Concept-kadernota 2024-2027

CONCEPT-KADERNOTA 2024-2027

(versie 2-5-2023)

Hoofdstuk 1 – Nieuwe ontwikkelingen per programma

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk Er ligt een grote opgave om tot een duurzaam Moerdijk te komen. Het tegengaan van klimaatverandering, aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering en een transitie naar een circulaire economie zijn randvoorwaarden voor het behoud van onze leefbaarheid. Energietransitie en klimaatadaptatie hebben ook impact op hoe we onze openbare ruimte inrichten en beheren. De klimaatadaptatie en energietransitie gaan ons landschap veranderen. Het vraagt om een ontwikkelend perspectief op onze ruimtelijke ordening, waarbij we opgaven slim combineren en de kwaliteit van het landschap bewaren.

In dit programma zijn 4 nieuwe ontwikkelingen opgenomen, die hierna worden toegelicht. Ontwikkeling 1 Programma 1 thema Leefomgeving (met een link naar programma 3 Economie) Onderwerp: (Tijdelijke) Extra formatie tbv coördinatie ontwikkelingen buitengebied Aanleiding: De gemeente Moerdijk beschikt over een enorm buitengebied waarin de komende jaren een groot aantal ontwikkelingen met ruimtelijke impact samen komen. Dat vraagt om een gecoördineerde aanpak. Waarbij de urgentie wordt vergroot door de stikstofproblematiek. Dat leidt in toenemende mate vanuit de agrarische sector tot hulpvragen. Met name dat is de aanleiding geweest voor het door het college in najaar’22 genomen besluit om de formatie van team REO (in ieder geval tijdelijk) uit te breiden met een Coördinator Buitengebied. Toelichting: De Coördinator Buitengebied heeft in algemene zin een coördinerende taak i.r.t. een aantal ruimtelijke ontwikkelingen die spelen in het buitengebied. Met name gekoppeld aan ontwikkelingen in de agrarische sector en de stikstofproblematiek. De impact en ruimtelijke vertaling hiervan moet worden bezien in samenhang met bijvoorbeeld ook de impact van de energietransitie en klimaatadaptatie. De keuze om tot deze coördinator te komen is mede een gevolg van een aantal gesprekken met de ZLTO, als één van onze partners bij de aanpak Stikstofcrisis.

Binnen de agrarische sector is behoefte aan een aanspreekpunt bij de gemeente ook voor individuele agrarische ondernemers. Met als doel perspectief te creëren voor ook deze agrarische ondernemers. Specifiek dat onderdeel zal een belangrijk deel uitmaken van de werkzaamheden van deze coördinator. Het is in eerste instantie een functie voor drie jaar, waarbij binnen deze periode het effect van de functie wordt geëvalueerd. Als basis voor een later te nemen besluit om deze functie wel of niet op te nemen in de vaste formatie. Financieel effect: 2024 2025 2026 2027 I/S € 102.000 € 102.000 € 41.000 Onderbouwing: Het college heeft besloten de kosten voor deze functie in ’23 op te vangen binnen het P(geef ook duidelijk budget voor ’23 (ongeveer € 60.000, de coördinator start wsch. per 1 mei’23). Voor de aan op welke jaren ’24. ’25 en deels ’26 wordt de raad voorgesteld deze kosten mee te nemen in de uitgangspunten de begroting (toe te voegen aan het P-budget team REO). Basis voor de raming is (afgerond) kostenramingen zijn de te verwachten maximale salariskosten gekoppeld aan een functie schaalniveau 11 gebaseerd) Dekking: Geen Personele gevolgen:

1

Ontwikkeling 1 Programma 1 thema Leefomgeving (met een link naar programma 3 Economie) Onderwerp: (Tijdelijke) Extra formatie tbv coördinatie ontwikkelingen buitengebied In eerste instantie gaat het om een tijdelijke uitbreiding voor drie jaar. In deze periode zal op basis van de ervaringen en de dan nog voorliggende opgaven worden besloten om deze functie wel/-of niet toe te voegen aan de vaste formatie. (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Geeft dat de mogelijkheid om de ruimtelijke ontwikkelingen gekoppeld aan de Energietransitie, Klimaatadaptatie en de transitie van de landbouwsector (inclusief de stikstofproblematiek) in het buitengebied in samenhang vorm te geven. En creëren we voor individuele agrarische ondernemers een aanspreekpunt binnen de gemeente die hen kan helpen in het creëren van een nieuw perspectief.

Wanneer we dit niet doen: Dan zal met name vanuit de agrarische sector er in toenemende mate een vraag ontstaan voor begeleiding op weg naar een nieuw perspectief, waar we dan redelijkerwijs niet in kunnen voorzien.

Wettelijke verplichting?

De VNG heeft mede namens gemeente Moerdijk het Klimaatakkoord ondertekend en zich gecommitteerd aan de doelstellingen daarvan.

Programma

Programma 1: Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk (met ook een link met programma 3: Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk) Deze functie is niet specifiek benoemd in het bestuursakkoord. Wel sluit deze functie aan op de doelen ‘Dienstverlening’ en ‘Benutten kansen Buitengebied’ zoals die in het bestuursakkoord zijn genoemd.

Bestuursakkoord

Voorstel college Toelichting voorstel

Ontwikkeling opnemen

Ontwikkeling 2 (Programma 1 thema Energietransitie) Onderwerp: Extra formatieruimte uitvoering klimaat- en energiebeleid Aanleiding: Het Rijk heeft de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) aangekondigd. Hiermee geeft ze invulling aan de afspraken die gemaakt zijn bij het tekenen van het Klimaatakkoord over tegemoetkoming in de uitvoeringskosten voor gemeenten. In onze meerjarenbegroting hebben wij hier reeds (gedeeltelijk) rekening mee gehouden, in die zin dat we de minimaal benodigde groei van personele inzet voor de uitvoering van het Klimaatakkoord al wel hadden begroot. Inmiddels is duidelijk dat het jaarlijkse budget dat het Rijk ons beschikbaar stelt ruimschoots groter is dan waar we tot nu toe op hebben geanticipeerd. Hiermee ontstaat financiële ruimte om de formatie voor deze taken verder te laten groeien. Dit stelt ons in de gelegenheid om het tempo van uitvoering van de taken uit het Klimaatakkoord, die onder andere in het Energieprogramma Moerdijk en de Transitievisie Warmte zijn vertaald naar een uitvoeringsagenda, verder op te voeren. Zoals ook in het Energieprogramma is opgenomen, zetten we ons in om een evenredige bijdrage te leveren aan de CO2-reductie in Nederland. Deze middelen stellen ons in staat om, net als in de rest van Nederland, het uitvoeringstempo te verhogen.

Dat is noodzakelijk om de CO2-reductiedoelen voor 2030 en verder te behalen. Toelichting: De jaarlijkse groei van formatie op gebied van energietransitie die sinds 2022 was opgenomen in de meerjarenbegroting wordt volledig gedekt uit het beschikbaar gestelde budget. Niet eerder was duidelijk hoe groot deze tegemoetkoming exact zou zijn. Met het publiceren van de regeling is duidelijk geworden dat voor de jaren 2023, 2024 en 2025 respectievelijk €704.570, €710.961 en €717.353 beschikbaar worden gesteld voor Moerdijk. Bovendien heeft de minister per brief duidelijk gemaakt dat in ieder geval tot 2030 jaarlijks rekening gehouden mag worden met minimaal het bedrag dat voor 2023 beschikbaar gesteld wordt. Vanaf 2022 hebben we de formatie reeds uitgebreid met 1 fte extra per jaar, te dekken uit de reeds aangekondigde tegemoetkoming van het Rijk. Dat betekent dat er vanaf 2023 al 2 fte extra in dienst is, die ten laste gebracht moet worden van dit aanvullende budget. In de meerjarenbegroting is voor de jaren 2024 en 2025 bovendien al rekening gehouden met een groei van nog eens 0,5 fte per jaar. Hier staat momenteel in de begroting een stelpost tegenover die nu ingezet wordt met deze uitkering.

2

Ontwikkeling 2 (Programma 1 thema Energietransitie) Onderwerp: Extra formatieruimte uitvoering klimaat- en energiebeleid De jaarlijkse bedragen zijn aanzienlijk hoger dan waar in de begroting op was vooruitgelopen. Waardoor de volgende bedragen resteren om nog in te zetten: 2024

2025

2026

2027

Bijdrage Rijk

€ 711.000

€ 717.500

€ 704.500

€ 704.500

Groei FTE reeds begroot

2,5

3

3

3

Bedrag gekoppeld aan groei FTE

€ 209.000

€ 250.500

€ 250.500

€ 250.500

Restant budget

€ 502.000

€ 467.000

€ 454.000

€ 454.000

De uitkering is uitsluitend inzetbaar voor uitvoering van klimaat- en energiebeleid. Minimaal 90% van de uitkering is bedoeld voor apparaatskosten. Maximaal 10% mag gebruikt worden voor overige kosten die te maken hebben met de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid (bijvoorbeeld communicatiemiddelen, technisch onderzoek of registratiesystemen). In de periode tot aan de begroting zal nog verder onderzocht worden welke apparaatskosten precies ten laste van de rijksbijdrage gebracht kunnen worden. Financieel effect: 2024 € 502.000 Onderbouwing: (geef ook duidelijk aan op welke uitgangspunten de kostenramingen zijn gebaseerd) Dekking:

2025 2026 2027 I/S € 467.000 € 454.000 € 454.000 S Voor de jaarschijven 2024 en verder resteren de bovenstaande extra middelen, die ingezet kunnen worden voor uitvoering van het Klimaatakkoord.

Volledig uit de tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE)

Personele gevolgen: Met deze aanvullende Rijksbijdrage ontstaat extra financiële ruimte voor de uitvoering van het Klimaatakkoord, waarvoor bijvoorbeeld circa 5,5 fte in vaste dienst extra kan worden aangetrokken. Ook mogelijk is dat een deel van deze middelen wordt ingezet voor tijdelijke inhuur van specifieke kennis en kunde. Inzet is ook mogelijk voor bijvoorbeeld het inrichten van een gezamenlijke uitvoeringsorganisatie voor isolatiemaatregelen. Immers heeft iedere gemeente daarin een vergelijkbare opgave, waardoor regionale samenwerking op dat soort specifieke opgaven lonend kan zijn. (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Ontstaat financiële ruimte voor personele capaciteit om Vloeit het beschikbaar gestelde budget terug naar het de uitvoering van het Energieprogramma Moerdijk en Rijk en kan lokaal minder snelheid gemaakt worden in de Transitievisie Warmte, en de energietransitie in het het bereiken van de doelen. algemeen, te versnellen en daarmee onze voorgenomen evenredige bijdrage te leveren aan de CO2-reductiedoelen. Wettelijke De VNG heeft mede namens gemeente Moerdijk het Klimaatakkoord ondertekend en verplichting? zich gecommitteerd aan de doelstellingen daarvan. Programma Bestuursakkoord Voorstel college Toelichting voorstel

Programma 1: Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk Energieprogramma Moerdijk, Transitievisie Warmte Ontwikkeling opnemen

Ontwikkeling 3 (Programma 1 thema Leefomgeving) Onderwerp: Adviseur Landschap en Natuur Aanleiding: Borging opvolging maatregelen en inventarisaties op basis van het soortenmanagementplan.

3

Ontwikkeling 3 (Programma 1 thema Leefomgeving) Onderwerp: Adviseur Landschap en Natuur Toelichting: In het raadsvoorstel om te komen tot een soortenmanagementplan in 2022 is bij de financiële consequenties rekening gehouden met de jaarlijkse kosten om het plan wat betreft inventarisaties actueel te houden. Voor de cyclische, verplichte, herinventarisaties (flora en faunaonderzoeken) is vanaf 2024 rekening gehouden met een bedrag van € 30.000. Bij de personele consequenties is vervolgens geen rekening gehouden met de effecten hiervan op de benodigde interne capaciteit voor het verwerken van de gegevens en het bijhouden en beheren van genomen maatregelen, juridische verankering in ruimtelijke onderbouwingen en omgevingsplannen en de opvolging. De opvolging en verwerking is een voorwaarde voor de ontheffing van de wet Natuurbescherming die we op basis van het SMP krijgen. Zonder deze opvolging wordt de ontheffing niet verlengd en komt deze te vervallen. In de begroting 2023-2026 is door de structurele invulling van de programmamanager Klimaat 0.5 fte beschikbaar gekomen voor een adviseur landschap en natuur. Hierbinnen is geen ruimte voor de inhoudelijke opvolging. Per 2024 dient deze functie hiermee verbreed te worden naar een volledige fte.

Financieel effect: 2024 2025 € 45.000 € 45.000 Onderbouwing: 0,5 fte schaal 10 (geef ook duidelijk aan op welke uitgangspunten de kostenramingen zijn gebaseerd) Dekking: Personele gevolgen:

2026 € 45.000

2027 € 45.000

I/S S

(Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Opvolging en zichtbaar houden van de populaties Geen zicht op de maatregelen en de positieve beschermde soorten in onze gemeente gevolgen op de soorten waardoor er geen verlening volgt van de ontheffing op basis van het Zichtbaar en beheersbaar maken van de SMP. Er zal dan op termijn een SMP moeten voorzieningen die genomen worden ter versterking worden opgesteld en een nieuwe ontheffing en bescherming van de soorten moeten worden aangevraagd met alle kosten die Zeer waarschijnlijk dat de ontheffing die we hierbij horen. verwachten op basis van het SMP na 5 jaar verlengd kan worden en de kosten op lange termijn laag blijven. Wettelijke verplichting? Programma Bestuursakkoord Voorstel college Toelichting voorstel

Ja, de opvolging en verwerking is een voorwaarde voor de ontheffing van de Wet Natuurbescherming die we op basis van het SMP krijgen. Zonder deze opvolging wordt de ontheffing niet verlengd en komt deze te vervallen. 1 Ontwikkeling opnemen

Ontwikkeling 4 (Programma 1 thema Klimaatadaptatie) Onderwerp: Klimaatadaptieve herinrichting Wieken Standdaarbuiten Aanleiding: Integrale aanpak van project de Wieken te Standdaarbuiten en de voorziene bijdrage op basis van het huidige vGRP en vanuit de voorziening riolering hieraan.

4

Ontwikkeling 4 (Programma 1 thema Klimaatadaptatie) Onderwerp: Klimaatadaptieve herinrichting Wieken Standdaarbuiten Toelichting: Het project de Wieken te Standdaarbuiten is een integraal beheerproject vanuit team Openbare ruimte. De verharding van de straat moet vervangen worden. In de voorbereiding en de integrale benadering is de algemene staat van de riolering gecontroleerd en is onderzocht of er kansen zijn voor het afkoppelen van hemelwater met een gescheiden rioolstelsel. De staat van de riolering planning op basis van het huidige vGRP vraagt niet om direct ingrijpen maar de kans om 1 ha hemelwater af te koppelen en daarmee de kansen op wateroverlast substantieel te verlagen maakt de integrale aanpak doelmatig. Dit vraagt echter een niet voorziene bijdrage ten aanzien van deze aanpak vanuit de voorziening riolering. Financieel effect: 2024 2025 2026 2027 I/S € 1.300.000 I Onderbouwing: Op basis van het voorlopig ontwerp wordt een directieraming opgesteld om meer specifiek (geef ook duidelijk te kunnen begroten. Het genoemde bedrag is gebaseerd op kengetallen van Rioned incl. aan op welke toeslagen ten aanzien van klimaatadaptatie. uitgangspunten de De verwachting is dat de directieraming uit zal komen tussen de € 800.000 en € 1.300.000 kostenramingen zijn afhankelijk van de definitieve variantenstudies, de keuze hierin en doorrekening.

gebaseerd) Dekking: Voorziening riolering Personele gevolgen: Geen (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Lopen we voor op de integrale aanpak van de riolering en komt dit project niet terug in het GWP dat nu wordt opgesteld. Zal na realisatie geen wateroverlast optreden bij norm BUI10 Wettelijke Ja verplichting? Programma 1 Bestuursakkoord Voorstel college Ontwikkeling opnemen Toelichting voorstel

Wanneer we dit niet doen: Zullen meldingen omtrent wateroverlast vermeerderen.

5

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Wonen in een fijne omgeving die prettig en veilig voelt, is een belangrijke pijler van het dagelijks welzijn. Met elf woonkernen is daar binnen onze gemeente dan ook dagelijks aandacht voor. Met de juiste woningen, beschikbare voorzieningen, een goede bereikbaarheid, een gevoel van veiligheid en gezondheid en een aangename sociale omgeving.

In dit programma zijn 7 nieuwe ontwikkelingen opgenomen die hierna worden toegelicht. Ontwikkeling 5 (Programma 2 thema Accommodaties en voorzieningen) Onderwerp: Aanleg kunstgrasveld vv Seolto Aanleiding: Vanuit beleid (Paraplunota Maatschappij 2014, Nota bouwstenen accommodatiebeleid 2009 en Notitie harmonisatie 1998) is vastgesteld dat wanneer een sportvereniging minimaal 3 jaar een ondercapaciteit heeft aan speelvelden zij dan in aanmerking komt voor een kunstgrasveld. Oorzaken: ledengroei, toekomstige uitbreiding aantal Zevenbergse woningen, half veld honkbal in gebruik is conform KNVB geen volwaardig half veld (o.a. geen verlichting), huidige velden slecht waterdoorlatend, bespeelbaarheid minder, beter zoveel mogelijk trainen op trainingsveld en niet combineren met wedstrijden. Hierbij geldt dat vereniging Seolto maximale inspanning blijft leveren om conform KNVB-regels de trainingen en wedstrijden optimaal te programmeren op eigen velden en in combinatie met voetbalvereniging Virtus Toelichting: Reeds meerdere jaren heeft vv Seolto te weinig bespelingscapaciteit. Op basis van het huidige beleid komen zij nu in aanmerking voor een kunstgrasveld. In overleg met de vereniging dient bepaald te worden aan welke eisen en voorkeuren het veld dient te voldoen en daarmee welk kunstgrasveld volstaat.

Financieel effect: kosten € 600.000; afschrijving 15 jaar; realisatie in 2024 2024 2025 2026 2027 I/S € 27.500 € 55.000 € 54.000 € 53.000 S Onderbouwing: Nader overleg over het type veld dient nog plaats te vinden. Op basis van de aanleg van (geef ook duidelijk eerdere velden is een inschatting gemaakt van het benodigde bedrag. aan op welke De aanleg van een kunstgrasveld heeft invloed op de exploitatiekosten, maar dat is uitgangspunten de kostenramingen zijn minimaal. gebaseerd) Dekking: Personele gevolgen: (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: - wordt de speelcapaciteit verhoogd; - voldoen we aan eerder vastgesteld beleid

Wettelijke verplichting? Programma Bestuursakkoord Voorstel college Toelichting voorstel

Wanneer we dit niet doen: - blijvend tekort aan veldcapaciteit, wedstrijden worden afgelast, of dienen te worden verplaatst. - vereniging kan niet groeien;

Nee 2 Ontwikkeling opnemen

6

Ontwikkeling 6 (Programma 2 thema Bereikbaarheid en Verkeersveiligheid) Onderwerp: Verbetering fietspad entree Klundert aan de Zevenbergseweg Aanleiding: Op 19 januari 2023 heeft de raad besloten om de entree van de Zevenbergseweg in Klundert te verbeteren na realisatie van de centrumontwikkeling en na de realisatie van de randweg Klundert, en het ontwerp op dat moment te baseren op het werkelijke gebruik. Toelichting: Voorgesteld wordt om in de begroting voor 2025 e.v. rekening te houden met deze investering in de Zevenbergseweg, nadat de randweg en de centrumontwikkeling Klundert gerealiseerd zijn. Door met name de aanleg van de randweg en de centrumontwikkeling verandert er qua verkeersstromen veel in Klundert, waardoor het modelmatig berekende toekomstbeeld mogelijk geen recht doet aan het werkelijke toekomstig gebruik. We verwachten dat realisatie plaatsvindt in 2025. Financieel effect: investering € 750.000, afschrijving 25 jaar, realisatie 2025 2024 €0 Onderbouwing: (geef ook duidelijk aan op welke uitgangspunten de kostenramingen zijn gebaseerd)

2025 2026 2027 I/S € 24.375 € 48.750 € 48.000 S In het kader van het raadsvoorstel van januari 2023 (opgenomen als alternatief) is een ontwerp uitgewerkt en op basis daarvan is een kostenraming gemaakt. De kosten voor het verbeteren van de entree met vrijliggend fietspad en rekening houdend met diverse complicaties, werd toen geraamd op € 800.000. De beste inschatting die nu gemaakt kan worden van de kosten van de aangepaste ingreep in 2025, is gebaseerd op de kostenraming van dat alternatief. Het daadwerkelijk te realiseren plan vergt nadere uitwerking, daarom wordt voorzichtigheidshalve uitgegaan van een investering van € 750.000

Dekking: Personele gevolgen: In deze investering zijn de kosten voor projectleiding en projectbegeleiding meegenomen. (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Kunnen we recht doen aan het raadsbesluit en de Blijft de situatie zoals deze nu is en voeren we het daaraan ten grondslag liggende argumentatie. raadsbesluit niet uit.

Wettelijke verplichting? Programma Bestuursakkoord Voorstel college Toelichting voorstel

Nee 2

Nee Ontwikkeling opnemen

Ontwikkeling 7 (Programma 2 thema Bereikbaarheid en Verkeersveiligheid) Onderwerp: Formatiebehoefte team openbare ruimte:  Civieltechnisch projectleider groot onderhoud en vervangingen (uitvoeren);  Projectadviseur Openbare Ruimte (intern organiseren uitvoerbaarheid, integraliteit en effectiviteit)  Integrale technische coördinatie op projecten derden (Externe afstemming programmeringen ambities) Aanleiding: Met aanvullende opgaven stijgt tegelijkertijd onze inzet. Opgaven krijgen we steeds beter in beeld en dat geldt dus ook voor onze behoefte aan de kant van onze formatie. De opgaven bestaan niet alleen uit aanvullende ambities. Daar is overwegend rekening mee gehouden in de besluitvorming daarvoor. We hebben ook te maken met het effect van grote transitieopgaven van derde partijen, zwaardere onderhoudsopgaven die we niet eerder hadden kunnen voorzien (zie ook het kadervoorstel wegbeheer) en als laatste hebben we een kritieke functie tot op heden bekostigd uit incidentele middelen die we volgens ons financieel beleid uit de exploitatie moeten bekostigen. Het financieel beleid van de gemeente Moerdijk is dat we pieken en dalen in ons beheer van groot onderhoud en vervangingen opvangen in de personeelsbegroting en niet direct toerekenen aan die onderhouds- en vervangingsprojecten. Dat betekent dat periodes waarbij we veel groot onderhoud en vervangingen hebben, zoals

7

nu, extra personeel moeten werven. We verwachten dat deze piek op zijn minst vijf jaar aanhoudt. Daarmee beschouwen we deze formatie als definitief. Met natuurlijk verloop, wat in de huidige arbeidsmarkt minder dynamisch klinkt, maar het in de praktijk wel is, kunnen we in de toekomst afschalen als de behoefte weer afneemt. We hebben vanaf 2024 nodig: Civieltechnisch projectleider groot onderhoud en vervangingen (doel van de functie: realiseren groot onderhoud en vervangingen); Deze voert projecten uit die uit de programmering van de beheerplannen komen, zoals Beheerplan Wegen, Beleidsplan Openbare Verlichting en het Beheerplan Civieltechnische Kunstwerken. De hoeveelheid werken die we moeten uitvoeren als gevolg van deze meerjaren-beheerpannen is nu te omvangrijk om door de beheerders uit te laten voeren. We hebben daar op zijn minst de komende 5 jaar versterking bij nodig voor de uitvoering (projectleiding). Alleen dan kunnen we voldoen aan onze opgave op beheer en daarnaast de ambitie op klimaatadaptatie, RES et cetera. Projectadviseur Openbare Ruimte (doel van de functie: intern synergievoordeel behalen, haalbaarheid en uitvoerbaarheid projecten organiseren, integraliteit en voortgang bewaken) Deze functie bestaat inmiddels sinds 2021. Op dat moment was de inschatting dat deze formatieplaats t.z.t.

ten laste kon worden gebracht van de projecten en werken waarop deze adviseur wordt ingezet. Echter, gezien het zwaartepunt van de inzet met name op de eerste fase van deze ontwikkelingen past toerekenen niet in de Moerdijkse systemathiek. Het bestendigen van de functie komt om die reden ten laste van het P-budget. Integrale technische coördinatie (programmeren eigen werken + werken derden) De gemeente heeft niet alleen zelf hoge ambities en grote opgaven op beheer. We worden in toenemende mate betrokken bij grote ontwikkelingen van derde partijen. Zoals bekend is Moerdijk een gemeente waar veel van dit soort ontwikkelingen spelen. Concrete voorbeelden hiervan zijn de aanleg van glasvezelnetwerken en het grootschalig onderhoud aan het spoor door Prorail. Ook als gemeente hebben wij een nadrukkelijke maar faciliterende rol, bij de voorbereiding van werkzaamheden, inbreng lokale kennis, verkeersbesluiten en de projectomgeving. Deze werken willen we bovendien goed afstemmen op de planning en uitvoering van onze eigen werken en projecten in de openbare ruimte. Om die reden is er behoefte aan een technisch coördinator die voor 0,5 fte invulling geeft aan de programmering. Toelichting: Zie hierboven.

Financieel effect: 2024 CT projectleider € 90.000 Projectadviseur € 90.000 Technisch coördinatie € 45.000 Totaal € 225.000 Onderbouwing: (geef ook duidelijk 2,5 fte schaal 10 aan op welke uitgangspunten de kostenramingen zijn gebaseerd) Dekking:

2025

2026

2027

I/S

€ 90.000 € 90.000 € 45.000 € 225.000

€ 90.000 € 90.000 € 45.000 € 225.000

€ 90.000 € 90.000 € 45.000 € 225.000

S S S S

Geen

Personele gevolgen: Uitbreiding met 2,5 fte (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Kunnen we op schema lopen met uitvoering van de Voldoen we niet aan wetgeving, kunnen we óf beheer plannen en ons beleid en beheer op orde uitvoeren, óf beheerplannen/beleid maken. Maar niet houden, zodat we geen problemen naar de toekomst allebei. Zittend personeel vertrekt, waardoor probleem toe schuiven. We voldoen aan de wettelijke taak. nog groter wordt. Wettelijke Ja, o.a. BBV en Burgerlijk wetboek, Wegenwet verplichting? Programma 2

8

Bestuursakkoord Voorstel college

De claim relateert aan het ambitieniveau uit het bestuursakkoord. Gezien de combinatie van zowel de Moerdijkse beheer- als ontwikkelopgaven is deze organisatorische versterking noodzakelijk. Ontwikkeling opnemen

Toelichting voorstel

Ontwikkeling 8 (Programma 2 thema Accommodaties en voorzieningen) Onderwerp: Plaatsing van akoestische panelen gymzalen Aanleiding: Als gevolg van opmerkingen/ klachten van een gymdocent van Stichting de Waarden heeft er in eerste instantie bij twee gymzalen een akoestisch (nagalm) onderzoek plaats gevonden volgens de NOC-NSFnorm. Uit het onderzoeksrapport bleek dat de gymzalen qua akoestiek niet aan de norm voldoen en dat er een wezenlijke akoestische verbetering plaats kan vinden door het plaatsen van akoestische panelen. Omdat het onderzoek zich alleen gericht heeft op twee gymzalen zijn om een volledig beeld te krijgen de overige gymzalen onderzocht waarvan nu bekend is dat er in de komende 5 jaar niets gaat veranderen. De uitkomst kwam, in grote lijnen, overeen, ook hier is een verbetering van de akoestiek mogelijk/ gewenst. Toelichting: De akoestische onderzoeken zijn uitgevoerd op basis van de adviesnorm van de NOC-NSF. Omdat het gaat om een norm is het voorzien in een prettige akoestiek zeker geen eis. Desondanks zijn we van mening dat we als gemeente een rol hebben in het voorzien van goed bewegingsonderwijs en het daar bijbehorende sportklimaat. Door het onderzoeksbureau zijn er verdelingsvoorstellen en een kostenberekening aangegeven. Uit deze berekening blijkt dat er € 200.000 nodig is om 7 gymzalen naar de huidige norm te brengen.

Tevens zal er een voorziening nodig zijn om de akoestische panelen in de toekomst goed te kunnen onderhouden, repareren en bij einde levensduur te vervangen. Dit wordt opgenomen in de meerjarenonderhoudsplanning bij de eerstvolgende actualisatie. De verwachte levensduur van de panelen is 10 jaar. Financieel effect: investering van € 200.000. Kapitaallasten zijn per jaar 2024 € 12.500 Onderbouwing:

2025 € 25.000 Bloemendaal Droge Mark Margrietstraat Noordhoek De Parel De Neerhof* Het Palet Projectleider

2026 € 24.500 € € € € € € € €

2027 € 24.000

I/S S

39.000,00 32.000,00 17.000,00 12.000,00 16.000,00 18.500,00 32.500,00 33.000,00

*Gymzaal de Neerhof wordt gehuurd van Woonkwartier. Tijdens een eerder overleg heeft Woonkwartier aangegeven mee te werken aan akoestische voorzieningen. Concrete afspraken zijn hierover nog niet gemaakt. Dekking:

Geen

Personele gevolgen: Geen (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Kunnen we de akoestiek aanzienlijk verbeteren waardoor het verblijf in de gymzaal voor zowel de docent als de sporter aangenamer wordt. Aangezien het om de norm van de NOC-NSF gaat heeft het niet aanpassen van de akoestiek op dit moment geen juridische gevolgen. Het aanpassen

Wanneer we dit niet doen: Indien er niets gedaan wordt heeft dat op dit moment geen juridische gevolgen. Wel bestaat de kans dat er meer klachten ontstaan en dat we als gemeente aangesproken worden op onze zorg in het voorzien van een goede en fijne sportlocatie, waar akoestiek ook onder gezien kan worden.

9

Ontwikkeling 8 (Programma 2 thema Accommodaties en voorzieningen) Onderwerp: Plaatsing van akoestische panelen gymzalen heeft meer invloed op het goed gastheerschap van de gemeente.

Wettelijke verplichting? Programma Bestuursakkoord Voorstel college Toelichting voorstel

Momenteel worden de akoestische normen ook meegenomen in de ontwikkeling van nieuwe sportlocaties.

Nee 2 Nee Ontwikkeling opnemen

Ontwikkeling 9 (Programma 2 thema Wonen) Onderwerp: Werkbudget wonen Aanleiding: In 2022 is de Nationale woon- en bouwagenda (NWBA) vastgesteld en verder uitgewerkt in een zestal programma's. De NWBA inclusief de 6 programma's is vertaald in afspraken tussen Rijk en corporaties en tussen Rijk en provincies. Dit alles is weer vertaald in regionale woondeals. Belangrijke doelen zijn het hernemen van de regie op de volkshuisvesting en het versneld realiseren van voldoende betaalbare, geschikte woningen (passend bij de behoeften van woningzoekenden waaronder aandachtsgroepen) en duurzame woningen. Om de regie op de volkshuisvesting te hernemen, wil het Rijk de Wet versterking regie op de volkshuisvesting vaststellen. Deze wet is op dit moment in consultatie. In de wettekst zoals die nu ter consultatie voorligt, wordt aangegeven om volkshuisvesting een plek te geven in de doelen van de Omgevingswet. In de omgevingsvisie wordt het volkshuisvestingsbeleid op hoofdlijnen uiteengezet. In samenhang daarmee zal in de Omgevingswet een verplicht volkshuisvestingsprogramma worden voorgeschreven. In dit volkshuisvestingsprogramma dienen gemeenten op basis van onderzoek naar de actuele woonbehoefte en de woon- en woongerelateerde zorg- en ondersteuningsbehoefte per aandachtsgroep het beleid voor woningbouw en locaties te concretiseren.

Behalve een verplicht volkshuisvestingsprogramma wordt in de conceptwettekst ook opgenomen dat gemeenten een urgentieregeling in een huisvestingsverordening vast moeten leggen. Ook in het bestuursakkoord is wonen een belangrijk thema. Toelichting: Met de nieuwe wet komen er voor de gemeente extra taken bij. Voor deze extra taken zal externe expertise ingeschakeld moeten worden. Voor wonen is op dit moment echter geen budget beschikbaar. Dit betekent dat voor alle opdrachten die we extern uitzetten separaat budget aangevraagd moet worden. Nu wonen weer prioriteit heeft en het Rijk nadrukkelijk de regie pakt op het gebied van wonen zal vaker onderzoek uitgevoerd moeten worden, zodat de woningbehoefte van de verschillende doelgroepen onderbouwd kan worden. Het gevraagde budget heeft in eerste instantie betrekking op beleidsontwikkeling. De gevolgen van de uitvoering van de nieuwe taken zijn op dit moment onvoldoende in beeld. Wanneer dit leidt tot een financiële claim zal hier op een later moment op worden teruggekomen. Financieel effect: Budget van € 60.000 in 2024 en daarna € 50.000 per jaar structureel 2024 € 60.000 Onderbouwing:

Dekking:

2025 2026 2027 I/S € 50.000 € 50.000 € 50.000 S o.a. Onderzoek naar de actuele woonbehoefte en woon- en woongerelateerde zorg- en ondersteuningsbehoefte per aandachtsgroep Opstellen volkshuisvestingsprogramma Opstellen huisvestingsverordening Geen

Personele gevolgen: Er is geen interne capaciteit beschikbaar om alle opgaven die er op het gebied van wonen en wonen&zorg bijkomen uit te voeren. Daarom zal (een deel van) deze opgave extern uitgezet moeten worden. (Maatschappelijke) gevolgen + risico's:

10

Ontwikkeling 9 (Programma 2 thema Wonen) Onderwerp: Werkbudget wonen Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Kan aan toekomstige wettelijke verplichtingen Kan niet aan toekomstige wettelijke verplichtingen worden voldaan. worden voldaan. Hebben we de actuele woonbehoefte en de woon- en Hebben we de actuele woonbehoefte en de woon- en woongerelateerde zorg- en ondersteuningsbehoefte woongerelateerde zorg- en ondersteuningsbehoefte van van verschillende doelgroepen in beeld en kunnen verschillende doelgroepen niet in beeld. we hier in bijvoorbeeld het volkshuisvestingsprogramma (dat per 01-01-2026 verplicht wordt) en in woningbouwprojecten op inspelen. Wettelijke Nog niet, maar die gaat er wel komen verplichting? Programma 2 Bestuursakkoord Ja Voorstel college Ontwikkeling opnemen Toelichting voorstel

Ontwikkeling 10 (Programma 2 thema Bereikbaarheid en Verkeersveiligheid) Onderwerp: Zwaardere onderhoudsmaatregelen wegbeheer Aanleiding: Voor een aantal asfaltwegen is aanvullend onderzoek uitgevoerd om de meest effectieve en efficiënte onderhoudsmaatregel te bepalen. (zgn. Maatregeltoets). Naar aanleiding van deze maatregeltoets blijkt dat de benodigde onderhoudsmaatregel om de weg weer te laten voldoen aan het gebruik, zwaarder is dan in de basisplanning (o.b.v. de visuele inspectie) is ingeschat. Deze maatregelen passen niet in de beschikbare kredieten. Het gaat hierbij om de volgende wegen: - De Postbaan € 980.000, - (uitvoering 2024) - De Blaaksedijk € 1.290.000 (uitvoering 2026) - De Oude Heijningsedijk € 2.000.000, - (uitvoering 2025) In deze bedragen is 7,5% opgenomen om de extra benodigde capaciteit te kunnen financieren. Toelichting: De begroting van het wegbeheer is opgesteld aan de hand van een basisplanning. Deze basisplanning is het gevolg van weginspecties, waarmee we urgentie en prioritering kunnen bepalen. Weginspecties zijn globale visuele inspecties. In lijn met de notitie wegbeheer Moerdijk 2021-2025 volgt aanvullend onderzoek. Daarna wordt de definitieve maatregel bepaald. Een belangrijk gegeven voor de te nemen maatregel is de restlevensduur van de weg. Deze wordt onder andere bepaald door middel van een zogenaamd ‘valgewicht deflectie onderzoek’.

Uit dit onderzoek blijkt dat de wegen te zwak zijn geworden om alleen onderhoud uit te voeren. Een kostbare constructieve maatregel ie helaas noodzakelijk. We hebben moeten concluderen dat er meerdere oorzaken zijn, die cumulatief een probleem veroorzaken. Onder andere: Inklinking van de fundering door lange perioden van droogte bij kleidijken en hierdoor grote schade aan het wegdek (klimaatverandering) Intensiever gebruik van de weg door zwaarder verkeer dan bij het ontwerp vanuit is gegaan; Leeftijd van de weg (einde levensduur kan vaak worden gerekt mits de fundering in orde is; dat is in deze gevallen niet zo); In de loop van 2023 volgt een raadsvoorstel met uitgebreidere onderbouwing. Dit onvoorzien onderhoud is een gevolg van de wegbeheersystematiek die in Moerdijk wordt toegepast.

11

Ontwikkeling 10 (Programma 2 thema Bereikbaarheid en Verkeersveiligheid) Onderwerp: Zwaardere onderhoudsmaatregelen wegbeheer De 1e kostenraming wordt bepaald o.b.v. de globale visuele inspectie. Daarna volgt de maatregeltoets en nader onderzoek. Daarmee wordt de meerjarenbegroting verder verfijnd. Op dit moment blijkt uit het nader onderzoek dat met name dijkwegen veel slechter zijn dan op basis van de visuele inspectie was voorzien. Financieel effect: (totale kapitaallasten per jaar, rekening houdend met moment realisatie) 2024 2025 2026 2027 I/S € 31.850 € 128.700 € 234.465 € 273.590 S Onderbouwing: De kostenraming is gebaseerd op kengetallen van het vervangen van asfaltwegen en (geef ook duidelijk recente prijsontwikkelingen. aan op welke Daarnaast is rekening gehouden met 7,5% aan VAT-kosten om de extra benodigde uitgangspunten de capaciteit te financieren. kostenramingen zijn gebaseerd) Dekking: Personele gevolgen: Randvoorwaarde is de invulling van de projectleider civiele beheeropgaven. (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Voldoen aan de wettelijke kaders en zorgplicht voor het De veiligheid en toegankelijkheid van de betreffende beheer en onderhoud aan de openbare ruimte. wegen kunnen niet worden gegarandeerd. Voldoen we aan de uitgangspunten van de notitie wegbeheer.

Daarnaast voldoen we aan het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Wettelijke Ja verplichting? Programma 2 Bestuursakkoord Voorstel college Ontwikkeling opnemen Toelichting voorstel

Ontwikkeling 11 (Programma 2 thema Bereikbaarheid en Verkeersveiligheid) Onderwerp: Reconstructie Kreekdijk/ Weeldijk/ Oudendijk Aanleiding: De rijbaan op de Kreekdijk – Weeldijk – Oudendijk heeft het einde van zijn levensduur bereikt. Een reconstructie is noodzakelijk om de weg weer aan de eisen van het huidige gebruik te laten voldoen. De maatregelen welke genomen moeten worden zijn ingrijpend. Zo moet de weg, inclusief fundering en de huidige boomstructuur worden vervangen. De huidige bomen liggen deels in het wegcunet en geven hier, vanwege de grote omvang, problemen voor de verkeersveiligheid. Het is niet mogelijk de weg constructief aan te pakken en daarbij de bomen te behouden. Wel wordt gekeken naar het vervangen van de bomen, gezien de waardevolle boomstructuur op deze dijk. Toelichting: Groen: Ruimtegebrek langs de dijk maakt dat het herplanten van een robuuste structuur uitdagingen met zich mee brengt en dat er op enkele plaatsen technische ingrepen benodigd zijn. Deze aanpassingen zijn niet meegenomen in het aanwezige budget voor het herplanten van deze bomen, zijnde Essen. Tevens is de Japanse Duizendknoop op 1 locatie aanwezig. Bestrijding hiervan is zeer moeilijk, echter de geplande werkzaamheden brengen nu een moment mee, waarop een stevige ingreep mogelijk is om de plant te bedwingen. Het huidige budget voor de aanpak van deze exoot is niet toereikend.

Wegen: Binnen de huidige budgetten is geen ruimte voor deze reconstructie. Het oorspronkelijke bedrag in de meerjarenplanning was ontoereikend, en is inmiddels herverdeeld over andere wegen welke een zware onderhoudsmaatregel nodig hebben. Een en ander wordt nader toegelicht in het raadsvoorstel dat in 2023 ter besluitvorming wordt voorgelegd aan de raad.

12

Ontwikkeling 11 (Programma 2 thema Bereikbaarheid en Verkeersveiligheid) Onderwerp: Reconstructie Kreekdijk/ Weeldijk/ Oudendijk Er zijn meerdere redenen waarom de kosten voor de aanpak van deze dijk hoger uitvallen dan oorspronkelijk begroot: • • • •

Nader onderzoek toont aan dat ook de fundering moet worden vervangen. Deze fundering bestaat op delen uit hoogovenslakken, welke vanwege veranderde wetgeving niet mogen worden hergebruikt. Vanwege de beperkte draagkracht van de ondergrond moeten we een zogeheten cellenmatras toepassen, om zo voldoende draagkracht te krijgen voor de nieuwe weg en afschuiven van de weg tegen te gaan. De aanwezige lintbebouwing met oudere woningen maakt dat de uitvoeringsmethode zorgvuldig en gefaseerd moet worden gekozen om schade te voorkomen. Het aanwezige asfalt bevat teerhoudende lagen en door de vele schades zal het volledige pakket afgevoerd moeten worden als zijnde teerhoudend. Het is niet meer mogelijk om het schone asfalt van het teerhoudende deel te scheiden.

Financieel effect: investering € 3.692.000 wegen (25jr) en € 250.000 groen (20 jr), realisatie 2025 2024 €0 Onderbouwing: (geef ook duidelijk aan op welke uitgangspunten de kostenramingen zijn gebaseerd)

2025 2026 2027 I/S € 129.365 258.730 € 254.726 S Groen: Vanuit het budget Essentaksterfte is een budget toegekend van € 371.000 euro. Voor bestrijding van de Japanse duizendknoop is een aanvullend budget van € 200.000 nodig. Gezien de complexiteit van de inpassing van de bomen en de waardevolle ligging in het landschap is voor het opstellen van het beplantingsplan extra voorbereiding nodig. Deze kosten zijn niet meegenomen in het budget Essentaksterfte. Hiervoor is een extra bedrag van € 50.000 benodigd. Wegen: Vanuit de opgestelde SSK-raming is een bedrag van € 4.102.000 nodig. Dit bedrag is vanuit die methodiek inclusief 20% risico/ onvoorziene kosten. Omdat er al diverse onderzoeken zijn uitgevoerd, is de inschatting dat 10% aan risico/ onvoorziene kosten voldoende zou moeten zijn. Het gevraagde krediet voor deze reconstructie komt daarmee op € 3.692.000 In dit bedrag is rekening gehouden met kosten voor externe capaciteit.

Dekking: Personele gevolgen: (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wegen: Voldoen aan de wettelijke kaders en zorgplicht voor het beheer en onderhoud aan de openbare ruimte. Voldoen we aan de uitgangspunten van de notitie wegbeheer. Daarnaast voldoen we aan het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Groen: Grote waarde voor de biodiversiteit en onze groene leefomgeving Beeldbepalend Exoot: voorkomen van schade aan weg en bebouwing. Wettelijke verplichting? Programma Bestuursakkoord Voorstel college Toelichting voorstel

Wanneer we dit niet doen: Wegen: De veiligheid en toegankelijkheid van de betreffende wegen kunnen niet worden gegarandeerd. Groen: Afbreuk van een belangrijke waardevolle groene structuur; Groot risico voor schade aan weg en bebouwing en vermeerdering van de exoot.

Wegen: ja, Groen: nee 1 en 2 Ontwikkeling opnemen

13

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Onze gemeente heeft een sterke economische functie van regionale en nationale betekenis. Hierdoor ontstaat zowel werkgelegenheid voor onze eigen inwoners als voor de regio. De economische doorontwikkeling biedt kansen voor een inclusieve arbeidsmarkt en het aantrekken van nieuwe inwoners om de leefbaarheid te versterken en onze voorzieningen op peil te houden. De economische positie van de gemeente wordt verder uitgebouwd door economische kansen te benutten, met oog voor de effecten op de leefbaarheid van onze kernen. We kunnen de economische kracht van het haven- en industrieterrein waar mogelijk koppelen aan andere lokale en regionale opgaven. Er liggen kansen om de spin-off vanuit de industrie richting lokale bedrijvigheid te vergroten. De aanwezigheid van de zeehaven van Moerdijk en ons uitgestrekte buitengebied met agrarische bebouwing en recreatieterreinen hebben helaas een aantrekkingskracht op de georganiseerde criminaliteit. Die kan ondermijnende effecten hebben op onze samenleving.

In dit programma zijn 2 nieuwe ontwikkelingen opgenomen die hierna worden toegelicht. Ontwikkeling 12 (Programma 3 Economie) Onderwerp: Mogelijke verlenging van de tijdelijke afspraak verdubbeling opbrengst ondernemersfonds Aanleiding: In 2023 vindt de evaluatie van de ondernemersfondsen plaats. Mogelijk wordt de financiële bijdrage aan de ondernemersfondsen, de zogenoemde verdubbelaar, verlengd. Toelichting: 1-1-2020 is gemeente Moerdijk begonnen met de 3 ondernemersfondsen. Het betreft fondsen: Klundert Ondernemers Kontakt Ondernemersvereniging Zevenbergen Ondernemersvereniging Fijnaart Het hiertoe afgesloten convenant is ingegaan op 1 januari 2020 en eindigt op 1 januari 2024. In het convenant is opgenomen dat de geïnde reclamebelasting door de gemeente Moerdijk wordt verdubbeld. Hiervoor is in de meerjarenbegroting tot en met het lopende jaar 2023 onder de post “Incidentele Lasten” de post “Tijdelijke afspraak verdubbeling opbrengst ondernemersfonds” opgenomen voor het bedrag van € 65.000. In het convenant is de mogelijkheid tot verlenging voor de periode van 4 jaren opgenomen. Of en op welke wijze van deze mogelijkheid tot verlenging gebruik gemaakt zal worden is afhankelijk van de uitkomsten van de op handen zijnde evaluatie. In het kader van de begroting dient veiligheidshalve rekening te worden gehouden met verlenging van de bestaande afspraken.

In afwachting van de uitkomst van de evaluatie wordt op dit moment de verdubbeling gehandhaafd voor 2024. Financieel effect: 2024 € 65.000 Onderbouwing: (geef ook duidelijk aan op welke

2025

2026

2027

I/S I In verband met de in het convenant opgenomen mogelijkheid tot verlenging dienen wij in de budgetcyclus rekening te houden met deze verlenging. De kostenraming is gebaseerd op de begroting voor het lopende jaar 2023. Er is geen informatie bekend die aanleiding

14

Ontwikkeling 12 (Programma 3 Economie) Onderwerp: Mogelijke verlenging van de tijdelijke afspraak verdubbeling opbrengst ondernemersfonds uitgangspunten de kostenramingen zijn gebaseerd)

geeft om hiervan af te wijken. Het werkelijke bedrag zal afhankelijk zijn van of en op welke wijze van de mogelijkheid tot verlenging van het convenant gebruik gemaakt zal worden. Dit is afhankelijk van de uitkomsten van de op handen zijnde evaluatie. In het kader van de begroting dient veiligheidshalve rekening te worden gehouden met verlenging van de bestaande afspraken. Dekking: Geen Personele gevolgen: Niet van toepassing (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Deze zullen blijken uit en meegewogen worden in de evaluatie.

Wettelijke verplichting? Programma Bestuursakkoord Voorstel college Toelichting voorstel

Wanneer we dit niet doen: Deze zullen blijken uit en meegewogen worden in de evaluatie.

Nee 3 - Economie Nee Ontwikkeling opnemen

Ontwikkeling 13 (Programma 3 thema Toerisme) Onderwerp: Realisatie permanente steiger Fort Sabina Aanleiding: Sinds een aantal jaar wordt de aanmeerplek net voor (gezien vanaf het Volkerak Zoommeer) de Volkeraksluizen (ter hoogte van Fort Sabina) gebruikt om de Waterpoortpont aan te meren. Rijkswaterstaat heeft ingestemd om als pilot te kijken of er behoefte is aan een aanmeerlocatie voor veren/rondvaartboot op deze locatie. Rijkswaterstaat heeft aangegeven deze pilotstatus om te willen zetten in een permanente afmeermogelijkheid, in de nabijheid van de huidige locatie. Toelichting: De rondvaartboot op het Volkerak-Zoommeer wordt goed gebruikt. Dit schip vaart echter één kant op. Bezoekers kunnen wel van Fort Sabina naar Ooltgensplaat (Fort Frederik), maar niet in één lijn weer terug. En zeker met het opengaan van Fort Frederik in 2024 (verwachting) is het wenselijk dat er een pontverbinding tussen beide forten wordt gerealiseerd. Dit draagt bij aan de beleving van de Stelling van Willemstad in zijn totaliteit. Rijkswaterstaat heeft aangegeven de pilotstatus langzaamaan om te willen zetten in een permanente voorziening waarbij nog wel gekeken wordt naar de precieze locatie van die voorziening. Financieel effect: Investering €190.000. Afschrijving in 25 jaar, realisatie in 2025 2024 € Onderbouwing:

2025 2026 2027 I/S € 6.175 € 12.350 € 12.160 S Als uitgangspunt zijn de kosten genomen voor het realiseren van de Waterbus steiger in Willemstad (2017). Dit was een bedrag van €190.000. Naar verwachting is de benodigde steiger minder groot en minder breed, maar vanwege de inflatie sinds 2017 wordt nu toch rekening gehouden met dit bedrag.

Omdat RWS heeft aangegeven wel in gesprek te willen, maar nog niet op korte termijn, nog een definitieve locatie moet worden bepaald en voorbereid is het daadwerkelijk realiseren van de steiger voorzien in 2025. Dekking: De kosten van het huurponton zijn € 13.000. Deze budgetruimte is voldoende om de jaarlijkse kapitaallasten op te vangen. Verder zullen de mogelijkheden van cofinanciering worden onderzocht. Personele gevolgen: Het plaatsen van de steiger moet begeleid worden, hier is een bedrag voor opgenomen in de totaalkosten. (Maatschappelijke) gevolgen + risico's:

15

Ontwikkeling 13 (Programma 3 thema Toerisme) Onderwerp: Realisatie permanente steiger Fort Sabina Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: - Verbinding tussen de forten Sabina en Frederik Geen verbinding tussen de forten waarmee waarmee we de Stelling van Willemstad versterken. we de samenhang in de stelling verminderen. - Niet meer afhankelijk van een huurponton. Mislopen van bezoekers die aan ‘de overkant’ - Duidelijke afspraken met RWS en geen pilotstatus op bezoek zijn. Een reële kans dat RWS aangeeft dat we de meer. Hierdoor kunnen we de verbinding ook meerjarig aanbesteden. huidige locatie niet meer mogen gebruiken om aan te meren. Hierdoor kan de huidige - Risico is dat er geen marktpartij is die de verbinding wil varen. De ondernemer die nu een rondvaartverbinding niet meer bij het fort rondvaartverbinding op het meer verzorgt heeft stoppen. aangegeven ook een pontverbinding te kunnen verzorgen, waarmee dit risico erg klein lijkt. Wettelijke Nee verplichting? Programma 3 Bestuursakkoord Nee Voorstel college Ontwikkeling opnemen Toelichting voorstel

16

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben Ambitie Zoveel mogelijk Moerdijkers - zowel jongeren als volwassenen - zijn zelfredzaam en kunnen meedoen in de samenleving. Dat is het uitgangspunt. Ze hebben een baan, sociale contacten, voelen zich gewaardeerd, geaccepteerd en beschermd in een fijne omgeving. We stimuleren zelfredzaamheid door Moerdijkers én hun directe omgeving te ondersteunen. Een sterke sociale structuur in de eigen omgeving heeft een belangrijke preventieve werking en kan erger voorkomen. In de gemeente is een ruim aanbod van laagdrempelige en lichte hulp. Daar waar zorg en begeleiding nodig blijkt, is deze in samenhang georganiseerd en voor alle Moerdijkers toegankelijk en vindbaar. In dit programma zijn 9 nieuwe ontwikkelingen opgenomen die hierna worden toegelicht. Ontwikkeling 14 (Programma 4 thema Preventie en meedoen) Onderwerp: Structurele formatie preventie en gezondheid (1,75 fte) Integrale ontwikkelingen gezondheid en preventie Aanleiding: In de begroting 2022 zijn er tijdelijke middelen beschikbaar gesteld voor het versterken van de beleidscapaciteit op gezondheid en preventie (1,75 fte in 2022 en 2023).

Toelichting: De opgaven op gezondheid en preventie worden vanuit de scan Mens & Maatschappij, maar ook vanuit de cijfers van de GGD monitor, aangemerkt als cruciaal voor kansengelijkheid, meedoen en het verbeteren van zowel de mentale als fysieke gezondheid van onze jeugd, volwassenen en ouderen. Mede ook als gevolg van de coronacrisis is het belang van aandacht voor- en uitvoering geven aan preventie voor alle leeftijdsgroepen gegroeid. Niet alleen in het maatschappelijk domein, het thema gezondheid is ook verbonden met ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving van onze inwoners, bij opstellen van de omgevingsvisie, klimaatadaptatie en uitvoering van de havenstrategie. Nieuwe (landelijke) ontwikkelingen en inzichten vragen een bredere kijk op het preventiebeleid, wat wordt gekoppeld aan de landelijke SPUK-regelingen (15 thema's) met een bijbehorend integraal preventieplan (gereed voor september 2023). Voorstel: De tijdelijke formatie van 1,75 fte binnen cluster Beleid sociaal domein om te zetten naar structurele formatie Medewerker Ontwikkeling III loonkosten Schaal 10. De benodigde beleidscapaciteit wordt verdeeld over een adviseur Gezondheid en preventie (27 uur) en een adviseur Preventie Jeugd met beleidsondersteunende taken (36 uur). Gezien de huidige arbeidsmarkt en het koppelen en binden en behouden van jong talent aan de organisatie is dit een win-win.

Voor structurele borging van de benodigde ontwikkeling op Gezondheid en Preventie is deze 1,75 FTE noodzakelijk. Financieel effect: 2024 € 157.500

2025 € 157.500

2026 € 157.500

2027 € 157.500

I/S S

17

Ontwikkeling 14 (Programma 4 thema Preventie en meedoen) Onderwerp: Structurele formatie preventie en gezondheid (1,75 fte) Integrale ontwikkelingen gezondheid en preventie Onderbouwing: (geef ook duidelijk aan op welke uitgangspunten de kostenramingen zijn gebaseerd)

1,75 fte Medewerker Ontwikkeling III, waarvan: >1 fte adviseur preventie en gezondheid Jeugd > 0,75 fte adviseur gezondheid en preventie, sociale basis Normprofiel Medewerker Ontwikkeling III is gekoppeld aan salarisschaal 10.

Dekking: Personele gevolgen: 1,75 fte in schaal 10 (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen Voldoen aan wettelijke taak om lokaal gezondheidsbeleid op te stellen en uit te voeren, via een integraal preventieplan en preventief jeugdbeleid. Wettelijke verplichting?

Programma Bestuursakkoord Voorstel college Toelichting voorstel

Wanneer we dit niet doen: Vanuit gezondheid geen koppeling kunnen maken met fysieke leefomgeving zoals uitwerking omgevingsvisie, havenstrategie en klimaatadaptatie. Er wordt dan onvoldoende uitvoering gegeven aan zowel wettelijke taken als lokale ontwikkelingen. Ja, het is een wettelijk taak om lokaal gezondheidsbeleid op te stellen. Voorheen maakte lokaal gezondheidsbeleid onderdeel uit van de Paraplunota Maatschappij, gezien de landelijke ontwikkeling in het kader van preventie volstaat dat niet meer en is een integraal preventieplan en uitvoering daarvan benodigd. Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben Preventief jeugdbeleid maakt onderdeel uit van het Integraal Preventie Plan (Spuk) Ontwikkeling opnemen

Ontwikkeling 15 (Programma 4 thema Preventie en meedoen) Onderwerp: Tijdelijke formatie-uitbreiding adviseur Nieuwkomers (0,67 fte) Aanleiding: Toename van werkzaamheden rondom de verschillende nieuwkomers. Toelichting: Vanaf 2022 wordt vanuit ontwikkelingen rondom de doelgroep nieuwkomers (asielzoekers (vluchtelingen zonder status), statushouders (vluchtelingen met status), ontheemden uit Oekraïne) in toenemende mate een beroep gedaan op adviescapaciteit Voorstel is om voor de benodigde adviescapaciteit (0,67 fte) de Reserve Nieuwkomers aan te spreken voor de periode van twee jaar Financieel effect: 2024 € 60.000 Onderbouwing: (geef ook duidelijk aan op welke uitgangspunten de kostenramingen zijn gebaseerd)

2025 2026 2027 € 60.000 € € 0,67 fte Medewerker Ontwikkeling III/ Adviseur Nieuwkomers Normprofiel is gekoppeld aan salarisschaal 10.

Dekking:

Reserve nieuwkomers

I/S I

Personele gevolgen: 0,67 fte in schaal 10

18

Ontwikkeling 15 (Programma 4 thema Preventie en meedoen) Onderwerp: Tijdelijke formatie-uitbreiding adviseur Nieuwkomers (0,67 fte) (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Uitvoering geven aan de brede opgave inburgering statushouders en opvang asielzoekers

Wettelijke verplichting? Programma Bestuursakkoord Voorstel college Toelichting voorstel

Wanneer we dit niet doen: Onvoldoende ruimte om opvolging te geven aan de asielopgave en de inburgering statushouders

4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben Ontwikkeling opnemen

Ontwikkeling 16 (Programma 4 thema Preventie en meedoen) Onderwerp: Tijdelijke formatie-uitbreiding Programmamanager/ Strategisch Adviseur Nieuwkomers Aanleiding: De groeiende en intensieve opgave voor nieuwkomers Toelichting: Het vraagstuk rondom nieuwkomers is actueel, complex en uitgegroeid tot een programma. Voor de verschillende doelgroepen (Oekraïners, arbeidsmigranten, statushouders (vluchtelingen met vergunning) en asielzoekers (vluchtelingen zonder verblijfsvergunning) is capaciteit en aanpak georganiseerd. Waar in toenemende mate behoefte aan is, is programmamanagement om het hele programma Nieuwkomers aan te sturen, en tevens integraal beleid te formuleren voor de middellange en lange termijn. Belangrijk om ook de korte termijn beslissingen vanuit een centrale visie te kunnen nemen. De actualiteit is weerbarstig en vraagt om snel handelen. Een gedegen basisvisie en integrale afweging is hierbij steeds gewenst. Het voorstel is een programmamanager/ strategisch adviseur Nieuwkomers aan te stellen en de kosten te dekken uit de Reserve nieuwkomers Financieel effect: 2024 € 115.000 Onderbouwing: (geef ook duidelijk aan op welke uitgangspunten de kostenramingen zijn gebaseerd)

2025 2026 2027 € 115.000 € € 1 fte Programmamanager Normprofiel is gekoppeld aan salarisschaal 12 Voor de periode van 2 jaar

Dekking:

Reserve Nieuwkomers

I/S I

Personele gevolgen: 1 fte in schaal 12 (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Een integraal, programmatisch gestuurde aanpak van de opgave rond Nieuwkomers, zowel op fysiek als sociaal vlak Wettelijke verplichting? Programma Bestuursakkoord

Wanneer we dit niet doen: Een versnipperde aanpak, geen middellange en lange termijnvisie

Gedeeltelijk wettelijke verplichting (inburgering), anderzijds rijksopdracht (huisvesting Oekraïners, opvang asielzoekers) 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

19

Ontwikkeling 16 (Programma 4 thema Preventie en meedoen) Onderwerp: Tijdelijke formatie-uitbreiding Programmamanager/ Strategisch Adviseur Nieuwkomers Voorstel college Toelichting voorstel

Ontwikkeling opnemen

Ontwikkeling 17 (Programma 4 thema Gespecialiseerde, individuele hulp waar nodig) Onderwerp: Structureel maken inzet Wijk GGZ in Moerdijk Aanleiding: In de kernen van de gemeente Moerdijk wonen steeds meer mensen met (complexe) psychische problematiek en onbegrepen gedrag. Dat doet een groot beroep op de inzet van de politie en professionals in zorg, wonen en welzijn en dreigt invloed te hebben op de leefbaarheid van de kernen. In de beleidsbegroting is opgenomen dat Moerdijk actief inzet op de verbinding tussen zorg en veiligheid om escalaties te voorkomen en inwoners met complexe ondersteuningsvragen zo snel mogelijk door te leiden maar de juiste zorg en ondersteuning. Ook werken we aan de zichtbaarheid en inzetbaarheid van GGZ-kennis in onze wijken en zorgen we voor 1 aanspreekpunt voor professionals, buurtbewoners en vrijwilligers over (complexe) psychische problematiek. Daarbij is het streven om onnodige belasting van politie, andere professionals, buren en naasten te verminderen. De wijk GGZ’er voert in Moerdijk in een pilot deze taken uit. Toelichting: De raad heeft voor een periode van 2 jaar budget beschikbaar gesteld uit de reserve sociaal domein voor een pilot met de wijk GGZ’er. Deze is op 1 juni 2022 gestart en loopt tot 1 juni 2024.

Nu al, na nog geen jaar inzet, horen we van onze maatschappelijke partners (politie, woonkwartier, maatschappelijk werk, huisartsen etc.) en onze eigen organisatie (veiligheid, Wmo) dat de wijk GGZ’er absoluut meerwaarde heeft in onze gemeente. Escalatie in casussen wordt voorkomen, de Wijk GGZ’er weet door haar netwerk en kennis in een casus de inwoner snel(ler) toe te leiden naar de juiste ondersteuning. Professionals, inwoners en naasten voelen zich ondersteund door de Wijk GGz’er. Ook landelijk wordt aangegeven dat het concept wijk GGZ een belangrijke schakel is in het totale palet aan ambulante voorzieningen en klinische zorg. Gezien de meerwaarde in onze gemeente en de bijdrage aan de landelijke ontwikkeling van Thuis in de wijk/ ambulantisering willen we de inzet van de wijk GGZ in Moerdijk structureel maken vanaf 1 juni 2024. Financieel effect: 2024 € 51.500 Onderbouwing: (geef ook duidelijk aan op welke uitgangspunten de kostenramingen zijn gebaseerd)

Dekking: Personele gevolgen:

2025 2026 2027 I/S € 99.000 € 99.000 € 99.000 S De wijk GGZ’er in Moerdijk wordt 24 uur per week ingezet. De kosten hiervoor op jaarbasis bedragen in de pilot € 94.464 (dit is het prijspeil 2022). Deze kosten worden voor het jaar 2024 geïndexeerd met de NZA-index die nu bekend is, te weten de voorlopige index voor 2023, dat is 4,74%. Dit maakt dat de kosten op jaarbasis voor 2024 uitkomen op € 99.000. Tot 1 juni 2024 wordt de wijk GGZ’er nog bekostigd uit de incidentele middelen die door de Raad beschikbaar zijn gesteld, daarom is voor 2024 maar voor 7 maanden (vanaf 1 juni 2024) budget nodig, te weten € 51.500. Voor de jaren daaropvolgend wordt het jaarbedrag van 2024 gehanteerd omdat het niet bekend is hoe de indexering zich de komende jaren zal ontwikkelen. Geen

(Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Voorkomen escalaties door (complexe) psychische problematiek en/of onbegrepen gedrag. Inwoners met complexe psychische problematiek worden sneller doorverwezen naar de juiste zorg en ondersteuning. Herhaalde meldingen bij de politie nemen af. Onze eigen organisatie en maatschappelijke partners,

Wanneer we dit niet doen: Toename escalaties door psychische problematiek en/of onbegrepen gedrag. Professionals zoals de politie of woningcorporatie worden extra belast met meldingen van onbegrepen gedrag en hebben niet de juiste handvatten om hiermee om te gaan. Leefbaarheid van onze kernen komt onder druk te

20

Ontwikkeling 17 (Programma 4 thema Gespecialiseerde, individuele hulp waar nodig) Onderwerp: Structureel maken inzet Wijk GGZ in Moerdijk inwoners en vrijwilligers voelen zich ondersteund bij het staan. Onbegrip over en geen acceptatie van mensen omgaan met (complexe) psychische problematiek en met een psychische kwetsbaarheid waardoor Moerdijk onbegrepen gedrag. Mensen met een psychische geen welkome gemeente is waar ieder, ook mensen problematiek die in onze gemeente (komen) wonen met psychische problematiek, zich thuis voelen. voelen zich welkom en kunnen een zelfstandig leven opbouwen. Wettelijke Ja de wijk GGZ-er is opgenomen in het wettelijk verplichte districtelijk Integraal verplichting? Veiligheidsplan Politie (IVP) Programma Bestuursakkoord Voorstel college Toelichting voorstel