Effecten investeringsomvang voorgenomen nieuw beleid

RAADSINFORMATIEBRIEF Datum Zaaknummer

: 6 oktober 2022 :

Van : College van burgemeester en wethouders Aan : de leden van de gemeenteraad Onderwerp : Effecten investeringsomvang voorgenomen nieuw beleid Verantwoordelijke portefeuillehouder: C.J.A. van Dorst MBA

Inleiding Voor de raadsvergadering van november en december a.s. worden diverse voorstellen aangeboden waarbij budget gevraagd worden voor investeringen die al geruime tijd onderdeel uitmaken van het voorgenomen nieuw beleid. Nu de plannen van uitwerking concreet zijn, blijkt dat het tot op heden geschatte investeringsbedrag ontoereikend is. De lasten waarmee rekening is gehouden in de meerjarenbegroting 2023-2026 zijn dus te laag. Wij vinden het belangrijk om u over deze ontwikkelingen te informeren en daarmee inzicht te geven in de effecten op de investeringsomvang van voorgenomen beleid. Inhoud Jaarlijks bij het opstellen van de kadernota (medio maart) wordt ook een actualisatie gemaakt van het geschatte investeringsbedrag dat gemoeid is met onderwerpen die opgenomen zijn op basis van het voorgenomen nieuw beleid. De jaarlijkse lasten (kapitaallasten en eventuele overige reguliere exploitatielasten) van deze investeringsbedragen worden verwerkt binnen de stelpost nieuw beleid. Deze lasten maken dus onderdeel uit van de in de meerjarenbegroting gepresenteerde structurele uitkomsten, voor zover de afronding van de investering gepland binnen de jaarschijven van deze meerjarenbegroting. Op dit moment zijn dat de jaren 2023-2026.

Omdat nu al bekend is dat niet al het voorgenomen nieuw beleid wordt afgerond in deze periode hebben wij in de aanbiedingsnota bij de begroting een doorkijk gegeven van de jaarlijkse lasten van investeringsbedragen van voorgenomen nieuw beleid dat in de periode 2027-2029 wordt afgerond. In totaal bedragen deze lasten in 2029 € 1,5 miljoen. Zoals bekend is de situatie na maart jl. natuurlijk, o.a. door de oorlog in Oekraïne, heel erg veranderd. Zo hebben we te maken met een forse inflatie en er is schaarste op diverse markten. Als gevolg hiervan worden we geconfronteerd met hogere prijzen van grondstoffen en uitvoeringskosten (stijging lonen/schaarste arbeidsmarkt) die we nodig hebben om de geplande investeringen te kunnen uitvoeren. Dat nu, na een concrete uitwerking van de plannen voor enkele investeringen, blijkt dat het benodigde budget voor de betreffende investeringen hoger uitkomt is dan ook geen verrassing. Eind juli jl. hebben wij uw raad geïnformeerd over hoe wij omgaan met verzoeken bij compensatie hogere prijzen. Ook in de aanbiedingsnota bij de meerjarenbegroting 2023-2026 hebben wij aangegeven dat wij verwachten dat naast de druk op de reguliere exploitatiekosten de huidige situatie ook investeringsbedragen hoger kunnen uitvallen.

Reden ook om uw raad bij de begroting voor te stellen de extra compensatie binnen de gemeentefondsuitkering voor de gestegen prijzen af te zonderen in een stelpost.

1

Graag gaan we bij de commissievergadering van 20 oktober a.s. met uw raad in gesprek over deze ontwikkeling en wat dit betekent voor het financiële meerjarenperspectief. Bij deze raadsinformatiebrief treft u 2 bijlagen aan. In de 1e bijlage schetsen wij een beeld van wat de huidige inzichten kunnen betekenen voor ons toekomstperspectief. Bijlage 2 geeft een overzicht van het voorgenomen nieuw beleid met de bijbehorende investeringsramingen. Bijlagen: 1. Toelichting op financiële effecten voorgenomen beleid op basis van huidige inzichten; 2. Overzicht voorgenomen nieuw beleid met bijbehorende investeringsramingen.

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Moerdijk, de gemeentesecretaris, de burgemeester,

ir. J.C. Slagboom

A.J. Moerkerke

2

Bijlage 1. Toelichting op financiële effecten voorgenomen beleid op basis van huidige inzichten In deze bijlage schetsen wij een beeld van wat de huidige inzichten kunnen betekenen voor ons toekomstperspectief. Wat blijkt nu uit de raadsvoorstellen voor de raad van november 2022? Het totaalbedrag dat benodigd is om de investeringen uit te kunnen voeren wordt nu geraamd op een bedrag van € 22,1 miljoen. In de kadernota 2023-2026 (en dus ook de mjb 2023-2026) is rekening gehouden met een investeringsvolume van € 16,5 mln. Hierbij moet dan nog opgemerkt worden dat voor de verplaatsing van de velden van voetbalvereniging Kogelvangers in dit bedrag van € 16,5 mln. ook rekening was gehouden met de investering voor kleedkamers, kantine en overige ruimte. Een inschatting van het hiervoor benodigde investeringsbedrag ligt tussen de € 1 en € 1,4 mln. De met deze investering gemoeide kapitaallasten bedragen € 1.242.000. Rekening was gehouden met een bedrag van € 910.000. Een extra last van € 332.000 die moet worden opgevangen binnen een structureel sluitende (meerjaren)begroting. Wordt de stijging nu alleen veroorzaakt door de ontwikkeling van de prijsstijgingen? Dit is wel een van de grote veroorzaker van de gestegen investeringskosten, maar niet de enige.

Ter voorbereiding op de op te stellen raadsvoorstellen zijn voor de diverse onderwerpen bureaus in de hand genomen om op basis van de plannen die er zijn te komen tot een reële kostenindicatie. In de kostenopzet die zij hebben opgesteld is rekening gehouden met een kostenontwikkeling van 5 à 6% voor de periode tot en met realisering van de gebouwen e.d. Naast dat dit percentage beduidend hoger is dan wat bij de kadernota nog als uitgangspunt (ca. 2%) werd gehanteerd, worden deze percentage toegepast op de huidige prijzen in de markt. Deze zijn vaak al fors hoger dan de raming bij de kadernota. Verder was bij de ramingen in de kadernota rekening gehouden met een kostenontwikkeling tot het moment van start van de bouw. Een ander punt dat speelt is dat de ramingen in de kadernota globaal van aard zijn, omdat nog niet op detailniveau bekend is wat er precies allemaal moet plaatsvinden. Wat betekent dit voor andere investering van voorgenomen nieuw beleid? Met de kennis van nu is het makkelijk om te voorspellen dat de bedragen waarvan uitgegaan is in de kadernota te laag zijn. Wat de bedragen dan wel moeten zijn is moeilijker te voorspellen. Belangrijkste vraag hierbij is of de prijzen van de grondstoffen e.d. structureel op dit niveau blijven en jaarlijks met ca.

5 à 6% blijven stijgen of dat er toch een moment komt waarop sprake is van een bepaalde vorm van stabilisatie of mogelijk zelfs verlaging. In de meerjarenbegroting 2023-2026 is naast de voorstellen voor november 2022 nog een totale investeringsvolume geraamd van € 72,6 mln. De totale kapitaallasten hiervan zijn nu berekend op ruim € 3,5 mln. (incl. het bedrag van € 1,5 mln. dat pas na 2026 als last in de begroting komt). In een scenario dat de investeringsbedragen een gelijk percentage stijgen met die van de voorstellen van november 2022 (ca. 35%) stijgt het investeringsvolume naar € 97,3 mln. De daarbij behorende kapitaallasten stijgen naar € 4,8 mln. (waarvan € 2,2 mln. na 2026). Een stijging van € 1,3 mln. (dit is excl. de € 332.000 van de voorstellen voor de raad van november). Wat betekent dit voor investeringen waarvan het krediet al beschikbaar gesteld is? Per 1 januari 2022 gold voor een aantal investeringen nog dat deze in uitvoering waren, dan wel nog gestart moesten worden. De nog uit te voeren werken hebben nog een investeringsvolume van ca. € 26,5 mln. Ook hiervoor geldt dat de beschikbaar gestelde kredieten mogelijk niet toereikend zijn. Zeker voor de zaken die nog moeten starten zal dit gelden (b.v. nieuw werkplekconcept gemeentehuis, fietspad Zevenbergen-Moerdijk, waterfront Moerdijk).

Voor deze categorie is het moeilijker een benadering te maken omdat een deel van de werkzaamheden al is gegund en wordt uitgevoerd, waarbij op dit moment niet het beeld is dat de kredieten fors moeten worden bijgesteld.

3

Wat betekent dit nu voor het toekomstperspectief voor de gemeentelijke begroting? De structurele uitkomst van de begroting is in 2026 € 1,2 mln. positief. In de aanbiedingsnota hebben we al aangegeven dat deze ruimte onvoldoende is om de toename van de toekomstige kapitaallasten op te vangen voor voorgenomen nieuw beleid (bij de begroting geschat op € 1,5 mln.). Het effect van de novembervoorstellen en de overige voorstellen voorgenomen nieuw beleid van totaal € 1,6 mln. komt nog boven op deze onvoldoende ruimte. In de begroting is een bedrag van € 468.000 afgezonderd in een stelpost voor het (deels) opvangen van loon- en prijsstijgingen voor goederen en diensten. Dit omdat in de meicirculaire van het gemeentefonds rekening was gehouden met een hogere kostenontwikkeling ten opzichte van de eerdere raming in september 2021. In de onlangs ontvangen septembercirculaire 2022 is de verwachte kostenontwikkeling in dit kader wederom verhoogd. Voor onze gemeente gaat het om een bedrag van ruim € 700.000. Het ligt in de lijn van hetgeen wij hebben toegepast op basis van de meicirculaire om dit bedrag toe te voegen aan de genoemde stelpost. Overigens is het goed hier op te merken dat deze compensatie vanuit het rijk niet één-op-één gelijk is aan de werkelijke effecten binnen onze gemeente.

Verder is het zo dat het ook niet alleen een compensatie is voor nieuwe investeringslasten, maar ook betrekking heeft op de reguliere budgetten in de exploitatie.

4

Bijlage 2: Overzicht voorgenomen nieuw beleid met bijbehorende investeringsramingen

Onderwerp Raad november 2022 -randweg Klundert -sporthal Zevenbergen -verplaatsing Kogelvangers* extra benodigde dekking

investeringsjaar raming realiser- investerings- begroting 23ing bedrag 26 verschil

2025 2025 2025

7.104.000 13.100.000 1.943.000 22.147.000

overigen: -MFA Zevenbergschen Hoek 2025 -2 gymzalen Zevenbergen 2026/2027 -afschaling N285 2026 -*kleedlokalen Kogelvangers 2025 -nieuwbouw gemeenschapshuis W'stad 2028 -nieuwbouw school en gymzaal W'stad 2028 -brandweergarage Willemstad ? -vitale centra ? -verbeteren verkeersveiligheid 2024 -aanpassing plein Langeweg N285/rotonde 2025 -scholen Fijnaart 2027 -scholen Klundert 2029 -MFA D'ouwe School Noordhoek 2024 -vervangende nieuwbouw Niervaert 2027 -vernieuwing kades waterfront Moerdijk 2023 -herinrichting Doelstraat 2024 totaal

4.300.000 9.885.000 2.310.000 16.495.000

413.400 700.000 129.000 1.242.400

7.000.000 4.560.000 2.400.000 367.000 2.052.000 6.420.000 750.000 3.382.000 835.000 250.000 9.575.000 8.845.000 2.700.000 19.700.000 2.670.000 1.100.000 97.292.040

72.606.000

kapitaallasten overigen (2023-2029) obv kadernota herberekende kapitaallasten obv effect raadsvoorstellen nov. (+ ca. 35%) verschil Reeds beschikbaar gestelde kredieten -nw werkplekconcept gem.huis -fietspad Zevenbergen-Moerdijk -overige fiets- en wandelpadennetwerk -waterfront Moerdijk -vitale centra Klundert -uitvoering Groenbeheerplan -uitv. Wegen bg en schoolroutes -ontwikkelplan Fort Sabina (saldo) -uitv. Speelruimteplan -diverse vervangingsinvesteringen totaal

2.804.000 3.215.000 -367.000 5.652.000

opgenomen last in structurele meerjarenlast last begroting verschil investering investering 23-26 (extra last) na 2026

258.000 514.000 138.600 910.600

239.400 238.800 72.000 9.600

155.400 186.000 -9.600 331.800

72.000 107.730 288.900

33.750 197.841 49.373 15.000 215.438 121.500 517.125 120.150 66.000 2.578.529

1.895.977

215.438 398.025 517.125

1.599.218 2.174.936

3.495.195 4.753.465 1.258.270

7.188.000 2.400.000 800.000 8.016.000 1.200.000 1.266.000 170.000 133.000 265.000 5.050.000 26.488.000

5