Concept-besluitenlijst raadsvergadering 27 juni 2024

Besluitenlijst Raadsvergadering Datum

27 juni 2024

Voorzitter

Burgemeester A.J. Moerkerke

Griffier

H.M. Vonk-Schenkel

Aanwezigen

J. van Brenkelen (OM), B. Çiçek (PvdA), C.A.M. Damen (BBM/BBB), C.S.P. van Dijkhorst – Roderkerken (OM), N.C. van Drimmelen (CDA), A.C.M. Fens (OM), A. Huijzer (OM), A. Kavelaars (CDA), J.M.C.W. Koevoets (VVD), P.E.C. Koomans – Schreuders (VVD), J. Lems (OM), J.E.M. Nieuwkerk (OM), M.A. Pas (PvdA), H.M. den Ridder-van Oers (ML), C.P.M. Scheenaard (OM), L. Schreuders (CU), J.G. Schreuders (BBM/BBB), M. Tolu (OM), G. Vos (VVD), G. Wiers (D66) en M.M.J. Willegers (ML)

Afwezig m.k.

E.P.H.J. van der Linden (VVD), C. Punt (ML), P. Stehouwer (BBM/BBB), C.L.F. Vermunt (CDA)

1

Opening De voorzitter opent de vergadering om 19.30 uur. Er zijn afmeldingen van de heren Van der Linden, Punt en Stehouwer en van mevrouw Vermunt.

2

Vaststelling van de agenda van deze vergadering De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

3

Mededelingen Er zijn geen mededelingen.

4

Kadernota 2025 Elke fractie houdt in de eerste termijn haar politieke beschouwing. De bijdrage is als bijlage toegevoegd aan deze besluitenlijst. Er zijn 6 kadervoorstellen ingediend. Kadervoorstel 1, aanpassing tarief rioolbelasting garages met rioolaansluiting, is met 3 stemmen voor van de fracties van BBM/BBB Bondgenoot en de ChristenUnie en 18 stemmen tegen van de fracties van Onafhankelijk Moerdijk, VVD, Moerdijk Lokaal, CDA, PvdA en D66 verworpen. Kadervoorstel 2, beheersen Aziatische hoornaar, is met algemene stemmen aangenomen. Kadervoorstel 3, herstel bijenlinten, is met algemene stemmen aangenomen. Kadervoorstel 4, ondersteuning verenigingen en vrijwilligersorganisaties voor vergunningaanvragen en andere zaken, is met 19 stemmen voor van de fracties van Onafhankelijk Moerdijk, VVD, Moerdijk Lokaal, BBM/BBB Bondgenoot, CDA en de PvdA en 2 stemmen tegen van de fracties van de ChristenUnie en D66 aangenomen. Kadervoorstel 5, tijdelijke inhuur, is met 3 stemmen voor van de fracties van BBM/BBB Bondgenoot en de ChristenUnie en 18 stemmen tegen van de fracties van Onafhankelijk Moerdijk, VVD, Moerdijk Lokaal, CDA, PvdA en D66 verworpen.

Pagina 1

Kadervoorstel 6, drie wethouders, is met 3 stemmen voor van de fracties van BBM/BBB Bondgenoot en de ChristenUnie en 18 stemmen tegen van de fracties van Onafhankelijk Moerdijk, VVD, Moerdijk Lokaal, CDA, PvdA en D66 verworpen. De raad heeft met 18 stemmen voor van de fracties van Onafhankelijk Moerdijk, VVD, Moerdijk Lokaal, CDA, PvdA en D66 en 3 stemmen tegen van de fracties van BBM/BBB Bondgenoot en de ChristenUnie besloten de kadernota 2025-2028 vast te stellen en als basis te hanteren bij het verder opstellen van de meerjarenbegroting 2025-2028. 5

Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 21.50 uur.

Vastgesteld in de raadsvergadering van 12 september 2024, de griffier,

de voorzitter,

H.M. Vonk-Schenkel

A.J. Moerkerke

Pagina 2

,w

Dl MOERDIJK KADERVOORSTEL 1 Titel Aanpassing tarief rioolbelasting garages met rioolaansluiting Programma Tarief rioolrechten

Aanleiding / toelichting op het onderwerp Dit is het moment is om voor de begroting 2025 en verder deze tariefaanpassing door te voeren.

Overwegingen De tariefstelling van de rioolheffing gebruiker niet-woningen kent een vast tarief welke even hoog is als die van meerpersoonshuishoudens. Woning eigenaren die in het bezit zijn van een garage/schuur die niet is verbonden met het woonhuis, maar zich bevindt op een aparte locatie met een eigen rioolaansluiting, betalen dit meerpersoonstarief voor die aansluiting. Wij stellen voor om dat tarief aan te passen aan het tarief van éénpersoonshuishoudens.

Dekking Rioolopbrengsten

Formulering besluit Tarief rioolheffing op garage/schuur met een rioolaansluiting die ligt op een ander perceel dan de woning van de eigenaar aan te passen naar het tarief van éénpersoonshuishouden.

~--- ~ \\ S hreuder,$ i Chr stenUnie Moer_dijk

C.A.M. Damen BBM/BBB Bondgenoot

In te vullen door de griffier r Kadervoorstel is-aarrgerra mn / verworpen met

stemmen van OfVr ~,14+-, BBM/BBB, Qg*, G~c A, CU, DC6 voor en _u stemmen van OM, VVD, ML,$Bfo4f$BB, CDA, PvdA, Ct7, D66 tegen

O

Kadervoorstel is ingetrokken.

lak

W MOERDIJK KADERVOORSTEL 2 Titel Beheersen Aziatische Hoornaar Programma Programma 1 - Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk Aanleiding / toelichting op het onderwerp De Aziatische hoornaar is een invasieve exoot die sinds een aantal jaren vooral in ZuidNederland wordt aangetroffen. De hoornaar rukt gestaag op en is schadelijk voor honingbijen, hommels en andere bestuivende insecten. De verwachting is dat de Aziatische hoornaar ons land niet meer gaat verlaten. We kunnen wel ons best doen om de aantallen en daarmee de schade te beperken. In de gehele Europese Unie wordt deze Aziatische hoornaar bestreden. Wachten tot de landelijke overheid of provincie actie onderneemt is vanwege de toenemende mate waarin de Aziatische hoornaar in onze regio voorkomt geen optie. Daarom is het nodig dat de gemeente Moerdijk helpt bij het beheersen van de Aziatische hoornaar. Op dit moment is er al een lokaal initiatief in de gemeente Moerdijk welke (grotendeels) vanuit eigen zak bekostigd wordt. Met dit budget kan de gemeente Moerdijk faciliteren in het professionaliseren van het lokaal initiatief ten behoeve van bewustwording en beheersing van de Aziatische hoornaar. Dit lokale initiatief heeft zichzelf reeds bewezen. Gezien de vele vallen die op vrijwillige basis bij inwoners in de tuin zijn gezet, kunnen we nu al spreken van een geslaagde bewustwordingscampagne.

Met dit budget kunnen we dit initiatief professionaliseren en verder uitbouwen en houden we dit dus ook Moerdijk lokaal. Overwegingen - Beheersen van de Aziatische hoornaar draagt bij aan de biodiversiteit. - Beheersen van de Aziatische hoornaar draagt bij aan een veilige leef- en woonomgeving. - De bewustwording bij inwoners vergroten (bijtje dood, mensje dood). Dekking - € 10.000,- welke ten laste komt van de stelpost nieuw beleid (om niet het budget van de plaagdierbestrijding op te souperen) Formulering besluit Draagt het college op; 1. Een subsidieregeling uit te werken in 2025 om dit lokaal initiatief te kunnen professionaliseren t.b.v. het beheersen van de Aziatische hoornaar en hiervoor een plafondbedrag van € 10.000,- in te stellen en op te nemen in de begroting 2025. 2. Bij het vaststellen van het kadervoorstel hiervan een afschrift te sturen aan alle Tweede Kamer fracties en het ministerie van Landbouw. M.M.J. Willegers

-

1

Moerdijk Lokaal In te vullen door de griffier

-o-

Kadervoorstel is aangenomen / ver-warpen meter. stemmen van OM, VVD, ML, BBM/BBB, CDA, stemmen van OM, VVD, ML, BBM/BBB, CDA, PvdA, CU, D66 tegen PvdA, CU, D66 voor en O

Kadervoorstel is ingetrokken.

'Vr

W MOERDIJK KADERVOORSTEL 3 Titel Herstel Bijenlinten.

Programma Vermelding van programma uit de begroting (bij voorkeur).

Aanleiding / toelichting op het onderwerp Herstel van de bijenlinten is noodzakelijk omdat door verkeerd onderhoud van de aannemer de linten grotendeels zijn vernietigd.

Overwegingen Zie hierboven

Dekking Groenonderhoud

Formulering besluit De raad besluit dat het college opdracht dient te geven voor het herstel van de bijenlinten en deze op een deugdelijke wijze te onderhouden.

fJ~ ï N.C. van D mmelen CDA Moerdi

l in te vullen door de griffier Kadervoorstel is aangenomen / vt-rv~n met `./ stemmen van OM, VVD, ML, BBM/BBB, CDA, PvdA, CU, D66 voor en p- stemmen van OM, VVD, ML, BBM/BBB, CDA, PvdA, CU, D66 tegen

1O Kadervoorstel is ingetrokken. ~

,w

C4 MOERDIJK Kadervoorstel 4: Ondersteuning vereniging, vrijwilligersorganisaties voor vergunningaanvragen en andere zaken. Programma Aanleiding / toelichting op het onderwerp Helaas hebben ons het afgelopen jaar nogal wat berichten bereikt omtrent o.a. vergunningverlening voor activiteiten en evenementen. Ook hebben verenigingen en vrijwilligersorganisaties soms moeite met andere vraagstukken. Overwegingen Aangescherpte landelijke regelgeving maakt vergunningaanvragen lastiger te begrijpen voor aanvragers. Regeltjes zijn er niet voor niks maar soms is daar enige uitleg bij nodig. Hoe kan het wel? Heeft u er al eens aan gedacht om het zo te doen? Zullen we samen eens ter plaatse gaan kijken? Om een bruisende gemeente te behouden moeten we een voorwaarde creëren zodat het voor iedereen leuk blijft om dingen te organiseren. Deze ondersteuning kan van velerlei aard zijn. Hoe vind ik meer vrijwilligers? Wie kan ons helpen met........? Het college heeft in de kadernota deels invulling gegeven aan de wensen voor een bredere ondersteuning middels uitbreiding van de formatie bij VTH. Als echter blijkt dat er meer nodig is om de optimale ondersteuning te bieden aan verenigingen en vrijwilligersorganisaties dan de reeds in de kadernota opgenomen 0,6 fte uitbreiding het college op te dragen die uitbreiding terstond verder uit te breiden met 0,4 fte.

Dekking Max € 50.000 te verwerken in een sluitende meerjarenbegroting. Formulering besluit De raad draagt het college op de formatie uit te breiden indien daar aanleiding voor is met 0,4 fte, en deze in te zetten ter ondersteuning voor verenigingen en vrijwilligersorganisaties. , ~ VVD

~

J.M.C.W. Koevoets In te vullen door de griffier Kadervoorstel is aangenomen / vefwcrpen met PvdA, Cl4, B$6 voor en L stemmen van Okl-, 0

Kadervoorstel is ingetrokken.

stemmen van OM, VVD, ML, BBM/BBB, CDA, Mt, Bl B,-eErA, ~, CU, D66 tegen

'Wr

KADERVOORSTEL 5 Titel Tijdelijke inhuur Programma Niet van toepassing. Aanleiding / toelichting op het onderwerp Veel structurele arbeidsplaatsen bij de gemeente Moerdijk worden momenteel ingevuld met "tijdelijke" inhuur van externe krachten. Inhuur van externe krachten is eigenlijk alleen bedoeld voor afgebakende, relatief kortlopende « 1 jaar) projecten en eventueel tijdelijk -voor een zo kort mogelijke periodeals broodnodige mensen niet snel zelf via werving aangetrokken kunnen worden. Overwegingen • Al (veel) langere tijd worden arbeidsplaatsen die feitelijk structureel zijn, ingevuld door externe arbeidskrachten die de gemeente direct, dan wel via een organisatie inhuurt. • Voor de jaren vanaf 2025 wordt een tekort op de begroting voorzien. • Het afbouwen van tijdelijke inhuur en het zelf in dienst nemen, kan de gemeente Moerdijk een forse besparing op leveren. Dekking Niet van toepassing. Formulering besluit De structurele inhuur van tijdelijke arbeidskrachten op formatieplaatsen die naar verwachting langer dan een jaar ingevuld zijn of worden, wordt geleidelijk afgebouwd naar (zo mogelijk) nul. Die formatieplaatsen worden vervolgens ingevuld door medewerkers die in gemeentelijke dienst zullen komen.

A.M. Damen BBM/BBB Bondgenoot

. S hreude s Chri tenUnie Mo rdijk

Reactie college Hierin geeft het college een eerste reactie op het kadervoorstel.

In te vullen door de griffier Kadervoorstel is"aallQmmep~en / verworpen met -S stemmen van J9mrWD,-iML, BBM/BBB,'JM, P—~, CU, DéC-voor en~~ stemmen van 0F, t,W~, ML, BB~B, CDA, PvdA, Q4~-, D66 tegen O

Kadervoorstel is ingetrokken.

.A&

~

Ca MOERDIJK KADERVOORSTEL 6 Titel Drie wethouders Programma Niet van toepassing. Aanleiding / toelichting op het onderwerp Op 8 april 2024 heeft wethouder Van Dorst te kennen gegeven per direct zijn functie neer te leggen, iets wat hij eigenlijk per 1 september 2024 zou doen. Tot aan de potentiële vervanging in september 2024, worden zijn taken verdeeld over de andere drie wethouders. Het voorstel behelst die situatie ook na september 2024 te handhaven en geen vervanger aan te stellen. Overwegingen • Niet zozeer de veelheid aan taken en de werkdruk hebben na de verkiezingen het aantal wethouders bepaald, maar de stemmingsuitslag bij de verkiezingen van 16 maart 2022. Gezien ook het aantal voorstellen wat de raad sinds die verkiezingen heeft bereikt — met name uit sociale en bestuurlijke hoek- is er geen enkele rationele reden om een aantal van 4 wethouders in stand te houden. Vier wethouders zijn feitelijk op dit moment niet nodig. De werkzaamheden zijn al verdeeld. • Het voorstel levert een besparing op voor de gemeente van minimaal € 100.000 op jaarbasis. Een ander argument is dat wanneer er eventueel een vierde wethouder aantreedt, deze zal moeten worden ingewerkt. Dit duurt minimaal 1 jaar, zo niet langer. We staan dan aan de vooravond van de verkiezingen. De ervaring leert dat het dan rustiger wordt/is in politiek Moerdijk. Dekking Niet van toepassing.

Formulering besluit Het aantal wethouders in de gemeente Moerdijk in ieder geval tot aan de volgende verkiezingen beperkt te houden tot 3 fte.

c C.A.

Damen

BBM/BBB Bondgenoot

1chreu : ers \„_ CtstenUnieldserdijk .

Reactie college Hierin geeft het college een eerste reactie op het kadervoorstel. In te vullen door de griffier stemmen van OA4 VVD, -ML, BBM/BBB, C-Bzk Kadervoorstel is aac4jenrrn'èn / verworpen met stemmen van OM, VVD, ML, BB~, CDA, PvdA, C-&, D66 tegen -P~, CU, D.66 voor en O

Kadervoorstel is ingetrokken.

Algemene beschouwingen Onafhankelijk Moerdijk. Beste voorzitter Allereerst wil Onafhankelijk Moerdijk de ambtelijke organisatie en het college bedanken voor de duidelijke kadernota 2025-2028. Dit geeft een goed inzicht in de te verwachten financiële positie voor de komende jaren van de gemeente Moerdijk. OM is blij dat we in de afgelopen periode al veel bereikt hebben van wat we als raad in het bestuursakkoord hebben vastgelegd, daar kunnen we als Raad, College en ambtenaren dan ook trots op zijn. OM constateert dat de woningbouw voortvarend wordt opgepakt. Diverse woningbouw projecten, niet alleen in de grote kernen maar ook in de kleine kernen zijn in uitvoering. Vraag aan het college: zijn er nog beperkingen/vertraging in de woningbouw in verband met de strikstof beperking of Net Congestie ? Zo ja welke? Ook andere projecten zijn in de afgelopen jaren opgepakt en moeten nu gerealiseerd gaan worden dat betekent knopen doorhakken en niet vooruitschuiven, dat betekent ook dat je soms mensen moet teleurstellen, het NIMBY spook moet dan ook soms verjaagd worden. Gelukkig is onze gemeente financieel gezond, maar toch maken we ons ook zorgen. Met name op de door het Rijk gedecentraliseerde taken van de Jeugdzorg geven in 2025 al een totale kosten verhoging van 2,2 miljoen.

Daarnaast zijn de opgaven voor opvang van asielzoekers, arbeidsmigranten en Oekraïners zeer fors en niet geheel kostendekkend. Ook de uitgestrektheid van onze gemeente vergt veel kosten aan onderhoud van wegen, bruggen en openbaar groen. Vervolgens de forse loon- en prijsontwikkelingen leiden tot hogere uitgaven. Voor 2025 ziet het financiële plaatje er nog positief uit en is OM blij met een sluitende begroting. Het structurele begrotingssaldo is met 3,9 miljoen ruim voldoende, Maar als de verlagingen van uitkeringen uit het gemeentefonds doorgaan word de financiële situaties wel slechter. En komen er op basis van de huidige inzichten structurele tekorten van, € 2,5 miljoen in 2026 € 2,5 miljoen in 2027 en € 1,4 miljoen in 2028.

OM is dan ook van mening dat we de komende periode moeten benutten om te kijken waar en hoe we structurele kosten kunnen verlagen. Ook moeten we kijken of we sommige structurele kosten niet kunnen verlagen door incidentele kosten te maken , je kan dan bijvoorbeeld denken aan het verduurzamen van onze vastgoed portefeuille. Ook maakt OM zich zorgen over Powerpoort, er worden veel plannen gemaakt bij hogere overheden waar we niet altijd genoeg zeggenschap in hebben. Rijk, Provincie en regio beschouwen Moerdijk in toenemende mate als een plek waar zij eigen opgaven kunnen oplossen. Dit staat vaak haaks op lokale belangen en Ambities. De aanlanding van stroomkabels van windmolens op de Noordzee in onze gemeente is daar een voorbeeld van en gaat zo het er nu uitziet 180 hectare in beslag nemen. Om het even inzichtelijk te maken dat zijn dus 252 Voetbalvelden. OM is daarom blij dat de huidige programma manager Economie structureel ingezet gaat worden ten behoeve van strategische positioneringsvraagstukken en dat we een nieuwe programmamanager economie gaan werven. OM heeft er het volste vertrouwen in dat het college en de verantwoordelijke ambtenaren zich zullen verzetten tegen verdere plannen die beslag zullen leggen op onze kostbare ruimte. OM is van mening dat we als gemeente terughoudend moeten zijn met nieuwe taken vanuit het Rijk.

Vaak zijn deze niet kostendekkend en legt dit een extra druk op onze ambtelijke capaciteit. OM blijft kritisch de uitvoerende taken van verschillende samenwerkingsverbanden en gemeenschappelijke Regelingen volgen. De totale kosten voor deze regelingen is nu meer dan 10 miljoen euro, dat is per inwoner 288 euro. Er moet dus een duidelijke toegevoegde waarde en inzicht in de activiteiten zijn. Het huidige beleid van kostendekkend zijn, en de 40% op de lijkbezorging wil OM zoveel als mogelijk voortzetten. In het beleidsveld Mens- en Maatschappij heeft OM zorgen over de stijgende kosten van de WMO al bergrijpen we de meerkosten wel. OM is een voorstander van de deelname in de twee stedelijke regio’s maar we hebben nog wel een vraag; Hoe zeker is het nu dat de RWB hun medewerking gaat verlenen aan het overhevelen van 4 Fte vanuit de RWB en hoe weten we dat we mensen krijgen die de juiste capaciteiten bezitten, of praten we hier alleen over een overheveling van budget ? OM vraagt blijvende aandacht voor de ontwikkelingen en toename van verkeer en de overlast dat dit met zich meebrengt, zeker nu er een aanmerkelijke hoeveelheid woningen bij gaat komen in verschillende kernen . OM realiseert zich dat door de hoeveelheid aan projecten dat de ambtelijke capaciteit dient te worden uitgebreid, maar wel zo min mogelijk met inhuur.

Het motto van OM blijft om te streven naar een mooie gemeente Moerdijk met een goede balans tussen wonen, werken, recreëren en ontspanning, dit met instant houden van de eigen identiteit in de verschillende kernen.

Waar het kan willen we ook inzetten op het behoud van voorzieningen in de kernen en het faciliteren van nieuwe ontwikkelingen die het voorzieningen niveau verbeteren.

Dan nu de kadervoorstellen.

Kadervoorstel 1 – Aanpassing tarief rioolheffing gebruiker niet woningen We vinden dit kadervoorstel een sympathiek voorstel. wel hebben we bedenkingen; De rioolheffingstarieven zullen met kadervoorstel omhoog moeten. En tevens zullen er ook vrijstaande garages of schuren zijn die wel meer gebruikmaken van het riool, hoe gaan we dit controleren ? OM is dus niet voor dit kadervoorstel !

Kadervoorstel 2 Beheersing Aziatische hoornaar Wie een scherp geheugen heeft herinnert zich vast nog wel de passage uit onze algemene beschouwingen van vorig jaar Gezien de problemen in Nederland met deze Japanse Duizendknoop maar ook onder andere de Reuzenberenklauw en dieren zoals de Rode Amerikaanse rivierkreeft, de Aziatische tijgermug en de Aziatische hoornaar, vraagt O.M. zich af of het niet beter is om actief onderzoek te doen in onze gemeente naar ongewenste uitheemse planten en dieren en daar budget voor vrij te maken ? U snapt natuurlijk wel dat we dit voorstel omarmen maar toch ook wel de vraag wederom stellen aan het college hoe het met de beheersing is van al de uitheemse verschijnselen ?

Kadervoorstel 3 Bijenlinten OM raadslid Tineke van Dijkhorst heeft 25 juli 2022 al vragen gesteld over de staat van de bijenlinten. U begrijpt dat OM dit kadervoorstel dus zal steunen

Kadervoorstel 4 Ondersteuning verenigingen en vrijwilligersorganisaties OM is blij met de wijziging van het kadervoorstel. We willen echt de regeldruk bij de vaak vrijwilligers weghalen maar ook niet iemand aannemen die 40% van zijn tijd zit duimen te draaien , daarom vinden we het een mooi voorstel om in ieder geval het college de ruimte te geven de 0,6 Fte op te hogen naar 1 Fte mocht dit nodig zijn. Wij zullen dus voor dit kadervoorstel stemmen.

Kadervoorstel 5 tijdelijke inhuur

Volgens OM probeert onze gemeente bij structurele arbeidsplekken altijd een iemand in dienst te nemen. Helaas is het met de huidige arbeidsmarkt niet altijd mogelijk en word er overgegaan tot tijdelijke inhuur. We zullen dit Kadervoorstel dan ook niet steunen.

Kadervoorstel 6 drie wethouders OM denkt dat deze gemeente echt 4 wethouders nodig heeft. Door de decentralisatie en het deelnemen in de vele samenwerkingsverbanden en gemeenschappelijke regeling is het echt nodig dat we genoeg vertegenwoordiging hebben. ook vinden we het niet wenselijk dat er geen aparte wethouder financiën is dit gaat frictie geven tussen de portefeuilles. OM zal dit kadervoorstel dan ook niet steunen

Jack Lems

Voorzitter, Het patroon van een miljoenen overschot is reeds jaren geleden ingezet. Goed nieuws: het is minder aan het worden. En het verschilt slechts 60.000 met het begrootte resultaat. We maken progressie. Al blijft er de dreiging van wat in de volksmond het “Ravijnjaar’ is gaan heten. Het afgelopen jaar hebben we een duidelijk ambitieus college aan het werk gezien. Veel projecten staan op stapel. Mooi. We noemden vorig jaar al de angst voor de gelijke verdeling van aandacht voor diverse projecten in diverse kernen. Gelukkig kwam daar de aanjager kleine kernen. We moeten er voor waken dat alle projecten in alle kernen kunnen rekenen op dezelfde snelheid en doortastendheid. We gaan er dan ook vanuit dat dit het geval zal zijn. Graag horen we ook nog iets over de stand van zaken aangaande de vitale centra Voorzitter, Ook een patroon is onze zorg die er heerst voor wat betreft de jeugdzorg. We noemde dat eerder “het nieuwe normaal”. Zoals in de commissie reeds aangegeven is onze zorg aan de inkoopkant wel bijzonder groot. Is de kwaliteit in balans met de kosten? Is de evaluatie niet een slager die zijn eigen vlees keurt? Zorgen dus nog steeds hierom. Zorgen zijn er ook over gemeenschappelijke regelingen. Het “Ravijnjaar” nadert en de kosten bij de gemeenschappelijke regelingen rijzen de pan uit.

Bij het Regionaal Bureau Leren bijvoorbeeld, waar de kosten gaan stijgen maar de kwaliteit aangekondigd gaan dalen. De Lokale VVD vindt dat er echt goed gekeken dient te worden naar de uitgaven aan deze Gemeenschappelijke regelingen. Andere gemeenteraden in de omgeving hebben middels moties aangegeven het college opdracht te geven slechts akkoord te gaan bij een begroting die blijft bij Nul-lijn. Behoudens inflatie en nieuw door gemeenteraad geïnitieerd beleid. Kortom voorzitter vwb de Lokale Liberalen geldt bij de Gemeenschappelijke regelingen: “Pas Extra Knaken bij Extra Taken”. Wij hopen dat het college deze denk- en handelswijze volgt. Mocht het zo zijn dat we hierin een extra steun kunnen geven middels een motie conform de gemeenteraden van o.a. Etten -Leur en Oosterhout vernemen we dit graag. We zullen deze dan graag samen met alle andere fracties indienen op de volgende raadsvergadering.

Ons viel op dat in de kadernota weinig staat vermeld over armoedebestrijding ook daar zit wel een zorg van ons, die is voornamelijk gericht op bijvoorbeeld de bemensing van “schuldhulpmaatjes”. Kan u de toezegging doen hiervoor aandacht te behouden. Voorzitter ook een kleine reflectie op het afgelopen politieke jaar is op zijn plaats. Best een bewogen jaar. We namen afscheid van een wethouder een paar maanden eerder dan gepland. Er is best veel gebeurd en gezegd sindsdien over deze kwestie. De VVD Moerdijk spreekt de wens uit dat we een ambitieus college blijven houden en bovenal een stabiel bestuur behouden. Het vertrouwen in de politiek is al niet bijster groot. Laten we zorgen voor een sterk bestuur. Dan voorzitter de Kadervoorstellen: Menig keer is de afgelopen tijd ter sprake gekomen dat verenigingen en andere vrijwilligersorganisaties nogal wat strubbelingen ervaarden in het organiseren van activiteiten. Los van de opmerking dat alles natuurlijk veilig en volgens de regels moet verlopen is er door organisaties nogal eens ervaren dat het niet lekker liep. Evenementen en activiteiten door verengingen, stichtingen en andere organisaties zijn zo enorm belangrijk voor de leefbaarheid in deze en iedere gemeente. Zoals in de commissie alter sprake kwam zijn we blij met de 0,6 extra inzet hiervoor.

Met ons kadervoorstel willen we bewerkstelligen dat indien op een of andere manier blijkt dat de verenigingsondersteuner meer nodig heeft dan 0,6 fte het college niet terug hoeft naar de raad en gelijk kan doorschakelen naar een volledige fte. Doorpakken indien nodig is hier het devies. Ik zal de overige kadervoorstellen nog even behandelen: Laat ik vooraf gezegd hebben dat de VVD zich kan vinden in de voorstellen gedaan door het college. Kadervoorstel 1: We waren in commissie niet overtuigd van de mogelijkheid hiervan. Ook vroegen we ons af over hoeveel gevallen hebben we het nu? Vooralsnog is daar geen antwoord op gekomen en hebben we alleen een nieuwe versie van het voorstel gehad. Wij zijn echter nog steeds niet overtuigd. Immers een garage niet gelegen bij een woonhuis kan gerust een bedrijfsmatig exploitatie kennen. Wij snappen echt de intentie en zullen het steunen zodra er een betere omschrijving is. Vooralsnog is die er niet en eerlijk gezegd weten wij ook geen oplossing. Kadervoorstel 2: Zoals in commissie aangegeven. De club van lokale imkers heeft op een prima manier haar zorgen geuit en wij zijn blij met dit voorstel. Al hadden we volgens mij tijdens de commissie al gesteld dat het beter in een sluitende begroting kan worden verwerkt en dan verdient het dus een amendement. Kadervoorstel 3: Akkoord

Kadervoorstel 4: Uiteraard akkoord Kadervoorstel 5: Voorzitter dit is wel een lastige. Ik snap de wens om de flexibele schil zo klein mogelijk te houden. Echter maakt de tegenwoordige tijd wel dat we er niet onderuit komen. Bovendien vragen we ons af wat we doen met langlopende projecten. Voorzitter, het is in onze optiek een beetje geknutsel. Wij snappen de zorg en we kijken graag mee hoe het beoogde doel WEL te bereiken is. Vooralsnog wel steun voor het idee maar niet voor dit voorstel. Kadervoorstel 6: Ook een begrijpelijk kadervoorstel. Echter een ambitieuze gemeenteraad heeft een ambitieus college nodig om de plannen uit te voeren. We zitten nog onder de norm van VNG terwijl ons ambitieniveau dit ruim overstijgt. Geen steun van ons dus. Tot zover voorzitter, Jolijn Koevoets

Voorzitter, Hoewel ik soms wat lang van stof kan zijn. Maar Soms is dat nodig om gewoon het hele verhaal duidelijk te hebben, Graag maak ik van de gelegenheid gebruik om onze trots uit te spreken. We zijn halverwege de raadsperiode en als we terugkijken kom je maar tot 1 conclusie; wat is er ontzettend veel gerealiseerd en in gang gezet. Echt iets om trots op te zijn. Grote ruimtelijke projecten halen de krant en dat is natuurlijk mooi. Daar wordt door deze raad en dit college met de ambtenaren gezamenlijk constructief aan gewerkt. Het college heeft door het coalitie akkoord een uitdagend pakket op het bord liggen. En gaan zeer voortvarend te werk, dat daarbij om fte’s wordt gevraagd is ons duidelijk dat brengen de ambities en uitdagingen nu eenmaal met zich mee. Maar natuurlijk zijn er ook bij ons zorgen. Met name rondom Jeugd. In de commissie heeft de wethouder het al benoemd; de problemen rondom Jeugd zijn landelijk een probleem niet alleen in Moerdijk We weten dat het College er alles aan doet om grip te krijgen en bij te sturen, Om problematieken eerder en beter in beeld te krijgen wilt u het voorliggend veld versterken en vraagt u extra fte’s en werkbudget. Moerdijk Lokaal vindt dat begrijpelijk en zorgelijk maar zien de grote uitdagingen en daarom dus juist ons credo Licht waar het kan Zwaar waar het moet.

EN laten we niet vergeten onze opdrachten uit het bestuursakkoord die we neer hebben gelegd om deze te kunnen aanpakken . Als op het VNG congres besproken is dat ALLE Nederlandse gemeenten er op aandringen bij het Rijk om te komen met een adequate en reele financiering van de Jeugdhulp dan zou dat al genoeg moeten zeggen het is niet alleen in Moerdijk ,want zo lang Den Haag wel taken maar geen knaken over onze schutting gooit kun je wel zeker zijn dat we als gemeenten blijven bijleggen en daar staan we zeker niet alleen in. Maar het feit blijft als kinderen hulp nodig hebben kunnen we niet wegkijken, wel normaliseren en aan de voorkant komen licht waar het kan en zwaar waar het niet anders kan. Duidelijke taal dus, ook richting Den Haag. Deze duidelijke taal richting den haag en de provincie betreft ook de uitdaging die we op de gemeente af zien komen als alles wat in den Haag bepaald en bedacht wordt ook hier zou moeten gebeuren. Als de comisaris van de koning meldt dat in Brabant de kaarten van Brainport en van Moerdijk steevast op tafel liggen dan is vertegenwoordiging van onze wethouders en ambtenaren ook daar belangrijk, niet alleen in de zorg wil je aan de voorkant komen. Meepraten over wat er op ons afkomt is dan heel belangrijk sterker nog noodzakelijk.

We zijn goed op weg met het mooie ambitieuze coalitie akkoord we hebben e en gemeente met uitdagingen en we zijn nu nog een redelijk welgestelde gemeente. maar we weten dat er ravijnjaren aankomen oplopende kosten in het sociaal domijn en ambities vragen nogal wat, dus we zullen keuzes moeten maken en dan is goed ook wel eens goed genoeg en daar vinden we in de raad democratisch gezien een goede en reeele meerderheid dat doet ons deugd. De Flexwoningen komen er aan heeft de wethouder toegezegd en reken erop dat we daar naar uitzien, we zullen op woningbouw nog flinke stappen moeten maken ook samen met de woningbouw cooperaties voor sociale huur. .......we wachten nog op voorstellen voor woningbouw in de kleine kernen Helwijk en Heijningen. de inzet van de vrijwilligers tegen de aziatische hoornaar verdient een kadervoorstel waarvoor we al brede steun konden vinden daarover zo meer Al met al een positieve reactie op de kadernota met wat punten van zorg maar we kunnen ons vinden in de ingeslagen weg. Moerdijk lokaal is net als de meeste inwoners dik tevreden en dat met gepaste trots voor wat er allemaal gerealiseerd wordt en gaat worden Dan de kadervoorstellen 4.1 De rioolheffing van bbb bbm hebben we in de commissie al gezegd geen voorstander te zijn mocht het college er heil in zien dan kunnen we dat later besluiten.

4.2 is ons eigen kader voorstel wat ik zal toelichten voor de luisteraars thuis en zijn we voor 4.3 de bijen linten van het CDA zullen we ook steunen we krijgen er genoeg opmerkingen over en er is een oplossing 4.4 voorstel van de VVd zullen we steunen licht waar het kan zwaar waar het moet is ook eigenlijk hier van toepassing om evenementen te blijven faciliteren in onze gemeente 4.5 kunnen we niet steunen en moeten we ook eigenlijk niet willen want inhuur geeft ook tijdelijke verilichting en specifieke kennis brengen die niet structureel hoeft te zijn, maar waar vaste krachten nodig zijn ja graag laat ze zich melden 4.6 zullen we ook niet steunen er ligt echt een opgave in deze gemeente en dat is zoals gemeld zeker niet alleen binnen Moerdijk daar hebben we gezien de wordload echt 4 wethouders voor nodig om niet alleen maar voort te kunnen we willen immers vooruit en aan de voorkant bij besluiten aan tafel zitten om mee te beslissen. Hadewych den Ridder- van Oers

ALGEMENE BESCHOUWINGEN BBM/BBB Vorig jaar merkten we op: "Het lijkt wel traditie om elk jaar het aantal fte’s uit te breiden, zonder dat de gemeente noemenswaardig groeit in oppervlakte of inwoners." Natuurlijk krijgen we steeds meer taken van het rijk, zoals armoede, jeugd, en immigratie, waarvoor we de middelen niet krijgen. Dit vraagt om capaciteit, dat begrijpen we. Maar het gaat niet alleen om meer ambtenaren. Wat levert het op? Hebben we echt zoveel mensen nodig, of kunnen we niet slimmer werken? Meetbaar nut is ons idee, voordat we de nieuwe werkruimtes volproppen. Vorig jaar kwamen er 20 fte’s bij, dit jaar 13 en de komende jaren nog eens 7. Dit terwijl de ervaring leert dat incidentele uitbreidingen vaak structureel worden. Ook onze samenwerkingspartners bouwen vrolijk mee in aantallen fte’s en te vervullen taken. Loopt dit nog wel in de pas met de begroting en wat we eigenlijk moeten doen? Of zijn we een groot team van verenigingen aan het worden? Wij verzoeken het college een nullijn te hanteren bij de begroting van de gemeenschappelijke regelingen. Uiteraard tenzij afwijking noodzakelijk is om te kunnen voldoen aan wettelijke taken of door onze raad vastgestelde beleidsdoelstellingen. We besteden ook veel uit: onderzoekje hier, rapportje daar, en we huren externen in alsof het warme broodjes zijn.

Hebben we echt al die externe wijsheid nodig, of is het gewoon handig om iemand anders de schuld te geven als het mis gaat? Salarissen zijn al een grote kostenpost, maar elk nieuw beleid en iedere regel kost nog meer. Vraagt iemand: wat kost het en is het de moeite waard? Waarom dure, gestuurde onderzoeken voor antwoorden die misschien niemand wil? Wie betaald, bepaalt. Waarom zoveel geld aan ingehuurde consultants en zzp’ers? Waarom moeten memo’s zo lang zijn, kan het wellicht ook op één A4’tje ? Ondernemers controleren hun bedrijf regelmatig om kosten te besparen. De gemeente zou hetzelfde kunnen doen. Door de organisatie regelmatig door te lichten, kunnen we mogelijk tonnen besparen. Slimmer werken betekent minder ambtenaren en efficiënter beleid. Dit is hard nodig, want 2026 en verder komen snel en de begrotingen laten grote tekorten zien. Maar in plaats van te bezuinigen, doen we niets en blijven we uitbreiden. Kop in het zand en hopen op een wonder ? Het getuigt van optimistisch wensdenken om te verwachten dat de aangekondigde bezuiniging op het gemeentefonds geheel wordt teruggedraaid. Toch zien we nergens in de kadernota termen als minder, afbouwen of uitstellen. Een goede rentmeester houdt rekening met wat komt en past de organisatie daarop aan. Wat we nu zien is een kadernota vol ambities, maar zonder een plan om de toekomst het hoofd te bieden.

Tot slot, de kadernota houdt rekening met een inwonertal van 38.000, maar recent werd gezegd dat arbeidsmigranten wel ingeschreven worden, wat het inwonertal wellicht boven de 40.000 brengt. Dit zou meer geld uit het gemeentefonds opleveren. Moet dit dan niet meegenomen worden in het nieuwe beleid? Laten we de tering naar de nering zetten en voorkomen na ons de zondvloed. Ons boerenverstand zegt “let op de centjes”

Peter Stehouwer

Algemene Beschouwingen 2023/2024

Geachte voorzitter, college, raadsleden en toehoorders. 2024, het jaar waarin we alweer 2 jaar na de gemeentelijke verkiezingen opereren binnen deze raad. 2 jaar waarin we als raad al veel hebben gerealiseerd. Moerdijk heeft grote ambities, maar laten we realistisch blijven en ons zelf niet voorbij lopen. Laten wij als raad samen met onze inwoners de schouders er onder blijven zetten ook als het tegen zit. Laten wij het goede voorbeeld geven hoe wel met elkaar om horen te gaan. Solidariteit en samenhorigheid. Alleen samen kunnen we wat bereiken in ons mooie Moerdijk. Laten wij de zorgmedewerkers, huisartsen, leraren, boeren en alle beroepen die er allemaal juist zo toe doen ondersteunen waar mogelijk en onze waardering voor hen uitspreken. De voorliggende kadernota geeft ambities weer op vele onderdelen. Vanzelfsprekend willen wij de betrokken ambtenaren bedanken voor het opstellen hiervan. Graag vragen wij extra aandacht voor de volgende punten : Woningbouw en leefbaarheid in de kernen De gemeente heeft ambitieuze plannen voor wat betreft de woningbouw. de nadruk wordt hierbij gelegd op de bouw van woningen in de kern Zevenbergen. Om de leefbaarheid in de kleinere kernen te behouden acht het CDA het gewenst dat er ook in de kleine kernen naar behoefte kan worden gebouwd, waar bij er zeker ook extra aandacht moet zijn voor flex-woningen .

Immers woningbouw in deze kernen zal de jongeren in die plaatsen mogelijk kunnen behouden en een positieve impuls kunnen geven aan de lokale economie en het verenigingsleven. Het CDA ziet tegelijkertijd dat de sociale woningbouw in de kernen achterblijft op de behoefte. Aan de roep om meer sociale betaalbare huurwoningen wordt onvoldoende gehoor gegeven door de woningcorporaties. Ook zien wij dat binnen de gemeente Moerdijk nog onvoldoende aandacht wordt geschonken aan particuliere initiatieven met betrekking tot de realisatie van zogenaamde knarrenhofjes. Dit terwijl de blijvende zelfredzaamheid van ouderen hoog op de agenda staat. wij vragen daarom gepast aandacht voor deze nijpende kwesties.

Onze gemeente kent in diverse kernen een grote rijkdom aan verenigingen en de hierbij betrokken vrijwilligers. Deze vrijwilligers zetten zich veelal vele uren belangeloos in om een evenement te organiseren. Als gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen en het vigerende evenementenbeleid worden deze vrijwilligers veelal bemoeilijkt in de uitvoering van hun plannen. Wij zien hierin het gevaar dat de ambitie van de vrijwilligers afneemt, de saamhorigheid in de kernen vervalt en de ziel uit de kernen verdwijnt. Wij pleiten ervoor dat het evenementenbeleid, wat gelukkig al aan het verbeteren is, op korte termijn verder wordt aangepakt. Gelukkig hebben we als raad kunnen waarborgen dat in onze gemeente de zwembaden blijven behouden. Zodat alle bewoners op een laagdrempelige manier van recreatief zwemmen en zwemonderwijs gebruik kunnen maken. Wel spreken wij onze zorg uit over de herbouw van de Niervaert. Dit moet voortvarender worden opgepakt, het gebouw heeft zijn beste tijd gehad. De kosten van de ambtelijke organisatie Rode lijn die wij in de kadernota zien is wel dat voor het realiseren van de gestelde ambities forse capaciteitsuitbreiding nodig is. Het grote verloop binnen de ambtelijke organisatie baart het CDA grote zorgen. Uiteraard staat het CDA de ambities en ontwikkelingen van medewerkers geenszins in de weg.

Desalniettemin stellen wij vast dat door dit verloop de slagkracht van het ambtelijk apparaat, als gevolg van het verloren gaan van (dossier) kennis geweld wordt aangedaan. Ontwikkeling kosten In de gemeentelijke begroting wordt uitgegaan van indexering van de kosten. Het CDA is voorstander van een sluitende begroting van de gemeente doch staat ook beperking van de burgerlijke lasten voor. In hoeverre acht het college het mogelijk om de groei van de burgerlijke lasten te beperken. Jeugdzorg CDA Moerdijk gelooft in preventie als het op onze meest jeugdige inwoners aankomt. Investeren in onze kinderen en jeugd, zij zijn immers de toekomst. De kosten voor jeugdzorg nemen fors toe als we de voorliggende kadernota bekijken. Zorg waar zeker in geïnvesteerd moet worden, maar des te meer zorg waar we nog

meer moeten sturen op preventie. Preventie met hulp van scholen, opvang, bibliotheken en verenigingen Alle kinderen en jongeren in Moerdijk moeten gebruik kunnen maken van sport, cultuur en muziek. Voor het lid zijn van een vereniging mag er geen financiële belemmering bestaan. Voor onze kinderen en jongeren biedt dit ontspanning, educatie en ontwikkeling en voor het verenigingsleven van onze kernen een welkome boost. Het CDA is dan ook blij dat er een aanvang wordt gemaakt met het project wat uiteindelijk zal leiden tot het verstrekken van de Moerdijkse Jeugdpas. Immers jongeren moeten een doel hebben en niet door werkzaamheden van de ouders, doelloos over straat slenteren en af te glijden naar kleine criminaliteit. In het kader daarvan hopen wij dan ook dat de herbouw van de scholen en de vorming van integrale kindcentra meer dan voorspoedig worden opgepakt. hier mag geen verder uitstel voor komen. Laat de zorgen niet voor morgen , maar zorg dat de zorgen er morgen niet zijn. Het klimaat Voor de komende jaren ligt er een grote uitdaging op de plank met betrekking tot het aardgasvrij maken van woningen. Dat is ook in de gemeente Moerdijk een grote uitdaging. Het CDA is dan ook blij met het initiatief dat de gemeente heeft genomen in een aantal kleine kernen om samen met de bewoners te komen tot een zo breed mogelijk gedragen alternatief.

Wij hopen dan ook dat de hierbij op gedane ervaringen en uitkomsten betaalbare oplossingen aan zal dragen voor heel Moerdijk en vernemen graag van het college de verdere plan van aanpak om de doelstellingen tijdig te realiseren. Naast deze uitdaging wacht onze gemeente een nog grotere uitdaging in het project Powerport Moerdijk, een energietransitie van ongekende grootte waarbij het zoeken naar geschikte locaties een bijna onmogelijke opdracht is. De veiligheid Iedere inwoner van de gemeente Moerdijk hecht waarde aan zijn of haar veiligheid. Door de groei van de activiteiten in de Moerdijkse haven, de komst van het logistieke park en de ontwikkelingen in de landen om ons heen is de kans op toenamen van de criminaliteit groot. Daarnaast vergt de komst van arbeidsmigranten en asielzoekers steeds meer aandacht van politie en Boa’s. Vastgesteld moet worden dat het voor politie en Boa’s moeilijk is om zichtbaar aanwezig te zijn in de kernen. Hierdoor ervaart de gemiddelde burger afwezigheid en zien hun veiligheidsgevoel afnemen. Het CDA bepleit daarom om meer zichtbaarheid van politie en de Boa’s in het straatbeeld van de diverse kernen en bij diverse evenementen.

Ook vraagt het CDA extra aandacht voor de vrijwilligers van de brandweerkorpsen in onze gemeente, vrijwilligers waar we trots op kunnen en moeten zijn . Het CDA verzoekt het college dan ook om de adviezen en signalen die zij geven serieus op te pakken en begrip te tonen. Het CDA is van oorsprong een verbinder , dus een echte bruggenbouwer Bruggen in onze gemeente krijgen op dit moment veel aandacht. Ze worden versterkt, opgeknapt en vernieuwd samen met onze buurgemeenten . Steeds vaker horen we dat de inwoners van Standdaarbuiten de brug naar Oudenbosch missen. Wij, CDA Moerdijk en ook onze partijgenoten in Halderberge, pleiten voor een herstel van deze verbinding. De verbinding komt de leefbaarheid van deze Moerdijkse kern ten goede. Scholieren uit Standdaarbuiten moet nu een flinke omweg maken om in Oudenbosch naar school te gaan. De fietsbrug draagt bij aan de recreatieve en toeristische ambities van onze gemeente. Wij hebben de brug al geslagen met de buren. Is het college bereid dit ook te doen en samen met Halderberge de aanleg van een nieuwe verbinding tussen Oudenbosch en Standdaarbuiten, Halderberge en Moerdijk te onderzoeken en de kosten op te nemen in de meerjarenbegroting. Tot slot geven wij hierbij nog onze mening voor de ingediende kadervoorstellen van de partijen.

Dank voor uw aandacht tot zover, Nico van Drimmelen

Inbreng PvdA Moerdijk bij de algemene beschouwingen op 27 juni 2024 De Partij van de Arbeid (PvdA) heeft tijdens de algemene beschouwingen stilgestaan bij de woningbouw, GGZ, Jeugdhulp, Vluchtelingenproblematiek, Klimaat en toekomstige bezuinigingen. De PvdA heeft bepleit voor meer woningbouw en daarbij doelgroepgerichte bouw zoals voor ouderen en gescheiden moeders. Daarnaast heeft de PvdA stilgestaan bij tekorten in de jeugdzorg: geen kind mag zonder zorg te zitten. Ondanks de landelijke ontwikkelingen wil de PvdA het ingezette beleid rondom de opvang van vluchtelingen in de gemeente Moerdijk doorzetten. Ook heeft de PvdA aandacht gevraagd voor de duurzaamheidsdoelen die behaald moeten worden. Wat betreft de toekomstige bezuinigingen wenst de PvdA dat er niet wordt bezuinigd in het sociaal domein.

Bisar Çiçek

Beschouwingen bij Kadernota 2025 – 2028 Voorzitter, Voor ons ligt de kadernota 2025 en de meerjaren raming 2025 – 2028 ter besluitvorming voor. Op basis van de uitkomst vanavond zal de begroting 2025 worden opgesteld en eind dit jaar worden voorgelegd aan de Raad. Een procedure die niet nieuw is maar voor onze fractie toch wel een bijzondere dit jaar. Zoals we al jaren weten zal 2026 en verder voor vele gemeente zoals het er nu voor staat, financieel fors negatief worden door de maatregelen die het Rijk heeft besloten door te voeren. Ook onze gemeente zal -indien er geen maatregelen worden genomen – na jaren van vele miljoenen overschot – geconfronteerd worden met een negatief begrotingsresultaat. Uiteraard is het nog niet zo ver maar de signalen tot op heden wijzen zeker niet de andere kant op. Het nieuwe kabinet heeft hierover nog geen uitspraken gedaan, laat staan harde toezeggingen. Als dit niet gaat veranderen zullen de ambities die nog op stapel staat moeten worden heroverwogen en/of in het ergste geval geschrapt worden. Op basis van deze al jaren bekende informatie bevreemdt het de ChristenUnie dat het college pas in 2024 gaat kijken waarop en hoe er eventueel kan worden bezuinigd. Voor onze fractie onbegrijpelijk daar in de kadernota 2025 en verder, die voorligt, forse verhoging van het bestaande budgetten plaatsvindt, voornamelijk in programma 4.

We spreken niet over kleine bedragen maar over miljoenen euro’s. In totaal meer dan 3 miljoen euro structureel negatief. Naast deze bijstelling wil het college structureel het aantal Fte’s fors uitbreiden, naast een fors aantal Fte’s tijdelijke inhuur. We begrijpen een aantal uitbreidingen in met name programma 2 maar de 1

uitbreidingen in programma 4 kunnen onze instemming niet verkrijgen. Wij wachten eerst de bezuinigingsvoorstellen af. We begrijpen dat een aantal zaken gevolg is van wettelijke taken maar als er geen geld voor is dan zal er o.i. keuzes moeten worden gemaakt, maar nee onze gemeente gaat door met haar ambities al dan niet afgesproken in het Bestuursakkoord. Voor ons onbegrijpelijk gezien de financiële uitgangspunten over 2026 en verder. Met andere worden als we dit goed keuren is er nauwelijks een weg terug. Het kan niet zo zijn dat we nu weer vele nieuwe mensen aannemen en straks moeten gaan bezuinigen, maar waarop is ons volstrekt niet duidelijk. Verhogen van de inkomsten kant is ook uiterst lastig. We kunnen onze inwoners niet opzadelen met deze problematiek. Hier zijn wij zelf verantwoordelijk voor. Eerder heeft onze fractie vragen gesteld over deze ontwikkeling in met name het sociale domein, ik verwijs naar de vragen bij de 1ste Berap 2024. Nog steeds heb ik twijfel of dit college ons als Raad voldoende heeft meegenomen in deze ontwikkelingen in het sociale domein. Het college spreekt over extra kosten van een open-eind regeling maar dit valt niet te rijmen met eerder informatie in maart 2023 en september 2023.

College wist al dat er forse verhogingen zaten aan te komen, maar in de tussentijdse stukken is hierover nauwelijks iets te vinden en wij worden nu pas geconfronteerd met de forse toename van de kosten in het sociale domein, programma 4. Ook in de 2e de Berap 2023 wordt hierover niets vermeldt terwijl de eerste signaleen al in maart 2023 er waren. De ChristenUnie heeft in het verleden bij herhaling aandacht gevraagd voor de ontwikkeling van de bijdragen aan de Gemeenschappelijke regelingen. Ook nu weer stijgen de kosten vooralsnog met een kleine miljoen euro in 2025. Hoe lang kunnen wij dit volhouden? We begrijpen dat we deze verplichtingen zijn aangegaan maar de horizon van destijds is een heel andere nu en wij zijn voorstander om de komende maanden kritisch naar deze gemeenschappelijke regelingen te kijken al dan niet met de andere deelnemende gemeenten. Ook zij 2

hebben dezelfde negatieve financiële ontwikkelingen bij deze regelingen. Tot slot voorzitter nog even over de kader voorstellen die zijn ingediend: 4.1 Rioolheffing. Zoals ik in de commissie heb aangegeven is dit een omissie die moet worden hersteld. Naar aanleiding van deze discussie is het kadervoorstel aangepast. We spreken nu over garage/schuren behorende bij een particulier woonhuis en gelegen niet naast of in de buurt van dit woonhuis. Deze garage/schuur wordt particulier gebruikt, geen verhuur of bedrijfsmatige activiteiten. De opbrengst is dus lager dan wat het college schrijft in haar antwoord. Hoeveel is nog niet duidelijk maar hiervoor is nog tijd. De begroting zal pas in het najaar worden vastgelegd. Daarnaast is er in 2023 een overschot geweest van 209K. De financiële pijn is dan zeker niet groot voor onze gemeente. 4.2 Hiermee kunnen wij instemmen 4.3 Dit zou een motie kunnen zijn 4.4. Niet akkoord, eerst maar eens aan de slag met de uitbreiding zoals voorgesteld 4.5 Inhuur is volgens college overbodig maar wij zien dit graag vastgelegd in beleid. 4.6 Gezien de nog resterende tijd van deze gemeenteraad en het feit dat de portefeuilles verdeelt zijn, blijven wij van mening dat 3 wethouders met goede ambtelijke ondersteuning voldoende is. Vervanging is niet aan de orde. Bert Schreuders

3

Algemene Beschouwingen 2025-2028. “Terugkijkend op het afgelopen jaar, ben ik trots en is D66 tevreden met hetgeen in de gemeente gerealiseerd is”. Dat waren de woorden waarmee ik de vorige algemene beschouwingen begon. In de kern is dat nog steeds de algemene beoordeling. De huisvesting voor de Oekraïners is gerealiseerd en functioneert. Nu is het oppassen dat beperkte incidenten, waarvan we nu signalen krijgen, de algemene acceptatie niet in gevaar brengt. D66 dringt dan ook aan op het adequaat reageren op die signalen. Ten aanzien van de opvang van asielzoekers en statushouders ziet D66 in Moerdijk gelukkig niet de terugtrekkende beweging die andere gemeenten naar aanleiding van de klimaat wijziging in Den Haag maken. D66 blijft er voor staan dat deze sociale plicht naar asielzoekers, statushouders en naar de inwoners van b.v. Ter Apel toe, ingevuld wordt. Het proces dat de gemeente voert ten aanzien van de huisvesting van arbeidsmigranten verloopt nog steeds zoals twee jaar terug geformuleerd. Zoals al vaker aangegeven, dit beleid heeft de volle steun van D66. In 2023 is veel werk verricht aan het tot stand komen van de omgevingsvisie. Die omgevingsvisie is december 2023 aangenomen. In die omgevingsvisie is het tweeledige karakter van de gemeente Moerdijk , landelijk en industrieel, goed uit uiting gekomen.

We zijn nu 6 maanden verder en we zien nu al de uitdagingen om de toekomstvisie zoals we die geformuleerd hebben, in stand te houden. Zo zien we in het landelijke deel van de gemeente met lede ogen de stevige toename van de bollenteelt, die zeer veel bestrijdingsmiddelen gebruikt, aan. Bollenteelt naast een gebied waarvoor landschappelijke of ecologische versterking gewenst is, zoals het “Gat Boslust”, daar word je niet vrolijk van. In dat landelijke deel zien we ook de uitbreiding van de camping Bovensluis op ons afkomen. D66 steunt de weerstand van de lokale inwoners en “Hart van Willemstad”. We zijn van mening dat de door “Hart van Willemstad” aangevoerde argumenten kloppen. De door de camping aangeleverde getallen voor de aantal personen dat de camping kan verwachten en het aantal voertuig bewegingen naar en van de camping zijn niet in overeenstemming met de te verwachten realiteit. Daarvoor zijn referentie getallen in publieke gegevens bestanden beschikbaar. De provincie heeft net op basis van die, door de camping aangeleverde, getallen geoordeeld dat een milieuvergunning niet nodig is. Ongeacht deze milieuvergunning blijft het probleem van de verkeersbewegingen. Deze gaan steeds over smalle polderwegen. Een fors deel van die wegen hebben we aangewezen als “Auto te gast”. Daarnaast verwijst de provincie naar de Oostdijk als toegangsweg.

Dit laatste is voor D66 helemaal onacceptabel. Dit betreft een oude, smalle dijk met heel veel langzaam toeristisch verkeer.

Pagina 1 van 3

De gemeente heeft een integraal verkeersplan voor de Ruigenhil polder toegezegd; D66 wacht in spanning af maar ziet zo snel geen oplossingen die geen grote kosten voor de gemeente met zich mee gaan brengen. Ook aan de “industriële” kant van onze gemeente komt veel op ons af en dat voor de komende decennia. Heel Nederland heeft/krijgt te maken met de effecten van de energietransitie en van verduurzaming. Dat geldt ook voor Moerdijk. Moerdijk gaat echter meer dan een evenredig deel van die effecten zien, zowel in positieve als in negatieve zin. Net zoals de ligging op een kruispunt van wegen en vaarwegen, LPM als logistieke voorziening logisch maakte, geldt datzelfde voor de Powerport Moerdijk. Voor die Powerport gelden de energiebehoefte van industrieterrein Moerdijk en de aanwezigheid van de leidingenstraat Antwerpen – Rotterdam nog eens als extra argument. Een balans vinden tussen wat we (Moerdijk, Noord-Brabant en Nederland) nodig hebben en wat lokaal te dragen is, dat is de uitdaging. Net als eerder met de asielzoekers, statushouders en met de woningbouw gedaan is; we moeten zoveel mogelijk regie krijgen / houden. In dat kader is “Nee” roepen geen optie. Het zal dan misschien het proces vertragen maar betekent wel dat ‘Den Haag” gaat bepalen en we weten vanuit de 380KV afhandeling rond de Kattenkraam dat dat zeker niet in het belang van onze inwoners is.

Dan de financiële situatie van de gemeente: Tijdens de informatiebijeenkomst waarin de Kadernota 2025 door de gemeentelijke organisatie is toegelicht werd de raad de vraag voorgelegd hoe ze om wil gaan met de tekorten voor het ravijnjaar 2026 en de daaropvolgende jaren. Aangezien we praten over een tekort van 9,4 miljoen over 3 jaar, waarvan 6,5 miljoen structureel, vindt D66 niets doen geen optie. Eerder heeft het college al eens gevraagd of de raad in kon stemmen met de vorming van een reserve. Destijds is dat voorstel niet aangenomen, met name omdat deze reserve geen duidelijk doel meekreeg. D66 kan zich vinden in het blokkeren van beschikbare reserve voor 2 of 3 jaartekorten (2026 -2028). Dit om te voorkomen dat we mooie plannen maken terwijl we weten morgen geld tekort te komen. Als we dat toestaan voorzie ik de noodzaak tot bezuinigingen. Bezuinigen op die mooie projecten gaat dan meestal niet meer, of alleen met aanzienlijke kosten. Vervolgens blijft meestal bezuinigen op zaken die minder een visitekaartje van het college vormen maar wel direct de inwoners treft zoals cultuur, sociale voorzieningen, en zoals we nu weer in Den Haag zien, op het aantal ambtenaren.

Ten aanzien van de, door de organisatie aangedragen, mogelijkheid van een spaarreserve? Daar kan D66 ook mee instemmen als die reserve geoormerkt wordt ter financiering van de in de laatste jaren opgetuigde onderhoudsplannen om op die wijze uitstel van onderhoud als toekomstige besparingsmogelijkheid van tafel te houden. Dus gebruik die reservevorming om de mogelijkheden van onverantwoord politiek financieel gedrag van het college en deze raad kleiner te maken. Kader voorstellen: 1) Rioolheffing: niet steunen, eerst consequenties en beheersbaarheid in kaart brengen. 2) Aziatische hoornaar: in principe voor, maar onderwerp bestrijding van exoten is breder. 3) Bijenlinten: eens met waarneming en noodzaak iets te doen. Dan echter via goed, locatie gebonden beheer en niet via klakkeloos nieuwe planten of bollen plaatsen. 4) Verenigingen en vrijwilligersondersteuning: niet voor, eerst zien wat de gewijzigde inzet van het college bereikt. Pagina 2 van 3

5) Tijdelijke inhuur; tegen, onderwerp leent zich niet voor een dwingend voorschrift. 6) Drie wethouders; tegen, het aantal wethouders moet aan werklast gerelateerd zijn niet aan kosten. Met de komende projecten zien we eerder een toename van de werklast optreden dan andersom. Tot slotte, voorzitter, sluit ik af met de mededeling dat ik, met ingang van het zomerreces terugtreed als lid van deze raad. Ine Kuijpers zal na het reces D66 in de raad vertegenwoordigen. Geert Wiers D66 Moerdijk

Pagina 3 van 3