.

Gemeente Moerdijk

Met deze keuze is ook de keuze gemaakt om meer opgavegericht te gaan werken en daarmee werken we steeds meer in een matrix, waarbij een directeur verantwoordelijk is voor de opgave en een andere voor het leveren van personeel. Deze manier van werken hebben we aangemerkt als een organische verandering en zullen we in 2025 de aandacht moeten geven die het nodig heeft.

Randvoorwaarden

Het werk verandert door verdergaande digitalisering, samenwerken met inwoners, nieuwe wetgeving en nieuwe aandachtspunten vanuit de samenleving. Het is van belang continu de doorvertaling te blijven maken naar wat dit betekent voor onze organisatie en ons personeel. Onboarding van steeds meer goede mensen van buiten (een gemeentelijke organisatie) vraagt meer tijd en aandacht en in nodig om mensen goed in te kunnen laten voegen in de organisatie en optimaal nieuwe kennis en ervaring te kunnen benutten. De gespannen arbeidsmarkt maakt ook dat we meer moeten investeren in het talent dat we in huis hebben. Dit betekent dat interne mobiliteit, oftewel de doorstroming naar een andere functie binnen de organisatie, belangrijker wordt. Dit vraagt om andere facilitering om tot een succes te leiden.

Risico’s

• De gemeentelijke bezetting staat onder druk door de krapte op de arbeidsmarkt. • Het kost meer tijd en geld om vacatures in te vullen en de juiste mensen te vinden en te houden op de arbeidsmarkt. • Teams die in omvang toenemen en onvoldoende onboarding van nieuwe mensen die soms van buiten gemeentelijke organisaties komen en daarom meer ondersteuning nodig hebben bij het invoegen. • De borging van procesgericht werken is niet meteen na afronding van de opdracht procesgericht werken (eind 2024) gerealiseerd. We blijven daarom in 2025 e.v. inzetten op (verdere) verankering ervan binnen de organisatie.

89

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Prestaties • Een duidelijke beschrijving van het werving en selectieproces waarin o.a. de rol en inzet van recruiter is beschreven. • Een optimale weergave voor managers en medewerkers wat er beschikbaar is m.b.t. duurzame inzetbaarheid. Het oppakken van de stappen die in het plan van aanpak zijn afgestemd. • Het activiteitgericht werken is geïntegreerd, waarbij medewerkers in de mogelijkheid zijn hun wijze van werken optimaal aan te passen op hetgeen waar de activiteit om vraagt. Daarbij is optimaal rekening gehouden met samenwerken, vitaliteit, eigenaarschap, informatieveiligheid en digivaardigheid. • Het nieuwe personeelsinformatie en salarissysteem staat klaar om met ingang van 2026 live te gaan waarbij het bestaande niveau van digitaal werken verder wordt uitgebouwd. • Gedurende de 2e helft van 2024 zal het nieuwe IKB proces waarin duurzaamheid is geïntegreerd verder worden vormgegeven. Dit zal vervolgens in het tweede kwartaal 2025 worden geïmplementeerd. • Uitvoeren van de acties die eind 2024 vanuit SPP worden benoemd. • Start (verdere) borging van procesgericht werken aan de hand van de basis die is neergelegd in de eind 2024 op te leveren opdracht procesgericht werken. • Trainingen procesgericht werken zijn opgenomen in de Moerdijkacademie. • (vervolgen) beschrijven en/of optimaliseren van processen die prioriteit hebben vanwege risico’s, gewijzigde wetgeving e.d.

• Actualisering waarderings- en afschrijvingsbeleid. • Actualisering beleid reserves en voorzieningen.

Gemeente Moerdijk

2025 2026 2027 2028

90

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Gemeente Moerdijk

Thema Dienstverlening Ambitie

Dienstverlening aan onze inwoners is een kerntaak van onze gemeente en moet ook zo ervaren worden. Inwoners moeten kunnen vertrouwen op onze reactietermijnen en de wijze waarop we onze dienstverlening uitvoeren: persoonlijk, meedenkend, betrouwbaar, volledige antwoorden en in duidelijke taal. De digitale transformatie is een kans om te investeren in de kwaliteit van onze dienstverlening. Inwoners worden gestimuleerd om het antwoord op vragen eerst online te zoeken of producten zelf online aan te vragen. Lukt het niet, dan is telefonisch contact mogelijk. Is dat onvoldoende, dan volgt het persoonlijk contact. Het doel van dit ‘click-call-face principe’ is dat we meer tijd en aandacht kunnen besteden aan complexere vragen en de minder zelfredzame inwoner die telefonisch of persoonlijk geholpen moet worden. We bouwen zo verder aan een stabiele, gedigitaliseerde organisatie. We sturen op het toekomstbestendig maken van de dienstverlening, het borgen van de dienstverleningsprincipes en het behalen van reactietermijnen.

Strategisch doel

• Inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties voelen zich op een prettige manier door ons gefaciliteerd en ondersteund.

Indicatoren

• Waardering inwoners voor gemeentelijke dienstverlening in het algemeen • Waardering inwoners voor gemeentelijk dienstverlening via digitale faciliteiten • Waardering ondernemers voor gemeentelijke dienstverlening in het algemeen • Waardering ondernemers voor gemeentelijke dienstverlening via digitale faciliteiten • Waardering inwoners & ondernemers voor de afhandeling van meldingen woon- en leefomgeving

• Waardering inwoners & ondernemers vanuit de continu lopende klanttevredenheidsonderzoeken voor verschillende producten en diensten • Aangepaste beleidsregels over begraven • Gestelde servicenorm voor aanvraag reisdocument wordt gehaald; wachttijden lopen niet (structureel) verder op • Afname van aantal terugbelverzoeken in de organisatie

Nieuwe ontwikkelingen

Opstellen Programma dienstverlening Dienstverlening pakken we programmatisch op waardoor dienstverlening een thema wordt waar we steeds meer zaken onder kunnen brengen. In 2024 stelden we daarom het programma dienstverlening op die we in 2025 in uitvoering nemen. Bij de ontwikkeling en invoering van het 'click-call-face'-principe komen digitalisering, proces- en activiteitengericht werken en wettelijke verplichtingen zoals de Wmebv samen. In het programma is aandacht voor de digitaliseringsprojecten, projecten die bijdragen aan het vergroten van de klantgerichtheid en kwaliteit van onze service. Enkele belangrijke onderwerpen in het programma zijn: • De vernieuwing van de gemeentelijke website en verbetering van digitale toegankelijkheid; • Proces- en activiteitengericht werken in relatie tot het optimaliseren van onze dienstverleningsprocessen; • Meetbaar maken van de waardering van onze inwoners door data gestuurd werken en de ontwikkeling van een dashboard voor dienstverlening (Feedback en Verbetering); • Ontwikkeling van onze dienstverleningskanalen en web-redactie; • Integratie van verschillende gemeentelijke systemen voor een naadloze gegevensuitwisseling (Eén loket); • Innovatie en toepassing van nieuwe technologieën. Met deze aanpak verbinden we lopende en nieuwe projecten en nieuwe ontwikkelingen slim met elkaar.

We zorgen dat we de kansen van digitalisering en informatisering benutten en aandacht hebben voor dienstverlening. Dit betekent niet per se nieuwe

91

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

initiatieven maar wel dat we initiatieven nog meer in samenhang uitvoeren.

Digitale dienstverlening Digitale dienstverlening is een integraal onderdeel van het programma dienstverlening. Met de komst van een adviseur digitale dienstverlening wordt, zoals in het bestuursakkoord is aangegeven meer ingezet op digitale toegankelijkheid, begrijpelijkheid en gebruiksvriendelijkheid. Onderdeel hiervan is afronding implementatie van een nieuwe gemeentewebsite volgens de geldende normen op het gebied van regelgeving en techniek. We gaan steeds meer informatie zenden naar dienstverlening. Met het oog op digitale dienstverlening en optimalisatie van het gebruiksgemak voor de inwoner en ondernemer van Moerdijk. Op basis van het Open Web Concept waarbij gemeenten onderling samenwerken in het bouwen en beheren van websites en digitale dienstverlening. Communicatie is een onderwerp dat we vanaf 2025 onder het thema dienstverlening scharen. We actualiseren in 2025 het social mediabeleid. Het beleid moet antwoord geven op vragen als: Wat zijn onze doelen met social media? Op welke kanalen zijn we aanwezig? Voor welke doelgroepen zetten we welk kanaal in met welke content? Wat is de tone of voice? Aanvullend op het social mediabeleid actualiseren we in 2025 ons strategische communicatiebeleid dat in 2021 is opgesteld.

Onderzoek cluster publiekszaken In 2024 is een advies uitgebracht over wat er moet gebeuren om het cluster publiekszaken toekomst bestendig te maken. In stappen werken we toe naar het toekomstbestendige niveau: klantprocessen inrichten in klantreizen, nieuwe telefoonomgeving, digitale dienstverlening verder vormgeven en zorgen dat medewerkers digitaalvaardig zijn, werken met servicenormen, medewerkers begeleiden en laten groeien naar een nog professionelere houding & gedrag en investeren in kennis. In 2024 hebben we een start gemaakt door het invullen van de functie van coördinator en het actualiseren bereikbaarheidsconcept. De overige onderwerpen nemen we op in het programma dienstverlening en vindt zijn vervolg in 2025.

Gemeente Moerdijk

Aangescherpte eisen voor functiescheiding De Paspoortuitvoeringsregelingen worden gewijzigd. De wijzigingen zijn om een eerste stap te zetten naar live enrolment. Dit is het opnemen van biometrische gegevens van de inwoner op de locatie van de aanvraag. Fysieke verschijning aan de balie is vereist zodat met zekerheid kan worden vastgesteld dat de biometrische gegevens bij de aanvrager horen en dat de gegevens niet zijn bewerkt. Door de inzet van live enrolment wordt de integriteit en kwaliteit van de gezichtsopname, ten tijde van de aanvraag geborgd. Daarnaast komen er aangescherpte eisen voor functiescheiding, VOG en certificering. Dit kan gevolgen hebben voor hoe het cluster publiekszaken is ingericht qua functies. Regionale samenwerking Informatiemanagement: burgerzaken De gemeenten Etten-Leur, Moerdijk, Roosendaal, Tholen en het Werkplein Hart van West-Brabant hebben besloten intensiever te gaan samenwerken op het gebied van informatievoorziening om beschikbare kennis en middelen efficiënter in te kunnen zetten. Er is een viertal projecten geselecteerd die onder regie van het programma zullen worden uitgevoerd. Eén van deze projecten is ‘Leren en ontdekken binnen de regionale I-samenwerking Burgerzaken’.

Enkele aangedragen kansen vanuit de deelnemers worden uitgewerkt: • Inzichtelijk maken ICT-landschap om te komen tot een gelijk ICT-landschap • Digitaliseren van dienstverlening, die bij een deel van de gemeente nog niet digitaal zijn • Vernieuwing van informatievoorziening voor klantgeleiding en betalen • Gezamenlijk beheer ‘elkaar kunnen vervangen’ • Vernieuwen overeenkomst met de leverancier Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) Per 1 januari 2025 treedt de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) in werking. Deze regelt dat burgers en bedrijven hun zaken met de overheid digitaal kunnen afhandelen. Zij krijgen daarmee het recht om officiële (schriftelijke) berichten, zoals aanvragen voor vergunningen en bezwaarschriften, elektronisch aan het bestuursorgaan te zenden. Dit betekent dat we als gemeente verplicht worden om voor ieder product of cluster van producten een digitaal kanaal aan te

92

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

wijzen dat inwoners en bedrijven kunnen gebruiken. Daarnaast moeten we ervoor (gaan) zorgen dat deze kanalen gebruiksvriendelijk zijn en voldoen aan de Wmebv-eisen die erop zijn gericht om de indiener van berichten meer rechtsbescherming te bieden. De Wmebv bevat tevens een zorgplicht voor ondersteuning bij alle communicatie met de overheid (ook voor niet elektronische communicatie). Deze zorgplicht is al per 1 januari 2024 ingegaan. In dit kader faciliteren we al een aantal voorzieningen om inwoners meer (digitaal) vaardig te maken en/of hen hierbij te ondersteunen, bijvoorbeeld het Digi-Taalhuis en het Informatiepunt Digitale overheid in de bibliotheek. De implementatie van de Wmebv is een forse opgave voor de gemeente die meerdere jaren zal bestrijken, tegelijkertijd biedt dit ook mogelijkheden en kansen om de (digitale) dienstverlening te verbeteren. Het actieplan voor de invoering van de Wmebv nemen we op in het programma dienstverlening.

Nieuw klantgeleidingssysteem Wij zijn een onderzoek gestart om te kijken

Gemeente Moerdijk

naar een nieuw klantgeleidingssysteem. Een klantbegeleidingssysteem begeleidt de inwoners vanaf het maken van een afspraak voor bijvoorbeeld het klant contactcentrum, WMO etc. tot het daadwerkelijk bezoek op locatie. De aanschaf van een nieuw klantgeleidingssysteem doen we in samenwerking met de regio (ICT-WBW) vanuit de samenwerking op de I. Met de invoering van een nieuw klantgeleidingssysteem willen we een gebruiksvriendelijkere applicatie verkrijgen voor inwoners en medewerkers.

Uitvoering geven aan visie op begraven en aanpassing van bestaand beleid Eind 2023 is onderzoek gedaan naar het beheer van de algemene begraafplaatsen in de gemeente Moerdijk. Naar aanleiding van de uitkomsten van dit onderzoek stellen we een geactualiseerd beleid op. Dit zal in 2025 gereed zijn. Afronding verbouwing gemeentehuis en multi tenant Het jaar 2025 staat in het teken van de afronding van de verbouwing. Bij ingebruikname van de werkplek ontstaan naast alle goede ervaringen ook vragen of verzoeken om (kleine) aanpassingen. Dat gebeurde ook al in 2024. Een nieuwe omgeving

93

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

vraagt ook aandacht voor het aanpassen van sommige processen die door de nieuwe omgeving niet meer soepel lopen. Ook het goed verhuurder zijn voor de partners die een plaats krijgen in het gemeentehuis vraagt zorgvuldige aandacht. • De visie op eten en drinken en het daarbij behorende cateringconcept draagt bij aan verbinden, ontmoeten en aantrekkelijk werkgeverschap. • In relatie tot de MVOI worden er gelijk belangrijke stappen gezet bij alle nieuwe aanbestedingen rondom de verbouwing (warme dranken, interieur beplanting, catering, schoonmaak, afvalverwerking, vast en los meubilair, audiovisuele middelen). • In 2025 verbreden wij onze rol als verhuurder met meer huurders binnen het multi tenant concept. Verhuur gebeurt op basis van “fair use” waarbij er een goede balans is tussen gemeente Moerdijk als verhuurder en de huurder. Vanuit interne dienstverlening is het ons doel om te ontzorgen van onze pand gebruikers zodat iedereen zich er prettig voelt en fijn kan werken.

Ontwikkeling Servicepunt Het gemeentehuis wordt een plek voor ontmoeten en verbinden. Dat vraagt om een facilitaire ondersteuning die daar ook op gericht is. Een plek waar mensen verbinding maken, productief kunnen zijn in hun eigen werk en waarin ze goed gefaciliteerd worden. Niet alleen catering en correctief onderhoud, maar ook gericht op het creëren van de omstandigheden waarin medewerkers optimaal kunnen presteren en gasten in het gemeentehuis zich welkom voelen. Het afgelopen jaar is ervoor gekozen om de versnipperde facilitaire taken te concentreren binnen het Servicepunt. Deze ontwikkeling is dit jaar nog steeds in volle gang en gaat met het afronden van de verbouwing en het uitbreiden van het aantal huurders een steeds belangrijkere rol vervullen. Het servicepunt blijft ontwikkelen en gaat een steeds grotere rol vervullen in de organisatie. Doorloop vanuit 2024 Reisdocumentenpiek In 2014 werd de geldigheidsduur van reisdocumenten voor volwassenen verlengd van vijf jaar naar tien jaar. Voor de reisdocumentendip die destijds ontstond is toen een rekenmodel

Gemeente Moerdijk

ontwikkeld die gemeenten hielp bij het in beeld brengen van de verwachtte aantallen aanvragen. Wij zijn in een vroeg stadium de effecten voor ons als organisatie en begroting gaan berekenen. Door inzet van extra medewerkers, ruimte creëren voor een extra balie die geopend kan worden voor de aanvraag en afhalen van reisdocumenten. De reisdocumentenpiek is gestart in 2024 en naar verwachting duurt de piek tot en met 2028.

Randvoorwaarden

Dienstverlening Belangrijk is dat iedereen bewust wordt van het belang van onze dienstverlening. We werken allemaal voor onze inwoners in de gemeente Moerdijk. Een randvoorwaarde is dan ook dat iedereen (dus ook binnen de organisatie) werkt volgens de dienstverleningsprincipes. Je houdt je aan de reactietermijnen, geeft terugkoppeling, je denkt mee en bent een betrouwbare ambtenaar en collega.

Risico’s

Servicenormen aanvragen reisdocumenten kan langer duren dan verwacht door de reisdocumentenpiek. Veranderende dienstverlening naar meer digitaal en mogelijk minder telefonische bereikbaarheid kan door (een deel van onze) inwoners als minder prettig worden ervaren. Door dit te monitoren middels klanttevredenheidsonderzoeken en het aantal klachten houden we vinger aan de pols. Samenhang van de ontwikkelingen en projecten. Kunnen elkaar versterken maar kunnen elkaar ook gevangenhouden. Voor (het tempo van) de implementatie van de Wmebv zijn we voor wat betreft het aanpassen van processen en systemen afhankelijk van de beschikbare capaciteit en technische mogelijkheden. We richten ons in eerste instantie op de quick wins voor (meer) gebruiksvriendelijkheid, maar het kan wel wat langer duren eer dat de digitale voorkeurskanalen volledig voldoen aan de Wmebv-vereisten.

94

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Prestaties • Identificeren van meetbare dienstverleningsindicatoren zoals succesratio's van onze online formulieren, waardering voor onze online, fysieke en telefonische dienstverleningskanalen. • Er is een samenhangend programma waarlangs we de dienstverlening in de komende jaren kunnen ontwikkelen. • Er is een vernieuwde gemeentelijke website. • Interne bewustwording voor het belang van onze professionele dienstverlening is vergroot bij bestaande en nieuwe medewerkers via bijeenkomsten en diverse communicatie-uitingen. • Er is voor ieder product of cluster van producten een digitaal voorkeurskanaal voor de inwoner. • De 10 meest verstuurde standaard brieven van VVTH, Openbare Ruimte, Jeugd, MO, KCC zijn herschreven in begrijpelijke taal. • De werkprocessen reisdocument, rijbewijs en huwelijken zijn geactualiseerd en zoveel mogelijk gedigitaliseerd en ingericht als klantreis. • De verordening en beleidsregels begraven zijn vastgesteld. • De verbouwing van het gemeentehuis is afgerond. • De cateringvoorziening is gereed. • De huurders zijn ingetrokken.

Gemeente Moerdijk

2025 2026 2027 2028

95

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Lasten en baten 2025 bedragen x € 1.000

Lasten: € 28.228

Baten: € 108.017

Gemeente Moerdijk

96

Gemeente Moerdijk

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Overzicht taakvelden

Begroting 2024 Onderdeel (bedragen x € 1.000)

Lasten 2024

0. Bestuur en ondersteuning

23.157

Begroting 2025

Baten 2024

Meerjarenbegroting

Saldo 2024

Lasten 2025

Baten 2025

Saldo 2025

-99.852

-76.695

27.653 -108.017 -80.363

Saldo 2026

Saldo 2027

Saldo 2028

-78.146

-81.564

-83.517

0.1 Bestuur

2.162

-75

2.087

2.367

-2

2.365

2.397

2.371

2.355

0.2 Burgerzaken

1.713

-786

928

1.630

-885

745

820

783

813

0.4 Overhead

17.365

-453

16.911

18.119

-608

17.510

17.187

17.275

17.283

0.5 Treasury

-119

-2.111

-2.230

-320

-3.646

-3.966

-4.182

-5.139

-5.586

0.61 OZB woningen

550

-4.461

-3.911

555

-4.669

-4.114

-4.170

-4.234

-4.311

0.62 OZB niet-woningen

457

-18.654

-18.197

462

-19.900

-19.438

-20.413

-21.388

-22.362

0.64 Belastingen overig

18

-60

-42

17

-35

-18

-18

-18

-18

0.7 Alg.uitk. en overig uitk.gem.fnd.

-

-72.634

-72.634

-

-77.282

-77.282

-72.473

-73.351

-74.198

971

-618

353

4.784

-990

3.794

2.667

2.096

2.467

0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

40

-

40

40

-

40

40

40

40

6. Sociaal domein

710

-

710

575

-

575

566

488

488

575

-

575

566

488

488

28.228 -108.017

-79.789

-77.580

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Saldo baten en lasten 0.10 Mutaties reserves Resultaat na bestemming

710

-

710

23.867

-99.852

-75.984

1.555

-2.210

-655

25.422

-102.062

-76.640

-

-81.076 -83.029

-118

-118

-98

-98

-98

28.228 -108.134

-79.906

-77.678

-81.174

-83.127

97

Gemeente Moerdijk

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Analyse Programma 5

Baten en Lasten Programma 5

Rekening

Begroting

Begroting

Meerjarenbegroting

(Cijfers x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Totaal Lasten

22.222

23.867

28.228

26.797

25.149

25.116

Totaal Baten

-95.540

-99.852

-108.017

-104.377

-106.225

-108.145

Resultaat voor bestemming

-73.318

-75.984

-79.789

-77.580

-81.076

-83.029

Storting in reserves

148

1.555

0

0

0

0

Onttrekking aan reserves

-672

-2.210

-118

-98

-98

-98

Resultaat na bestemming

-73.842

-76.640

-79.906

-77.678

-81.174

-83.127

Verschil t.o.v. 2024

-3.267

Samenvatting verschillen t.o.v. 2024

Het verschil op programma 5 tussen het begrote resultaat (na bestemming) in 2025 ten opzichte van 2024 bedraagt € 3,3 miljoen voordelig. Ten opzichte van de totale baten binnen dit programma is dat een afwijking van 1,4%. Ten opzichte van 2024 zijn de totale lasten binnen dit programma met ca. € 4,3 miljoen gestegen terwijl de opbrengsten met ca. € 8,2 miljoen zijn gestegen. Verder wordt er per saldo ca. € 0,5 miljoen minder onttrokken uit de reserves. De toegenomen opbrengsten zijn voornamelijk het gevolg van een hogere uitkering uit het gemeentefonds en hogere OZB opbrengsten. De lasten zijn voornamelijk gestegen doordat de middelen t.b.v. nieuwe beleidsdoelen in eerste instantie binnen dit programma begroot worden op de stelpost nieuw beleid, in afwachting van een (afzonderlijk) raadsvoorstel voor het daadwerkelijk beschikbaar stellen van deze middelen. Tot slot wordt ten opzichte van 2024 per saldo minder onttrokken uit de reserves omdat in 2024 diverse incidentele uitgaven uit de reserves worden gedekt.

98

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Gemeente Moerdijk

Nadere toelichting verschillen

In onderstaand overzicht is een toelichting opgenomen van de belangrijkste verschillen, waarbij: - In de kolom V/N is aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft; - In de kolom % de relatieve afwijking ten opzichte van de omvang van het betreffende budget in 2024 is weergegeven. Onderwerp

Bedrag

Uitkering gemeentefonds

-4.649

-6%

% V/N Toelichting V

De uitkeringen uit het gemeentefonds hebben met een omvang van ruim € 75 miljoen een groot aandeel in de totale inkomsten van de gemeente. Als gevolg daarvan hebben ontwikkelingen binnen dat onderdeel ook een grote impact op het jaarlijkse begrotingsresultaat. Periodiek worden de gemeenten via circulaires geïnformeerd over de verwachte inkomsten vanuit het gemeentefonds. De raming van de uitkering gemeentefonds in deze begroting is - volgens een bestendige richtlijn – gebaseerd op de meicirculaire 2024 waarmee we op dit punt voldoen aan de begrotingsrichtlijnen van de provincie als financieel toezichthouder. In de beleidstekst van programma 5 wordt nader inzicht gegeven in de actuele ontwikkelingen rondom het gemeentefonds.

Treasury

-1.736

-65%

V

De rentelasten van de gemeente worden via de wettelijk voorgeschreven renteomslag (voor 2025 bedraagt deze 2,7%) toegerekend aan de taakvelden en programma's van de gedane investeringen. Ten opzichte van 2024 wordt er aan de diverse taakvelden en programma's in 2025 ca. € 1,6 miljoen meer rente toegerekend. Deze stijging komt nagenoeg volledig voort uit het feit dat er conform de financiële verordening bij de berekening van de renteomslag rekening wordt gehouden met zogenaamde ‘’bespaarde rente’’. Dit betreft een fictieve rente die gemeenten mogen doorberekenen over de eigen interne financieringsmiddelen (reserves en voorzieningen). Doordat zowel de omvang van de reserves en voorzieningen en het toe te passen rentepercentage toenemen, wordt er ten opzichte van 2024 ca. € 1,5 miljoen meer ''bespaarde rente'' toegerekend aan de diverse taakvelden en programma's. Hierbij dient te worden opgemerkt dat dit per saldo geen nadelig effect heeft op het begrotingsresultaat. Tegenover de hogere rentetoerekening aan de diverse programma's staat namelijk een voordeel binnen programma 5. Voor een nadere toelichting over deze systematiek wordt verwezen naar de paragraaf financiering.

OZB

-1.452

-6%

V

Conform de kadernota 2025-2028 zijn de tarieven voor 2025 op basis van prognoses van het CPB met 3,2% geïndexeerd. Hierdoor worden ten opzichte van 2024 hogere OZB opbrengsten m.b.t. woningen verwacht (€ 200.000 V). Daarnaast is er een toename in opbrengsten voor de niet-woningen (€ 1,25 miljoen V). Een nadere toelichting is terug te vinden in de paragraaf lokale heffingen.

Burgerzaken

-148

-29%

V

Dit betreft o.a. een meeropbrengst aan leges voor reisdocumenten. Verder zijn er in 2025 geen verkiezingen waardoor een voordeel ontstaat van € 94.000.

Bestuur

144

7%

N

Ten opzichte van 2024 stijgen de lasten voornamelijk door een toename van de salarislasten.

Mutatie reserves

538

35%

N

Bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2023 is besloten om ten behoeve van de voortgang van een aantal overlopende zaken diverse budgetten opnieuw beschikbaar te stellen voor 2024. Binnen programma 5 betreft dit € 531.000, wat voornamelijk betrekking heeft op uitgaven m.b.t. verbetering van de werkprocessen (€ 189.000) en het bewerken en digitaliseren van archieven (€ 120.000).

Overhead

599

3,4%

N

Alle personeel dat niet in het primaire proces meedraait wordt beschouwd als overhead, dit betreft de leidinggevende functies en de ondersteunende teams. Hun kosten worden op de centrale post overhead verantwoord en niet toegerekend aan de verschillende taakvelden, zoals dit wel gebeurt bij de medewerkers in het primaire proces. Ook de kosten van huisvesting en automatisering/ informatisering worden beschouwd als overheadkosten. Totaal gaat het om een budget van € 17,5 miljoen. Hoewel de overheadkosten op totaalniveau nagenoeg gelijk zijn gebleven, stijgen o.a. de kosten voor het gemeentehuis (€ 859.000 N). Deze stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door een toename van de kapitaaallasten. Daar staat tegenover dat er in 2024 o.a. diverse eenmalige budgetten beschikbaar zijn gesteld t.b.v. de verbetering van de werkprocessen (€ 189.000 V), versnelling woningbouwopgave (€ 115.000 V), vernieuwing website (€ 100.000 V).

99

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Stelposten

Overig Totaal

3.449 363%

-12

-

Gemeente Moerdijk

N

De stelpost nieuw beleid bedraagt voor 2025 ca. € 3,8 miljoen, wat een forse verhoging is t.o.v. 2024. Voor een deel omdat de raming 2024 inmiddels is verlaagd door raadsbesluiten om de middelen in te zetten voor diverse taakvelden. De raming voor 2025 en verder bestaat uit de middelen voor alle nieuwe beleidsdoelen die zijn opgenomen in de kadernota 2025-2028 (€ 2,1 miljoen). Het restant betreft onderwerpen uit vorige jaren die al langer deel uitmaken van de stelpost, maar waarvoor nog geen concreet raadsvoorstel is voorgelegd. De middelen op de stelpost nieuw beleid kunnen alleen voor besteding beschikbaar komen, via een (afzonderlijk) raadsvoorstel waarin wordt toegelicht hoe de middelen worden ingezet. Verder is voor 2025 een stelpost begroot voor verwachte loonkostenontwikkeling. De huidige cao loopt tot en met 31 maart 2025. Voor 2025 en verder is er op dit moment niets bekend. Conform de kadernota 2025 wordt uitgegaan van een loonontwikkeling voor 2025 van 3,3%. Op basis van de personeelsbegroting resulteert dit in een stelpost van € 953.000.

V

Diverse kleinere verschillen (< € 50.000).

-3.267 -1,4%

Verbonden Partijen Aan de realisatie van de doelstellingen “Partnerschap in een veranderende samenleving” leveren de volgende verbonden partijen een bijdrage:” • Regio West-Brabant • West-Brabants Archief(WBA) • Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) • ICT-samenwerking West-Brabant West • BNG Bank N.V. • Brabant Water NV • Stichting Inkoopbureau West-Brabant Voor een gedetailleerd overzicht verwijzen wij naar de paragraaf ‘Verbonden Partijen’.

100

Financiële positie

Gemeente Moerdijk

Financiële positie 2025-2028 Algemeen

Voor u ligt de begroting 2025-2028. De begroting is een belangrijk document binnen de planning – en control (P&C) cyclus van gemeenten. In de begroting stelt de gemeenteraad de na te streven effecten en doelen voor het komende jaar vast en worden de daarvoor benodigde middelen beschikbaar gesteld. In de kadernota 2025-2028 (raadsvergadering 27 juni 2024) heeft de gemeenteraad de kaders en uitgangspunten vastgesteld die als basis hebben gediend voor deze begroting 2025-2028. Na vaststelling van de Kadernota 2025-2028 heeft een verdere uitwerking plaatsgevonden van de diverse budgetten, hetgeen nu resulteert in deze meerjarenbegroting. De begroting moet na vaststelling door de gemeenteraad worden aangeboden aan de provincie. De provincie beoordeelt de begroting en bepaalt op basis van haar onderzoek het toezichtsregime voor het komende jaar. De provincie kan hierbij kiezen uit preventief toezicht en repressief toezicht. Bij preventief toezicht kan pas uitvoering gegeven worden aan de begroting en aan in de loop van 2025 optredende wijzigingen van de begroting op basis van een raadsbesluit, nadat de provincie deze getoetst heeft en haar goedkeuring hieraan geeft. Bij repressief toezicht hoeven wijzigingen van de begroting slechts ter kennisname te worden ingestuurd en kan gelijk met de uitvoering gestart worden.