HD Bijlage 2.II - Frisse scholen scorekaart 2021 - MFA Willemstad

Frisse Scholen Toets

Projectgegevens Project: Naam school: Adres: Postcode + plaats: Contactpersoon: Telefoon: e-mail:

MFA Willemstad

Adviseur: Naam adviesbureau: Adres Postcode + Plaats: Contactpersoon: Telefoon e-mail: Over Frisse Scholen: Om het gebouw/ontwerp van een Frisse School vooraf, tussentijds of achteraf te controleren, gebruikt u de Frisse Scholen Toets. U controleert dan of het voldoet aan de eerder gestelde eisen uit het Programma van Eisen Frisse Scholen. De toets kan het beste worden uitgevoerd door een deskundig en onafhankelijk adviseur. Het Programma van Eisen Frisse Scholen is een publicatie van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), opgesteld in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het volledige PvE Frisse Scholen is te vinden en te downloaden op de website van RVO. Uitvoering: bba binnenmilieu, BenR, Building Vision www.rvo.nl/frissescholen

Voorbeeld Scorekaart Toetsingsmethodiek PvE Frisse Scholen

Ambitieprofiel Project: Energie Energieprestatie Duurzame energie Thermische isolatie gebouwschil* Energie-efficiënte ventilatie* Energie-efficiënte verwarming* Energie-efficiënte koeling* Energie-efficiënte verlichting*

MFA Willemstad Selecteer Selecteer Selecteer Selecteer Selecteer Selecteer Selecteer Selecteer

* Alleen van toepassing bij bestaande bouw

Licht Kunstlicht Daglicht Helderheidswering Individuele beïnvloeding

Geluid Geluidwering van de gevel Installatiegeluid Ruimteakoestiek

Lucht Luchtverversing** Spuiventilatie Ruimtevolume Kwaliteit van de toevoerlucht Fijnstof Emissies van materialen Emissies van apparatuur Schoonmaakbaarheid Tabaksrook Toiletten Legionella Asbest*

Selecteer Klasse B Klasse B Klasse B Klasse B Klasse B Klasse A Klasse A Klasse A Klasse A Klasse A Klasse A Selecteer

* Alleen van toepassing bij bestaande bouw ** Bij nieuwbouw minimaal klasse B

Temperatuur Temperatuur winter Temperatuur zomer Individuele beïnvloeding Ventilatieve koeling Tocht Lokaal thermisch discomfort

Selecteer Klasse B Klasse B Klasse A Klasse A Klasse B Klasse B

Luchtgeluidisolatie Contactgeluidisolatie

Selecteer Klasse B Klasse B Klasse B Klasse B Selecteer Klasse B Klasse B Klasse B Klasse B Klasse B

Kwaliteitsborging Energie Lucht Temperatuur Licht Geluid

Klasse A Klasse A Klasse A Klasse A Klasse A

Toetsingsresultaat

<fase>

Project: Datum:

MFA Willemstad < Datum >

Thema Energie

Ambitieniveau

Energieprestatie

Toetsingscriterium

Vul ambitieprofiel in

Voldaan?

Opmerkingen

Wordt aan eis voldaan?

-

Duurzame energie

Vul ambitieprofiel in

Wordt aan eis voldaan?

-

Thermische isolatie gebouwschil

Vul ambitieprofiel in

Wordt aan eis voldaan?

-

Energie-efficiënte ventilatie

Vul ambitieprofiel in

Wordt aan eis voldaan?

-

Energie-efficiënte verwarming

Vul ambitieprofiel in

Wordt aan eis voldaan?

-

Energie-efficiënte koeling

Vul ambitieprofiel in

Wordt aan eis voldaan?

-

Energie-efficiënte verlichting

Vul ambitieprofiel in

Wordt aan eis voldaan?

Lucht -De CO2-concentratie in leslokalen (in de ademzone) is tijdens gebruikstijd maximaal 950 ppm. -Het ventilatiedebiet (hoeveelheid verse luchttoe- en/of afvoer) is minimaal 8,5 dm3/s (30,6 m3/uur) per persoon. Luchtverversing

Klasse B

Wordt aan eis voldaan?

-De capaciteit van de spuiventilatievoorzieningen is op ruimteniveau minimaal 6 dm³/s per m² vloeroppervlak. Spuiventilatie

Klasse B

Wordt aan eis voldaan?

-In leslokalen is de afstand van vloer tot (verlaagd) plafond minimaal 2,8 m.

Ruimtevolume

Klasse B

Kwaliteit van de toevoerlucht

Klasse B

Fijnstof

Klasse B

Wordt aan eis voldaan?

-Aanwezige ventilatiesystemen (natuurlijk of mechanisch) zijn zodanig gematerialiseerd, geproduceerd en afgewerkt dat na ingebruikname de luchtkwaliteit niet nadelig kan worden beïnvloed. -Er wordt geen gebruik gemaakt van recirculatie (recirculatie op ruimteniveau is wel toegestaan). -Bij warmteterugwinning wordt gebruik gemaakt van een type warmteterugwinsysteem dat 100% scheiding tussen retourlucht en toevoerlucht garandeert (bijv. een kruiswisselaar of twincoil). -De afstand tussen een afvoervoorziening voor luchtverversing en een instroomopening voor de toevoer van verse lucht is zodanig dat de volgens NEN1087 bepaalde verdunningsfactor maximaal 0,01 is. -De afstand tussen een rookgasafvoer van een gasgestookt verbrandingstoestel en een instroomopening voor de toevoer versevindt luchtniet is zodanig dateen de volgens NEN2757 bepaalde verdunningsfactor maximaal -Nieuwbouw vanvan scholen plaats op belaste locatie. 0,01 is. -Bij renovatie op een belaste locatie worden maatregelen genomen om de invloed van de luchtkwaliteit -Het ventilatiesysteem is zodanig ontworpen en uitgevoerd dat hygiënisch onderhoud mogelijk is.

De buiten op de binnenlucht te verminderen: hoofdkanalen op strategische plaatsen voorzien inspectieluiken dusdanige afmetingen -Aanvoer vanzijn verse buitenlucht vindt plaats aan devan verkeersluwe zijdevan (gevel of een lager gelegendat ze tevens gebruikt kunnen worden voor het schoonmaken van de kanalen. De in het luchtkanaal ingebouwde dakvlak). ventilatiecomponenten veel voor mogelijk toegankelijk en demontabel schoonmaak, en -Openen van ramen iszijn nietzonodig temperatuurbeheersing. Om aanvoor de gestelde eisen onderhoud voor de vervanging. temperatuur in de zomer te voldoen is lokaal regelbare mechanische koeling met voldoende capaciteit -Luchtvoerkanalen en luchtbehandelingskasten moet zo rein mogelijk worden gehouden tijdens realisatie beschikbaar. (bijv. openingen van luchtkanalen zijn worden op devan bouwplaats afgedopt). Hiermee hetrendement ventilatiesysteem zo -Mechanische ventilatiesystemen voorzien filters in de toevoerlucht met is een ePM1 van veel mogelijk en stofvrij bij oplevering, zodat de kans op stofverplaatsing door het minimaal 70%schoon (NEN-EN-ISO 16890: ODA 2 / SUP2). luchtbehandelingssysteem naargeldt de diverse ruimten zo ventilatiesystemen klein mogelijk is. zijn voorzien van filters met een -Bij scholen op belaste locaties dat mechanische -Luchttoevoerkanalen en luchtbehandelingskasten wordenODA voor3 ingebruikname goed inwendig gereinigd.

rendement ePM1 van minimaal 80% (NEN-EN-ISO 16890: / SUP2).

Wordt aan eis voldaan?

Wordt aan eis voldaan?

Pagina 3 van 10

Toetsingsresultaat

<fase>

Project: Datum:

MFA Willemstad < Datum >

Thema

Ambitieniveau

Toetsingscriterium

Voldaan?

Opmerkingen

-De formaldehydeconcentratie is maximaal 30 microgram/m³. -De totale vluchtige organische stoffen ofwel TVOC-concentratie bedraagt maximaal 200 microgram/m3. -Bouw- en inrichtingsmaterialen bevatten geen schadelijke weekmakers/ftalaten (zoals DEHP, DBP en BBP). Emissies van materialen

Klasse A

Wordt aan eis voldaan?

-Verontreinigende apparatuur (bijv. printers, copiers) is voorzien van bronafzuiging. -De lucht uit reproruimten wordt direct uit deze ruimten naar buiten afgevoerd waardoor o.a. geurverspreiding in het gebouw wordt voorkomen. Emissies van apparatuur

Klasse A

Wordt aan eis voldaan?

-De constructie en detaillering bevordert geen aanhechting van stof, vuil, vocht e.d. -Vloerbedekking in leslokalen is eenvoudig reinigbaar. Schoonmaakbaarheid

Klasse A

Wordt aan eis voldaan?

-In het gebouw en op het schoolterrein wordt niet gerookt.

Tabaksrook

Toiletten

Klasse A

Klasse A

Wordt aan eis voldaan?

-Geurverspreiding vanuit toiletten naar elders in het gebouw wordt voorkomen. -De toiletruimten worden continu op onderdruk gehouden t.o.v. de omliggende ruimten. -De afvoercapaciteit van de toiletten bedraagt minimaal 50 m3/uur afzuiging per toilet(pot)/urinoir. -De lucht uit toiletten wordt beschouwd als retourlucht en wordt direct uit deze ruimten naar buiten afgevoerd. De toiletgroepen zijn hiervoor aangesloten op een separaat ventilatiesysteem. -Vloeren en wanden (tot min. 70 cm hoogte) zijn zo uitgevoerd dat urine niet in het materiaal kan trekken.

Wordt aan eis voldaan?

-Installaties voor warm en koud tapwater moeten worden uitgevoerd conform de bepalingen in ISSOpublicatie 55.1 Legionellabestrijding. Legionella

Klasse A

Wordt aan eis voldaan?

-

Asbest

Vul ambitieprofiel in

Wordt aan eis voldaan?

Temperatuur

Temperatuur winter

Temperatuur zomer

Klasse B

Klasse B

Individuele beïnvloeding

Klasse A

Ventilatieve koeling

Klasse A

Tocht

Klasse B

-De operatieve temperatuur (combinatie van de luchttemperatuur en stralingstemperatuur) ligt in het stookseizoen tussen 19 en 24°C. -Het verwarmingssysteem is zodanig gedimensioneerd en uitgevoerd dat de operatieve temperatuur in de verblijfsruimten minimaal 20°C is.

-Voor de temperatuur in de zomer en het tussenseizoen geldt een glijdende temperatuurschaal, waarbij de grenswaarden van de temperatuur binnen enigszins oplopen met de buitentemperatuur volgens de volgende formule: -operatieve temperatuur binnen = 0,33 lopende gemiddelde buitentemperatuur +16,4 ± 3°C. -In situaties zonder passieve koeling (o.a. ruimten zonder te openen ramen of ruimten met lokaal regelbare actieve koeling) geldt aanvullend dat de operatieve temperatuur niet hoger wordt dan 26°C.

Wordt aan eis voldaan?

Wordt aan eis voldaan?

-De temperatuur is in het stookseizoen (in elk geval bij een daggemiddelde buitentemperatuur tussen -5 en 14°C) per verblijfsruimte handmatig regelbaar binnen +/- 2 graden rondom het setpoint (standaard uitgangspunt 21°C). -Indien lokaal regelbare koeling is toegepast is de temperatuur in het koelseizoen (in elk geval bij een Wordt aan eis voldaan? daggemiddelde buitentemperatuur tussen 14°C en 30°C) per verblijfsruimte handmatig regelbaar binnen +/2 graden rondom het setpoint (standaard uitgangspunt 24,5°C). -De snelheid van de temperatuurregeling is minimaal 1 graad per half uur na verstelling van de bedienknop. -Handmatig naregelen van de temperatuur is mogelijk via een knop, bedienunit of app die zonder instructie te begrijpenhebben is en dieten goed in het zicht is geplaatst. -Leslokalen minste 4 te openen ramen. -In dehet lokalen waar van (buiten)zonwering aanwezig is dient30% dezeaanwezig in de ruimte bedienbaar of te -Van oppervlak de te openen delen is minimaal boven in de gevel (> overrulen 1,8 m) en te zijn. minimaal 30% onder in de gevel (<1,8 m). De te openen delen bovenin en onderin zijn afzonderlijk van elkaar te openen. -De spuiventilatievoorzieningen zijn licht bedienbaar staand vanaf de vloer en hebben meerdere fixeerstanden (incl. kierstand) of zijn traploos instelbaar. -De spuiventilatievoorzieningen zijn tegelijkertijd met de buitenzonwering te gebruiken.

De luchtstroom wordt niet door bijv. screens belemmerd. -De capaciteit van de spuivoorzieningen voldoet aan de eisen voor spuiventilatie (zie 'Lucht'). -De luchtsnelheden in de leefzone (het deel van het leslokaal waar leerlingen en docenten verblijven) zijn 's zomers niet hoger dan 0,20 m/s. -De luchtsnelheden in de leefzone zijn 's winters niet hoger dan 0,16 m/s.

Wordt aan eis voldaan?

Wordt aan eis voldaan?

Pagina 4 van 10

Toetsingsresultaat

<fase>

Project: Datum:

MFA Willemstad < Datum >

Thema

Ambitieniveau

Lokaal thermisch discomfort

Klasse B

Licht

Kunstlicht

Klasse B

Daglicht

Klasse B

Helderheidswering

Klasse B

Individuele beïnvloeding

Klasse B

Toetsingscriterium -Vloeren zijn dusdanig geïsoleerd, afgewerkt en/of verwarmd dat de vloertemperatuur minimaal 19 °C is. -De verticale temperatuurgradiënt is <3 K/m. -De stralingstemperatuurasymmetrie is: -bij een warm plafond <5°C; -bij een koude wand <10°C; -bij een koud plafond <14°C; -bij een warme wand <23°C. -De gemiddelde stralingstemperatuur (de gemiddelde oppervlaktetemperatuur van plafond, vloer, wanden, ramen, verwarmingspanelen en inrichting) in leslokalen is 's winters hoger dan de luchttemperatuur. -De verlichtingssterkte door kunstlicht is op werkvlakniveau minimaal 500 lux met een gelijkmatigheidsindex van minimaal 0,6. -De UGRL (waarde voor de beperking van de 'verblindingshinder') van de in de leslokalen toegepaste armaturen is ≤19. -De kleurweergaveindex (Ra) van de verlichting is minimaal 80 of vergelijkbaar. Bij led-verlichting: bovendien een R9-waarde van minimaal 10. -Bij led-verlichting: -Kies verlichting met een flickerfrequentie van minimaal 100Hz en met een flickerpercentage <3% conform IEEE standard 1789. -De daglichtfactor DT in de leslokalen is minimaal 2,1% in meer dan 50% van de ruimte. -Kies voor (voldoende) diffuse optieken met een egale structuur, zoals opaalglas.

Voldaan?

Opmerkingen

Wordt aan eis voldaan?

Wordt aan eis voldaan?

Wordt aan eis voldaan?

-In de leslokalen is bij alle ramen (ook aan de noordzijde) helderheidswering aanwezig, waarmee hinderlijk tegenlicht en hinderlijke reflecties worden voorkomen. -De helderheidswering wordt zodanig geselecteerd dat luminantieverhoudingen ('contrasten' in het gezichtsveld) tussen taak (bijv. schrift), directe omgeving (bijv. tafelblad) en perifirie (bijv. raam) maximaal 1:10:30 (taak:directe omgeving:periferie) bedragen. -De lichtdoorlatendheid van de helderheidswering is dusdanig dat wordt voldaan aan Klasse 3 voor glare control uit NEN-EN-14501. -De helderheidswering is dusdanig dat wordt voldaan aan Klasse 2 voor Visual contact with the outside uit NEN-EN-14501. Daarmee blijft ook bij het gebruik van de helderheidswering enig uitzicht naar buiten -Kunstverlichting in leslokalen is beperkt regelbaar: de verlichting is bijvoorbeeld in delen aan- en uit te mogelijk. schakelen (de zone bij het bord apart) of dimbaar. -De helderheidswering kan per leslokaal worden bediend.

Wordt aan eis voldaan?

Wordt aan eis voldaan?

Geluid -De geluidwering van de gevel (GA) is gelijk aan het verschil tussen de geluidbelasting op de gevel en 33 dB, met een minimum van 20 dB. Geluidwering van de gevel

Klasse B

Wordt aan eis voldaan?

-Het geluidniveau in de leslokalen t.g.v. installaties (LI;A) is maximaal 33 dB. -Het geluidniveau ten gevolge van installaties is maximaal 30 dB in een op een aangrenzend perceel gelegen verblijfsgebied. Installatiegeluid

Klasse B

Wordt aan eis voldaan?

-De gemiddelde nagalmtijd (T30) in het ingerichte leslokaal bedraagt maximaal 0,6 s. -De in de 125 Hz octaafband gemeten nagalmtijd mag maximaal 30% afwijken van de gemiddelde nagalmtijd. Ruimteakoestiek

Luchtgeluidisolatie

Contactgeluidisolatie

Klasse B

Klasse B

Klasse B

Wordt aan eis voldaan?

-De luchtgeluidisolatie (DnT;A) tussen leslokalen onderling en aangrenzende verblijfsruimten (bijv. kantoren), sanitair en technische ruimten is ten minste 39 dB. -De luchtgeluidisolatie (DnT;A) tussen leslokalen en aangrenzende verkeersruimten en bergingen is ten minste 25 dB. -De luchtgeluidisolatie (DnT;A) tussen een leslokaal en een leerplein is ten minste 31 dB. -Bij een tussendeur in de scheidingswand tussen twee leslokalen is de luchtgeluidisolatie ten minste 34 dB.

-Het gewogen contactgeluidniveau (LnT;A) tussen leslokalen onderling en aangrenzende verblijfsruimten (bijv. leerpleinen, kantoren), sanitair en technische ruimten is ten hoogste 59 dB. -Het gewogen contactgeluidniveau tussen leslokalen en aangrenzende verkeersruimten en bergingen is ten hoogste 69 dB. -Hinderlijke trillingen van de vloer of trappen door lopen/bewegen of muziek worden voorkomen.

Wordt aan eis voldaan?

Wordt aan eis voldaan?

Kwaliteitsborging

Energie

Lucht

Klasse A

Klasse A

-Er is een oplevertoets waarbij gecontroleerd is dat de energiebesparende maatregelen, zoals vastgelegd in de EPC-berekening, het energielabel en/of het renovatieplan, daadwerkelijk zijn uitgevoerd. -Voor de bouwkundige schil is een controle uitgevoerd op luchtdichtheid en thermische kwaliteit volgens NEN-ISO 21105. De luchtdoorlatendheid van de gebouwschil wordt bepaald conform NEN-EN ISO 9972. -Per hoofdgebruiker wordt het energiegebruik apart bemeterd. -Het elektragebruik, het gasverbruik, de afname van stadswarmte en/of stadskoeling wordt per kwartier gemeten en opgeslagen, zodat deze geanalyseerd kan worden. Bovendien is het ontwerp van het elektriciteitssysteem dusdanig uitgevoerd dat verschillende onderdelen; verwarmen, koelen, ventilatie, bevochtiging, verlichting, apparatuur, individueel per kwartier worden. -Er is een oplevertoets uitgevoerd waarbij vastgesteld is dat degemeten gesteldekunnen eisen ten aanzien van luchtkwaliteit daadwerkelijk behaald worden. Zie hiervoor de Frisse Scholen Toets. -Er wordt periodiek, systematisch onderhoud gepleegd aan de klimaatinstallaties. Het gaat hierbij om zowel technisch als hygiënisch onderhoud, conform het VLA onderhoudsbestek voor scholen of gelijkwaardig. -Leslokalen hebben een CO2-sensor.

In lokalen met natuurlijke luchttoevoer (toevoer via te openen ramen of gevelroosters) of met lokale handbediende mechanische ventilatiesystemen geeft de CO2-sensor continu feedback over de mate van ventilatie door middel van een kleurcodering (conform de voorschriften uit de regeling Bouwbesluit, artikel 3.5). -CO2-concentraties in de lokalen worden elke 10 minuten gemonitord via het GBS of een apart binnenmilieusensornetwerk. Meetgegevens worden minimaal 12 maanden bewaard en jaarlijks gerapporteerd om na te gaan of wordt voldaan aan de gestelde eisen. -Bij oplevering wordt mondeling én schriftelijk een instructie gegeven over het juiste gebruik van de ventilatievoorzieningen (basisventilatie én spuiventilatie).

Wordt aan eis voldaan?

Wordt aan eis voldaan?

Pagina 5 van 10

Toetsingsresultaat

<fase>

Project: Datum:

MFA Willemstad < Datum >

Thema

Ambitieniveau

Temperatuur

Klasse A

Licht

Klasse A

Toetsingscriterium -Er is een oplevertoets uitgevoerd waarbij vastgesteld is dat de gestelde eisen ten aanzien van temperatuur daadwerkelijk behaald worden. Zie hiervoor de Frisse Scholen Toets. -Er wordt periodiek, systematisch onderhoud gepleegd aan de klimaatinstallaties. Het gaat hierbij om zowel technisch als hygiënisch onderhoud, conform het VLA onderhoudsbestek voor scholen of gelijkwaardig. -De uurgemiddelde waarden van de luchttemperatuur in de lokalen, temperatuurinstelling, en de luchtinblaastemperatuur (bij mechanische ventilatie) worden gemonitord via het GBS of een apart binnenmilieusensornetwerk. Meetgegevens worden minimaal 12 maanden bewaard en jaarlijks gerapporteerd om na te gaan of wordt voldaan aan de gestelde eisen. -Bij oplevering wordt mondeling én schriftelijk een instructie gegeven over het juiste gebruik van de -Er is een oplevertoets uitgevoerd waarbij vastgesteld is dat de gestelde eisen ten aanzien van visueel beïnvloedingsmogelijkheden voor de temperatuur. comfort daadwerkelijk behaald worden. Zie hiervoor de Frisse Scholen Toets. -Bij oplevering wordt mondeling én schriftelijk een instructie gegeven over het juiste gebruik van de verlichting en helderheidswering.

Voldaan?

Opmerkingen

Wordt aan eis voldaan?

Wordt aan eis voldaan?

-Er is een oplevertoets uitgevoerd waarbij vastgesteld is dat de gestelde eisen ten aanzien van akoestisch comfort daadwerkelijk behaald worden. Zie hiervoor de Frisse Scholen Toets. Geluid

Klasse A

Wordt aan eis voldaan?

Let op: Wilt u dit printen? Controleer het afdrukvoorbeeld eerst. Pas waar nodig de uitlijning en de rijhoogte aan.

Pagina 6 van 10

Omschrijving risico's

Pagina 7 van 10

Omschrijving risico's

Pagina 8 van 10

Omschrijving risico's

Pagina 9 van 10

Omschrijving risico's

Pagina 10 van 10