Jaarrekening 2021

38

Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen: Gegarandeerde leningen De gemeente heeft zich garant gesteld voor langlopende leningen die door andere partijen zijn afgesloten. In onderstaand overzicht is het totaal opgenomen van de gewaarborgde geldleningen. Het overzicht gewaarborgde geldleningen is in 2021 aan de hand van externe opgaven geactualiseerd. Verder is onderscheid gemaakt in waarborgen waarvoor wij rechtstreeks kunnen worden aangesproken (directe garanties) en garanties waarbij wij slechts als achtervang fungeren (indirecte garanties) voor woningbouwleningen en pas in 2e instantie aangesproken kunnen worden. BORG- EN GARANTSTELLINGEN PER 31 DECEMBER 2021 (bedragen x € 1.000,-)

Naam geldlener

Oorspronkelijke Saldo per hoofdsom 01-01-2021

Vermeerdering 2021

Aflossing 2021

Saldo per Percentage 31-12-2021 borgstelling

Directe garanties Stichting Woonkwartier Stichting Surplus Zorg

6.628 1.571 8.199

1.722 874 2.596

-

488 95 583

1.234 779 2.013

100% 100%

Stichting Alwel Stichting WSG Woonstichting Woonvizier Stichting Mooiland Stichting Woonkwartier Nationale Hypotheek Garantie

43.950 5.000 3.313 46.163 168.780 205.000 472.206

12.236 5.000 0 0 131.761 197.000 345.997

31.201 0 3.313 46.163 36.401 0 117.078

45 0 0 0 5.661 23.000 28.706

43.392 5.000 3.313 46.163 162.501 174.000 434.369

50% 50% 50% 50% 50% 50%

TOTAAL

480.405

348.593

117.078

29.289

436.382

Indirecte garanties

Overeenkomst van geldlening De gemeente Moerdijk stelt aan de stichting Botenloods Sabina een bedrag ter beschikking van € 535.000. De overeenkomst is overeengekomen op 21 juli 2021 en de hoofdsom zal conform overeenkomst in 2022 worden overgemaakt. De overige voorwaarden zijn opgenomen in de overeenkomst van geldlening. Huurcontracten De gemeente Moerdijk heeft een huurverplichting voor een aantal gemeenschapshuizen en een gymzaal. In onderstaand overzicht geven we de verplichtingen weer: Bedragen x (€ 1.000)

< 1 jaar > 1 jaar en < 5 jaar > 5 jaar

Huurverplichting 503 2.407 1.836 4.746

39

Arrangementen jeugdhulp De gemeente is per ultimo 2021 voor ca. € 1.587.000 gebonden aan voorlopige verplichtingen uit contracten Jeugdzorg. De regio Jeugdhulp West-Brabant West sluit met zorgaanbieders raamcontracten voor de inkoop van jeugdzorg. Met de raamcontracten zijn de algemene randvoorwaarden vastgelegd en krijgt de zorgaanbieder toegang tot de regio West-Brabant West. Met de zorgaanbieders worden door de gemeenten resultaatgerichte arrangementen gesloten, waarin voor de intensiteiten Perspectief en Intensief en met ingang van 2018 voor hoog complex de intensiteiten A en B twee door de zorgaanbieder te leveren prestaties zijn opgenomen: -

het opstellen van behandelplan en arrangement bij start zorg en het behalen van het resultaat bij einde zorg.

NB: Wanneer het resultaat bij einde zorg niet wordt behaald heeft de zorgaanbieder geen recht op het overeengekomen tarief. De gemeente toetst of het resultaat is behaald. Op basis van ervaringscijfers blijkt dat de succesfactor nagenoeg 92,4% beloopt. Het arrangement is juridisch het contract. In de arrangementen zijn geen afspraken opgenomen over looptijd van het zorgtraject. Het arrangementensysteem van de regio West-Brabant West werkt met profiel intensiteit combinaties (PIC). Een PIC is een doelgroepomschrijving. Het profiel omschrijft de aard van het probleem en de intensiteit de zwaarte van het probleem. De diversiteit van zorg binnen een profiel intensiteit combinatie is groot en aan verandering onderhevig. Het zorgtraject wordt beïnvloed door de bijdragen die de gemeente, het gezin en het netwerk kunnen leveren. Dat maakt het verloop en de doorlooptijd van ieder zorgtraject weer anders. Statistisch is aangetoond dat de doorlooptijd geen betrouwbare indicator vormt om de niet uit de balans blijkende voorlopige verplichting van de PIC’s te kunnen bepalen. Dat betekent dat ten aanzien van de nog niet afgeronde zorgtrajecten de tweede 50% volledig wordt verantwoord bij einde zorg na het behalen van het resultaat.

Onzekerheid eigen bijdrage Wmo Een aanvrager van een voorziening, zoals hulp in de huishouding, ondersteuning of een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de Wmo een bijdrage verschuldigd. De wetgever heeft bepaald dat het Centraal administratiekantoor (CAK) belast is met de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage. De informatie van het CAK (om privacy redenen beperkt) is ontoereikend om als gemeente de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen. In de kadernota rechtmatigheid 2018 van de commissie BBV geeft de commissie aan dat de wetgever in feite bepaald heeft dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdrage geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dit betekent dat door de gemeente geen zekerheid omtrent de omvang en de hoogte van de eigen bijdrage kan worden verkregen. Covid-19 virus Het COVID-19 (Corona) virus heeft financiële gevolgen voor de jaarrekening 2021 en voor veel van onze beleidsterreinen in de begroting 2021 en mogelijk voor de jaren daarna. De financiële impact voor de jaarrekening 2021 is in beeld gebracht in een aparte paragraaf corona opgenomen in het jaarverslag boek 1. We monitoren onze risico’s en die van onze partners voortdurend. Onze organisatie loopt geen risico voor de continuïteit.

We bewaken onze liquiditeitspositie goed en nemen zo nodig maatregelen om onze taken gedurende deze crisis zo goed mogelijk te blijven uitvoeren.

40

Meerjarige inkoopcontracten De gemeente heeft een aantal meerjarige inkoopcontracten, waarvan de lasten doorlopen in de komende jaren. De contractwaarde van de betreffende contracten staan hier onder vermeld.

Omschrijving contract Installatietechnisch onderhoud gemeentehuis Totaal

Waarvan doorlopende lasten na 31-12-2021

Looptijd tot

Totale contractwaarde

31-12-24

€ 700.000

€ 210.000

€ 700.000

€ 210.000

Inkoopcontracten die niet voldoen aan Europese aanbesteding De gemeente heeft in 2021 geen inkoopcontracten die niet voldoen aan Europese aanbesteding, waarvan de lasten doorlopen in de komende jaren.

41

Staat van baten en lasten

Programma / onderdeel

Begroting 2021 na wijziging

Begroting 2021 voor wijziging

(cijfers x € 1.000)

Baten

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

1. Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

-10.702

11.172

469

-13.548

14.328

2. Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

-2.420

23.681

21.261

-5.263

3. Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

-9.564

14.904

5.340

4. Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

-8.591

38.528

5 Partnerschap in een veranderende samenleving

-3.907

Overige onderdelen Algemene dekkingsmiddelen Overhead Heffing vennootschapsbelasting Bedrag onvoorzien Subtotaal overige onderdelen Resultaat voor bestemming

Saldo

Realisatie 2021

Verschil realisatie en begr. na wijz.

Baten

Lasten

Saldo

Baten Lasten Saldo

779

-13.803

14.041

239

-254

-286

-541

34.246

28.983

-4.775

34.050

29.275

488

-196

292

-10.224

14.691

4.468

-7.773

11.291

3.518

2.450

-3.400

-950

29.937

-11.544

42.217

30.672

-10.525

41.435

30.910

1.019

-781

238

12.924

9.016

-1.000

5.959

4.959

-1.484

4.995

3.512

-483

-964

-1.448

-73.755 -393 0 0 -74.148

23 13.042 14 0 13.078

-73.733 12.648 14 0 -61.070

-77.736 -428 0 0 -78.164

23 13.136 290 0 13.449

-77.714 12.708 290 0 -64.716

-78.519 -592 0 0 -79.111

0 12.868 39 0 12.908

-78.518 12.276 39 0 -66.203

-782 -164 0 0 -946

-22 -268 -251 0 -541

-805 -432 -251 0 -1.488

-109.333

114.286

4.953 -119.744

124.890

5.145 -117.470

118.720

1.250

2.274

-6.169

-3.895

Mutaties reserves Programma 1

0

0

0

-525

378

-147

-530

378

-152

-5

0

-5

Programma 2

-1.885

1.787

-98

-10.218

2.086

-8.132

-10.096

1.926

-8.169

122

-160

-38

Programma 3

-128

771

642

-9.848

10.135

287

-9.839

9.889

50

9

-246

-237

Programma 4

-204

0

-204

-952

59

-894

-906

108

-798

46

49

96

Programma 5

-123

0

-123

-4.600

3.789

-811

-4.580

3.789

-792

19

0

19

-2.340

2.558

217

-26.143

16.447

-9.696

-25.951

16.091

-9.860

192

-356

-164

-111.674

116.844

5.170 -145.887

141.336

-4.551 -143.421

134.811

-8.610

2.466

-6.525

-4.059

Sub-totaal mutaties reserves Resultaat na bestemming

43

Programmarekening

Programma 1 Baten en Lasten

Realisatie 2021

(Cijfers x € 1.000) (-/- is voordelig)

Begroting 2021 voor wijziging

Begroting 2021 na wijziging

Totaal Lasten Totaal Baten Resultaat voor bestemming

11.172 -10.702 469

14.328 -13.548 779

14.041 -13.803 239

-287 -254 -541

0 0 469

378 -525 632

378 -530 87

0 -5 -546

Storting in reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

Verschil realisatie en begr. na wijz.

Samenvatting verschillen programma 1 Totaal

-546.000

Kostentoer. primair proces

-194.000

GR OMWB

-160.000

Afval

-110.000

Overig

-82.000

Het verschil op programma 1 tussen het gerealiseerde resultaat en het begrote resultaat (na wijziging) bedraagt € 546.000 voordelig. Dit komt onder andere doordat de gemeentelijke bijdrage aan de GR OMWB lager is uitgevallen dan begroot en doordat de in de 1e bestuursrapportage 2021 verwachte kostenstijgingen m.b.t. afval uiteindelijk lager zijn uitgevallen dan begroot. Tot slot worden aan dit programma per saldo minder personeelskosten voor het primaire proces toegerekend. Deze (en alle andere) verschillen worden hieronder nader toegelicht.

Nadere toelichting verschillen programma 1 In onderstaand overzicht is een toelichting opgenomen van de belangrijkste verschillen, waarbij: - In de kolom % de relatieve afwijking ten opzichte van de omvang van het betreffende budget in 2021 is weergegeven; - In de kolom V/N is aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft; - De afwijkingen gemarkeerd met een * geen effect hebben op het uiteindelijke resultaat omdat ze een directe relatie hebben met een afwijking binnen een ander programma of omdat deze uitgaven worden gedekt uit een reserve. Onderwerp Afval

Riolering

Bedrag 110.000

% 2%

V/N V

-

-

-

Toelichting In de 1e bestuursrapportage 2021 was voorzien dat op een aantal posten binnen afval wat extra budget nodig was. Dit blijkt nu over heel 2021 mee te vallen en dan met name op het restafval. Zowel op de inzameling, verwerking als onderhoud zijn er lagere kosten. De kosten en opbrengsten van riolering vormen een gesloten exploitatie. Afhankelijk van de werkelijke baten en lasten van riolen en rioolgemalen wordt het exploitatieresultaat gestort in dan wel onttrokken aan de voorziening riolering. De storting in de voorziening riolering valt € 424.000 hoger uit dan was begroot in de 2e bestuursrapportage 2021. Allereerst zijn hogere opbrengsten gerealiseerd vanuit de rioolheffing (€ 276.000 V). Dit betreft voornamelijk een inschatting van de BWB van nog op te leggen aanslagen voor 2021. Daarnaast zijn als gevolg van corona en een nieuwe aanbesteding van het onderhoudscontract halverwege het jaar, niet alle onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd (€ 72.000 V). In 2022 zal dit weer op niveau zijn. Het resterende voordeel is het gevolg van diverse kleinere voordelen. 45

Onderwerp GR OMWB

Bedrag 160.000

% 11%

V/N V

Kostentoerekening medewerkers primaire proces (deels*)

194.000

41%

V

Overig Totaal

82.000 546.000

7%

V V

Toelichting Het werkprogramma 2021 van de GR OMWB had een omvang van circa € 1,5 miljoen. Doordat het programma niet volledig is uitgevoerd valt de gemeentelijke bijdrage in 2021 lager uit. De (personeel)kosten van de primaire afdelingen zijn in de begroting op basis van de verwachte urenbesteding van medewerkers doorbelast aan de verschillende programma's. Binnen programma 1 is ten opzichte van de begroting onderstaande afwijking ontstaan: - € 194.000 V: Taakveld 7.4 - Milieubeheer Diverse kleinere afwijkingen (< € 50.000).

Structurele reservemutaties programma 1 In principe geldt dat reservemutaties incidenteel van aard zijn (met reserves kunnen geen structurele lasten worden gedekt). Uitzonderingen hierop vormen reserves die zijn ingesteld ter dekking van kapitaallasten, waarmee de dekking van de kapitaallasten structureel is geregeld. Hieronder zijn de (in 2021 gedane) structurele reservemutaties opgenomen. Structurele stortingen in de reserve Niet van toepassing.

Bedrag -

Structurele onttrekkingen aan de reserve Niet van toepassing.

Bedrag -

46

Programma 2 Baten en Lasten

Realisatie 2021

Begroting 2021 voor wijziging

Begroting 2021 na wijziging

Totaal Lasten Totaal Baten Saldo van baten en lasten

23.681 -2.420 21.260

34.246 -5.263 28.983

34.050 -4.775 29.275

-196 488 292

Storting in reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

1.787 -1.885 21.162

2.086 -10.218 20.851

1.926 -10.096 21.106

-160 122 255

(Cijfers x € 1.000) (-/- is voordelig)

Verschil realisatie en begr. na wijz.

Samenvatting verschillen programma Totaal

255.000

Overig

-287.000

Omgevingsvergunning

-216.000

Overige eigendommen

-191.000

Ruimtelijke ordening

-87.000

Buitensportaccommodaties

-86.000

Watertaken

-85.000

Wegbeheer

-15.000

Openbare verlichting

95.000

Groenbeheer

101.000

Kostentoer. primair proces

309.000

Opsporing en opr. explosieven

717.000

Het verschil op programma 2 tussen het gerealiseerde resultaat en het begrote resultaat (na wijziging) bedraagt € 255.000 nadelig. Dit komt voornamelijk doordat in 2021 € 717.000 kosten zijn gemaakt voor de opsporing en opruiming van explosieven. De corresponderende opbrengst die we vanuit het Rijk ontvangen maakt onderdeel uit van de algemene uitkering en is daarom verantwoord binnen programma 5. Tegenover het nadeel binnen dit programma staat dus een voordeel binnen programma 5. Deze (en alle andere) verschillen worden hieronder nader toegelicht.

Nadere toelichting verschillen programma 2 In onderstaand overzicht is een toelichting opgenomen van de belangrijkste verschillen, waarbij: - In de kolom % de relatieve afwijking ten opzichte van de omvang van het betreffende budget in 2021 is weergegeven; - In de kolom V/N is aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft; - De afwijkingen gemarkeerd met een * geen effect hebben op het uiteindelijke resultaat omdat ze een directe relatie hebben met een afwijking binnen een ander programma of omdat deze uitgaven worden gedekt uit een reserve. Onderwerp Wegbeheer

Bedrag 15.000

% 0,2%

V/N V

Toelichting Het saldo tussen de opbrengsten en kosten van het aanleggen van glasvezel komt ten gunste van de voorziening wegen. Zoals in de 2e bestuursrapportage 2021 is toegelicht werden voor 2021 als gevolg van een verschuivende planning lagere opbrengsten verwacht. Het gevolg van deze lagere opbrengsten is dat er in 2021 een lager bedrag wordt gestort in de voorziening wegen (€ 93.000 V). Daarnaast ontstaan binnen dit budget diverse kleinere nadelen. 47

Onderwerp Openbare verlichting Sportcentrum Klundert De Niervaert

Bedrag 95.000

% 26%

V/N N

-

-

Buitensportaccommodaties

86.000

7%

V

Groenbeheer

101.000

5%

N

Watertaken

85.000

51%

V

Ruimtelijke ordening

87.000

38%

V

Omgevingsvergunning

216.000

12%

V

Algemeen Overige eigendommen (deels*)

191.000

53%

V

Opsporing en opruiming explosieven (*)

717.000

-

N

Kostentoerekening medewerkers primaire proces (deels*)

309.000

5%

N

Toelichting Zowel de netbeheerkosten als de variabele tarieven voor elektra bij de openbare verlichting zijn fors gestegen (€ 58.000 N). Daarnaast zijn binnen dit budget diverse kleinere nadelen ontstaan. Zowel de kosten als opbrengsten zijn ca. € 880.000 lager uitgevallen dan begroot. De verwachting was dat we in 2021 met de exploitant een overeenkomst zouden sluiten op basis van kostprijs dekkende huur. Dit is echter nog niet gebeurd, hierdoor hebben we geen huuropbrengsten ontvangen. Daartegenover staat echter dat we ook geen extra exploitatiebijdrage over 2021 hebben uitbetaald. Per saldo heeft dit dus geen effect op het jaarrekeningresultaat. Door het minder bespelen van de velden i.v.m. corona is er minder onderhoud noodzakelijk geweest aan de sportvelden (€ 110.000 V). Daar staat tegenover dat in 2021 maar 3 maanden aan onderhoudsbijdragen bij de verenigingen in rekening zijn gebracht en dat er (in het kader van coronasteun) terugbetalingen hebben plaatsgevonden van bijdragen die een aantal verenigingen reeds in 2020 hadden voldaan. Door het in beheer nemen van de nieuwe wijk Bosselaar-Zuid zijn de kosten hoger uitgevallen dan begroot (€ 53.000 N). Deze uitbreiding zorgt voor een overschrijding van het beheerbudget bovenop het percentage waar gemiddeld jaarlijks rekening mee wordt gehouden.

Daarnaast heeft een verrekening plaatsgevonden op het maaibestek over de periode 2016-2019 (€ 50.000 N). Over de onduidelijkheid in de omvang van de arealen zijn de gemeente en de aannemer in 2021 tot overeenstemming gekomen voor een bedrag van ca. € 50.000. Zoals in de 2e bestuursrapportage 2021 is vermeld was vanuit het Waterschap destijds nog onduidelijk welke baggerwerkzaamheden in 2021 nog zouden kunnen starten. Inmiddels zijn deze werkzaamheden volledig naar 2022 doorgeschoven. Door uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet is de start van diverse werkzaamheden (opstellen omgevingsplannen voor diverse kernen/gebieden en een handboek omgevingsplannen) doorgeschoven naar 2022 (€ 46.000 V). Deze uitgaven kunnen gedekt worden binnen het begrote budget voor 2022. Daarnaast hebben we in 2021 meer leges en bijdragen van derden ontvangen dan begroot (€ 41.000 V). In 2021 zijn twee grote industriële vergunningen verleend, terwijl er daar één van was geraamd. Daarnaast zijn vergunningen verleend voor een aantal grote woningbouwprojecten (o.a. Bosselaar en Suikerdepot Standdaarbuiten). In de raadsvergadering van 15 juli 2021 zijn voor 2021 (€ 118.500) en 2022 (€ 118.500) middelen beschikbaar gesteld voor het uitvoeren van aanpassingen in de brandveiligheid van gemeentelijke accommodaties.

Doordat de werkzaamheden in 2022 zullen worden uitgevoerd, wordt bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat voorgesteld om de niet bestede middelen uit 2021 (€ 118.500), opnieuw beschikbaar te stellen in 2022. Daarnaast zijn in 2021 lagere kosten ontstaan doordat het onderzoek naar de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed in het 1e kwartaal 2022 is afgerond (€ 18.000 V) en doordat de werkzaamheden m.b.t. asbestinspectie en aanpak op de brandweerkazerne Zevenbergen in 2022 worden opgepakt (€ 20.000 V). Deze uitgaven worden (conform raadsbesluit) gedekt uit de algemene reserve. Tot slot zijn er binnen dit budget diverse kleinere voordelen ontstaan. In 2021 zijn kosten gemaakt i.v.m. het opsporen en ruimen van conventionele explosieven. Op grond van de zogenoemde Bommenregeling kunnen gemeenten daar een bijdrage vanuit het Gemeentefonds voor ontvangen. De corresponderende opbrengst maakt onderdeel uit van de algemene uitkering en is daarom verantwoord binnen programma 5. Tegenover het nadeel binnen dit programma staat dus een voordeel binnen programma 5. De (personeel)kosten van de primaire afdelingen zijn in de begroting op basis van de verwachte urenbesteding van medewerkers doorbelast aan de verschillende programma's.

Binnen programma 2 zijn ten opzichte van de begroting onderstaande afwijkingen ontstaan: - € 212.000 N: Taakveld 8.1 - Ruimte en leefomgeving - € 100.000 N: Taakveld 1.2 - Openbare orde en veiligheid 48

Onderwerp

Bedrag

%

V/N

Overig Totaal

287.000 255.000

2%

V N

Toelichting - € 67.000 V: Taakveld 2.1 - Verkeer en vervoer - € 64.000 N: Overige verschillen Diverse kleinere afwijkingen (< € 50.000).

Structurele reservemutaties programma 2 In principe geldt dat reservemutaties incidenteel van aard zijn (met reserves kunnen geen structurele lasten worden gedekt). Uitzonderingen hierop vormen reserves die zijn ingesteld ter dekking van kapitaallasten, waarmee de dekking van de kapitaallasten structureel is geregeld. Hieronder zijn de (in 2021 gedane) structurele reservemutaties opgenomen. Structurele stortingen in de reserve Niet van toepassing.

Bedrag -

Structurele onttrekkingen aan de reserve Maatschappelijk nut (dekking afschrijvingslasten): - Renovatie woonwagencentra Klundert - Leefbaarheidsimpuls Zevenbergschen Hoek - Afschrijvingen kappen en vervangen bomen Willemstad - Waterplan Moerdijk - Overige projecten Investeringen bruto methode (dekking afschrijvingslasten): - Zwembaden - Brandweerkazerne industrieterrein - Sportcomplex Klundert

Bedrag 82.000 78.000 7.000 6.000 36.000 1.800 94.600 78.000

49

Programma 3 Baten en Lasten

Realisatie 2021

(Cijfers x € 1.000) (-/- is voordelig)

Begroting 2021 voor wijziging

Begroting 2021 na wijziging

Verschil realisatie en begr. na wijz.

Totaal Lasten Totaal Baten Resultaat voor bestemming

14.904 -9.753 5.151

14.691 -10.413 4.279

11.291 -7.942 3.350

-3.400 2.471 -929

Storting in reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

771 -128 5.793

10.135 -9.848 4.566

9.889 -9.839 3.400

-246 9 -1.166

Samenvatting verschillen programma 3 Totaal

-1.166.000

Rijks en gemeentelijke monumenten

-399.000

Grondexploitaties

-322.000

Reservemutaties

-237.000

Re-integratie

-131.000

Wet inburgering

-101.000

Overig

-40.000

Sociale Werkvoorziening

64.000

Het verschil op programma 3 tussen het gerealiseerde resultaat en het begrote resultaat (na wijziging) bedraagt € 1.166.000 voordelig. Dit voordeel is onder andere ontstaan doordat de uitvoering van instandhoudingsonderhoud aan diverse monumentale objecten deels doorliep in 2022 (waardoor de kosten in 2021 lager zijn uitgevallen dan begroot). Daarnaast is binnen de grondexploitaties (voornamelijk als gevolg van hogere winstnemingen) per saldo een voordeel ontstaan. Deze (en alle andere) verschillen worden hieronder nader toegelicht.

Nadere toelichting verschillen programma 3 In onderstaand overzicht is een toelichting opgenomen van de belangrijkste verschillen, waarbij: - In de kolom % de relatieve afwijking ten opzichte van de omvang van het betreffende budget in 2021 is weergegeven; - In de kolom V/N is aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft; - De afwijkingen gemarkeerd met een * geen effect hebben op het uiteindelijke resultaat omdat ze een directe relatie hebben met een afwijking binnen een ander programma of omdat deze uitgaven worden gedekt uit een reserve. Onderwerp Rijks en gemeentelijke monumenten(deels *)

Bedrag 399.000

% 56%

V/N V

Toelichting In de raadsvergadering van 17 december 2020 is voor 2021 een budget van € 632.000 beschikbaar gesteld voor de uitvoering van instandhoudingsonderhoud aan diverse monumentale objecten in de gemeente Moerdijk. Dit betreft o.a. Stenen Poppen, Fort de Hel en onderhoud aan enkele kleinere objecten. Deze werken lopen nog en zijn eind april 2022 gereed. Daardoor zijn de kosten in 2021 lager uitgevallen dan begroot. Bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 zal voorgesteld worden om de niet bestede middelen opnieuw beschikbaar te stellen in 2022. Een deel hiervan (€ 136.000) wordt (conform raadsbesluit) gedekt uit de algemene reserve.

50

Onderwerp Wet inburgering

Bedrag 101.000

% 64%

V/N V

Sociale Werkvoorziening *

64.000

2%

N

Re-integratie

131.000

23%

V

Grondexploitaties (deels*)

322.000

4%

V

Reservemutaties (deels*)

Overig Totaal

237.000

2%

V

40.000 1.166.000

1%

V V

Toelichting Op 1 januari 2022 is de nieuwe Wet inburgering in werking is getreden Gedurende 2021 hebben we - samen met de andere De6-gemeenten en het Werkplein gezamenlijk - een intensief traject doorlopen om ons voor te bereiden op deze nieuwe wet. De kosten in verband met de voorbereiding op de Wet inburgering zijn uiteindelijk lager uitgevallen dan verwacht. Uit het jaarrekeningresultaat 2020 was € 133.000 overgeheveld naar 2021 onder andere omdat vanwege de beperkingen vanwege corona in 2020 geplande activiteiten stil kwamen te liggen. Ook in 2021 konden om dezelfde reden projecten in mindere mate worden opgepakt. En de projecten die wel zijn opgepakt met het Werkplein, Vluchtelingenwerk en partners brachten geen extra kosten met zich mee. Daarnaast ontvingen wij van het Rijk in 2021 nog een compensatie voor de invoeringskosten vanwege het uitstel van de invoering van de wet naar 1 januari 2022. Deze compensatie is maar gedeeltelijk ingezet voor onder andere de invoeringskosten van het Werkplein. In 2021 hebben we een extra compensatie gekregen voor Sociale Werkbedrijven vanwege de coronacrisis. De middelen die de gemeente hiervoor vanuit het Rijk heeft ontvangen zijn doorbetaald aan de GR WVS. De ontvangen rijksbijdrage is verantwoord binnen programma 5. Voornamelijk de bijdrage aan het Werkplein valt lager uit dan begroot.

Het positieve resultaat op het programma Werk en Participatie in de jaarrekening 2021 van het Werkplein komt met name omdat vanwege de coronabeperkingen er minder leerwerktrajecten en maatwerktrajecten zijn ingezet. Binnen de diverse grondexploitaties hebben per saldo € 895.000 hogere winstnemingen plaatsgevonden dan begroot. In de begroting was voor 2021 rekening gehouden met een gedeeltelijke winstneming binnen de grondexploitatie Vlinderbuurt in Standdaarbuiten. Doordat deze grondexploitatie in 2021 is afgesloten levert dit ten opzichte van de begroting een voordeel op (€ 1.006.000 V). Daarnaast is de afsluiting van de grondexploitatie Tankstation in Standdaarbuiten versneld van 2022 naar 2021 (€ 97.000 V). Daar staat tegenover dat als gevolg van wijzigingen in de grondexploitatie Waterwijk Fijnaart de begrote winstneming lager is uitgevallen dan begroot (€ 208.000 N). In de paragraaf grondbeleid worden de ontwikkelingen binnen de grondexploitaties nader toegelicht. Tegenover deze voordelen staan diverse nadelen van in totaal € 573.000. Dit komt grotendeels door verschuivingen in de bijdragen die ontwikkelaars en initiatiefnemers betalen voor de bijdrages in de reserves bovenwijks en ruimtelijke ontwikkeling (€ 260.000 N).

Daarnaast zijn minder grondverkopen gerealiseerd dan begroot (€ 91.000 N) en heeft een hogere toevoeging aan de voorziening verlies plaatsgevonden voor de grondexploitatie Sporenbergstraat (€ 82.000 N) door stijgende grondstofprijzen. Het resterende nadeel is het gevolg van diverse kleinere nadelen (o.a. een naheffing van gemeentelijke belastingen van eerdere jaren en afwaardering gronden). De storting in de reserve grondexploitatie is afhankelijk van de winstnemingen die zijn gedaan. Doordat de winstneming van de Waterwijk lager is uitgevallen dan begroot, heeft in de reserve grondexploitatie een lagere storting plaatsgevonden dan begroot (€ 253.000 V). Daarnaast heeft door een verschuiving van de bijdragen die we vanuit ontwikkelaars en initiatiefnemers ontvangen een lagere storting plaatsgevonden in de reserve ruimtelijke ontwikkeling (€ 204.000 V). Tegenover deze voordelen staat dat in de reserve bovenwijkse voorzieningen een hogere storting heeft plaatsgevonden (€ 84.000 N) en dat een lager bedrag is onttrokken uit de algemene reserve (€ 137.000 N). Dit is het gevolg van lagere kosten voor het instandhoudingsonderhoud aan diverse monumentale objecten in de gemeente Moerdijk (zie ook onderdeel 'Rijks en gemeentelijke monumenten'). Diverse kleinere afwijkingen (< € 50.000).

51

Structurele reservemutaties programma 3 In principe geldt dat reservemutaties incidenteel van aard zijn (met reserves kunnen geen structurele lasten worden gedekt). Uitzonderingen hierop vormen reserves die zijn ingesteld ter dekking van kapitaallasten, waarmee de dekking van de kapitaallasten structureel is geregeld. Hieronder zijn de (in 2021 gedane) structurele reservemutaties opgenomen. Structurele stortingen in de reserve Niet van toepassing.

Bedrag -

Structurele onttrekkingen aan de reserve Investeringen bruto methode m.b.t. restauratie Fort Sabina (dekking afschrijvingslasten)

Bedrag 20.000

52

Programma 4 Baten en Lasten

Realisatie 2021

(Cijfers x € 1.000) (-/- is voordelig)

Begroting 2021 voor wijziging

Begroting 2021 na wijziging

Verschil realisatie en begr. na wijz.

Totaal Lasten Totaal Baten Resultaat voor bestemming

38.528 -8.591 29.936

42.217 -11.544 30.672

41.435 -10.525 30.910

-781 1.019 238

Storting in reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

0 -204 29.732

59 -952 29.779

108 -906 30.112

49 46 334

Samenvatting verschillen programma 4 Totaal

334.000

Parcticipatiewet

-219.000

Overig

-212.000

Leerplicht

-184.000

Wmo opvang en beschermd wonen

-166.000

Leerlingenvervoer

-130.000

Uitvoeringskosten jeugd regio

-113.000

Schuldhulpverlening

-107.000

Bijzondere bijstand

-94.000

Accommodatie de Borgh

-68.000

Meerjarige uitgaven

-49.000

Maatschappij

55.000

Gesloten jeugdzorg

87.000

Reservemutaties

96.000

Jeugd, veiligh, reclassering en opv.

293.000

Kostentoer. primair proces

438.000

Jeugd (NVTZ en LTA)

707.000

Het verschil op programma 4 tussen het gerealiseerde resultaat en het begrote resultaat (na wijziging) bedraagt € 334.000 nadelig. Vooral binnen het onderdeel Jeugd (Niet vrij toegankelijke zorg en LTA) zijn hogere kosten opgetreden dan begroot. Dit wordt echter voornamelijk veroorzaakt doordat is gebleken dat destijds (voor het boekjaar 2020) ruim € 500.000 hogere verplichtingen (kosten) had moeten worden opgenomen. Hierbij geldt dus dat tegenover het nadeel wat nu in 2021 ontstaat, in 2020 dus onterecht te lage kosten waren gepresenteerd. Deze (en alle andere) verschillen worden hieronder nader toegelicht.

Nadere toelichting verschillen programma 4 In onderstaand overzicht is een toelichting opgenomen van de belangrijkste verschillen, waarbij: - In de kolom % de relatieve afwijking ten opzichte van de omvang van het betreffende budget in 2021 is weergegeven; - In de kolom V/N is aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft; - De afwijkingen gemarkeerd met een * geen effect hebben op het uiteindelijke resultaat omdat ze een directe relatie hebben met een afwijking binnen een ander programma of omdat deze uitgaven worden gedekt uit een reserve. 53

Onderwerp Leerlingenvervoer

Bedrag 130.000

% 12%

V/N V

Leerplicht

184.000

99%

V

Maatschappij

55.000

4%

N

Accommodatie de Borgh

68.000

88%

V

Uitvoeringskosten jeugd regio

113.000

61%

V

Participatiewet

219.000

2%

V

Bijzondere bijstand

94.000

10%

V

Toelichting Als gevolg van corona zijn scholen in gedeelten van januari, februari en december gesloten geweest. Hierdoor heeft er minder leerlingenvervoer plaatsgevonden dan begroot. De gemeente Moerdijk had op 1 januari 2021 op de balans een bedrag staan van ruim € 180.000 wat in de afgelopen jaren was opgebouwd uit jaarlijkse overschotten op de rijksbijdrage voor RMC (Regionale Melden Coördinatiefunctie). We waren in afwachting van de definitieve vaststelling van de rijksbijdrage door het ministerie van OCW én de terugvordering van de niet bestede middelen. Het ministerie heeft in 2021 aangegeven niet tot terugvordering over te (kunnen) gaan. De regeling huurcompensatie vrijwilligersorganisaties Corona is ingezet om te voorkomen dat vrijwilligersorganisaties en de maatschappelijke accommodaties niet door Corona financieel zouden omvallen. Vanuit het Rijk zijn middelen gekregen om deze regeling te ondersteunen. Nieuwe maatregelen en een lockdown in het laatste half jaar van 2021 hebben geresulteerd in hogere kosten. De regeling heeft ook geresulteerd dat niet één vrijwilligersorganisaties of maatschappelijke accommodatie financieel is omgevallen door corona. De kosten zijn voornamelijk lager uitgevallen doordat het onderzoek naar toekomstbestendige gymaccommodaties Zevenbergen in 2021 nog niet is afgerond.

Om te komen tot toekomstbestendige gymaccommodaties in de kern Zevenbergen zijn meerdere varianten en locaties in beeld gebracht. In de raadsvergadering van 30 september 2021 heeft de gemeenteraad hierover een besluit genomen. Ten behoeve van inhuur expertise voor o.a. het opstellen van een Programma van Eisen, uitwerking variant en het opstellen van een kostenraming is in 2021 € 47.000 begroot. Om dit verder uit te kunnen werken wordt voorgesteld om de niet bestede middelen bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 opnieuw beschikbaar te stellen in 2022. Er ontstaat voornamelijk een voordeel als gevolg van de afwikkeling van een afrekening over 2020. Voor diverse onderwerpen die regionaal opgepakt worden is vanuit de gemeente Roosendaal in 2021 een afrekening ontvangen over het jaar 2020. Op basis van die afrekening hebben we in 2021 € 45.000 terugontvangen. In de jaarrekening 2020 is destijds onterecht uitgegaan van een nog te betalen bedrag. Dit zorgt ervoor dat in 2020 een nadeel (hogere kosten) op dit budget is ontstaan, terwijl in 2021 juist een voordeel (lagere kosten) is ontstaan. Over de jaren 2020 en 2021 als totaal bezien heeft dit per saldo dus geen effect. Er is voornamelijk een voordeel ontstaan doordat het Werkplein in haar begroting 2021 voor Moerdijk nog rekening hield met een stijging van het aantal bijstandsontvangers met 3,4%.

De stijging voor 2021 is uiteindelijk uitgekomen op 0,2%. Dit heeft ertoe geleid dat er minder uitkeringen zijn verstrekt dan eerder was ingeschat. Daarnaast geldt dat we in 2021 van het ministerie van SZW een voorschot hebben ontvangen van bijna € 1.800.000 in het kader van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (TOZO). In 2021 is in totaal voor bijna € 770.000 aan uitkeringen en leningen verstrekt. De resterende middelen (ruim € 1.000.000) worden door het ministerie van SZW teruggevorderd, waardoor zowel de baten als lasten lager uitvallen. Per saldo heeft dit dan ook geen effect op het jaarrekeningresultaat 2021. Als onderdeel van het corona compensatiepakket heeft de Rijksoverheid voor de bijzondere bijstand en de regeling Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) € 89.000 beschikbaar gesteld. Een deel daarvan is bij het Werkplein terecht gekomen die de regeling ook heeft uitgevoerd. Op de resterende middelen is uiteindelijk geen beroep meer gedaan (€ 59.000 V). Daarnaast valt de bijdrage aan het Werkplein voor het programma Inkomensondersteuning ten opzichte van de begroting € 35.000 (4%) lager uit. Met name op de bijzondere bijstand en de webshop meedoen is minder uitgegeven.

54

Onderwerp Schuldhulpverlening

Bedrag 107.000

% 68%

V/N V

Toelichting In het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslag kan de gemeente Moerdijk aanspraak maken op een bedrag van € 58.000 als compensatie voor de kosten van haar inzet en ondersteuning voor (mogelijk) gedupeerde ouders en hun gezinnen. Met deze compensatie was in de begroting 2021 nog geen rekening gehouden, ook omdat het Rijk de compensatieregelingen officieel pas eind november 2021 heeft gepubliceerd. Daarnaast zijn de kosten voor IMW Breda (budgetcoaching) komen te vervallen. Onze eigen trajectbegeleiders Schuldhulpverlening voeren deze taak uit voor onze inwoners. Hierdoor is dit budget niet volledig ingezet. De persoonlijke ontwikkelingen en tools die onze uitvoerders schuldhulpverlening nodig hebben om deze taak goed uit te voeren loopt nog door in 2022. Verder is het aantal hulpaanvragen voor schuldhulpverlening dit jaar afgenomen. Door COVID zijn er minder signalen opgepakt en hebben wij minder inwoners kunnen bereiken en helpen. Daarnaast zijn door het niet functioneren van PLANgroep (uitvoering schuldhulpverlening fase 2 en budgetbeheer) minder diensten afgenomen bij deze partij. Door de coronacrisis is er een achterstand op de uitvoering van de actiepunten uit het beleidsplan.

Jeugd (Niet vrij toegankelijke zorg en LTA)

707.000

10%

N

Om de ondersteuning aan de ouders en hun gezinnen ook in 2022 te kunnen bieden én de in 2021 ontstane achterstanden in kunnen inlopen, wordt bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 voorgesteld om de ontvangen compensatie van het Rijk (€ 58.000) in 2022 opnieuw beschikbaar te stellen. Binnen de niet vrij toegankelijke zorg (NVTZ) zijn hogere lasten ontstaan (€ 819.000 N). Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat is gebleken dat destijds voor het boekjaar 2020 een te laag bedrag aan verplichtingen zijn opgenomen. Met het in gebruik nemen van het prognosemodel (november 2021) en de doorontwikkeling in het boeken van de verplichtingen (januari 2022) hebben we een accuratere manier van vaststellen van de verlichtingen en afloop van deze verplichtingen gerealiseerd. Daaruit blijkt dat voor ruim € 500.000 aan hogere verplichtingen (kosten) in 2020 had moeten worden opgenomen. De informatie over de werkelijke verplichtingen over 2020 werd pas na deze automatiseringsslag (in januari 2022) beschikbaar en kon niet eerder worden meegenomen in (bijstelling van) de begroting. Hierbij geldt overigens dat tegenover het nadeel wat nu in 2021 ontstaat, in 2020 dus onterecht te lage kosten waren gepresenteerd.

Verder is de gemiddelde prijs per unieke client met € 337,- gestegen (€ 200.000 N) en zijn er aan het einde van 2021 meer voorzieningen afgesloten dan vanuit de prognose werd voorspeld, waardoor de aanbieders van jeugdhulp aanspraak konden maken op het restant van de vergoeding voor het arrangement (€ 92.000 N).

Gesloten jeugdzorg

87.000

33%

N

Wmo opvang en beschermd wonen

166.000

93%

V

Tegenover de hogere kosten binnen de NVTZ staan lagere kosten binnen het Landelijk Transitie Arrangement (LTA) (€ 112.000 V). Vanwege de beperkte invloed op het resultaat van de ingezette zorg, hebben wij de voorkeur voor reguliere gecontracteerde zorg boven LTA. Hierdoor zijn de kosten voor LTA lager uitgevallen. Vanuit het Convenant JeugdzorgPlus 2020 draagt elke gemeente, naast de uitvoeringskosten, ook bij aan de gewenste doorontwikkeling van de gesloten jeugdzorg. Dit gebeurt op basis van voorschotten, gevolgd door een definitieve afrekening na afloop van het kalenderjaar. Het voorschot dat berekend is voor 2021 bleek uiteindelijk te laag waardoor een nadeel op deze post is ontstaan. Jaarlijks dragen wij de LVB bijdrage die we krijgen van het Rijk voor beschermd wonen af aan Beschermd Wonen regio Breda (daar wordt beschermd wonen uitgevoerd). Bij de septembercirculaire 2021 is bekend gemaakt dat er door het Rijk minder middelen uit het budget beschermd wonen zijn gehaald voor de overgang van cliënten naar de WLZ. Daardoor werd pas in het vierde kwartaal duidelijk dat gemeente Breda de LVB middelen in 2021 niet nodig had om de regionale beschermd wonen begroting sluitend te krijgen (€ 138.000 V). Daarnaast was een kleinere bijdrage nodig voor de regionale projectkosten voor de aanpak van dak- en thuisloosheid (€ 20.000 V). 55

Onderwerp Jeugd, veiligh, reclassering en opvang

Bedrag 293.000

% 44%

V/N N

Meerjarige uitgaven van incidentele aard *

49.000

16%

V

Kostentoerekening medewerkers primaire proces (deels*)

438.000

20%

N

Reservemutaties *

96.000

10%

N

Overig Totaal

212.000 334.000

1%

V N

Toelichting Ten behoeve van de doorontwikkeling zijn met de Gecertificeerde Instellingen (GI's) in 2021 bovenregionale financieringsafspraken gemaakt, waaraan elke individuele gemeente bijdraagt. Het betreft transformatie-, tariefs- en huisvestingskosten. Naast de wijziging in tarieven is er een significante toename van het aantal beschermingsmaatregelen (van 133 in 2020 naar 175 in 2021). Er zijn diverse projecten die een meerjarig karakter hebben, maar die op basis van wetgeving niet meerjarig afgeschreven mogen worden. Alle uitgaven en inkomsten die in 2021 op deze 'meerjarige uitgaven van incidentele aard' zijn gedaan worden daarom ten laste van de exploitatie 2021 gebracht. In 2021 is voor het project '2e Gezondheidsverkenning Moerdijk' een subsidie van € 49.000 toegekend door de provincie Noord-Brabant. Dit bedrag wordt (conform raadsbesluit) gestort in de Algemene reserve (zie ook onderdeel reservemutaties). De (personeel)kosten van de primaire afdelingen zijn in de begroting op basis van de verwachte urenbesteding van medewerkers doorbelast aan de verschillende programma's.

Binnen programma 4 zijn ten opzichte van de begroting onderstaande afwijkingen ontstaan: - € 148.000 N: Taakveld 6.6 - Maatwerkvoorzieningen (WMO) - € 97.000 N: Taakveld 6.2 - Wijkteams - € 49.000 N: Taakveld 6.71 - Maatwerkdienstverlening 18+ - € 144.000 N: Diverse kleinere verschillen In 2021 is € 49.000 meer in de Algemene reserve gestort dan begroot. In 2021 is voor het project '2e Gezondheidsverkenning Moerdijk' een subsidie van € 49.000 toegekend door de provincie Noord-Brabant. Deze was niet begroot bij de beschikbaarstelling van het krediet door de gemeenteraad op 4 juli 2019. Alle gemaakte kosten zijn gedekt uit de algemene reserve. De gemeenteraad heeft destijds wel aangegeven dat eventuele bijdragen van de provincie weer terug moeten vloeien naar de Algemene reserve. De in 2021 ontvangen subsidie wordt dan ook in de Algemene reserve gestort (zie ook onderdeel 'meerjarige uitgaven van incidentele aard'). Daarnaast is € 46.000 minder uit de reserve Sociaal domein onttrokken. Voor de procesbegeleiding scan mens en maatschappij was € 35.000 begroot; in 2021 is hieraan € 6.500 uitgegeven. De besteding van de overige € 28.500 volgt in 2022. Daarnaast is in 2021 voor de tijdelijke uitbreiding met basisconsulenten en een procesondersteuner voor de Wmo uiteindelijk circa € 18.000 minder uitgegeven. Diverse kleinere afwijkingen (< € 50.000).

Structurele reservemutaties programma 4 In principe geldt dat reservemutaties incidenteel van aard zijn (met reserves kunnen geen structurele lasten worden gedekt). Uitzonderingen hierop vormen reserves die zijn ingesteld ter dekking van kapitaallasten, waarmee de dekking van de kapitaallasten structureel is geregeld. Hieronder zijn de (in 2021 gedane) structurele reservemutaties opgenomen. Structurele stortingen in de reserve Niet van toepassing.

Bedrag -

Structurele onttrekkingen aan de reserve Investeringen bruto methode m.b.t. MFC Fijnaart (dekking afschrijvingslasten)

Bedrag 87.700

56

Programma 5 Baten en Lasten

Realisatie 2021

(Cijfers x € 1.000) (-/- is voordelig)

Begroting 2021 voor wijziging

Begroting 2021 na wijziging

Verschil realisatie en begr. na wijz.

Totaal Lasten Totaal Baten Resultaat voor bestemming

26.002 -77.866 -51.863

19.408 -78.976 -59.568

17.903 -80.426 -62.523

-1.505 -1.451 -2.956

Storting in reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

0 -123 -51.986

3.789 -4.600 -60.379

3.789 -4.580 -63.315

0 19 -2.937

Samenvatting verschillen programma 5 Totaal

-2.937.000

Uitkering gemeentefonds

-1.229.000

Personeel / Kostentoer. primair proces

-595.000

Voorziening pensioenen wethouders

-498.000

Overig

-331.000

Vennootschaps-belasting

-251.000

Stelpost nieuw beleid

-201.000

Automatisering

-110.000

Mobiliteitsbudget

-98.000

Organisatieontwikkeling

-68.000

OZB niet-woningen

444.000

Het verschil op programma 5 tussen het gerealiseerde resultaat en het begrote resultaat (na wijziging) bedraagt € 2.937.000 voordelig. Dit komt onder andere doordat de uitkering vanuit het gemeentefonds € 1.229.000 hoger is uitgevallen dan begroot. Een deel van deze opbrengst (€ 717.000) heeft overigens betrekking op de ontvangen uitkering m.b.t. de zogenaamde bommenregeling. De kosten die we voor de opsporing en opruiming van explosieven hebben gemaakt zijn verantwoord in programma 2. Daarnaast kon op basis van een lagere verplichting een bedrag van € 498.000 vrijvallen uit de voorziening wethouders pensioenen. Deze (en alle andere) verschillen worden hieronder nader toegelicht.

Nadere toelichting verschillen programma 5 In onderstaand overzicht is een toelichting opgenomen van de belangrijkste verschillen, waarbij: - In de kolom % de relatieve afwijking ten opzichte van de omvang van het betreffende budget in 2021 is weergegeven; - In de kolom V/N is aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft; - De afwijkingen gemarkeerd met een * geen effect hebben op het uiteindelijke resultaat omdat ze een directe relatie hebben met een afwijking binnen een ander programma of omdat deze uitgaven worden gedekt uit een reserve. Onderwerp Voorziening pensioenen wethouders Mobiliteitsbudget

Bedrag 498.000

% -

V/N V

98.000

56%

V

Toelichting Vanwege een verhoging van de rekenrente (van 0,082% naar 0,528%) en het vervallen van een uitkeringsverplichting valt een extra bedrag vrij uit de voorziening wethouderspensioenen. Het jaarlijks benodigde bedrag hiervoor laat zich moeilijk inschatten. In 2021 zijn er relatief weinig personele knelpunten geweest, waarbij de financiële impact ook beperkt was. Hierdoor is er minder aanspraak op dit budget gemaakt. 57

Onderwerp Organisatieontwikkeling

Bedrag 68.000

% 42%

V/N V

Automatisering

110.000

7%

V

Uitkering gemeentefonds (deels*)

1.229.000

2%

V

Stelpost nieuw beleid

201.000

100%

V

Vennootschapsbelasting

251.000

87%

V

OZB niet-woningen

444.000

3%

N

Personeel / Kostentoerekening medewerkers primaire proces (deels*)

595.000

-

V

Overig Totaal

331.000 2.937.000

3%

V V

Toelichting In de voorbereiding op de visie op werken en de verbouwing van het gemeentehuis, is in 2021 minder beroep gedaan op budgetten die zijn gekoppeld aan organisatieontwikkelingen (€ 44.000 V). Daarnaast zijn er vanwege corona minder opleidingsactiviteiten uitgevoerd in 2021. Op basis van de jaarrekening 2021 van de GR ICT WBW valt de gemeentelijke bijdrage lager uit dan begroot. De totale opbrengst vanuit het gemeentefonds is ruim € 1.200.000 hoger uitgevallen dan was voorzien in de 2e bestuursrapportage 2021. Voor een groot deel (€ 781.000) betreft dit echter opbrengsten waar in andere programma's corresponderende kosten tegenover staan. De gemeenteraad heeft op 8 februari 2022 besloten om voor 2021 een aanvraag voor de suppletie-uitkering Bommenregeling bij het ministerie van BZK in te dienen voor een bedrag van € 717.000. De gemaakte kosten die hier tegenover staan zijn verantwoord binnen programma 2. Daarnaast is in de decembercirculaire 2021 coronacompensatie toegekend voor het opvangen van de exploitatietekorten van de Sociale Werkbedrijven (€ 64.000 V). Deze compensatie is in 2021 doorbetaald aan de GR WVS waarvan de lasten op programma 3 zijn verantwoord. Het resterende voordeel (€ 448.000) is voornamelijk het gevolg van wijzigingen op basis van de decembercirculaire 2021, waaronder een aanvullend toegekende coronacompensatie (€ 168.000 V).

Daarnaast zijn door het rijk middelen beschikbaar gesteld ter versterking van de dienstverlening bij gemeenten en de invoering van de Wet Kwaliteitsborging (€ 200.000 V). Om hier in 2022 invulling aan te kunnen geven wordt bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 voorgesteld om een deel van deze middelen beschikbaar te stellen in 2022. In de begroting was een aantal budgetten gereserveerd voor nieuw beleid. In de 2e bestuursrapportage 2021 is de stelpost met ruim € 1.000.000 afgeraamd doordat voor diverse budgetten het raadsvoorstel voor het vrij krijgen van deze budgetten niet meer in 2021 zou plaatsvinden. Van de resterende middelen die toen zijn blijven staan is uiteindelijk ca. € 201.000 ook in het restant van 2021 niet meer ingezet. Voorbeelden hiervan zijn het archiefbewerkingsplan, het haalbaarheidsonderzoek Roode Vaart en de Brabantse klimaatzone. Bij het opstellen van de begroting 2021-2024 zijn destijds de winstnemingen op enkele grondexploitaties vervroegd, waarbij 25% als af te dragen vennootschapsbelasting is geraamd. Uiteindelijk bleek er (nog) geen vennootschapsbelasting over 2021 verschuldigd te zijn. In de 2e bestuursrapportage 2021 is de verwachte opbrengst van de OZB voor niet-woningen al neerwaarts bijgesteld. De in de begroting 2021 aangehouden waardevermeerdering van € 100 miljoen bleek achteraf niet realistisch.

De heffing voor het gebruik van niet-woningen blijkt na afloop van het jaar nog lager uit te komen. Op basis van gegevens van de BWB is dit een gevolg van meer toegekende bezwaren dan vooraf begroot, en aanzienlijk meer leegstand. Binnen het personeelsbudget ontstaat ten opzichte van de inschatting bij de 2e bestuursrapportage 2021(na het inzetten van de begrote stelpost loonontwikkeling) een voordeel van € 28.000. In de beleidstekst van programma 5 is dit nader toegelicht. Doordat de personeelskosten worden toegerekend aan de verschillende programma's, komt het voordeel binnen het totale personeelsbudget niet overeen met het voordeel wat specifiek binnen programma 5 is ontstaan. De stelpost voor verwachte loonontwikkelingen (€ 502.000) en diverse budgetaanpassingen die gedurende 2021 (o.a. in de 2e bestuursrapportage 2021) zijn doorgevoerd, zijn begroot binnen programma 5. Dit terwijl de werkelijke personeelskosten worden toegerekend aan de diverse programma's. Wanneer het onderdeel ‘kostentoerekening medewerkers primaire proces’ binnen de diverse programma’s in zijn geheel wordt bezien, resulteert dat in totaal in een klein voordeel, wat correspondeert met het voordeel binnen het personeelsbudget. Diverse kleinere afwijkingen (< € 50.000).

58

Structurele reservemutaties programma 5 In principe geldt dat reservemutaties incidenteel van aard zijn (met reserves kunnen geen structurele lasten worden gedekt). Uitzonderingen hierop vormen reserves die zijn ingesteld ter dekking van kapitaallasten, waarmee de dekking van de kapitaallasten structureel is geregeld. Hieronder zijn de (in 2021 gedane) structurele reservemutaties opgenomen. Structurele stortingen in de reserve Niet van toepassing.

Bedrag -

Structurele onttrekkingen aan de reserve Investeringen bruto methode m.b.t. aanpassing gemeentehuis (dekking afschrijvingslasten)

Bedrag 30.500

59

Algemene dekkingsmiddelen De gemeente kent een aantal algemene dekkingsmiddelen die ingezet kunnen worden op diverse beleidsterreinen. De gemeente mag die middelen naar eigen inzicht besteden. Voor een deel zijn de algemene dekkingsmiddelen niet beïnvloedbaar. Gedacht kan worden aan de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Voor een deel kan de gemeente de omvang van haar algemene dekkingsmiddelen zelf bepalen. Dit gedeelte wordt afgebakend door het eigen belastinggebied. In de gemeentewet is bepaald welke belastingen de gemeente mag heffen. Wij heffen van onze inwoners en bedrijven onder meer onroerende zaakbelastingen (OZB). Daarnaast heffen wij ook nog toeristenbelasting die juridisch als algemeen dekkingsmiddel kan worden aangemerkt. De gemeentelijke belastingen kennen in tegenstelling tot de retributies, zoals het rioolrecht en de afvalstoffenheffing geen vooraf bepaald bestedingsdoel. De niet vrij aanwendbare heffingen worden, net als de ontvangsten van de specifieke uitkeringen, onder de baten van de betreffende producten verantwoord, waarvan ze geheel of voor een deel de kosten dekken. Overzicht algemene dekkingsmiddelen Omschrijving (bedragen x €1.000)

Begroting na wijziging 2021

Rekening 2021

Belastingen (OZB en toeristenbel.)

17.664

17.241

Algemene uitkeringen vanuit het Rijk

57.619

58.849

50

49

Saldo financieringsfunctie

2.380

2.380

Totaal algemene dekkingsmiddelen

77.713

78.519

Dividenden / winstuitkeringen

Toelichting overzicht algemene dekkingsmiddelen Belastingen De OZB en toeristenbelasting hebben geen specifiek bestedingsdoel en worden zodoende aangemerkt als algemene dekkingsmiddelen. Een nadere toelichting over deze belastingen is opgenomen in het jaarverslag (paragraaf Lokale heffingen). Algemene uitkering vanuit het Rijk Vanuit het Rijk worden diverse uitkeringen verstrekt. Voornamelijk de algemene uitkering geldt als belangrijk algemeen dekkingsmiddel voor de gemeente. Dividenden/winstuitkeringen De gemeente Moerdijk heeft in 2021 € 49.000 dividend ontvangen van de Bank Nederlandse Gemeenten m.b.t. het aandelenbezit. Saldo financieringsfunctie Bij de berekening van het omslagpercentage wordt de rente over eigen financieringsmiddelen (reserves en voorzieningen) meegenomen. Voor de berekening van de bespaarde rente is uitgegaan van een rentepercentage van 1,91% (2020: 2,00%). De bespaarde rente in 2021 van € 2.380.488 (2020:€ 2.188.000) is volledig verantwoord in de exploitatie. Dit bedrag is meegenomen in het saldo financieringsfunctie.

60

Overzicht incidentele baten en lasten

Incidentele baten en lasten Om vast te kunnen stellen dat sprake is van een structureel evenwicht is het belangrijk dat inzicht bestaat in de structurele baten en lasten. Dit overzicht heeft voornamelijk in de begroting een belangrijke rol bij de beoordeling van een structureel en reëel begrotingsevenwicht op langere termijn. Hieronder zijn per programma de in 2021 gerealiseerde incidentele baten en lasten toegelicht. Bedragen x €1.000 2021 Onderwerp Baten Lasten Toelichting Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk Energie maatregelen 301 301 Uitvoering Regeling Reductie Energieverbruik. Vanuit het Rijk zijn hier middelen voor ontvangen. Duurzaamheid 79 79 Opstellen transitievisie Warmte. Bij de resultaatbestemming 2020 zijn de niet bestede middelen opnieuw beschikbaar gesteld voor 2021. Overig 45 45 Diverse kosten en opbrengsten < € 50.000 Totaal programma 1 425 425 Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Wegbeheer 6.900 6.900 In 2021 is een voorziening gevormd t.b.v. achterstallig onderhoud wegen. (voorziening) De storting in deze voorziening is gedekt uit de algemene reserve. Meerjarige uitgaven van incidentele aard

837

1.032 Er zijn diverse projecten die een meerjarig karakter hebben, maar die op basis van wetgeving niet meerjarig afgeschreven mogen worden. Alle uitgaven die in 2021 op deze ''meerjarige uitgaven van incidentele aard'' zijn gedaan worden daarom ten laste van de exploitatie 2021 gebracht. Hiertegenover staat in veel gevallen een onttrekking uit de daarvoor ingestelde bestemmingsreserve. 717 Er zijn kosten gemaakt voor het opsporen en ruimen van explosieven. De daarmee verband houdende suppletie-uitkering vanuit het Rijk is verantwoord binnen programma 5.

Omgevingsvergunning

436

Incidenteel hogere ontvangsten i.v.m. twee grote industriële vergunningen en een aantal grote woningbouwprojecten.

Ruimtelijke ordening

250

Wegbeheer

188

Kabels en leidingen Woningen en garages

164 155

164 Kosten en opbrengsten glasvezelproject. Verkoop woning van Bergenstraat Zevenbergen.

Algemeen overige eigendommen

146

130 Kosten i.v.m. verduurzaming en asbestinventarisatie gemeentelijk vastgoed. Deze kosten worden gedekt uit de algemene reserve. Daarnaast zijn incidentele kosten gemaakt i.v.m. brandschade aan de hondensport unit. Hier is een verzekeringsuitkering voor ontvangen.

Bestemming jaarrekeningresultaat 2020 Overige grondzaken Overig Totaal programma 2

246

Bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2020 zijn diverse budgetten opnieuw beschikbaar gesteld t.b.v. de verdere uitvoering in 2021. Opbrengst verkoop snippergroen. 194 Diverse kosten en opbrengsten < € 50.000 9.494

Opsporing en opruiming explosieven

53 70 9.445

169

Hogere legesopbrengsten m.b.t. bijdragen initiatiefnemers. Deze opbrengsten worden deels gestort in de reserves bovenwijkse voorzieningen en ruimtelijke ontwikkeling. 188 Verstevigen van de Hoge Zeedijk te Zevenbergschenhoek om de transporten van Prorail mogelijk te maken i.v.m. de reparaties aan het spoor. De kosten zijn doorberekend aan Prorail.

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk Grondexploitatie 7.013 4.819 De kosten en opbrengsten binnen het onderdeel grondexploitatie worden als incidenteel aangemerkt. Bestemming 444 232 Bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2020 zijn diverse jaarrekeningresultaat budgetten opnieuw beschikbaar gesteld t.b.v. de verdere uitvoering in 2020 2021. Hierbij is tevens besloten om € 232.000 toe te voegen aan de reserve grondexploitatie. Rijks en gemeentelijke monumenten Arbeidsmigratie Totaal programma 3

108 7.565

188 Instandhoudingsonderhoud gemeentelijke monumenten. Deze uitgaven worden deels gedekt uit de algemene reserve. 95 Inhuur externe expertise m.b.t. ontwikkelingen arbeidsmigratie. 5.334 62

Bedragen x €1.000 2021 Onderwerp Baten Lasten Toelichting Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben Tozo 770 770 De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) is een van de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. De ontvangen middelen vanuit het Rijk zijn 1 op 1 doorbetaald aan het Werkplein. Maatschappij 477 Regeling huurcompensatie vrijwilligersorganisaties Corona .Vanuit het Rijk zijn middelen gekregen om deze regeling te ondersteunen (zie programma 5) Reserve sociaal domein 305 305 De kosten voor de tijdelijke extra capaciteit Wmo en Jeugd (€ 299.000) en de procesbegeleiding voor de scan mens en maatschappij (€ 6.000), zijn gedekt uit de reserve sociaal domein. Centrum Jeugd en gezin Leerplicht

102

Schuldhulpverlening

58

Overig Totaal programma 4

10 1.245

117 Doorloop in 2021 van tijdelijke uitbreiding aantal jeugdprofessionals. Vrijval restantmiddelen jaarlijkse overschotten op de rijksbijdrage voor RMC. Ontvangen compensatie vanuit het Rijk in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslag. 38 Diverse kosten en opbrengsten < € 50.000 1.707

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving Coronacompensatie via 1.903 1.300 Vanuit het Rijk is een vergoeding ontvangen voor het uitvoeren van gemeentefonds coronamaatregelen en het mislopen van inkomsten als gevolg van corona. In totaal is over 2021 een bedrag ontvangen van € 1.903.000. Dit naast de vergoedingen die zijn ontvangen voor tal van maatregelen om ondernemers te compenseren voor hun schade. De uitgaven in het kader van corona lopen in de tijd niet altijd synchroon aan deze ontvangsten. Opsporing en opruiming explosieven

717

In 2021 zijn kosten gemaakt voor het opsporen en ruimen van explosieven. De kosten zijn verantwoord binnen programma 2. De daarmee verband houdende ontvangen suppletie-uitkering vanuit het Rijk is verantwoord binnen programma 5.

Voorziening pensioenen wethouders

498

Vanwege een verhoging van de rekenrente (van 0,082% naar 0,528%) en het vervallen van een uitkeringsverplichting valt een extra bedrag vrij uit de voorziening wethouderspensioenen.

Bestemming jaarrekeningresultaat 2020

403

Bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2020 zijn diverse budgetten opnieuw beschikbaar gesteld t.b.v. de verdere uitvoering in 2021.

Griffie Verkiezingen Publieksvoorlichting openbare ruimte Overig Totaal programma 5

76

23 3.620

Totaal incidenteel

22.300 18.413

Resultaat incl. incidenteel Saldo incidenteel Resultaat excl. Incidenteel

Personeel: inkomsten wegens detachering vml.griffier. 68 Extra kosten verkiezingen 2021. 59 Publieksvoorlichting m.b.t. beheer openbare ruimte. 26 Diverse kosten en opbrengsten < € 50.000 1.453

8.610 3.887 4.723

63

Analyse begrotingsrechtmatigheid

Bij de beoordeling van de begrotingsrechtmatigheid is het van belang dat de werkelijke lasten van het programma de begrote lasten niet overschrijden. In de kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV staan uitgangspunten voor de beoordeling van deze overschrijdingen. In onderstaand overzicht wordt aangegeven wat naar de mening van de commissie BBV de consequentie van betreffende overschrijdingen moet zijn voor het accountantsoordeel. Nr. 1. 2. 3.

Telt niet mee voor het oordeel

Begrotingsafwijkingen door: Budgetoverschrijdingen betreffende activiteiten die niet passen binnen het bestaande beleid en waarvoor men geen voorstel tot begrotingsaanpassing heeft ingediend. Budgetoverschrijdingen die passen binnen het bestaande beleid, maar waarbij de accountant ondubbelzinnig vaststelt dat die ten onrechte niet tijdig zijn geautoriseerd. Hogere lasten die passen binnen het bestaande beleid die geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerde inkomsten, kostendekkende omzet.

4.

Budgetoverschrijdingen bij open einde (subsidie)regelingen. Vaak blijkt vanwege dit open karakter in het kader van het opmaken van de jaarrekening een (niet eerder geconstateerde) overschrijding.

5.

Budgetoverschrijdingen die worden gecompenseerd door extra inkomsten die niet direct gerelateerd zijn. Over de aanwending van deze extra inkomsten heeft de raad nog geen besluit genomen.

6.

6 a.

7 a. 7 b.

afschrijvings- en financieringslasten in latere jaren

8

Overig

7.

X X X

X

X

Budgetoverschrijdingen betreffende activiteiten welke achteraf als onrechtmatig moeten worden beschouwd omdat dit bijvoorbeeld bij nader onderzoek van de subsidieverstrekker, belastingdienst of een toezichthouder blijkt (bijvoorbeeld een belastingnaheffing). geconstateerd tijdens verantwoordingsjaar geconstateerd na verantwoordingsjaar Budgetoverschrijdingen op activeerbare activiteiten (investeringen of totaal geautoriseerd budget) waarvan de gevolgen voornamelijk zichtbaar worden via hogere afschrijvings- en financieringslasten in het jaar zelf of pas in de volgende jaren. jaar van investeren

6 b.

Telt mee voor het oordeel

X X

X X

Voor de diverse programma’s zijn voor de werkelijke lasten afgezet tegen de begrote lasten 2021. Voor de investeringskredieten is nagegaan in hoeverre de uitgaven t/m 31-12-2021 passen binnen de beschikbaar gestelde investeringskredieten. In deze jaarrekening wordt in het onderdeel ‘programmarekening’ nader inzicht gegeven in de lasten en baten binnen de diverse programma’s. In het onderdeel ‘investeringsoverzicht’ is een specificatie te vinden van de diverse investeringen. In de tabel hieronder zijn de bevindingen samengevat: (Bedragen x €1.000) Programma