Document · PDF

Getekende beleidsbegroting 2024-2027

Raadsvergadering 9 november 2023, gemeente MoerdijkBij agendapunt: Vaststellen begroting 2024 en meerjarenbegroting 2024-202734.972 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

Gemeente Moerdijk

Factor C en CASI Alle medewerkers moeten het goede gesprek kunnen voeren met ‘de buitenwereld’, beschikken over empathisch vermogen en zich bewust zijn van de omgeving en de impact die hun werk daarop heeft. In 2024 gaan we onderzoeken of twee instrumenten daarbij kunnen helpen en aanvullend zijn op het stappenplan participatie waar we nu al mee werken: Factor C en CASI. Factor C is door de overheid ontwikkeld en is een manier van werken die helpt om strategisch en gestructureerd aan de slag te gaan met communicatie en bij uitstek geschikt voor projecten en programma's waar omgevingsgericht of opgavegericht gewerkt wordt. CASI (Communicatie Activatie Strategie Instrument) is een instrument om gedrag te analyseren en onderbouwde keuzes te maken. In feite levert het bouwstenen op voor een communicatieplan, advies of briefing. Ontwikkelen van beleid op het gebied van pers- en issuemanagement Wat gebeurt er in de samenleving? Waar kunnen we op inspelen en hoe kunnen we met onze communicatie optimaal aansluiten bij de belevingswereld van onze inwoners/ belangrijke stakeholders? De maatschappelijke impact is het afwegingskader voor onze focus. Hoe kweken we vertrouwen voor de organisatie? Naast directe communicatie met onze inwoners geven we hieraan ook invulling via perscommunicatie. Jaarlijks beantwoorden we honderden persvragen en organiseren we veel persgesprekken en – momenten.

Het is onze wens om hier meer gestructureerd mee aan de slag te gaan. Daarnaast willen we meer proactief aan de slag met issuemanagement. In 2024 ontwikkelen we daarom beleid op het gebied van pers- en issuemanagement. Verbouwing gemeentehuis Het nieuwe werkplekconcept en de aanstaande verbouwing maakt ook beweging mogelijk voor het doorontwikkelen van de dienstverleningsambitie op diverse vlakken. Waar de eerste helft van 2024 staat in het teken van de verbouwing en hiermee de hybride vorm van werken, staat de tweede helft in het teken van het in gebruik nemen van de nieuwe werkomgeving en het werkplekconcept activiteitgerelateerd werken. Dienstverleningsprincipes intern uitdragen draagt bij aan het van binnen naar buiten en van buiten naar binnen werken en de bewustwording bij ambtenaren.

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Voorbeelden hiervan zijn: • Met het multi-tenant concept ontstaat er een bredere samenwerking met maatschappelijke partners; • De beveiligings-host achter de receptie zorgt niet alleen voor een veiligere werkomgeving maar draagt bij aan gastheerschap volgens het ‘click-call-face principe’; • De visie op eten en drinken en het daarbij behorende cateringconcept draagt bij aan verbinden, ontmoeten en aantrekkelijk werkgeverschap; • In relatie tot de MVOI worden er gelijk belangrijke stappen gezet bij alle nieuwe aanbestedingen rondom de verbouwing. (Warme dranken, interieur beplanting, catering, schoonmaak, vast en los meubilair, audiovisuele middelen) Ontwikkeling Servicepunt Het gemeentehuis wordt een plek voor ontmoeten en verbinden. Dat vraagt om een facilitaire ondersteuning die daar ook op gericht is. Een plek waar mensen verbinding maken, productief kunnen zijn in hun eigen werk en waarin ze goed gefaciliteerd worden. Niet alleen catering en correctief onderhoud, maar ook gericht op het creëren van de omstandigheden waarin medewerkers optimaal kunnen presteren en gasten in het gemeentehuis zich welkom voelen. Het aantal ondersteunende taken is onder andere met de komst van laptops en telefoons voor alle medewerkers, collegeen raadsleden toegenomen. Het afgelopen jaar is ervoor gekozen om de versnipperde facilitaire taken te concentreren binnen het Servicepunt.

Deze ontwikkeling is in volle gang en gaat met het afronden van de verbouwing en het uitbreiden van het aantal huurders een steeds belangrijkere rol vervullen. Toekomstbestendig maken team KCC/Cluster burgerzaken Er speelt een tweetal ontwikkelingen bij cluster burgerzaken van team KCC. De aanvragen worden steeds complexer én binnen nu en 5 jaar krijgt het cluster te maken met een grote uitstroom van medewerkers. Hierdoor stromen 3 van de 5 medewerkers uit, die een grote inhoudelijke kennis meenemen. Daarnaast neemt naast de complexiteit ook het aantal aanvragen toe, gezien de ontwikkelingen landelijk m.b.t. nieuwkomers (arbeidsmigranten, statushouders, Oekraïners). Om het team burgerzaken toekomstbestendig te maken, het kennisniveau en de

Gemeente Moerdijk

bezetting op peil te houden, de kwaliteit en de processen ook voor de complexere vraagstukken te kunnen organiseren is het van belang dat de formatie binnen het KCC wordt uitgebreid met een kwaliteitsmedewerker burgerzaken. Voor het team Publiekszaken wordt eind 2023 en begin 2024 een analyse gemaakt van de huidige en toekomstige ontwikkelingen om de juiste keuzes te kunnen maken ten aan zien van bezetting en werkwijze. Visie op huwelijksceremonie Trouwen en geregistreerd partnerschap, een speciale levensgebeurtenis met een belangrijke taak voor gemeente Moerdijk. Trouwen is aan allerlei wettelijke regels gebonden. Aan de andere kant zien we steeds meer specifieke wensen. Het komt steeds vaker voor dat bruidsparen een eigen invulling willen geven aan hun ceremonie. Wat voor ‘trouwgemeente’ wil Moerdijk zijn? Hoeveel flexibiliteit en keuzevrijheid willen én kunnen we bieden en wat is daarvoor nodig, met welke voorwaarden en tegen welke prijs? Vanuit die vragen wordt gekeken naar de huidige beleidsregels en criteria met betrekking tot o.a. trouwlocaties, trouwambtenaren, ondersteuning door bodes, de bijbehorende kosten en optionele mogelijkheden. Doel is om per 1 januari 2024 een actueel, integraal beleid te hebben omtrent huwelijk en geregistreerd partnerschap.

Randvoorwaarden Belangrijk is dat iedereen bewust wordt van het belang van onze dienstverlening. We werken allemaal voor onze inwoners in de gemeente Moerdijk. Een randvoorwaarde is dan ook dat iedereen (dus ook binnen de organisatie) werkt volgens de dienstverleningsprincipes. Je houd je aan de reactietermijnen, geeft terugkoppeling, je denkt mee en bent een betrouwbare ambtenaar en collega. Digitale vaardigheid van onze inwoners is een belangrijke voorwaarde voor het daadwerkelijk realiseren van de click-call-face filosofie.

Risico’s Intern: Van belang is dat het management en de medewerkers het belang inzien van meewerken aan de verbetering van de dienstverlening als onderdeel van het dagelijks werk.

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Extern: Netwerk-, hardware- en softwarestoringen zorgen voor risico’s voor de dienstverlening van alledag. Aan de balie, via de telefoon en het internet. Geen toegang tot internet en ontbreken van digitale

Gemeente Moerdijk

vaardigheden: Inwoners die geen toegang hebben tot het internet helpen we op een andere manier. We verliezen daarnaast ook niet uit het oog dat er inwoners en medewerkers minder of niet digitaal vaardig zijn. Hierdoor blijven post, telefoon en een persoonlijke afspraak beschikbaar.

Prestaties 2024 • Interne bewustwording voor het belang van onze dienstverlening is vergroot bij bestaande en nieuwe medewerkers: - In bijeenkomsten - Via diverse communicatie-uitingen • Dienstverleningsprincipes “persoonlijk”, “volledig antwoord” en “meedenkend ” zijn geïmplementeerd • Click-call-face principe is verder geïmplementeerd door online dienstverlening waar het mogelijk is meer te stimuleren. - Implementatie nieuwe website - Onderzoek naar inzet middelen Factor C en CASI - Opstellen beleid pers- en issuemanagement.

2025

2026

2027

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

LASTEN EN BATEN 2024 bedragen x € 1.000

LASTEN: € 26.446

BATEN € 99.569

Gemeente Moerdijk

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Gemeente Moerdijk

OVERZICHT TAAKVELDEN

Begroting 2023 Taakveld (bedragen x € 1.000)

Lasten 2023

Meerjarenbegroting

Begroting 2024

Baten 2023

Saldo 2023

Lasten 2024

-90.937

-69.311

25.795

Baten 2024

Saldo 2024

Saldo 2025

Saldo 2026

Saldo 2027

-99.569

-73.774

-76.912

-71.330

-72.251

0. Bestuur en ondersteuning

21.626

0.1 Bestuur

2.156

-75

2.081

2.093

-75

2.018

2.065

2.036

0.2 Burgerzaken

1.516

-503

1.013

1.545

-786

759

786

739

721

0.4 Overhead

15.606

-385

15.221

15.687

-453

15.234

15.946

16.001

15.987

0.5 Treasury

129

-2.420

-2.291

-70

-2.111

-2.181

-3.048

-3.096

-3.151

0.61 OZB woningen

482

-3.959

-3.477

547

-4.461

-3.914

-3.963

-4.014

-4.074

0.62 OZB niet-woningen

413

-15.470

-15.057

457

-18.654

-18.197

-18.829

-19.769

-20.709

0.64 Belastingen overig

-64

-47

-60

-42

-66.729

-72.301

-73.421

-66.896

-66.374

1.233

-1.332

-99

5.022

-668

4.354

3.332

3.644

3.317

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

496

309

6. Sociaal domein

612

651

596

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Saldo baten en lasten voor bestemming

612

651

596

22.238

-90.937

-68.699

26.446

-99.569

-73.123

-76.316

-70.734

-71.655

0.10 Mutaties reserves

5.840

-6.636

-796

-124

-104

Resultaat na bestemming

28.078

-97.573

-69.495

26.446

-99.693

-73.247

-76.440

-70.838

-71.759

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Gemeente Moerdijk

ANALYSE PROGRAMMA 5

Baten en Lasten Programma 5

Rekening

Begroting

Meerjarenbegroting

(Cijfers x € 1.000)

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Totaal Lasten

19.485

22.238

26.446

24.937

25.645

25.098

Totaal Baten

-90.739

-90.937

-99.569

-101.253

-96.380

-96.753

Resultaat voor bestemming

-71.253

-68.699

-73.123

-76.316

-70.734

-71.654

Storting in reserves

7.006

5.840

Onttrekking aan reserves

-8.019

-6.636

-124

-104

Resultaat na bestemming

-72.267

-69.495

-73.247

-76.440

-70.839

-71.759

Verschil t.o.v. 2022

-3.752

Samenvatting verschillen t.o.v. 2022

Het verschil op programma 5 tussen het begrote resultaat (na bestemming) in 2024 ten opzichte van 2023 bedraagt € 3,8 miljoen voordelig. Ten opzichte van de totale baten binnen dit programma is dat een afwijking van 4%. Ten opzichte van 2023 zijn de totale lasten binnen dit programma met ca. € 4,2 miljoen gestegen terwijl de opbrengsten met ca. € 8,6 miljoen zijn gestegen. Verder wordt er per saldo ca. € 0,7 miljoen minder onttrokken uit de reserves. De toegenomen opbrengsten zijn voornamelijk het gevolg van een hogere uitkering uit het gemeentefonds en hogere OZB opbrengsten. De lasten zijn voornamelijk gestegen doordat de middelen t.b.v. nieuwe beleidsdoelen in eerste instantie binnen dit programma begroot worden op de stelpost nieuw beleid, in afwachting van een (afzonderlijk) raadsvoorstel voor het daadwerkelijk beschikbaar stellen van deze middelen. Tot slot wordt ten opzichte van 2023 per saldo minder onttrokken uit de reserves omdat in 2023 diverse incidentele uitgaven uit de reserves worden gedekt.

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Gemeente Moerdijk

Nadere toelichting verschillen In onderstaand overzicht is een toelichting opgenomen van de belangrijkste verschillen, waarbij: - In de kolom V/N is aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft; - In de kolom % de relatieve afwijking ten opzichte van de omvang van het betreffende budget in 2023 is weergegeven. Onderwerp

Bedrag

% V/N Toelichting

Uitkering gemeentefonds

-5.572

-8%

De uitkeringen uit het gemeentefonds hebben met een omvang van ruim € 70 miljoen een groot aandeel in de totale inkomsten van de gemeente. Als gevolg daarvan hebben ontwikkelingen binnen dat onderdeel ook een grote impact op het jaarlijkse begrotingsresultaat. Periodiek worden de gemeenten via circulaires geïnformeerd over de verwachte inkomsten vanuit het gemeentefonds. De raming van de uitkering gemeentefonds in deze begroting is - volgens een bestendige richtlijn – gebaseerd op de meicirculaire 2023 waarmee we op dit punt voldoen aan de begrotingsrichtlijnen van de provincie als financieel toezichthouder. De meeropbrengst in 2024 ten opzichte van 2023 is een gevolg van bijstellingen van het accres en de verwachte loon- en prijsontwikkelingen.

OZB

-3.695

-19%

Conform de kadernota 2024 zijn de tarieven voor 2024 op basis van prognoses van het CPB met 9,6% geïndexeerd. Hierdoor worden ten opzichte van 2023 hogere OZB opbrengsten m.b.t. woningen verwacht (€ 500.000 V). Voor de niet-woningen is naast de indexering op basis van realisatiecijfers 2022 en 2023 ook sprake van een grotere toename van het aantal objecten (€ 3,2 miljoen V).

Burgerzaken

-117

-23%

Dit betreft voornamelijk een meeropbrengst aan leges voor reisdocumenten.

Bestuur

-90

-4%

Ten opzichte van 2023 dalen de lasten doordat in dat jaar diverse incidentele budgetten zijn begroot. Dit betreft o.a. de donatie aan Giro 555 ten behoeve van aardbevingsslachtoffers in Syrie en Turkije (€ 38.000) en middelen t.b.v. de bemensing van de rekenkamer (€ 34.000).

Overhead

0,1%

Alle personeel dat niet in het primaire proces meedraait wordt beschouwd als overhead, dit betreft de leidinggevende functies en de ondersteunende teams. Hun kosten worden op de centrale post overhead verantwoord en niet toegerekend aan de verschillende taakvelden, zoals dit wel gebeurt bij de medewerkers in het primaire proces. Ook de kosten van huisvesting en automatisering/ informatisering worden beschouwd als overheadkosten. Totaal gaat het om een budget van ruim € 15 miljoen. Hoewel de overheadkosten op totaalniveau nagenoeg gelijk zijn gebleven, stijgen o.a. de kosten voor het gemeentehuis (€ 221.000 N) en informatisering (€ 153.000 N). Daar staat tegenover dat er in 2023 o.a. diverse eenmalige budgetten beschikbaar zijn gesteld t.b.v. de verbetering van de werkprocessen (€ 120.000 V), digitalisering van HRMprocessen en arbeidsmarktstrategie (€ 100.000 V) en het bewerken en digitaliseren van archieven (€ 80.000 V).

Treasury

110

De rentelasten van de gemeente worden via de zogenaamde renteomslag (voor 2024 bedraagt deze 2%) toegerekend aan de taakvelden en programma's van de gedane investeringen. Daarnaast worden ook rentelasten aan de grondexploitaties toegerekend. Door de combinatie van (wettelijk toegestane) afronding en de ontwikkeling van de verwachte boekwaarden van de investeringen ontstaat per saldo een relatief klein nadeel binnen dit product.

Vennootschapsbelasting

435 906%

Vanuit het oogpunt dat op winsten binnen de grondexploitaties 25% vennootschapsbelasting verschuldigd is, wordt in de begroting rekening gehouden met te betalen vennootschapsbelasting.

Mutatie reserves

672

Bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2022 is besloten om ten behoeve van de voortgang van een aantal overlopende zaken diverse budgetten opnieuw beschikbaar te stellen voor 2023. Binnen programma 5 betreft dit € 437.000, wat voornamelijk betrekking heeft op uitgaven m.b.t. verbetering van de werkprocessen (€ 120.000), digitalisering van HRM-processen en arbeidsmarktstrategie (€ 100.000) en het bewerken en digitaliseren van archieven (€ 80.000). Verder is de dekking vanuit de algemene reserve voor de tijdelijke capaciteit voor versnelling van de woningbouwopgave in 2024 € 150.000 lager dan in 2023 (conform raadsbesluiten d.d. 3-22022 en 2-3-2023). Tot slot is er in 2023 (conform de 1e bestuursrapportage 2023) een onttrekking van € 50.000 begroot uit de reserve nieuwkomers t.b.v. de dekking van personele inzet m.b.t. de opvang van nieuwkomers.

10%

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Stelposten

4.444 361%

Overig

Totaal

-3.752

-4%

Gemeente Moerdijk

De stelpost nieuw beleid bedraagt voor 2024 ca. € 3,4 miljoen, wat een forse verhoging is t.o.v. 2023. Voor een deel omdat de raming 2023 inmiddels is verlaagd door raadsbesluiten om de middelen in te zetten voor diverse taakvelden. De raming voor 2024 en verder bestaat uit de middelen voor alle nieuwe beleidsdoelen die zijn opgenomen in de kadernota 2024-2027 (€ 1,4 miljoen). Het restant betreft onderwerpen uit vorige jaren die al langer deel uitmaken van de stelpost, maar waarvoor nog geen concreet raadsvoorstel is voorgelegd. De middelen op de stelpost nieuw beleid kunnen alleen voor besteding beschikbaar komen, via een (afzonderlijk) raadsvoorstel waarin wordt toegelicht hoe de middelen worden ingezet. Verder is voor 2024 een stelpost begroot voor verwachte loonkostenontwikkeling. De huidige cao loopt tot en met 31 december 2023. Voor 2024 en verder is er op dit moment niets bekend. Conform de kadernota 2024 wordt uitgegaan van een loonontwikkeling voor 2024 van 5,2%. Op basis van de personeelsbegroting resulteert dit in een stelpost van € 1,2 miljoen.

Diverse kleinere verschillen (< € 50.000).

VERBONDEN PARTIJEN Aan de realisatie van de doelstellingen “Partnerschap in een veranderende samenleving” leveren de volgende verbonden partijen een bijdrage: • Regio West-Brabant • West-Brabants Archief (WBA) • Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) • ICT-samenwerking West-Brabant West • BNG Bank N.V. • Brabant Water NV • Stichting Inkoopbureau West-Brabant • Vereniging van Nederlandse Gemeenten Voor een gedetailleerd overzicht verwijzen wij naar de paragraaf ‘Verbonden Partijen’.

Financiële positie

Gemeente Moerdijk

Financiële positie 2024-2027 Voor u ligt de meerjarenprogramma-begroting 2024-2027. Na vaststelling van de Kadernota 20242027 heeft een verdere uitwerking plaatsgevonden van de diverse budgetten, hetgeen nu resulteert in deze meerjarenbegroting. Later volgen binnen de totale budgetcyclus voor het begrotingsjaar 2024 de bestuursrapportages, het jaarverslag en de jaarrekening. In dit onderdeel van de programmabegroting wordt ingezoomd op de belangrijkste items van de begroting 2024 en de meerjarenbegroting 2025-2027. Ingegaan wordt op de volgende onderdelen: • kadernota 2024-2027 • begrotingspositie 2024-2027 • incidentele baten en lasten • structureel begrotingssaldo • stelposten en taakstellingen • rentebeleid • belastingen/retributies • algemene dekkingsmiddelen • reserves en voorzieningen • vervangingsinvesteringen • investeringen t.b.v. onderwijshuisvesting • grondslagen begroting 2024 De begroting moet na vaststelling door de gemeenteraad worden aangeboden aan de provincie. De provincie beoordeelt de begroting en bepaalt op basis van haar onderzoek het toezichtsregime voor het komende jaar. De provincie kan hierbij kiezen uit preventief toezicht en repressief toezicht.

Bij preventief toezicht kan pas uitvoering gegeven worden aan de begroting en aan in de loop van 2024 optredende wijzigingen van de begroting op basis van een raadsbesluit, nadat de provincie deze getoetst heeft en haar goedkeuring hieraan geeft.

Bij repressief toezicht hoeven wijzigingen van de begroting slechts ter kennisname te worden ingestuurd en kan gelijk met de uitvoering gestart worden. Om in aanmerking te komen voor repressief toezicht door de provincie moet minimaal voldaan worden aan de volgende voorwaarden: • de meerjarenbegroting 2024-2027 is reëel sluitend, dan wel de begroting 2024 is minimaal reëel sluitend; • de begroting wordt vóór 15 november van het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar vastgesteld en toegezonden aan Gedeputeerde Staten; • de jaarrekening 2022 is sluitend of heeft een positief resultaat; • de jaarrekening van het jaar 2022 is tijdig vastgesteld en voor 15 juli 2023 aangeboden aan Gedeputeerde Staten. Reëel sluitend houdt in dat de begroting structureel in evenwicht is. Dit betekent dat jaarlijks terugkerende lasten moeten worden gedekt door jaarlijks terugkerende baten. Éénmalige ruimte binnen de begroting (o.a. vanuit de grondexploitatie) kan ingezet worden om éénmalige uitgaven te bekostigen. De provincie kijkt verder kritisch naar opgenomen stelposten om de begroting sluitend te krijgen. Wil de provincie een dergelijke stelpost accepteren binnen de toets van een reëel sluitende begroting, dan moet deze voldoen aan een aantal eisen (waaronder een voldoende concrete onderbouwing).

Wij zijn van menig dat wij met het aanbieden van de meerjarenbegroting 2024-2027 voldoen aan de eisen om in aanmerking te komen voor het repressieve toezicht.

Financiële positie

Gemeente Moerdijk

Kadernota 2024-2027 Het College heeft voor het opstellen van de meerjarenbegroting 2024-2027 de uitgangspunten gehanteerd, zoals deze door de gemeenteraad op 6 juli 2023 zijn vastgesteld bij de behandeling van de kadernota 2024-2027. De beleidsdoelen en nieuwe ontwikkelingen uit de kadernota zijn verwerkt in de stelpost nieuw beleid. De hierin gereserveerde middelen komen pas beschikbaar als hierover een raadsbesluit is genomen op basis van een raadsvoorstel met toelichting en onderbouwing van de in te zetten middelen. Voor 2024 gaat dit om een bedrag van € 3,5 miljoen; een specificatie hiervan is als bijlage opgenomen in de begrotingsstukken voor de raadsvergadering van 9 november 2023. In de kadernota was rekening gehouden met diverse autonome ontwikkelingen, de verwachte grote afwijkingen binnen bestaand beleid en de verwachte nieuwe ontwikkelingen voor 2024 e.v. Hieraan zijn toegevoegd twee structurele budgetten van totaal € 150.000 die uit de voorgelegde kadervoorstellen door de raad op 6 juli 2023 zijn aangenomen. Dit betreft € 50.000 voor verhoging van de bijstandsnorm en € 100.000 voor meer regie op betaalbaarheid van woningen in de gemeente Moerdijk. Vertrekpunt voor het opstellen van de meerjarenbegroting 2024-2027 waren derhalve de uitkomsten van de kadernota aangevuld met de € 150.000 zoals hiervoor beschreven.

Cijfermatig is dit weergegeven in de onderstaande tabel. Tabel 1: Uitkomsten Kadernota incl.2 kadervoorstellen (bedragen x € 1.000; N = nadeel, V = voordeel) Omschrijving

2024

2025

2026

2027

-totaal structureel en incidenteel -w.v. structurele budgetten

2.138 V

5.171 V

1.924 N

2.211 N

4.910 V

5.662 V

243 V

985 N

-w.v. incidentele budgetten

2.772 N

491 N

2.167 N

1.226 N

-algemene dienst

3.518 N

1.171 N

1.897 N

956 N

-grondexploitatie

746 V

680 V

270 N

-te verdelen in:

Begrotingspositie 2024-2027 Na de vaststelling van de kadernota is verder gewerkt aan het opstellen van de meerjarenbegroting. Naast de in de kadernota vermelde grote budgetaanpassingen zijn ook de overige budgetaanpassingen verwerkt en doorgerekend in de cijfers. De belangrijkste budgetaanpassingen die na de kadernota in de jaarsaldi zijn verwerkt zijn opgenomen in onderstaande tabel. Tabel 2: Verwerkte effecten in meerjarenbegroting na de kadernota 2024 (bedragen x € 1.000; - = nadelig) Omschrijving

2024

2025

2026

2027

Saldo na vaststelling Kadernota

2.138

5.171

-1.924

-2.211

Meicirculaire 2023 gemeentefonds

496

368

-616

-680

1.058

415

315

162

Wijziging regels provincie mbt raming kapitaallasten

359

580

557

1.355

Wijzigingen grondexploitatie

713

133

270

Toename personeelslasten

-546

-486

-466

-566

Meerkosten evenementensubsidies

-120

Hogere energiekosten

-525

-518

-500

-482

Meerkosten jeugdzorg

-403

Hogere kosten beheer openbare ruimte/sportacc.

-340

Hogere kosten exploitatie vastgoed/accomm.

-250

-220

Indexering subsidies div.instellingen

-356

Toename kosten Wmo/schuldhulpverlening

-278

Hogere kosten verzekeringen

-144

-134

Aanpassingen kapitaallasten

Financiële positie

Gemeente Moerdijk

Hogere bijdragen aan gemeensch.regelingen

-325

-305

-207

-68

Aframing stelposten loon- en prijsontwikkeling

1.378

1.464

1.579

1.427

Diverse overige verschillen

-286

156

721

269

totaal van de aanpassingen

431

-44

-198

835

Saldo meerjarenbegroting

2.569

5.127

-2.122

-1.376

Storting in reserve vitale centra niet in 2027

1.000

De grotere verschillen in de bovenstaande tabel kunnen als volgt worden toegelicht: • Meicirculaire gemeentefonds: Bij de ramingen in de kadernota is rekening gehouden met de uitgangspunten in de september- en decembercirculaire 2022. Bij het verschijnen van de meicirculaire 2023 zijn er nog enkele bijstellingen doorgevoerd m.b.t. de loon- en prijsontwikkeling. Voor 2024 en 2025 was dit nog licht positief voor 2026 en 2027 negatief • Aanpassing kapitaallasten: De kapitaallasten m.b.t. investeringen worden jaarlijks opnieuw berekend. De kapitaallasten hoeven pas geraamd te worden met ingang van het jaar na afronding van de werkzaamheden. Jaarlijks wordt bij de jaarrekening opnieuw bezien in welk jaar de afronding wordt verwacht. In een aantal gevallen betekent dit dat de afronding wordt doorgeschoven. Ten opzichte van het vorige begrotingsjaar betekent dit dan een voordeel. • Wijziging regels provincie m.b.t. raming kapitaallasten: Tot en met begrotingsjaar 2023 stelde de provincie als verplichting dat bij het afronden van een investering ook 50% van de kapitaallasten in dat jaar van afronding moesten worden geraamd in de begroting. Inmiddels is deze verplichting vervallen. Dit heeft vooral een voordelig effect op de in de stelpost nieuw beleid gereserveerde lasten voor toekomstige investeringen.

• Wijzigingen grondexploitatie: Ten opzichte van de kadernota 2023 zijn de ramingen voor de grondexploitatie geactualiseerd. Het voordelig effect heeft te maken met bijstellingen in de verwachte winstnemingen in 2024 en verder. • Toename personeelslasten: In de kadernota was een stelpost opgenomen voor de verwachte loonontwikkeling. Inmiddels zijn de loonkosten op basis van de voor 2023 geldende cao doorgerekend en is een stelpost opgenomen voor de verwachte loonontwikkeling in 2024 van 5,2%. Deze berekening is iets hoger uitgekomen dan in de kadernota is ingeschat. • Meerkosten evenementensubsidies: In de subsidieregeling voor evenementen is een wijziging aangebracht. Het maximale subsidiebedrag voor een evenement is verhoogd van € 3.000 naar € 10.000. Het budget is daarom verhoogd van € 80.000 naar € 200.000 per jaar. • Diverse kostenstijgingen: In de tabel 2 is een opsomming opgenomen van diverse onderwerpen waarbij de kostenramingen zijn verhoogd. Deze verhogingen zijn in het algemeen een gevolg van de algemene kostenontwikkeling (inflatie) en loonontwikkeling (cao-aanpassingen). Een belangrijke component hierbij is de toegenomen energiekosten. Met name voor de openbare verlichting (+ € 270.000) en het gemeentehuis (+ € 126.000) gaat dit om forse bedragen. Bij de verzekeringen is een van de oorzaken de fors hogere premie voor de algemene WA-verzekering.

Door een sterke toename van de schadeclaims heeft de verzekeraar de premie vanaf 2023 verhoogd van € 72.000 naar € 135.000 per jaar. • Hogere bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen: In de kadernota was al voor diverse GR-en een verhoging van de bijdrage voor 2024 en verder voorzien. Daarna hebben nog enkele GR-en de bijdrage voor 2024 bijgesteld. Zo is de bijdrage aan de Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) met € 105.000 verhoogd op basis van een begrotingswijziging voor 2023. De bijdrage aan de OMWB is eenmalig verhoogd met € 80.000 t.b.v. een inventarisatie van Zeer zorgwekkende stoffen (ZZS). • Aframing stelposten loon- en prijsontwikkeling: Om de kostenstijgingen enigszins te dempen zijn de nog beschikbare stelposten voor loon- en prijsontwikkeling afgeraamd. De stelpost loonontwikkeling voor het eigen personeel van afgerond € 1.250.000 is wel gehandhaafd; deze dient als buffer voor de cao-aanpassing voor gemeentepersoneel die vanaf 2024 verwacht wordt.

Financiële positie

Gemeente Moerdijk

Na verwerking van alle reguliere budgetaanpassingen ontstaat de volgende tussenstand van de cijfers in de meerjarenbegroting Tabel 3: Uitkomsten prim. begroting 2024-2027 (bedragen x € 1.000; N = nadeel, V = voordeel) Omschrijving 2024 2025

2026

2027

-totaal structureel en incidenteel

2.569 V

5.127 V

2.122 N

1.376 N

-w.v. structurele budgetten

5.815 V

6.062 V

87 N

1.416 N

-w.v. incidentele budgetten

3.246 N

935 N

2.035 N

40 V

-algemene dienst

4.705 N

1.748 N

2.035 N

40 V

-grondexploitatie

1.459 V

813 V

0 -

-te verdelen in:

De ramingen in de meerjarenbegroting zijn opgesteld op basis van de volgende uitgangspunten: • benodigde middelen voor nieuwe ontwikkelingen zijn verwerkt zoals opgenomen in de kadernota 2024-2027. Kapitaallasten zijn geraamd conform de regels van de provincie. Deze regels zijn onlangs gewijzigd, zie hiervoor de toelichting op de verschillen t.o.v. de kadernota. • rente- en afschrijvingslasten, voortvloeiend uit reeds beschikbaar gestelde kredieten en de vervangingsinvesteringen voor de jaren 2024 t/m 2027; • gemeentefondsuitkeringen gebaseerd op de meicirculaire 2023; • overige uitgangspunten en aantallen eenheden zoals die in de kadernota 2024 zijn opgenomen in hoofdstuk 3. Bij het interpreteren van de cijfers van de meerjarenbegroting moet bedacht worden dat deze naarmate het jaar verder af komt te liggen van het begrotingsjaar steeds ‘zachter’ worden. Het is daarom niet goed om aan deze cijfers absolute waarde toe te kennen. Het betreft niet meer dan een indicatie voor de toekomst.

Incidentele baten en lasten Uit tabel 3 blijkt dat voor 2024 de incidentele lasten de incidentele baten overstijgen met een bedrag van € 3.246.000. In de aanbiedingsnota/raadsvoorstel zal worden opgenomen hoe dit tekort op te vangen. Een specificatie van de incidentele baten en lasten is als bijlage opgenomen in deze begroting.

Structureel begrotingssaldo In de onderstaande tabel is de berekening van het structurele begrotingssaldo meerjarig weergegeven. Tabel 4: Structureel begrotingssaldo (bedragen x € 1.000; - = nadeel) Omschrijving

2024

2025

2026

2027

Saldo baten en lasten

7.801

8.338

1.178

710

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves

-5.232

-3.212

-3.299

-2.086

Begrotingssaldo na bestemming

2.569

5.127

-2.122

-1.376

Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)

-3.246

-935

-2.035

Structureel begrotingssaldo

5.815

6.062

-87

-1.416

Financiële positie

Gemeente Moerdijk

Taakstellingen en stelposten In het positieve resultaat van € 5.815.000 zijn diverse taakstellingen en stelposten opgenomen. Totaal gaat dit per saldo om een nadeel van € 4.369.000 in het begrotingsjaar 2024. Meerjarig kan de volgende specificatie worden gegeven. Tabel 5: overzicht taakstellingen en stelposten (- = voordeel) Taakstellingen:

2024

2025

2026

2027

-200.000

-50.000

-100.000

-171.721

-957.000

-978.000

-171.271

-1.378.721

-1.428.721

-1.449.721

100.000

200.000

300.000

Loonontwikkeling

1.242.946

Nieuw beleid/nieuwe ontwikkelingen

3.419.450

3.216.129

4.472.859

4.036.037

Taakmutaties algemene uitkering

384.015

529.380

115.940

8.899

Algemene uitkering; BCF-ruimte onder plafond

-456.000

-250.000

-544.000

-404.000

Organisatie i.v.m. nieuw werkplekconcept Organisatie i.v.m. invoering WKB Domein Mens & Maatschappij

-171.271

Verlaging uitgaven jeugdzorg (richtlijn provincie) subtotaal Stelposten: Periodieke salarisaanpassingen

Algemene uitkering; extra middelen jeugd Algemene uitkering; effect herijking maatstaven

-50.000

subtotaal

4.540.411

4.788.455

5.187.745

4.883.882

Totaal

4.369.140

3.409.734

3.759.024

3.434.161

Rijksbijdrage in kosten energietransitie

Rentebeleid Onderstaand de belangrijkste uitgangspunten die gehanteerd zijn met betrekking tot het rentebeleid: • Over alle investeringen wordt het omslagpercentage van 2% berekend, hierop zijn geen uitzonderingen. • In de berekening van de totale rentekosten wordt rekening gehouden met het berekenen van zgn. bespaarde rente over de reserves en voorzieningen. • Over het voor 2024 berekende financieringstekort wordt geen rentelast opgenomen. • Ingevolge de afspraken in het kader van het zgn. schatkistbankieren moet de gemeente overtollige middelen aanhouden in de rijkskas. • De rentetoerekening aan de plannen binnen de grondexploitatie (bouwgrond in exploitatie) is conform de voorschriften bepaald. Het betreft het gewogen gemiddelde rentepercentage van de bestaande leningenportefeuille van de gemeente naar verhouding vreemd vermogen/totaal vermogen. Tot en met 2015 werd een vast rentepercentage toegepast. Het rente-omslagpercentage voor 2024 komt uit op 1,78% (2023 was 1,98%). Op grond van artikel 12, lid 4 van de Financiële verordening is het percentage afgerond op 2%.

Financiële positie

Gemeente Moerdijk

Belastingen/retributies Met betrekking tot de belastingen en retributies zijn voor 2024 de volgende uitgangspunten gehanteerd: • er is rekening gehouden met autonome ontwikkelingen, zoals nieuwbouw en verbouw; • tarieven worden verhoogd met een prijsindexpercentage van 9,6%; • de leges voor een omgevingsvergunning handhaven op 100% kostendekkendheid. Met inachtneming van het raadsbesluit van 13 dec. 2018 betekent dit een tariefaanpassing van 14%. Wel is enige marge aangehouden vanwege de onduidelijkheid van de effecten van de invoering van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging Bouw op de legesopbrengsten. Het percentage van 14% is gebaseerd op de kostenstijgingen die gerelateerd zijn aan o.a. de cao-aanpassing in 2023. De kostendekkendheid komt nu uit op 92%. • kostendekkendheid afvalstoffenheffing en rioolrechten op basis van het huidige beleid; dit houdt in 100% kostendekkendheid waarbij de overheadkosten volledig worden toegerekend. Voor de tarieven afvalstoffenheffing betekent dit een verhoging met 5,3% en voor de tarieven rioolrechten een verhoging met 9,6%. • de lokale lastendruk voor een meerpersoonshuishouden (het totaalbedrag dat betaald moet worden aan OZB, afvalstoffenheffing en rioolrechten) komt in 2024 uit op een bedrag van € 931,61. Ten opzichte van 2023 (€ 863,20) een stijging van de lokale lastendruk met 7,9%.

In deze berekening is uitgegaan van een (gemiddelde) koopwoning met een waarde van € 325.000.

Algemene dekkingsmiddelen De gemeente kent een aantal algemene dekkingsmiddelen die ingezet kunnen worden op diverse beleidsterreinen. De gemeente mag die middelen naar eigen inzicht besteden. Voor een deel zijn de algemene dekkingsmiddelen niet beïnvloedbaar. U moet daarbij denken aan de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Voor een deel kan de gemeente de omvang van haar algemene dekkingsmiddelen zelf bepalen. Dit gedeelte wordt afgebakend door het eigen belastinggebied (zie Paragraaf Lokale Heffingen). Tabel 6: Overzicht algemene dekkingsmiddelen (bedragen x € 1.000) Omschrijving

Begroting 2023

Begroting 2024

Belastingen

19.640

23.337

Algemene uitkering (incl. Integratie- en decentralisatie uitkeringen)

66.729

72.301

Dividenden / winstuitkeringen Saldo financieringsfunctie

2.206

1.910

Totaal algemene dekkingsmiddelen

88.637

97.616

Toelichting per algemeen dekkingsmiddel Belastingen De toelichting op de belastingen is vermeld in de Paragraaf Lokale Heffingen. Algemene uitkering uit het Gemeentefonds De algemene uitkering 2024 uit het gemeentefonds stijgt aanzienlijk ten opzichte van 2023. Bij de berekening is uitgegaan van de meicirculaire gemeentefonds 2023. Daarnaast is uitgegaan van de meest recente hoeveelheidscijfers zoals aantal woonruimten, aantal inwoners etc. De meeropbrengst is een gevolg van bijstellingen van het accres en de verwachte loon- en prijsontwikkelingen. Dividenden / winstuitkeringen Onze gemeente ontvangt jaarlijks de volgende dividenden en winstuitkeringen: • Uit het aandelenbezit Bank Nederlandse Gemeenten. Voor 2024 is een dividend van € 68.000 geraamd (over 2023 was € 62.000 geraamd). Dit is gebaseerd op de werkelijke dividenduitkering over 2022 in het voorjaar van 2023. Saldo financieringsfunctie Vanwege de regel dat in de berekening van het omslagpercentage de rente over eigen financieringsmiddelen (reserves

Financiële positie

Gemeente Moerdijk

en voorzieningen) kan worden opgenomen, wordt de bespaarde rente ter grootte van € 1.910.000 verantwoord in de exploitatie. Voor de berekening is uitgegaan van een rentepercentage van 1,52%. In 2023 was de opbrengst van de bespaarde rente in de exploitatie € 2.206.000, waarbij is uitgegaan van een rentepercentage van 1,68%.

Reserves en voorzieningen Algemene reserve De omvang van de algemene reserve per 1 januari 2024 bedraagt afgerond € 25,4 miljoen. Dit is de stand zoals opgenomen in de jaarrekening 2022. Genoemd bedrag is echter niet de reële stand op dit moment. Zo zijn vóór 1 januari 2023 besluiten genomen waarbij de algemene reserve is ingezet voor de dekking van uitgaven. Dit zelfde geldt voor besluiten in 2023. Verder zijn er in 2023 ook besluiten genomen waarbij middelen zijn toegevoegd aan de algemene reserve. Op basis van de nu bekende gegevens en de raadsbesluiten die tot en met 31 juli 2023 zijn genomen kan de volgende prognose worden gegeven van het vrij besteedbare deel van de algemene reserve: Tabel 7: Stand algemene reserve Stand algemene reserve per 31-12-2022 (jaarrekening 2022)

25.391.000

Af: Raadsbesluiten vóór 1-1-2023: -versnelling woningbouwopgave

441.000

-gebiedsontwikkeling Zevenbergen-Oost

224.000

-opstellen Soortenmanagementplan Moerdijk

350.000

-overeenkomst en ontwikkelplan Fort De Hel

22.000 -1.037.000

Bij: Project Waterfront Moerdijk; vrijval reserve maatsch.nut

76.000 24.430.000

Raadsbesluiten na 1-1-2023: Af: -asbestsanering brand Huizersdijk Zevenbergen

500.000

-start/versnelling planologie Zevenbergen-Oost

140.000 -640.000

Bij: Afwikkeling bij vaststelling jaarrekening 2022 -saldo jaarrekening 2022 (na resultaatbestemming)

5.840.000

-vrijvallende middelen uit reserve gemeentegaranties

6.000 5.846.000 29.636.000

Af: Toekomstige onttrekkingen: -reservering t.b.v. aanpassingen brandweerkazernes

340.000 -340.000 29.296.000

Bij: Toekomstige toevoegingen -winstpotentie grondexploitatie

p.m. -

Prognose stand algemene reserve per 1-1-2024

29.296.000

Hiervan is niet vrij besteedbaar het benodigde weerstandsvermogen ter afdekking van de risico's die zijn vermeld en toegelicht in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing die in deze begroting is opgenomen

13.200.000

Prognose vrij besteedbare ruimte per 1-1-2024

16.096.000

Financiële positie

Gemeente Moerdijk

Bestemmingsreserves Naast de algemene reserve beschikt de gemeente over diverse bestemmingsreserves. Deze middelen zijn afgezonderd van de algemene reserve ten behoeve van bepaalde afgesproken activiteiten. Alleen op basis van een raadsbesluit kan aan deze afgezonderde gelden een andere bestemming worden gegeven. De omvang van de bestemmingsreserves bedraagt per 1 januari 2023 € 50 miljoen. In 2023 zullen naar verwachting de toevoegingen € 2 miljoen hoger zijn dan de onttrekkingen aan de bestemmingsreserves. Dit betekent per 1 januari 2024 een totaal van € 52 miljoen.

Voorzieningen Tot slot beschikt de gemeente over een aantal voorzieningen. Voorzieningen worden aangehouden ter afdekking van kwantificeerbare onzekerheden, b.v. verliesverwachtingen grondexploitatie en om een gelijkmatige verdeling van kosten over een aantal begrotingsjaren te krijgen, zoals voorziening wegen en voorziening riolering. De omvang van deze voorzieningen bedraagt per 1 januari 2023 € 48 miljoen. De toevoegingen en aanwendingen in 2024 zullen naar verwachting ongeveer aan elkaar gelijk zijn.

Vervangingsinvesteringen In de begroting 2024 en volgende jaren is rekening gehouden met de lasten van de vervangingsinvesteringen. Hiervan kan het volgende overzicht gegeven worden: Tabel 8: Vervangingsinvesteringen (bedragen x € 1.000) omschrijving

investeringen 2024-2027*

jaarlast 2024

jaarlast 2025

jaarlast 2026

jaarlast 2027

tractie

850

afvalinzameling

208

sportaccommodaties

1.170

beheerplannen

25.308

398

755

1.125

rioleringen

13.788

IT-investeringen

1.284

169

253

telefoons Totaal

250

42.858

567

1.085

1.619

* betreft het totale investeringsbudget in de periode 2024-2027

Voor 2024 zal bij de vaststelling van de begroting voorgesteld worden onderstaande investeringsbedragen beschikbaar te stellen voor die verschillende onderwerpen. Dit betreft alleen de investeringen die gepland staan voor 2024: tractie 427.000 afvalinzameling 52.000 sportaccommodaties 117.000 beheerplannen 7.156.000 rioleringen 3.346.000 IT-investeringen 312.000 telefoons 50.000 Totaal 11.460.000 De jaarlasten voor 2024-2027 zijn verwerkt in de voorliggende begroting, conform de voorschriften. De regels van de provincie hiervoor zijn wel gewijzigd, in die zin dat het niet meer verplicht is om in het jaar van afronding van de investering 50% van de kapitaallasten in de begroting op te nemen. Dit betekent dat voor de geplande investeringen in

Financiële positie

Gemeente Moerdijk

2024 in datzelfde geen jaarlasten worden geraamd. De vervangingsinvesteringen riolering zijn gebaseerd op het laatst vastgestelde vGRP. Deze investeringen worden niet geactiveerd, maar kunnen in 1x gedekt worden uit de voorziening riolering, uit de middelen die hiervoor ‘gespaard’ zijn via de jaarlijkse rioolheffing.

Investeringen t.b.v. onderwijshuisvesting Jaarlijks wordt door het college het Onderwijshuisvestingsprogramma vastgesteld voor het komende jaar. Deze bevoegdheid is vastgelegd in de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Moerdijk 2016. In het voorlopige programma voor 2024 zijn geen nieuwe investeringen opgenomen.

Grondslagen begroting 2024 Bij de samenstelling van de begroting 2024 is uitgegaan van de volgende grondslagen: Financiële structuur -salarissen en sociale lasten: -norm opleidingen, vorming en training -norm vervangingen wegens ziekte -percentage loonontwikkeling (stelpost) -kostenontwikkeling (m.u.v. beheerplannen) -kostenontwikkeling beheerplannen -inflatiecorrectie lokale heffingen -rente berekend financieringstekort -rente eigen financieringsmiddelen -rente-omslagpercentage bestaande investeringen -basisraming uitkering gemeentefonds

o.b.v. cao 2023 2,00% v.d. loonsom 1,00% v.d. loonsom 5,20% 0,00% 10,06% 9,60% 0,00% 1,52% 2,00% meicirculaire 2023

Fysieke structuur -woonruimten (woningen, wooneenheden) -oppervlakte in land (in ha.) -oppervlakte binnenwater (in ha.)

16.913 15.919 2.484

Sociale structuur -inwoners -inwoners jonger dan 18 jaar -inwoners ouder dan 64 jaar

37.848 6.500 8.700

Staat van baten en lasten

Gemeente Moerdijk

Staat van baten en lasten 2024 (bedragen x € 1.000 ) Nummer Programma

Ramingen begroting 2024 Baten Lasten Saldo

Lokale heffingen Overige baten Lasten Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

-12.223 -4.822 0 -17.045

21 0 17.674 17.695

-12.202 -4.822 17.674 650

Lokale heffingen Overige baten Lasten Algemene uitkeringen Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

-1.982 -1.291 0 -350 -3.623

0 0 32.814 0 32.814

-1.982 -1.291 32.814 -350 29.191

Lokale heffingen Overige baten Lasten Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

-259 -13.954 0 -14.213

0 0 14.313 14.313

-259 -13.954 14.313 100

Lokale heffingen Algemene uitkeringen

0 -18.177

Overige baten Lasten Ondersteuning voor mensen die het echt nodig hebben

-356 0 -18.533

0 53.913 53.913

-356 53.913 35.380

Lokale heffingen Algemene uitkeringen Dividend Saldo financieringsfunctie Overige baten Heffing Vpb Overhead Overige lasten Partnerschap in een veranderende samenleving

-23.914 -72.305 -68 -1.910 -919 0 -453 0 -99.569

1.022 0 0 0 0 496 15.687 9.231 26.436

-22.892 -72.305 -68 -1.910 -919 496 15.234 9.231 -73.133

-152.982

145.181

-7.801

Toevoegingen/onttrekkingen aan reserves Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk Ondersteuning voor mensen die het echt nodig hebben Partnerschap in een veranderende samenleving

0 -1.767 -92 -181 -124

0 2.519 2.171 2.706 0

0 752 2.079 2.525 -124

Subtotaal mutaties reserves

-2.164

7.396

5.232

Resultaat na bestemming

-155.146

152.577

-2.569

Onvoorzien Resultaat voor bestemming

1 2 3 4 5

Paragrafen Meerjarenbegroting 2024-2027

Paragraaf Lokale heffingen

Gemeente Moerdijk

Paragraaf Lokale heffingen LOKALE HEFFINGEN De lokale heffingen bestaan uit de gemeentelijke belastingen en rechten. Naast de onroerende-zaakbelastingen (OZB) zijn de afvalstoffenheffing, de reinigingsrechten en de rioolheffing van groot belang voor het totaalbeeld van de lokale lasten. In dit onderdeel van de paragraaf wordt een beeld gegeven van de geraamde opbrengsten 2023 en 2024 van de diverse gemeentelijke belastingen/rechten, de kwijtschelding gemeentelijke belastingen en de gevolgen voor de lastendruk gezinsgebonden belastingen. Deze inkomsten geven de huidige situatie weer zoals in de begroting 2024 is opgenomen. Overzicht lokale heffingen Onderstaande tabel geeft weer welke inkomsten uit lokale heffingen worden geraamd als dekkingsmiddel in de begroting 2024. Ten opzichte van 2023 zullen deze inkomsten met ruim 13% stijgen. (bedragen x € 1.000)

Begroting

Product

2023

Onroerende-zaakbelastingen (OZB) Toeristenbelasting Afvalstoffenheffing/ reinigingsrecht

Begroting

Mutatie nominaal

2024 19.371

23.066

Mutatie in % 3.695

19,07%

207

213

2,90%

5.086

5.435

349

6,86%

Rioolheffing Moerdijk

4.417

5.055

638

14,44%

Rioolheffing Havenbedrijf

1.581

1.733

152

9,61%

Leges

2.729

2.291

-438

-16,05%

Marktgelden

9,09%

Begraaf- en onderhoudsrechten

145

146

0,69%

Reclamebelasting

-4

-6,45%

33.620

38.021

4.401

13,09%

Totaal lokale heffingen

Tariefbeleid Zoals afgesproken in de kadernota wordt voor 2024 een prijsindex gehanteerd van 9,6%. Voor de jaren 2025, 2026 en 2027 wordt de nullijn gehanteerd. Voor de rioolheffing en afvalstoffenheffing geldt het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid. De tariefdifferentiaties, zoals tussen één- en meerpersoonshuishoudens bij de afvalstoffenheffing en de rioolheffing, blijven gehandhaafd. Voor de rioolheffing 2024 is uitgegaan van de nieuwe tarievenstructuur zoals ook voor 2023 is besloten voor de nietwoningen. In 2020 is het nieuwe GRP vastgesteld. Naast de tariefsaanpassingen is rekening gehouden met autonome ontwikkelingen, zoals nieuwbouw en verbouw.

Paragraaf Lokale heffingen

Gemeente Moerdijk

TOELICHTING PER HEFFING Onroerende-zaakbelastingen (OZB) De opbrengsten m.b.t. onroerende-zaakbelastingen gelden als een algemeen dekkingsmiddel. Als zodanig zou de OZB gebruikt kunnen worden als sluitpost van de begroting. Met ingang van 2024 gelden weer nieuwe vastgestelde taxatiewaarden naar een waardepeildatum van 1 januari 2023. De nieuwe taxatiewaarden zijn pas in het najaar van 2023 bekend. In de begroting is vooralsnog uitgegaan van de economische waarden naar de oude waardepeildatum 1 januari 2022 en een aanpassing van de huidige tarieven met het prijsindexcijfer van 9,6%. De OZB-tarieven voor 2024 worden definitief vastgesteld in de belastingverordening, die de raad in december 2023 ter vaststelling krijgt aangeboden. In deze voorstellen wordt uitgegaan van de nieuwe taxatiewaarden. Uitgangspunt daarbij blijft dat bij een stijging van de totale economische waarden de tarieven zullen dalen, terwijl bij een daling van de waarden de tarieven zullen stijgen. Dit kan overigens wel betekenen dat in individuele gevallen de aanslag OZB hoger of lager zal zijn. Dit wordt dan veroorzaakt door een afwijking van de nieuwe taxatiewaarde t.o.v. de gemiddelde ontwikkeling. Ten opzichte van 2023 wordt wel rekening gehouden met een meeropbrengst op basis van autonome ontwikkelingen (nieuwbouw en verbouw).

Voor de berekening van de OZB-tarieven 2024 wordt rekening gehouden met: - Nieuwe taxatie-uitkomsten; - Autonome ontwikkelingen (nieuwbouw/verbouw/objecten in aanbouw); - Kwijtschelding € 1.000; - Oninbare vorderingen € 14.000. Van de tarieven en opbrengsten voor de jaren 2022, 2023 en 2024 kan het volgende overzicht worden gegeven (bedragen x 1000): Omschrijving

Tarieven

Werkelijk

2024

Begroot

2022

Begroot

2023

2024

Eigenaar woningen

0,0796%

€

3.724

€

3.936

€

4.439

Eigenaar Niet-Woningen

0,3508%

€

9.010

€

.093

€

10.865

Gebruik Niet-Woningen

0,2817%

€

6.489

€

6.341

€

7.762

Totaal OZB

0,7121%

€

19.223

€

19.370

€

23.066

Er bestaat een relatie tussen de OZB en de algemene uitkering uit het gemeentefonds. De Financiële Verhoudingswet regelt onder meer de verdeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds over de gemeenten. De algemene uitkering wordt verdeeld met behulp van verdeelmaatstaven die de verschillen in kosten weerspiegelen, maar ook de verschillen in belastingcapaciteit. De belastingcapaciteit is een afgeleide van de totale waarde van alle onroerende zaken binnen de gemeente. Van de waarde van woningen wordt 80% meegerekend, van de waarde van niet-woningen 70%. Op deze herrekende waarden worden zogenaamde rekentarieven toegepast (0,0890% van 80% van de totale WOZwaarden woningen voor eigenaren woningen, 0,2231% van 70% van de totale WOZ-waarden voor gebruikers nietwoningen en 0,2933% voor eigenaren niet-woningen). De uitkomsten hiervan worden gekort op de algemene uitkering van de gemeente. De aftrek in de algemene uitkering 2023 bedraagt voor eigenaren woningen € 3.135.000, voor gebruikers niet-woningen € 1.944.000 en voor eigenaren niet-woningen € 2.555.000. Totaal is dit ruim € 7,6 miljoen. Hierbij is rekening gehouden met de waardepeildatum 1 januari 2022 en de rekentarieven voor 2023. De hiervoor

Paragraaf Lokale heffingen

Gemeente Moerdijk

genoemde rekentarieven gelden voor 2024. Aan de hand van de nieuwe taxatiewaarden met de waardepeildatum 1 januari 2023, die pas in het najaar van 2023 bekend zijn, kunnen de kortingsbedragen voor 2024 definitief worden berekend. Het OZB-tarief dat de gemeente hanteert, heeft geen effect op de aftrekpost in de algemene uitkering. Alleen de WOZwaarden hebben invloed op de algemene uitkering.

Paragraaf Lokale heffingen

Gemeente Moerdijk

Afvalstoffenheffing/reinigingsrecht Verwachte kosten De gemeente heeft een wettelijke inzamelplicht voor het afval van huishoudens. Daarnaast biedt de gemeente de gelegenheid aan kleine ondernemers hun bedrijfsafval af te voeren. In totaal verwacht de gemeente voor deze plicht en dienst het komende jaar € 5,4 miljoen aan kosten te zullen maken. Om de kosten transparant te maken, splitsen wij eerst uit binnen welke programma’s deze kosten gemaakt zullen worden. Vervolgens wordt ingegaan op de herkomst van de middelen voor het financieren van deze taken. Verdeling van de kosten Uit onderstaande grafiek blijkt dat veruit het grootste deel van de gemeentelijke kosten komt van programma 1 (€ 4,3 miljoen). De kosten zitten vooral in het daadwerkelijk inzamelen en verwerken van bedrijf- en huishoudelijk afval, het scheiden en recyclen van afval en de kosten die worden gemaakt voor de heffing en invordering van belastingen (BWB). Daarnaast is € 169.000 geraamd binnen programma 4. Dit zijn kosten die worden gemaakt voor kwijtschelding. Naar verwachting zal er € 703.000 aan BTW kunnen worden meegenomen als kostencomponent voor de berekening van de tarieven en € 245.000 aan overhead. Binnen programma 1 is een bedrag van € 10.000 aan oninbaar als kosten geraamd.

Herkomst middelen Gemeenten mogen op grond van artikel 15.33 van de Wet milieubeheer voor de inzameling van het afval van huishoudens een afvalstoffenheffing invoeren. Uitgangspunt is dat de totale kosten van afvalverwijdering worden gedekt door de afvalstoffenheffing/reinigingsrechten. De tarieven afvalstoffenheffing voor 2024 worden op basis van deze uitgangspunten met 5,3% verhoogd. Dit is hoger dan de 2% die was voorzien in de kadernota. Dit is een gevolg van meerkosten vanwege vervanging van de kaartlezers op de ondergrondse containers. Daarnaast zijn de verwerkingskosten van grof afval verhoogd en de opbrengst van ingezameld papier en kunststof wordt lager. Voor de begrotingsraming van de afvalstoffenheffing is rekening gehouden met: - 100% kostendekkendheid; - Conform artikel 229b Gemeentewet wordt bij de berekening van het kostendekkingspercentage de

Paragraaf Lokale heffingen

Gemeente Moerdijk

compensabele BTW meegenomen als kostencomponent; Toerekening van de uitvoeringskosten (kosten heffing en invordering); Handhaving tariefdifferentiatie alleenstaanden en meerpersoonshuishoudens, waarbij eenpersoonshuishoudens 75% van het tarief van meerpersoonshuishoudens betalen; 11.429 meerpersoonshuishoudens en 4.852 eenpersoonshuishoudens; Kwijtschelding € 169.000 en oninbare vorderingen € 10.000.

Berekening kostendekkendheid: Voor de berekening van het percentage kostendekkendheid zijn alle mogelijk toe te rekenen kosten van het product Afval meegenomen. Berekening kostendekkendheid Afvalstoffenheffing/Reinigingsrecht (bedragen x € 1.000) Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente

€

4.900

Inkomsten taakveld(en), excl hefingen

€

-645

Netto kosten taakveld

€

4.255

Toe te rekenen kosten

€

179

Overhead incl. (omslag) rente

€

298

BTW

€

703

Totale kosten

€

5.435

Opbrengst heffingen

€

5.435

Dekkingspercentage

100,00%

Van de tarieven en de opbrengst met betrekking tot de jaren 2022, 2023 en 2024 kan het volgende overzicht worden gegeven:

100

Paragraaf Lokale heffingen

Tarieven

Gemeente Moerdijk

2022

2023

2024

Afvalstoffenheffing eenpersoonshuishouden

€

255,11

€

254,06

€

267,53

Afvalstoffenheffing meerpersoonshuishouden

€

340,14

€

338,74

€

356,70

Reinigingsrecht per duobak ( excl. btw )

€

340,14

€

338,74

€

356,70

Baten/lasten ( * 1.000 )

Werkelijk

Begroot

2022

2023

2024

Baten

€

5.125

€

5.424

€

5.435

Lasten

€

5.125

€

5.424

€

5.435

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Moerdijk&id=ec41e62b-2cbc-4713-af81-8ca57a7b228c