Kaderbrief VRMWB 2026

Verschillende landen, waaronder Duitsland, België en Zweden, waarschuwen voor een mogelijke oorlog met Rusland. Ook in Nederland klinkt deze waarschuwing steeds luider. Hoewel er momenteel geen acute dreiging is, groeit het belang om ons voor te bereiden op een potentieel conflict. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) heeft bij het Veiligheidsberaad aandacht gevraagd voor deze internationale ontwikkelingen en doet in het najaar mogelijk een verzoek voor de inzet van de veiligheidsregio’s bij de voorbereidingen op een inzet van art. 5 situatie binnen de NAVO binnen- of buiten het grondgebied van de Europese Unie. Bij (hybride) conflicten moet de samenleving zich voorbereiden op langdurige uitval (> weken) van de vitale infrastructuur en schaarste, wat maatschappelijke onrust tot gevolg heeft. Defensie heeft zeer waarschijnlijk onvoldoende capaciteit voor civiel-militaire bijstand. Daarom wordt hier een rol voorzien voor de veiligheidsregio’s. Onze regio werkt, namens alle veiligheidsregio’s, samen met Defensie en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTV), VR Friesland en VR Gelderland Zuid aan de totstandkoming van het VRMWB | Kaderbrief 2026

27

VRMWB | Titel

2

Landelijk Crisisplan Militaire Dreigingen en de bijbehorende koepelnotitie. Dit plan geeft inzicht in de bestaande landelijke en regionale opschaling van crisisstructuren omdat er sprake is van toenemende hybride en militaire dreigingen, die we de komende jaren naar alle waarschijnlijkheid het hoofd moeten kunnen bieden. In dit plan wordt aandacht besteed aan de glijdende schaal van oplopende spanningen en de cascade effecten van impact op de samenleving. Daar moeten we op voorbereid zijn en naar handelen. We voorzien dat de maatschappelijke taak en inzet van de veiligheidsregio’s hiermee verder wordt verbreed. Een eerste verkenning geeft aan dat dit zal liggen in de voorbereiding op langdurige crisis, inzet van brandweerkazernes als zogenaamde ‘Resilience centers’ (weerbaarheidsposten: centraal punt in de lokale gemeenschap voor o.a. distributie van voedsel, stroomvoorziening en coördinatiepunt incl. communicatievoorzieningen), uitvoeren van Crisiscommunicatie, het zorgdragen voor het beperken van maatschappelijke onrust en versterken van de maatschappelijke weerbaarheid, en het verhogen van informatieveiligheid en cyberweerbaarheid. 4. Opdracht & Uitgangspunten 4.1. Samenvattend Bij financiële tegenwind bij gemeenten is het logisch dat ook wij mogelijke besparingen onderzoeken.

Tijdens de takendiscussie van 2022 is bestuurlijk vastgesteld dat “de keukenkastjes zorgvuldig zijn uitgestoft”, de tijd van kaasschaven voorbij is en de voordelen van “laaghangend fruit” zijn uitgeput. Een nieuwe bezuinigingsopdracht heeft direct invloed op de paraatheid en het veiligheidsniveau in onze regio, wat in contrast staat met de geopolitieke spanningen en de stevige (financiële) uitdagingen die we voor de toekomst voorzien. Het is onder deze omstandigheden niet eenvoudig om tot een concrete bezuinigingsopdracht te komen. In deze notitie is een overzicht gegeven van bedrijfsmatige ontwikkelingen die op korte termijn financieel moeten worden gedekt. Ook zijn ontwikkelingen geschetst waar nog besluitvorming over moet plaatsvinden, maar die zeker leiden tot een taakverzwaring en hogere kosten. Daarnaast is sprake van een financiële korting op de algemene uitkering (6%) en een Rijkskorting op de BDuR (10%), waarop de bestuurders het verzoek gedaan hebben mee te denken in het sluitend krijgen van de meerjarenbegroting. Hieronder is een eerste ruwe berekening uitgewerkt zodat op hoofdlijnen inzicht ontstaat in de uitkomsten van deze bewegingen: Financieel perspectief Korting gemeentefonds 6%* Korting Rijksbijdrage 10% Nog structureel te dekken kostenstijgingen ca ** Toekomstige ontwikkelingen

Bedrag € 4,4 mln € 1,5 mln € 1,1 mln € 2,1 mln

Totaal € 9,1 mln * Opmerkelijk is echter dat het “subcluster brandweer”, als onderdeel van de algemene uitkering, voor 2025 juist een stijging van ongeveer 9% laat zien. Het is belangrijk om te onderzoeken wat deze ontwikkeling op de lange termijn betekent. ** Uitgegaan van begrotingstekort 700k + 300k kosten fte uitbreiding + 100k NIPV Vraag 1: Met bestuurders voeren we overleg over de vraag hoe om te gaan met bovenstaand financieel perspectief. 4.2. Uitgangspunten

VRMWB | Kaderbrief 2026

28

VRMWB | Titel

2

In de takendiscussie van 2022 heeft de bestuurlijke commissie, in het kader van mogelijke besparingen, de onderstaande uitgangspunten vastgesteld.

Vraag 2: Met bestuurders bespreken we welke uitgangspunten meegenomen moeten worden bij een nieuwe bezuinigingsopdracht. Uit de takendiscussie van 2022 zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • De maatschappelijke opgave staat centraal. • Voldoen aan de wettelijke kaders met betrekking tot incidentbestrijding, risico- en crisisbeheersing. • Regionaal perspectief gaat boven lokaal perspectief. • Een toekomstbestendige, innovatieve en toonaangevende VR blijven die inspeelt op nieuwe ontwikkelingen. • Oog voor de verhouding tussen diverse kolommen. • Het huidige kostenverdeelmodel blijft intact. De bestuurlijke commissie stelt voor om bij een nieuwe opdracht de volgende uitgangspunten toe te voegen: • We hanteren als basis het onderzoek ‘Tijd voor Reflectie’, zoals vastgesteld door AB op 24-052022, met een beschrijving van de maatschappelijke gevolgen en gevolgen voor de (fysieke) veiligheid. • Betrouwbaarheid: op korte termijn geld besparen mag niet leiden tot hogere kosten op de lange termijn. • We wentelen geen kosten af op andere overheidsorganisaties vanwege het broekzak/vestzakprincipe. • Het handhaven van profiel 4 is geen eis, maar wel het vertrekpunt. • Temporiseren van het huidige Beleidsplan met minimaal twee jaar tot en met 2029.

De directie van de VRMWB heeft een extra uitgangspunt toegevoegd, namelijk dat de veiligheid van het optreden van onze medewerkers te allen tijde voorop staat. Dit betekent concreet dat aan een aantal zaken niet getornd kan worden, waaronder: • De kwaliteit van de bluskleding/ persoonlijke beschermingsmiddelen en ademluchtapparatuur. • Het budget voor realistisch oefenen. • Het minimaal aantal opleidings- en trainingsuren. • Voor de gehele regio zijn minimaal 3 schuimblusvoertuigen noodzakelijk. • Voor de gehele regio zijn minimaal 7 hoogwerkers noodzakelijk 4.3. Onderzoeksrichtingen Er zijn al enkele onderzoeken gestart of staan op het punt van beginnen. Momenteel zijn hier geen financiële kaders aan gekoppeld; we maken gebruik van de bestaande middelen en capaciteit. Zodra bestuurders nieuwe uitgangspunten en criteria aangeven, verwerken we deze in de opdrachten en onderzoeken. Voor de uitwerking van een eventuele bezuinigingsopdracht gebruiken we het rapport ‘Tijd voor Reflectie’ als basis. Dit rapport bevat per domein mogelijke besparingen en de realisatie daarvan door het afschalen van taken. Een eventuele bezuiniging kan niet per 2026 worden gerealiseerd, maar moet over meerdere jaren worden verspreid. Onze begroting bestaat grotendeels uit personeels- en materiaalkosten. Het verminderen van deze kosten is complex en vergt tijd.

VRMWB | Kaderbrief 2026

29

VRMWB | Titel

2

In bijlage 1 zijn, op basis van het onderzoek ‘Tijd voor Reflectie’, de kosten opgenomen van een aantal producten en diensten die door de VRMWB worden geleverd. Deze bijlage biedt inzicht in de omvang van de af te schalen producten en diensten. Het overzicht is nu op hoofdlijnen en gebaseerd op cijfers en de situatie van 2021. Zodra er meer inzicht is in de gewenste taakstelling, worden deze gegevens geactualiseerd en aangevuld. 4.3.1. Masterplan Brandweer In onze regio hanteren we een fijnmazig netwerk van 70 brandweerposten, van waaruit snel en adequaat gereageerd kan worden op lokale incidenten en die tevens in gezamenlijkheid zorgdragen voor voldoende collectieve slagkracht, gekoppeld aan een afdoende mate van restdekking. De omvang van de repressieve organisatie wordt bepaald door de combinatie van opkomsttijden en benodigde slagkracht. Deze slagkracht is gerelateerd aan de risico’s in het verzorgingsgebied. De huidige omvang van de repressieve organisatie is bestuurlijk vastgesteld middels het Dekkingsplan 2023-2027. We ervaren al een aantal jaren dat het steeds lastiger is om overdag onze paraatheid voor alle brandweerposten te garanderen. Een aantal posten heeft moeite om de bezetting van vrijwilligers op sterkte te houden. Gelet op de leeftijdsverdeling van ons vrijwilligersbestand voorzien we de komende jaren een forse uitstroom van vrijwilligers.

Daarnaast zien we dat nieuwe vrijwilligers zich minder lang binden aan de brandweerorganisatie. We onderzoeken hoe we de brandweerzorg toekomstbestendig kunnen blijven organiseren. Dat vraagt om innovatief te kijken naar andere manieren van het organiseren van brandweerzorg en daarin vooruitstrevende keuzes te maken om de dekking en collectieve slagkracht anders te realiseren. Hiervoor stellen we een masterplan brandweerzorg op. Dit heeft (op termijn) consequenties voor: brandweerposten, beroepsbezetting, vrijwilligers, voertuigen en specialismen. Aanpassingen in aantallen posten, medewerkers en materieel en materiaal hebben impact op de snelheid en kwaliteit van brandweerzorg daarmee het veiligheidsniveau in onze regio. We hebben tijd nodig om deze voorstellen uit te werken en de impact te onderzoeken. Keuzes mogen niet leiden tot het niet veilig kunnen werken van onze mensen. 4.3.2. Dienstenpalet Risicobeheersing In september 2023 heeft het Dagelijks Bestuur opdracht gegeven om een onderzoek te doen naar de Risicobeheersingstaken. Het doel van het onderzoek is de doorontwikkeling naar een toekomstbestendig en flexibel takenpakket Risicobeheersing dat maximaal rendeert voor de fysieke veiligheid in onze regio. Het Dienstenpalet Risicobeheersing leidt tot een fundamenteel andere werkwijze.

Bij een bezuinigingsopdracht moeten door het bestuur keuzes gemaakt worden voor wat betreft taken en te leveren kwaliteit. Besparingen door het afschalen van taken, betekent vooral het verminderen van het aantal fte en dus het verminderen van de loonkosten. Het risico op o.a. escalatie van incidenten en calamiteiten, meer schade, onveilige situaties in de fysieke leefomgeving en onveilige situaties bij brandweeroptreden neemt daarmee toe.

VRMWB | Kaderbrief 2026

30

VRMWB | Titel

2

5. Vervolgproces Het vervolg ziet er als volgt uit: Tijd Wat Augustus 2024 Bespreken notitie in de bestuurlijke commissie September 2024 29-08 Bespreken aanpak in bestuurlijke commissie 05-09 Bespreken aanpak in CM 12-09 Bespreken aanpak in DB 26-09 Bespreken aanpak in AB Oktober November December Vaststellen mogelijk bezuinigingsscenario en verwerken in de kaderbrief 2026

6. Bijlagen In deze bijlage zijn op basis van het uitgevoerde onderzoek Tijd voor Reflectie de kosten opgenomen van een aantal producten & diensten die vanuit de VRMWB worden geleverd. Met deze bijlage ontstaat inzicht in de omvang van de af te schalen producten en diensten.

Brandweer

Product & dienst

Aantal

Min

Max

Vrijwilligersposten (€160.000 per post)

9

€ 160.000

€ 1.440.000

Afschalen bezetting Vrijwilligers van 275% naar 250% (huidig 300%) Tankautospuit (TS)

25%-50%

€ 600.000

€ 1.210.000

7 TS

€ 40.000

€ 280.000

Kosten vrijwilligers TS

12-58

€ 66.000

€ 319.000

Redvoertuig

1

€ 80.000

€ 80.000

Hulpverleningsvoertuig

1

€ 67.000

€ 67.000

Schuimblusvoertuig

1

€ 100.000

€ 100.000

Grootwatertransport

1

€ 100.000

€ 100.000

Duiken

1

€ 150.000

€ 150.000

Verkenningseenheden

1

€ 7.000

€ 7.000

Ondersteuningspeloton

1

€ 25.000

€ 25.000

Bestuurlijke & Ambtelijk oefenen

1

€ 230.000

€ 230.000

Minder oefenen per post

25%-50%

€ 268.000

€ 536.000

Realsitisch trainen

1*2jr, stop

€ 100.000

€ 400.000

Stoppen vakmansdagen

1

€ 28.000

€ 28.000

Praktijktrainingen operationeel leidinggevenden

1

€ 40.000

€ 40.000

Vaardigheidstoetsen

1

€ 75.000

€ 75.000

Jeugdbrandweer

€ 17.000

?

Opleiden& bijscholen ikv risicobeheersing

€ 10.000

€ 150.000

We reduceren de formatie en stoppen de 2-3 fte ontwikkeling van risicomonitoring en het beheer van onze netwerken Het team bevolkingszorg gedeeltelijk of geheel (1-4 fte) opheffen

€ 180.000

€ 270.000

€ 90.000

€ 360.000

Dekking- en spreidingsplan

Vakbekwaamheid

Crisisbeheersing

VRMWB | Kaderbrief 2026

31

VRMWB | Titel

Risicobeheersing

GHOR

2

Product & dienst

Aantal

Min

Max

Bouwen en brandveiligheid

1-10 fte

€ 90.000

€ 700.000

Toezicht en brandveiligheid gebouwen

1-10 fte

€ 90.000

€ 700.000

Evenementen

1-4 fte

€ 90.000

€ 320.000

Bewustwording en brandveilig leven

1-7 fte

€ 90.000

€ 490.000

Riskfactory (kosten + 1 fte) (m.i.v. 2026)

1

€ 240.000

€ 240.000

Geen gezondheidskundig advies evenementen A+B Geen gezondheidskundig advies evenementen C

€ 75.000

€ 75.000

€ 90.000

€ 90.000

Afschaffen huidige plustaken

€ 20.000

€ 20.000

Minder training van crisis sleutelfunctionarissen

€ 13.000

Openbreken van contracten verbonden partijen

VRMWB | Kaderbrief 2026

€ 13.000 € 110.000

32

VRMWB | Titel

2

2. Wijziging Gemeentefonds verdeelsleutel subcluster Brandweer Oude verdeelmaatstaven Rijk

Nieuwe verdeelmaatstaven Rijk

Kernen met 500 of meer adressen

Grote woonkernen

Ozb-waarde van de niet-woningen gedeeld door 1.000.000

Klantenpotentieel lokaal

Lokale centrumfunctie

Klantenpotentieel regionaal Land Buitenwater Oppervlakte bebouwing Woonruimten

Woonruimten

Omgevingsadressendichtheid (oad)

Omgevingsadressendichtheid

Meerkernigheid Bedrijven

VRMWB | Kaderbrief 2026

Bedrijven

33

3.

VRMWB | Titel

2

Begrippenlijst

Afkorting

Betekenis

DSO

Digitaal Stelsel Omgevingswet

FLO

Functioneel leeftijdsontslag

FTE

Full Time Equivalent

GGD

Gemeentelijke Gezondheidsdienst

GHOR

Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio

GMK

Gemeenschappelijke Meldkamer

GMS

Geïntegreerd Meldkamer Systeem

GRIP

Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdingsprocedure

Afkorting

Betekenis

AB

Algemeen Bestuur

ABS

Adaptief Basis Systeem

Arbo

Arbeidsomstandigheden

Arie

Regeling voor Aanvullende voorschriften risicoinventarisatie en -evaluatie

AVG

Algemene verordening gegevensbescherming

Bal

Besluit Activiteiten Leefomgeving

BDuR

Brede Doeluitkering Rampenbestrijding

BIO

Baseline Informatiebeveiliging Overheid

HRM

Human Resource Management

BTW

Belasting over de toegevoegde waarde

IGV

Informatie Gestuurde Veiligheid

CaCo

Calamiteitencoördinator

IPO

Interprovinciaal Overleg

CAO

Collectieve arbeidsovereenkomst

J&V

Justitie & Veiligheid

CAR (UWO)

Collectieve arbeidsvoorwaardenregeling (Uitwerkingsovereenkomst)

LMS

Landelijke Meldkamer Samenwerking

LPO

Loon- en Prijsontwikkeling

MEV

Macro-economische verkenning

CPB

Centraal Planbureau

DB

Dagelijks Bestuur

VRMWB | Kaderbrief 2026

34

VRMWB | Titel

2

Afkorting

Betekenis

Afkorting

Betekenis

MWB

Midden- en West-Brabant

VR

Veiligheidsregio

NCTV

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

VEt

Veilige Energietransitie

Woo

Wet open overheid

NIPV

Nederlands Instituut Publieke Veiligheid

OMWB

Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant

OOV

Openbare orde en veiligheid

PMH

Post Moerdijk Haven

PTSS

Posttraumatische stressstoornis

RAV

Regionale Ambulancezorgvoorziening

RCDV

Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio's

SBM

Stichting Brandweerzorg Moerdijk

TAS/TS

Tankautospuit

VB

Veiligheidsberaad

VIK

Veiligheid Informatie Knooppunt

VMX

(programma) Vernieuwing Missiekritische Communicatie

VNG

Vereniging Nederlandse Gemeenten

VRMWB | Kaderbrief 2026

35