Bijlage 5 - Omgevingsvisie gemeente Moerdijk 2040
Tekst van het document
i Bijlagen Omgevingsvisie gemeente Moerdijk Mozaïek van formaat: krachtige kernen en duurzame gronden BIJ OMGEVINGSVISIE GEMEENTE MOERDIJK | MOZAÏEK VAN FORMAAT: KRACHTIGE KERNEN EN DUURZAME GRONDEN LIJST RELEVANTE BELEIDSSTUKKEN Thema | Beleidsstuk Algemeen | Klimaat | Klimaatstrategie gemeente Moerdijk (2021) Meerjarenbegroting 2024-2027 | Focusdocument Samen naar een groene, klimaatrobuuste leefomgeving in 2050 (2023) Gebiedsgericht beleid | Gemeentelijk Waterprogramma Moerdijk 2024-2027 (2023) Buitengebied | Visie buitengebied (2016) | Planeconomie | Nota Grondbeleid Moerdijk (2022) Visie bebouwingsconcentraties (2016) | Sport | Sportakkoord Moerdijk (2020) Landschapskwaliteitsplan (2016) | Verkeer en mobiliteit | Parkeerbeleid 2021 en Nota parkeernormen 2021(2021) Fijnaart | Centrumvisie Fijnaart (2021) | Verkeersveiligheidsplan 2018-2028 (2018) Klundert | Centrumvisie Klundert (in voorbereiding) | Wonen | Woonvisie (2021) Willemstad | Uitvoeringsprogramma vitaal centrum Willemstad (2022) | Integrale aanpak arbeidsmigratie (2020) Veiligheid | Integraal veiligheidsplan 2023-2026 District De Markiezaten (2023) Thematisch beleid | Moerdijk Veilig 2.0 - Actieplan 2020-2024 Beheer openbare ruimte | Speelruimteplan 2017-2027 (2017) Bodem | Nota bodembeheer (2022) | Regionaal/provinciaal Bouwen en gebruik | Welstandsnota (2004) |
Regionale Energie Strategie 1.0 West-Brabant (2021) Welstandsvrij bouwen (2017) | Cluster Energie Strategie Industriecluster Rotterdam-Moerdijk (2022) Welstandgebiedscriteria voor diverse gebieden en projecten | Ontwikkelstrategie Stedelijke Regio Breda Tilburg Beleid planologisch strijdig gebruik 2020 | Regionale Investeringsagenda West-Brabant West Cultuur | Evenementenbeleid gemeente Moerdijk (2016) | Verstedelijkingsstrategie Brabant 2040 (2023) Duurzaamheid | Energieprogramma Moerdijk (2021) | Brabants ruimtelijk voorstel (2023) Transitievisie Warmte (2021) | Brabants Programma Landelijk gebied (in voorbereiding) Havenstrategie Moerdijk 2030 (2014) Economie | Uitvoeringsagenda Havenstrategie Moerdijk (2018) Bedrijventerreinenvisie (in voorbereiding) Erfgoed | Ambitiedocument Zuiderwaterlinie 2021-2029 (2021) Visie op de verdedigingswerken (2018) Uitvoeringskader Erfgoed (2014), Oplegnotitie update Uitvoeringskader Erfgoed - deel archeologie (2023), Archeologische beleidskaart (2023) Cultuur- en erfgoednota (2023) ii Moerdijk effectscreening omgevingsvisie 17 mei 2023 2/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL Verantwoording Titel Moerdijk effectscreening omgevingsvisie Opdrachtgever RUIMTEVOLK B.V.
namens gemeente Moerdijk Projectleider Joost de Jong Auteur(s) Alisa van Gent, Marten Hoekstra Tweede lezer Joost de Jong Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL Aantal pagina’s 34 (exclusief bijlagen) Datum 17 mei 2023 Handtekening Ontbreekt in verband met digitale verwerking. Dit rapport is aantoonbaar vrijgegeven. Colofon TAUW bv Handelskade 37 Postbus 133 7400 AC Deventer T +31 57 06 99 91 1 E info.deventer@tauw.com 3/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL Inhoud 1 Inleiding ..................................................................................................................................... 4 1.1 Leeswijzer .......................................................................................................................... 7 2 Methode effectbeoordeling ........................................................................................................ 8 2.1 Vaststellen beoordelingskader ........................................................................................... 8 2.2 Beschrijven en beoordelen huidige situatie en autonome ontwikkeling ............................. 8 2.3 Effectbeoordeling Omgevingsvisie ..................................................................................... 9 3 Effectscreening ........................................................................................................................
10 3.1 Groen ............................................................................................................................... 10 3.2 Natuur .............................................................................................................................. 11 3.3 Landschap en cultuurhistorische elementen .................................................................... 12 3.4 Energie ............................................................................................................................. 14 3.5 Wateroverlast ................................................................................................................... 15 3.6 Hitte .................................................................................................................................. 16 3.7 Droogte ............................................................................................................................ 17 3.8 Waterveiligheid ................................................................................................................. 18 3.9 Geur ................................................................................................................................. 19 3.10 Geluid ...............................................................................................................................
20 3.11 Sport en bewegen ............................................................................................................ 22 4 Doelbereik ............................................................................................................................... 23 4.1 Versterken van stadse én dorpse leefomgeving .............................................................. 26 4.2 Bouwen aan een vitale en gezonde economie ................................................................ 29 4.3 Werken aan een groen, duurzaam, veilig en beleefbaar buitengebied ............................ 31 5 Conclusie en aanbevelingen ................................................................................................... 33 5.1 Conclusie ......................................................................................................................... 33 5.2 Aanbevelingen om doelen nog meer te behalen met de Omgevingsvisie ....................... 33 4/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL 1 Inleiding Momenteel werkt de gemeente Moerdijk samen met RUIMTEVOLK aan het opstellen van een Omgevingsvisie. In de nieuwe Omgevingswet wordt het opstellen van een gemeentelijke Omgevingsvisie verplicht gesteld. Deze wet treedt naar verwachting in werking op 1 januari 2024.
In de Omgevingsvisie worden de ambities en uitgangspunten van de gemeente Moerdijk beschreven voor de fysieke leefomgeving. Met de Omgevingsvisie biedt de gemeente perspectief op de lange termijn (tot 2040) en loopt hiermee vooruit op de invoering van de Omgevingswet. De Omgevingsvisie omvat in ieder geval: Een strategische lange termijnvisie De hoofdlijnen van het beleid voor de gehele fysieke leefomgeving De uitwerking en invoering (met onder andere een overzicht van de inzet van uitvoeringsinstrumenten zoals programma’s) van dit beleid Gelijktijdig met het proces van het opstellen van de Omgevingsvisie stelde TAUW een effectscreening op. Dit document bevat deze effectscreening. De effectscreening is een kwalitatief onderzoek naar de mogelijke milieu- en omgevingseffecten van het beleid uit de Omgevingsvisie. Van elf indicatoren is het effect van het beleid uit de Omgevingsvisie bepaald. Daarnaast is het doelbereik van dit beleid in beeld gebracht; worden ambities gehaald met het beleid? Het opstellen van een Omgevingsvisie en een effectscreening beschouwt de gemeente Moerdijk als een geïntegreerd proces. Met de resultaten van de effectscreening van de Omgevingsvisie kan de gemeente de uiteindelijke Omgevingsvisie scherper maken. Om dit te realiseren is de Omgevingsvisie van de gemeente Moerdijk in vier fases tot stand gekomen: 1.
Atlas van Moerdijk De eerste fase duurde van november 2021 tot mei 2022. In deze fase is het bestaande beleid verkend en zijn de dromen en ambities die leven in de gemeente Moerdijk verkend. De gemeente en RUIMTEVOLK analyseerden trends en ontwikkelingen die we op ons zien afkomen, nu en in de toekomst. De Atlas Moerdijk 2040 vat de Moerdijkse identiteit en kwaliteiten samen. In deze fase heeft TAUW de huidige situatie en de autonome ontwikkelingen beoordeeld aan de hand van de eerder genoemde indicatoren. Figuur 1.1 geeft een beeld van de Atlas met daarbij de beschrijving van de huidige situatie en autonome ontwikkeling. 5/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL Figuur 1.1 Uitsnede Atlas van Moerdijk inclusief beschrijving huidige situatie en autonome ontwikkeling 2. Ontwikkelscenario’s In de tweede fase zijn ontwikkelscenario’s voor de gemeente Moerdijk opgesteld. Aan de hand van ontwikkelscenario’s werd op 27 juni 2022 gesproken met inwoners, ondernemers en andere partijen over mogelijke toekomsten voor Moerdijk. TAUW maakte een effectbeoordeling van de ontwikkelscenario’s voor relevante milieuthema’s. Zo werd in beeld gebracht welke invloed verschillende keuzes hebben op onze leefomgeving. Een voorbeeld hiervan is te zien in de onderstaande figuur.
6/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL Figuur 1.2 Scenario met daarbij behorende effectbeoordeling 3. Opstellen ontwerp-omgevingsvisie In de derde fase is toegewerkt naar het opstellen van de ontwerp-omgevingsvisie. Hierin geven we een invulling aan de gezamenlijke ambities. Deze fase bestaat uit vier onderdelen: a. Opstellen Koersdocument, concept-visiekaart en gebiedsgericht keuzes en effectbeoordeling van de koers en keuzes op milieuthema’s b. Intern werkatelier: Tijdens dit werkatelier werden Koersdocument, concept-visiekaart en gebiedsgericht keuzes en de effectbeoordeling op de milieuthema’s doorgesproken met de relevante beleidsmedewerkers. Tijdens het werkatelier werd gezamenlijk gezocht naar mogelijkheden om negatieve effecten te verminderen door de omgevingsvisie aan te scherpen. Een poster die gebruikt is tijdens dit interne werkatelier is te zien in figuur 1.3 c. Opstellen concept-ontwerp omgevingsvisie & beoordeling doelbereik. Het doelbereik laat zien in hoeverre de vooraf gestelde doelen worden behaald met de keuzes in het concept- ontwerp omgevingsvisie d. Werksessie doelbereik: Met het kernteam en relevante beleidsmedewerkers is het beoordeling van het doelbereik van het concept-ontwerp omgevingsvisie besproken.
Daarbij is in de werksessie besproken in hoeverre doelen meer gehaald worden door aanpassing van de beleidskeuzes in de ontwerp-omgevingsvisie of pas in opvolgende programma’s
7/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL Figuur 1.3 Intern werkatelier: effectbeoordeling op de milieuthema’s 4. Vaststellen omgevingsvisie In de laatste fase stelt de gemeenteraad de omgevingsvisie vast. We streven naar een compact en beeldende omgevingsvisie. Zo willen we de gemeente Moerdijk nog een stukje mooier maken! 1.1 Leeswijzer In dit document staat in hoofdstuk 2 de methode van de effectscreening. In hoofdstuk 3 volgt de effectbeoordeling van de omgevingsvisie. De beoordeling van het doelbereik van de hoofdkeuzes die de gemeente Moerdijk maakt staat in hoofdstuk 4. Het document sluit in hoofdstuk 5 af met een conclusie en beleidsaanbevelingen voor de verdere uitwerking van de Omgevingsvisie.
8/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL 2 Methode effectbeoordeling 2.1 Vaststellen beoordelingskader In samenspraak met de gemeente Moerdijk zijn verschillende thema’s gekozen waarvan de omgevingseffecten van de Omgevingsvisie zijn beoordeeld. Dit zijn de thema’s waarop vooraf een mogelijk negatief effect werd verwacht en de thema’s waar de gemeente belangrijke opgaven op heeft. Waar relevant zijn deze thema’s onderverdeeld in enkele indicatoren, zoals bijvoorbeeld bij het thema klimaatadaptatie de indicatoren wateroverlast, droogte en hitte. De indicatoren die in de effectbeoordeling aan bod komen staan in onderstaande tabel.
Tabel 2.1 Overzicht indicatoren effectbeoordeling Indicator Criterium Groen Biodiversiteit Natuur Omvang en staat van instandhouding Natura 2000 en Natuurnetwerk Brabant (NNN/NNB) Landschappelijke en cultuurhistorische elementen Behoud landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten Energie Aandeel duurzame energie Energieverbruik op jaarbasis Wateroverlast Aantal getroffen kwetsbare panden Aantal getroffen kwetsbare buitengebieden Hitte Aantal warme nachten (>20 graden Celcius) Droogte Daling van de bodem (>20 cm) Gevoeligheid voor zoute brakke kwel Waterveiligheid Overstromingsrisico Geur Aantal huishoudens binnen contour geurproductie Geluid Aantal huishoudens binnen contour geluidsproductie Sport & bewegen Beschikbaarheid sportvoorzieningen Kwaliteit en kwantiteit speelplekken 2.2 Beschrijven en beoordelen huidige situatie en autonome ontwikkeling Van iedere indicator is de huidige situatie en autonome ontwikkeling (HSAO) al eerder beschreven, deze is opgenomen in Atlas van Moerdijk. In voorliggend rapport is enkel de beoordeling van het kwaliteitsniveau van de indicator opgenomen (uitgedrukt in goed, redelijk en slecht). 9/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL 2.3 Effectbeoordeling Omgevingsvisie Na de beoordeling van de HSAO is het effect van de gebiedsgerichte uitwerking beoordeeld. Deze beoordeling is gebaseerd op de ambities uit de Omgevingsvisie Moerdijk.
Deze zijn per indicator als volgt beoordeeld: a. Het beleid heeft een negatieve of licht negatieve invloed ten opzichte van de referentiesituatie (HSAO) b. Het beleid heeft geen of een beperkte invloed ten opzichte van de referentiesituatie (HSAO) c. Het beleid heeft een positieve of licht positieve invloed ten opzichte van de referentiesituatie (HSAO) Tabel 2.2 Beoordelingsschaal effectbeoordeling Omgevingsvisie In de effectbeoordeling laten we zien of er zowel negatieve als positieve invloed is van het beleid van de Omgevingsvisie op iedere indicator. De grootte van de pijlen geeft het relatieve verschil aan tussen bijvoorbeeld een licht positieve en positieve invloed. In de figuur hiernaast is een voorbeeld te zien waarbij sprake is van een negatieve invloed (grotere pijl naar beneden) en een licht positieve invloed (kleinere pijl naar boven) van het beleid op een indicator. De verschillende mogeljke combinaties van beoordelingen zijn weergeven in het overzicht van tabel 3.
Tabel 2.3 Mogelijke combinaties van effectbeoordelingen Omgevingsvisie Beoordeling Omgevingsvisie Negatieve invloed Licht negatieve invloed Positieve invloed Positieve en negatieve invloed Positieve en licht negatieve invloed Licht positieve invloed Negatieve en licht positieve invloed Licht positieve en negatieve invloed Beoordeling Omgevingsvisie Negatieve invloed Licht negatieve invloed Geen/beperkte invloed Licht positieve invloed Positieve invloed
10/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL 3 Effectscreening Om tot een goede Omgevingsvisie te komen heeft de effectscreening in twee opvolgende stappen plaatsgevonden. In december 2022 is de concept-ontwerp omgevingsvisie beoordeeld. Onder andere naar aanleiding van deze effectscreening is de omgevingsvisie op een aantal punten aangescherpt. Hierna is de ontwerp-omgevingsvisie beoordeeld in april 2023. De aanpassingen die zijn gemaakt zijn in de beoordeling in april 2023, zijn lichtblauw gearceerd in de tekst. 3.1 Groen De gemeente Moerdijk wordt gekenmerkt door een open polderlandschap. Naast de aanwezige Natura 2000- en Natuur Netwerk Brabant (NNB) gebieden zijn er in de gemeente ook delen aangewezen als natuur buiten deze beschermde zones. Deze gebieden worden de zogenaamde groenblauwe mantel genoemd. Dit thema beschrijft de effecten van de gebiedsgerichte uitwerking op het groen met als criterium biodiversiteit. Dit stuk beschrijft de effecten van de gebiedsgerichte uitwerking op groen van in de Kernen, het Haven- en industrieterrein & bedrijventerreinen en het landelijke gebied.
3.1.1 Effectbeoordeling Groen voor Kernen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Biodiversiteit Goed Redelijk Negatieve en licht positieve invloed + Verbetering groene kwaliteit bij transformatie stadskern en buiten bebouwd gebied Versterken groenstructuren in de kernen bevordert de biodiversiteit - Uitbreidingen van de kernen leidt tot afname biodiversiteit Toename ruimtegebruik van mobiliteit (rondwegstructuren) 3.1.2 Effectbeoordeling Groen voor Haven- en industrieterrein & bedrijventerreinen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Biodiversiteit Goed Redelijk Negatieve en licht positieve invloed + In de ontwikkelingen van de haven en het industrieterrein komen extra groenvoorzieningen om hitte eiland tegen te gaan waar dit mogelijk is Behouden en verder ontwikkelen van groenblauwe bufferzone - Uitbreiding derde insteekhaven aan industrieterrein en het aanleggen van het bedrijventerrein Poort West Brabant Ontwikkelen grootschalige logistiek knooppunt HiM/LPM Groei goederenvervoer (weg, spoor, water)
11/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL 3.1.3 Effectbeoordeling Groen voor Landelijk gebied Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Biodiversiteit Goed Redelijk Negatieve en een licht positieve invloed Negatieve en positieve invloed + Ontwikkelen van klimaatpolders, klimaatlinten en kreekherstel Bevorderen van biodiversiteit rondom cultureel erfgoed - Uitbreiding van 1,5-2,5 ha uitbreiding bestaande agrariërs Uitbreiding glastuinbouw tot 3ha glas 3.2 Natuur Binnen de gemeentegrenzen van Moerdijk liggen de Natura 2000-gebieden Hollands Diep en Krammer-Volkerak. Daarnaast liggen in de nabijheid van de gemeente de Natura 2000-gebieden de Biesbosch, Haringvliet en Oudeland van Strijen. Stikstofdepositie vormt echter een belangrijk knelpunt voor de kwaliteit van habitattypen en leefgebieden in vrijwel alle gebieden. Dit thema beschrijft de effecten van de gebiedsgerichte uitwerking op de natuur als criterium de omvang en staat van instandhouding Natura 2000 en Natuur Netwerk Brabant. Dit stuk beschrijft de effecten van de gebiedsgerichte uitwerking op de natuur in de Kernen, het Haven- en industrieterrein & bedrijventerreinen en het landelijke gebied.
3.2.1 Effectbeoordeling Natuur voor Kernen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Omvang en staat van instandhouding Natura 2000 en Natuur Netwerk Brabant Slecht Redelijk Negatieve en een licht positieve invloed + Rondom de kernen wordt de groenblauwe kwaliteit verbetert, dit kan in potentie bijdragen aan een versterking van het Natura 2000 en NNB. Minder stikstofdepositie van autoverkeer verwacht door: a) verbeteren fietspaden en verbeteren bereikbaarheid vanaf/rondom station dat kan zorgen voor minder autoverkeer en b) inzet op elektrische mobiliteit - Het aanleggen van nieuwbouw en de nieuwe rondwegstructuren zullen vermoedelijk leiden tot extra stikstofdepositie in het Natura 2000 gebied Toename verkeer door woningtoename en spreiding van voorzieningen, dit zal zorgen voor meer stikstofdepositie.
12/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL 3.2.2 Effectbeoordeling Natuur voor Haven- en industrieterrein & bedrijventerreinen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Omvang en staat van instandhouding Natura 2000 en Natuur Netwerk Brabant Slecht Redelijk Negatieve en een licht positieve invloed + De transformatie en uitbreiding van haven en industrieterrein Rode Vaart gebeurt op duurzame wijze Behouden en verder ontwikkelen van groenblauwe bufferzone tegen het Natura 2000 gebied kan bijdragen aan een betere instandhouding van de habitattypen. Verbeteren alternatief vervoer; stimuleren van fietsen kan zorgen voor minder autoverkeer en daarmee minder stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden.
Door de inzet op goederenvervoer via buizen kan de druk op goederenvervoer via weg, spoor en water afnemen; dit leidt tot een afname in stikstofdepositie door goederenvervoer - De uitbreiding (95ha) van derde insteekhaven aan het industrieterrein en het aanleggen van bedrijventerrein Poort West Brabant zullen leiden tot extra stikstofdepositie door de bouw van de industrie en in de gebruiksfase door extra verkeersbewegingen die nog niet volledig emissieloos zullen zijn Daarnaast zal de uitbreiding van de derde insteekhaven potentieel zorgen voor meer verstoring (geluid & licht) op het N2000 gebied Groei goederenvervoer (weg, spoor en water) kan leiden tot meer stikstofdepositie op Natura 2000- gebieden 3.2.3 Effectbeoordeling Natuur voor Landelijk gebied Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Omvang en staat van instandhouding Natura 2000 en Natuur Netwerk Brabant Slecht Redelijk Positieve en negatieve invloed + Verbeteren van de ecologische verbindingen en inzet op klimaatlinten, klimaatpolders en kreekherstel Stimuleren van klimaatrobuuste landbouw - Uitbreiding agrarische bedrijfsvoering en glastuinbouw Toename verkeersbewegingen door extra woningbouw en daarmee meer stikstofdepositie op Natura 2000- gebieden 3.3 Landschap en cultuurhistorische elementen De indicator landschappelijke en cultuurhistorische elementen is beoordeeld aan de hand van
het criterium ‘behoud landschappelijke en cultuurhistorische (kern)kwaliteiten’. Zowel erfgoed als landschap zijn binnen de gemeente beschermd: erfgoed via de monumentenwet, Erfgoedwet en de erfgoedverordening van de gemeente en landschap via de visie bebouwingsconcentraties, visie buitengebied en het landschapskwaliteitsplan en provinciaal beleid. Dit stuk beschrijft de effecten van de gebiedsgerichte uitwerking op het landschap in de Kernen, het Haven- en industrieterrein & bedrijventerreinen en het landelijke gebied.
13/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL 3.3.1 Effectbeoordeling Landschap voor Kernen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Behoud landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten Redelijk Redelijk Licht negatieve en licht positieve invloed Positieve en licht negatieve invloed + Toegankelijke fiets- wandelpaden naar buitengebied zorgen voor een betere beleving van de landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten De vestingwerken worden toegankelijk gemaakt met wandelpaden en zichtlijnen Bescherming van cultureel erfgoed is een aandachtspunt bij nieuwbouw en transformatie - Gemeente Moerdijk wordt gekenmerkt door een open polderlandschap, door de ruimteclaim door nieuwe woningbouw op uitbreidingslocaties en de aanleggen van rondwegstructuren zal de openheid deels afnemen 3.3.2 Effectbeoordeling Landschap voor Haven- en industrieterrein & bedrijventerreinen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Behoud landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten Redelijk Redelijk Licht negatieve invloed + Wordt rekening gehouden met ruimtelijke kwaliteit en inpassing omgeving, uit de gebiedsgerichte uitwerking blijkt echter niet op welke manier - Gemeente Moerdijk wordt gekenmerkt door een open polderlandschap.
Door de ruimteclaim van de ontwikkeling haven-, industrie- en bedrijventerrein en benutten van de reservering Roode Vaart zal de openheid van dit polderlandschap deels afnemen 3.3.3 Effectbeoordeling Landschap voor Landelijk gebied Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Behoud landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten Redelijk Redelijk Positieve en licht negatieve invloed + Aanleggen van wandel- en fietsroutes langs Zuiderwaterlinie; dit verbetert de beleefbaarheid van deze kwaliteiten Kreekherstel zorgt voor terugbrengen cultuurhistorische structuren Er wordt actief gewerkt aan het verrijken van vrijgekomen landbouwgrond wat verloedering van het landschap in het landelijk gebied tegen gaat. Dit stimuleert het behoud van landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten. Uitbreiding van glastuinlandbouw moet voldoen aan de voorwaarde van een goede landschappelijke inpassing - Ruimteclaim uitbreiding agrarische bedrijvigheid, duurzame energie en mobiliteit, dit kan in potentie de landschappelijke kwaliteiten in het landelijk gebied aantasten.
14/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL 3.4 Energie De indicator energietransitie is beoordeeld aan de hand van de criteria ‘aandeel hernieuwbare energie’ en ‘energieverbruik op jaarbasis’. De gemeente Moerdijk streeft ernaar om in 2050 een bijdrage te leveren aan een volledig CO2-neutraal energiesysteem in Nederland. Gezien de aanwezigheid van haven- en industrieterrein Moerdijk zet de gemeente niet in op een energie neutrale gemeente. Door in te zetten op opwekking van duurzame energie en gebruik van restwarmte en ook te leveren buiten de gemeentegrenzen, draagt de gemeente bij aan een volledig CO2-neutraal energiesysteem in Nederland. Dit stuk beschrijft de effecten van de gebiedsgerichte uitwerking op de energie in de Kernen, het Haven- en industrieterrein & bedrijventerreinen en het landelijke gebied.
3.4.1 Effectbeoordeling Energie voor Kernen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Aandeel hernieuwbare energie Slecht Redelijk Positieve en licht negatieve invloed Energieverbruik op jaarbasis Slecht Redelijk Positieve en licht negatieve invloed + Door het verduurzamen woningen (bijvoorbeeld het isoleren van woningen) zal het energieverbruik van de woningen afnemen Faciliteren van regionaal warmtenet resulteert in afstappen van verwarmen van woningen met aardgas naar restwarmte van de industrie - Energieverbruik neemt toe door toename aantal woningen 3.4.2 Effectbeoordeling Energie voor Haven- en industrieterrein & bedrijventerreinen Indicator Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Aandeel hernieuwbare energie Slecht Redelijk Positieve en negatieve invloed Energieverbruik op jaarbasis Slecht Redelijk Negatieve en licht positieve invloed + Verduurzamen bedrijventerrein resulteert in potentie in een afname van energieverbruik door de bedrijven en het vergroten van het aandeel hernieuwbare energie Ontwikkelen van HiM tot energiehub draagt bij aan het vergroten van het aandeel hernieuwbare energie Gebruik restwarmte van industrie voor verwarmen van woningen in enkele kernen.
- Het ontwikkelen van het haven- en industrieterrein resulteert in een toename in het energieverbruik op jaarbasis, denk hierbij aan uitbreiding derde steekhaven en de toename van goederenvervoer
15/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL 3.4.3 Effectbeoordeling Energie voor Landelijk gebied Indicator Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Aandeel hernieuwbare energie Slecht Redelijk Positieve invloed Energieverbruik op jaarbasis Slecht Redelijk Licht negatieve invloed + Investering in energie op daken, dus groter aandeel hernieuwbare energie Investering windparken resulteer in een groter aandeel hernieuwbare energie Uitbreiding van glastuinbouw dient te voldoen aan een duurzame oplossing voor de energievraag - Uitbreiding glastuinbouw draagt bij aan hoger energieverbruik op jaarbasis 3.5 Wateroverlast De indicator wateroverlast is beoordeeld aan de hand van de criteria ‘Aantal getroffen kwetsbare panden’ en ‘Aantal getroffen kwetsbare buitengebieden’. Dit stuk beschrijft de effecten van de gebiedsgerichte uitwerking op de wateroverlast in de Kernen, het Haven- en industrieterrein & bedrijventerreinen en het landelijke gebied. 3.5.1 Effectbeoordeling Wateroverlast voor Kernen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Aantal getroffen kwetsbare panden Slecht Redelijk Licht positieve en licht negatieve invloed Aantal getroffen kwetsbare buitengebieden Slecht Redelijk n.v.t.
+ Groene kwaliteit en vergroten klimaatbestendigheid in transformaties woningbouw Extra ruimte voor waterberging en versterken van het kreeklandschap en relatie Hollands Diep Herstel groenblauw zone dus meer ruimte voor infiltratie - Uitbreiding & inbreiding kernen, zorgt voor netto meer verharding dus minder ruimte voor infiltratie Rondwegstructuren zorgen voor meer verharding dus minder infiltratiemogelijkheden
16/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL 3.5.2 Effectbeoordeling Wateroverlast voor Haven- en industrieterrein & bedrijventerreinen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Aantal getroffen kwetsbare panden Slecht Redelijk Negatieve en licht positieve invloed Aantal getroffen kwetsbare buitengebieden Slecht Redelijk n.v.t. + Duurzame ontwikkeling van het haven- en industrieterrein: met ruimte van groen voorzieningen en ontwikkelen groen blauwe zone dus meer ruimte water infiltratie Samen met de waterpartners van het Haven- en Industrieterrein wordt bekeken of de bedrijven zelf hun verharde terreinen kunnen aanpakken.
- Ontwikkelingen haven- en industrieterrein zorgt voor verharding dus minder ruimte voor infiltratie daaronder vallen: multimodaal knooppunt en 380 kV station, minder ruimte voor infiltratie Verharding als gevolg van aanleg van nieuw bedrijventerrein Poort West Brabant 3.5.3 Effectbeoordeling Wateroverlast voor Landelijk gebied Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Aantal getroffen kwetsbare panden Slecht Redelijk Licht positieve invloed Aantal getroffen kwetsbare buitengebieden Slecht Redelijk Licht positieve en licht negatieve invloed + Stimulans klimaatrobuuste landbouw Water en bodem sturend in ontwikkelingen buitengebied; kreekherstel, klimaatpolders & klimaatlinten, biedt meer mogelijkheden om piekbuien op te vangen en vertraagd af te voeren - Uitbreiding glastuinbouw, is minder ruimte voor infiltratie dus hogere kans op wateroverlast Ruimteclaim uitbreiding mobiliteit (onder andere extra aansluiting knooppunt Zonzeel) zorgt voor meer verharding dus minder infiltratie mogelijk 3.6 Hitte De indicator hitte is beoordeeld aan de hand van het criterium ‘aantal warme nachten’. Het aantal warme nachten geeft aan hoe vaak er gemiddeld per jaar sprake is van nachtelijke hittestress. Warme nachten zorgen voor een verminderde nachtrust en kunnen leiden tot gezondheidsrisico's.
Zo kan slaapverstoring kan leiden tot een verminderede weerstand, concentratieproblemen en een verminderd prestatievermogen. Dit stuk beschrijft de effecten van de gebiedsgerichte uitwerking op hitte in de Kernen, het Haven- en industrieterrein & bedrijventerreinen en het landelijke gebied.
17/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL 3.6.1 Effectbeoordeling Hitte voor Kernen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Aantal warme nachten (> 20 graden Celcius) Redelijk Redelijk Licht positieve en licht negatieve invloed + Groene kwaliteit in transformaties woningbouw heeft koelend effect (AO) Herstel groenblauw zone heeft koelend effect Versterken groenstructuren en openbare groene ruimte hebben koelend effect - Uitbreiding & inbreiding kern Zevenbergen, zorgt voor verharding dus in principe meer warmte Rondwegstructuur Zevenbergen zorgt voor meer verharding, straalt ‘s nachts meer warmte uit 3.6.2 Effectbeoordeling Hitte voor Haven- en industrieterrein & bedrijventerreinen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Aantal warme nachten (> 20 graden Celcius) Redelijk Redelijk n.v.t. (dit criterium gaat over het aantal warme nachten i.r.t.
slaapverstoring) 3.6.3 Effectbeoordeling Hitte voor Landelijk gebied Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Aantal warme nachten (> 20 graden Celcius) Redelijk Redelijk Positieve invoed + Stimuleren van klimaatrobuuste landbouw, kan leiden tot meer verkoeling als hierdoor meer groen wordt aangelegd (denk aan voedselbos et cetera) Versterken van kreeklandschap, klimaatlinten en klimaatpolders, geeft meer ruimte voor groen en natuur en dus verkoelend effect 3.7 Droogte Langdurige droogte in de gemeente Moerdijk is beoordeeld aan de hand van twee indicatoren: bodemdaling en grondwaterstand. Grote delen van Moerdijk bestaan uit klei- en veenhoudende pakketten. Deze pakketten zijn door belasting of verlaging van de grondwaterstand kwetsbaar voor inklinken. Dit proces is in de regel onomkeerbaar en leidt tot bodemdaling. Door verlaagde waterstanden en langdurige droogte is er risico op zoute kwel, met als gevolg verzilting van het grondwater. Dit heeft onder meer effect voor de landbouw, voor zowel de gewasopbrengsten als het type gewas dat geschikt is voor zoutere gronden. Dit stuk beschrijft de effecten van de gebiedsgerichte uitwerking op droogte in de Kernen, het Haven- en industrieterrein & bedrijventerreinen en het landelijke gebied.
18/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL 3.7.1 Effectbeoordeling Droogte voor Kernen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Daling van de bodem (>20 cm) Slecht Slecht Neutraal Gevoeligheid voor zoute brakke kwel Slecht Slecht Positieve invloed Bodemdaling speelt naast het haven- en industrieterrein voornamelijk rondom Moerdijk, hier is geen woningbouw gepland dus daarom is het criterium bodemdaling als neutraal beoordeeld. + Ruimte voor extra water infiltratie in deze kernen kan de zoute kwel doen verminderen (vasthouden-bergen- afvoeren) Waterberging aan de randen van Klundert kan de verzilting doen verminderen 3.7.2 Effectbeoordeling Droogte voor Haven- en industrieterrein & bedrijventerreinen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Daling van de bodem (>20 cm) Slecht Slecht Licht negatieve invloed Gevoeligheid voor zoute brakke kwel Slecht Slecht Licht positieve invloed + Inzetten op de groen blauwe bufferzone zal de zoute kwel rondom het industrieterrein mogelijk tegen gaan.
- Uitbreiding/inbreiding van het haven- en industriegebied vindt plaats op een plek waar al veel bodemdaling is 3.7.3 Effectbeoordeling Droogte voor Landelijk gebied Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Daling van de bodem (>20 cm) Slecht Slecht Positieve invloed Gevoeligheid voor zoute brakke kwel Slecht Slecht Licht negatieve invloed + In het buiten gebied gaat de grondwater stand omhoog dit zal een positief effect hebben op het dalen van de bodem en de gevoeligheid voor zoute kwel Inzet op kreekherstel, inundatiegebied of schootsvelden biedt de mogelijkheid om zoute kwel tegen gaan - Landbouw blijft een belangrijke pijler voor het buitengebied, en kan behoefte hebben aan een lage waterstand. Er is geen specifiek ander beleid opgenomen wat betreft de grondwaterstand in de gebiedsgerichte uitwerking. 3.8 Waterveiligheid Het effect van de omgevingsvisie op waterveiligheid in Moerdijk is in beeld gebracht door de effecten op overstroming te beschouwen.
19/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL 3.8.1 Effectbeoordeling Waterveiligheid voor Kernen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Overstromingsrisico Redelijk Redelijk Positieve en licht negatieve invloed + Groenblauwe verbinding Markzoom Zevenbergen draagt bij aan robuustheid watersysteem, inzet vasthouden-bergen- afvoeren, regenwater ontkoppelen van riool (Zevenbergen) Extra waterberging aan de randen van Klundert, inzet op versterken waterrelatie met Hollandsch Diep - Uitbreidingslocaties van de kernen Willemstad en Klundert in gebieden kwetsbaar voor overstroming Geen beleid op grondwaterstand, mogelijk verdere inklinking en daarmee vergroot risico op overstroming 3.8.2 Effectbeoordeling Waterveiligheid Haven- en industrieterrein & bedrijventerreinen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Overstromingsrisico Redelijk Redelijk Negatieve en licht positieve invloed + Inzet op klimaatbestendig watersysteem (onduidelijk welke inzet, effect voorlopig als positief beoordeeld) - Roode Vaart is niet beschikbaar voor klimaatadaptatie en waterberging; vergroten economische waarde door uitbreiding haven- en industriegebied die bedreigd wordt bij een overstroming 3.8.3 Effectbeoordeling Waterveiligheid voor Landelijk gebied Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Overstromingsrisico Redelijk Redelijk
Positieve en licht negatieve invloed + Water en bodem zijn leidend bij ontwikkelingen in het buitengebied, kreekherstel en inundatiegebieden dragen bij aan waterrobuustheid Benutten Ruigenhilpolder voor klimaatadaptieve maatregelen Herstellen oude stroomgebieden van kreken vergroot afvoercapaciteit - Agrarische bedrijven mogen uitbreiden in oppervlakte en activiteiten in kwetsbare overstromingsgebieden Nieuwe agrarische bedrijvigheid op niet-bebouwde locaties zijn niet beschikbaar voor klimaatadaptatie en/of waterbuffers 3.9 Geur De gemeente Moerdijk kent belangrijke bronnen van geurproductie, namelijk de veehouderijen - met name geconcentreerd in de westelijke landelijke gebieden. Deze zijn alleen beoordeeld voor Kernen en Landelijk Gebied omdat het Haven- en Industrieterrein & bedrijventerreinen geen huishoudens kennen.
20/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL 3.9.1 Effectbeoordeling Geur voor Kernen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Aantal huishoudens binnen contour geurproductie veehouderijen Slecht Slecht Positieve en lichte negatieve invloed + Ruimte om agrarisch ondernemen te combineren met andere bedrijfsactiviteiten zorgt voor mogelijke afname geur, geen mogelijkheid voor nieuwe of uitbreiding intensieve veehouderijen - Agrarisch profiel vormt (nog) de basis, geen sanering veehouderijen, geen programma afname geurhinder Toename aantal huishoudens binnen geurcontour door uitbreidingslocaties Klundert, Fijnaart, Willemstad en de kleinere kernen Standaardbuiten en Langeweg 3.9.2 Effectbeoordeling Geur voor Haven- en industrieterrein & bedrijventerreinen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Aantal huishoudens binnen contour geurproductie veehouderijen Slecht Slecht n.v.t.
3.9.3 Effectbeoordeling Geur voor Landelijk gebied Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Aantal huishoudens binnen contour geurproductie veehouderijen Slecht Slecht Positieve invloed + Er is geen ruimte voor nieuwvestiging of uitbreiding van intensieve veehouderijen Ruimte om agrarisch ondernemen te combineren met andere bedrijfsactiviteiten, mogelijk afname geur In het buitengebied is geen ruimte voor grootschalige mestvergisters 3.10 Geluid De gemeente Moerdijk kent een aantal belangrijke bronnen geluidsproductie: de haven- en industrie gevestigd in en rondom het havengebied Moerdijk en de spoor- en rijkswegen door de gehele gemeente.
21/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL 3.10.1 Effectbeoordeling Geluid voor Kernen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Aantal huishoudens binnen contour geluidsproductie door industrie, spoor- en rijkswegen Redelijk Slecht Positieve en een licht negatieve invloed + Beperkte uitbreiding kleine kernen zorgt voor beperkte toename wegverkeer/geluidsproductie, inzet snelfietsroute en opwaardering (H)OV betekent minder wegverkeer Transformatie bedrijventerreinen (Molengors/Huizersdijk/De Koekoek) naar woningbouw leidt tot minder geluidsbelasting door bedrijven - Inbreiding en uitbreiding grote kernen zorgen voor toename wegverkeer/geluidsproductie Voor kleine kernen blijft autoverkeer de belangrijkste mobiliteit 3.10.2 Effectbeoordeling Geluid voor Haven- en industrieterrein & bedrijventerreinen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Aantal huishoudens binnen contour geluidsproductie door industrie, spoor- en rijkswegen Redelijk Slecht Positieve en een licht negatieve invloed + HIM en LPM contouren worden niet uitgebreid, geen mogelijkheid tot uitbreiding of andere doelen Faciliteren verplaatsingen bedrijven om geluidsproductie tegen te gaan Het dezoneren (geluidsruimte) van bedrijventerrein De Koekoek 2 Bedrijventerrein Dintelmond wordt niet tot nauwelijks verder uitgebreid.
Dit resulteert in nauwelijks/geen verdere toename van de geluidsproductie - Roode Vaart-reserve blijft behouden voor uitbreiding HIM, mogelijk toename geluidsproductie Door concentratie van logistiek rond HIM/LPM neemt wegverkeer toe, met toename geluidsproductie 3.10.3 Effectbeoordeling Geluid voor Landelijk gebied Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Aantal huishoudens binnen contour geluidsproductie door industrie, spoor- en rijkswegen Redelijk Slecht Licht negatieve invloed + Bij agrarische bedrijfsbeëindiging wordt gestuurd op (onder andere) kleinschalige bedrijvigheid (milieucategorie 2) waardoor geluidproductie afneemt - Meer vervoersbewegingen door wegvallen voorzieningen zorgt voor meer geluidsproductie wegen Extra aansluiting Zonzeel-Zevenbergen draagt mogelijk bij aan geluidstoename op nabijgelegen woningen
22/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL 3.11 Sport en bewegen Sportvoorzieningen, recreatievoorzieningen, fietspaden, wandelpaden en natuurgebieden zijn componenten van een beweegvriendelijke omgeving, die uitnodigt tot gezond gedrag. We beoordelen aan de hand van de indicatoren ‘beschikbaarheid sportvoorzieningen’ en ‘kwaliteit en kwantiteit speelplekken’. Door het kiezen van deze criteria beoordelen we voor zowel kinderen als volwassenen. Bovendien beoordelen we met deze criteria, in de geest van de omgevingsvisie, de fysieke leefomgeving om te bewegen en niet het sport- en beweeggedrag van de inwoners zelf. 3.11.1 Effectbeoordeling Sport en Bewegen voor Kernen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Beschikbaarheid sportvoorzieningen Redelijk Redelijk Licht negatieve invloed Kwaliteit en kwantiteit speelplekken Redelijk Redelijk Neutraal + Groene speel- en ontmoetingsplekken in alle wijken Zevenbergen Ambitie: Elke kleine kern heeft een ontmoetingsplek met kleinschalige sportvoorziening - Wegvallen faciliteiten in kleine kernen betekent mogelijk ook wegvallen sportvoorzieningen en speelplekken 3.11.2 Effectbeoordeling Sport en Bewegen voor Haven- en industrieterrein & bedrijventerreinen Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Beschikbaarheid sportvoorzieningen Redelijk Redelijk n.v.t.
Kwaliteit en kwantiteit speelplekken Redelijk Redelijk n.v.t. 3.11.3 Effectbeoordeling Sport en Bewegen voor Landelijk gebied Criterium Huidige situatie Autonome ontwikkeling Effectbeoordeling Beschikbaarheid sportvoorzieningen Redelijk Redelijk Positieve invloed Kwaliteit en kwantiteit speelplekken Redelijk Redelijk Neutraal + Stimuleren van recreatieve mogelijkheden: ommetjes, wandel- en fietspaden Inzet op ontwikkeling recreatie Zuiderwaterlinie - Wat betreft speelplekken is opgenomen dat in elke kern een speelplek behouden blijft dit resulteert in een neutraal effect.
23/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL 4 Doelbereik In hoofdstuk beschrijven we in welke mate het nieuwe beleid van de ontwerp-Omgevingsvisie bijdraagt aan het behalen van de doelen die de gemeente Moerdijk stelt in haar drie kernambities. De kernambities zijn: 1. Versterken van stadse én dorpse leefomgeving 2. Bouwen aan een vitale en gezonde economie 3. Werken aan een groen, duurzaam, veilig en beleefbaar buitengebied Iedere kernambitie is in de ontwerp-Omgevingsvisie uitgewerkt in verschillende hoofdlijnen. Tabel 4.1 beschrijft de hoofdlijnen per kernambitie. Tabel 4.1 Kernambities doelbereik Kernambitie Hoofdlijnen kernambitie Versterken van stadse én dorpse leefomgeving Groei van onze gemeente naar 2040. Zevenbergen: schaalsprong in woningen, voorzieningen en bereikbaarheid. Versterken van de voorzieningenkernen Willemstad, Fijnaart en Klundert, in woningen, voorzieningen en bereikbaarheid. Elk van deze kernen een eigen mobiliteitshub. Overige kernen zijn uitstekend verbonden met de voorzieningenkernen. Bereikbaarheid is belangrijker dan dat alle voorzieningen in alle kernen te vinden zijn. Het toevoegen van woningen levert brede meerwaarde op en gebeurt via nieuwbouw en transformatie. Hierbij heeft inbreiding de voorkeur boven uitbreiding. Wonen, werken en voorzieningen zoveel mogelijk in de nabijheid van ov-haltes.
Opwaardering stationsgebied Zevenbergen en stationsomgeving Lage Zwaluwe. Vergroten aantrekkelijkheid van vervoer per fiets. Versterking van de sociale infrastructuur, bijvoorbeeld door het faciliteren van vrijwilligersorganisaties, het verenigingsleven of benodigde voorzieningen. Nieuwkomers: Moerdijkers van de toekomst. Veilige leefomgeving is de basis. Bouwen aan een vitale en gezonde economie Verduurzaming van het Haven- en Industrieterrein. Doorontwikkeling Haven- en Industrieterrein tot energieknooppunt van nationaal belang. Energieprojecten in de gemeente Moerdijk leggen altijd een koppeling met lokale of regionale opgaven. Beter evenwicht tussen economische activiteit op het Haven- en Industrieterrein en milieudruk op mens en omgeving. Hanteren van een meerwaarde-benadering voor ontwikkelingen op het Haven- en Industrieterrein om te sturen op concrete, lokale doelen op het gebied van duurzaamheid, klimaat, gezondheid, veiligheid en leefbaarheid. 24/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL Kernambitie Hoofdlijnen kernambitie Behoud Roode Vaart reserve, maar met aanvullende randvoorwaarden op het gebied van duurzaamheid, klimaat, gezondheid, veiligheid en leefbaarheid. Extra ruimte op lokale bedrijventerreinen voor het MKB.
Inzet op toekomstbestendige werkgelegenheid, met goede balans tussen type werkgelegenheid en het beschikbare aanbod werknemers inclusief daarbij behorende huisvesting. Inzet op goede bereikbaarheid met duurzame en veilige vervoersopties. Werken aan een groen, duurzaam, veilig en beleefbaar buitengebied Toekomstbestendige landbouw als drager van ons buitengebied. Water- en bodemsysteem sturend bij (nieuwe) ontwikkelingen. Agrariërs ook belangrijke rol als landschapsbeheerders. Ontwikkelingen sluiten aan bij de eigenschappen van ons buitengebied en versterken de landschappelijke kwaliteit en de gezondheid en het welzijn van inwoners. Versterken van de herkenbaarheid en beleefbaarheid van het buitengebied: koppelingen met cultureel erfgoed en klimaatopgave. Opwek duurzame energie alleen mogelijk bij meervoudig ruimtegebruik. Borgen van ons buitengebied als prettig woongebied. In de beoordeling van het doelbereik is gekeken wat de belangrijkste belemmeringen en kansen zijn in het behalen van de kernambities. Daarbij wordt gekeken naar alle hoofdlijnen die vallen binnen de kernambitie.
We brengen in beeld: Geen kans om de ambitie te behalen Redelijke kans om de ambitie te behalen Reële kans om de ambitie te behalen Het doelbereik wordt in figuur 4.1 zichtbaar gemaakt, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen het doelbereik dat redelijk zeker behaald wordt en wat nog onzeker is (bandbreedte). Zo kan het behalen van de doelen in de kernambities bijvoorbeeld afhankelijk zijn van wat bewoners of stakeholders doen met het beleid uit de Omgevingsvisie, wat een mate van onzekerheid oplevert. 25/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL Figuur 4.1 Doelbereik en verwachting dat kernambities behaald worden In de volgende paragrafen wordt voor iedere kernambitie het doelbereik beschreven. Hierin is beschreven in welke mate de hooflijnen bijdragen aan: Het behalen van het doel (+) Afbreuk doen aan het doel (-) Of er nog onzekerheden zijn (~). Onzekerheden zijn er op verschillende vlakken: de beleidskeuze in de omgevingsvisie is niet scherp gemaakt; de gemeente is ook afhankelijk van andere partijen zoals terreinbeheerders, bedrijven, projectontwikkelaars et cetera om doelen te halen; buiten de invloed van de gemeente spelen ontwikkelingen (denk aan: stikstofcrisis geeft onduidelijkheid/onzekerheid en wet- en regelgeving op gebied van stikstof en natuur wordt op landelijk niveau bepaald).
26/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL 4.1 Versterken van stadse én dorpse leefomgeving Tabel 4.2 Kernambitie 1 Hoofdlijn Groei van onze gemeente naar 2040. + Concrete uitbreidingslocaties zijn aangewezen en er wordt op ingezet op inbreiding + De aangewezen locaties zijn genoeg om in de woonbehoefte te voorzien, in elk geval tot 2030. + Transformatie van bedrijventerreinen naar onder andere woningen en mobiliteitsfuncties ~ Onduidelijk is of de aangewezen uitbreidingslocaties en de plekken voor inbreiding voldoende ruimte bieden voor de groeiambitie van de gemeente na 2030 tot aan 2040 ~ De provincie heeft de uitbreidingslocaties nog niet vastgesteld. Gezien onder andere de kamerbrief water en bodem sturend en het advies op inbreiding is dit nog een onzekerheid. ~ Wegens de stikstofcrisis, de stijgende grondstofprijzen en het arbeidstekort in de bouw kan het bouwen van huizen bemoeilijkt worden. Dit zorgt voor onzekerheid in de mate van het behalen van de ambitie. Zevenbergen: schaalsprong in woningen, voorzieningen en bereikbaarheid.
+ Concrete uitbreidingslocaties zijn aangewezen, en er wordt ingezet op inbreiding + Transformatie van bedrijventerreinen naar onder andere woningen en mobiliteitsfuncties + De belangrijkste maatschappelijke, culturele en commerciële voorzieningen in (het centrum van) Zevenbergen worden versterkt en geclusterd ~ Wegens de stikstofcrisis, de stijgende grondstofprijzen en het arbeidstekort in de bouw kan het bouwen van huizen bemoeilijkt worden dit is een oorzaak van onzekerheid voor het behalen van de ambitie. Versterken van de voorzieningenkernen Willemstad, Fijnaart en Klundert, in woningen, voorzieningen en bereikbaarheid. + Versterken en clusteren van een basisniveau aan maatschappelijke en commerciële voorzieningen. + Concrete locaties voor uitbreiding zijn aangewezen, in combinatie met inbreiding is de inschatting dat in de verwachte woningbehoefte wordt voorzien tot 2030. + Er wordt ingezet op een mobiliteitshub in de voorzieningenkernen passend bij de kern, hier vanuit wordt deelmobiliteit gefaciliteerd met aansluiting op hoogwaardige openbaarvervoersverbindingen ~ Onduidelijk is nog of de uit- en inbreidingslocaties genoeg ruimte bieden voor de woningbehoefte van 2030 tot 2040.
~ Realistische kijk op voorzieningen (gebruik loopt terug of tegen onevenredige kosten) zorgt voor onzekerheid openhouden van voorzieningen ~ Wegens de stikstofcrisis, de stijgende grondstofprijzen en het arbeidstekort in de bouw kan het bouwen van huizen bemoeilijkt worden dit is een oorzaak van onzekerheid voor het behalen van de ambitie. 27/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL Hoofdlijn Elk van deze kernen een eigen mobiliteitshub. + Opwaardering stationsgebied Zevenbergen tot mobiliteitshub + Plaatsing van een mobiliteitshub in de voorzieningenkernen voor deelmobiliteit met aansluiting op hoogwaardige openbaar vervoersverbinding ~ Rondom het station Lage Zwaluwe is ruimte voor een mobiliteitshub, het is nog onduidelijk of/wanneer deze gerealiseerd wordt Overige kernen zijn uitstekend verbonden met de voorzieningenkernen. + In Willemstad, Klundert en Fijnaart wordt ingezet op een comfortabele fietsverbinding rondom (maatschappelijke) voorzieningen + Inzetten op een goede bereikbaarheid met openbaar vervoer, deelmobiliteit, fiets en auto - In de bereikbaarheid van voorzieningen zijn inwoners op sommige plaatsen deels afhankelijk van de inzet van vrijwilligers. Dit zorgt voor verminderde bereikbaarheid voor een deel van de inwoners.
~ Onduidelijk blijkt uit de omgevingsvisie of er een prioritering wordt aangebracht in mobiliteitsvoorzieningen ~ Onduidelijk is nog hoe deze ambitie precies behaald zal worden. Bereikbaarheid is belangrijker dan dat alle voorzieningen in alle kernen te vinden zijn. + Brede opwaardering en tweezijdige ontwikkeling van stationsgebied Zevenbergen en de stationsomgeving van Lage Zwaluwe + Voltooien rondwegstructuur rondom Zevenbergen zorgt voor een betere bereikbaarheid + Plaatsing van een mobiliteitshub voor deelmobiliteit met aansluiting op hoogwaardige openbaar vervoersverbinding + Specifieke aandacht voor comfortabele fietsverbindingen rondom (maatschappelijke) voorzieningen Het toevoegen van woningen levert brede meerwaarde op en gebeurt via nieuwbouw en transformatie. Hierbij heeft inbreiding de voorkeur boven uitbreiding. + Bij de nieuwbouw en transformatie in de kleine kernen wordt gekeken naar de lokale behoefte aan woningen (kwaliteit en kwantiteit) + Meerwaarde wordt gecreëerd door verduurzaming, toevoegen groene kwaliteit, vergroten klimaatbestendigheid, inspelen op demografie en duurzame mobiliteit, en versterken vitaliteit en leefbaarheid.
~ Er worden in de omgevingsvisie veel mogelijkheden genoemd om tot meerwaardecreatie te komen, echter onduidelijk is hoe besloten wordt welke meerwaarde passend is voor welke locatie en hoe daarin wordt geprioriteerd ~ Onduidelijk is hoe de afweging van inbreiding boven uitbreiding gaat. Hoe wordt bijvoorbeeld omgegaan met projectontwikkelaars die grond op uitbreidingslocaties bezitten maar niet op inbreidingslocaties? Wonen, werken en voorzieningen zoveel mogelijk in de nabijheid van ov-haltes. + Brede opwaardering en tweezijdige ontwikkeling van stationsgebied Zevenbergen en de stationsomgeving Lage Zwaluwe. + Bedrijventerrein wordt gerealiseerd rondom station Lage Zwaluwe, inclusief mobiliteitshub + De nieuwe woningen worden geplaatst in Zevenbergen (hoofdkern) en de voorzieningen kernen. Deze locaties zijn goed bereikbaar dus dat zullen de nieuwe woningen ook zijn. 28/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL Hoofdlijn Opwaardering stationsgebied Zevenbergen en stationsomgeving Lage Zwaluwe. + Toevoegen van wonen, werken en voorzieningen rondom het stationsgebied Zevenbergen. + Verbeteren bereikbaarheid van het station inclusief verbinding naar Breda + Rondom station Lage Zwaluwe komt een nieuw bedrijventerrein inclusief mobiliteitshub ~ Omgevingsvisie licht niet toe wat behalve toevoegen van extra functies nog meer onder ‘opwaardering’ wordt verstaan.
Vergroten aantrekkelijkheid van vervoer per fiets. + Creëren van veilige fietspaden in de gemeente en haar omgeving, om de verbinding naar andere kernen, het haven- en industrieterrein en voorzieningen + Realiseren van fietsparkeerplaatsen en rustpunten + Specifieke aandacht voor comfortabele fietsverbindingen rondom (maatschappelijke) voorzieningen + Toereikende laadstructuur ook voor de fiets Versterking van de sociale infrastructuur, bijvoorbeeld door het faciliteren van vrijwilligersorganisaties, het verenigingsleven of benodigde voorzieningen. + Behoud, versterken en creëren van de ontmoetingsplaatsen in de wijk in Zevenbergen + Investeren in inwonersinitiatieven, verenigingsleven en de vrijwilligerscultuur + Toegankelijk maken van de openbare ruimtes voor ontmoetingen + Versterken en clusteren van een basisniveau aan voorzieningen zoals een gemeenschapscentrum in de voorzieningenkernen + Ontmoetingsplek passend bij de schaal van desbetreffende kern ~ Omgevingsvisie geeft niet aan op welke manier wordt geïnvesteerd in inwonersinitiatieven, verenigingsleven en vrijwilligers. Gaat dit om financiële middelen beschikbaar stellen, gemeentelijk vastgoed voor lage tarieven verhuren; anders? Nieuwkomers: Moerdijkers van de toekomst. + Er wordt ingezet op voldoende ruimte voor flexwonen in Zevenbergen + Er wordt ingezet op begeleiding en ondersteuning bij integratie.
~ De omgevingsvisie duidt niet hoeveel ruimte voor nieuwkomers er komt in de voorzieningenkernen Willemstad, Klundert en Fijnaart en overige kernen. ~ De acceptatie van nieuwkomers door huidige bewoners is nog een onzekerheid. Veilige leefomgeving is de basis. + Er wordt ingezet op veilige woningen en veilige fietspaden + Volgens de norm inzetten op een veilige en gezonde leefomgeving ~ Leefomgeving kan nog veiliger worden als gemeente niet alleen wil voldoen aan landelijke normen, maar ook aan strengere advieswaarden van WHO. ~ De gemeente is afhankelijk van externe luchtstromen wat betreft luchtkwaliteit. Hier heeft de gemeente zelf geen invloed op. 29/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL 4.2 Bouwen aan een vitale en gezonde economie Tabel 4.3 Kernambitie 2 Hoofdlijn Beoordeling doelbereik Verduurzaming van het Haven en Industrieterrein. + Het HiM zal verduurzamen middels elektrificatie, waterstof en afvangen van CO2. ~ Het is nog onzeker of alle ruimteclaims/ambities allemaal mogelijk zijn binnen de beperkte ruimte. Doorontwikkeling Haven- en Industrieterrein tot energie- knooppunt van nationaal belang. + Ontwikkeling van het 380kV station en doorontwikkeling van buisleidingen (Delta Rhine Corridor) en aanlanding van duurzame energie vanuit windparken op zee zijn opgenomen in de omgevingsvisie.
~ Omdat energie-infrastructuurprojecten in de gemeente Moerdijk een lokaal of regionaal belang dienen te hebben, kan dit de doorontwikkelingen voor het nationale belang mogelijk vertragen. ~ De stikstofopgave, in combinatie met de hoge grondstofprijzen en het arbeidstekort in de bouw zal doorontwikkeling bemoeilijken Energieprojecten in de gemeente Moerdijk leggen altijd een koppeling met lokale of regionale opgaven. + Er wordt een regionaal warmtenet gefaciliteerd dat gebruik maakt van de industriële restwarmte + Er wordt de voorwaarde gesteld in de omgevingsvisie dat energieprojecten moeten bijdragen aan de regionale of lokale opgaven +Lokaal eigendom bij energieopwekking wordt via een investeringsfonds gefaciliteerd. Beter evenwicht tussen economische activiteit op het Haven- en Industrieterrein en milieudruk op mens en omgeving. + Een participatietraject is geïnitieerd zodat de ontwikkelingen in balans met de omgeving worden gerealiseerd. + Inpassing met nationale en regionale energie infrastructuur wordt ingepast met respect voor de omgeving, ook als dit meer geld kost.
+ Er wordt ingezet op duurzame logistiek, chemie en procesindustrie ~ Een participatietraject is geen garantie voor een gebalanceerde uitkomst tussen economische activiteit en milieudruk op mens en omgeving ~ Het evenwicht tussen economische activiteit en de milieudruk moet nog worden geborgd in samenspraak met de relevante partners Opstellen van een meerwaarde- benadering voor ontwikkelingen op het Haven- en Industrieterrein om te sturen op concrete, lokale doelen op het gebied van duurzaamheid, klimaat, gezondheid, veiligheid en leefbaarheid + De meerwaarde benadering wordt gehanteerd voor de ontwikkelingen op het Haven- en Industrieterrein, bij deze benadering wordt per casus specifiek bekeken wat de randvoorwaarden zijn. ~ Onduidelijk is wie betrokken wordt bij het opstellen van de benadering en de weging van de verschillende belangen ten opzichte van elkaar. Behoud Roode Vaart reserve, maar met aanvullende randvoorwaarden op het gebied van duurzaamheid, klimaat, gezondheid, veiligheid en leefbaarheid. + Reservering van 95 hectare voor een vierde insteekhaven wordt behouden + Ontwikkelingen zijn alleen mogelijk als deze noodzakelijk zijn en meerwaarde op het gebied van duurzaamheid, klimaat, gezondheid en leefbaarheid zijn aangetoond.
30/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL Hoofdlijn Beoordeling doelbereik ~ Onduidelijk wat de aanvullende randvoorwaarden zijn en hoe deze worden geborgd. Extra ruimte op lokale bedrijventerreinen voor het MKB. + Er wordt ingezet op de bediening van lokale MKB op de lokale bedrijventerreinen waarbij opgaven op het gebied van duurzaamheid en klimaat worden geborgd ~ Duurzaamheid en klimaatopgaven kunnen een uitdaging vormen voor het MKB (denk aan veelheid aan beleidsregels en financiële mogelijkheden), net als de voorkeur voor verplaatsing en verdichting ten opzichte van uitbreiding van bedrijventerreinen. Inzet op toekomstbestendige werkgelegenheid, met goede balans tussen type werkgelegenheid en het beschikbare aanbod werknemers inclusief daarbij behorende huisvesting. + Scholingsprogramma’s worden aangeboden voor werkzaamheden indien het type werkzaamheden verandert ~ De omgevingsvisie geeft niet duidelijk aan welke schaal de huisvesting van arbeidsmigranten zal plaatsvinden. ~ Economische conjunctuur is vaak lastiger te voorspellen, dus hierdoor is anticiperen moeilijker dan reageren op veranderingen. Inzet op goede bereikbaarheid met duurzame en veilige vervoersopties.
+ Er wordt ingezet op ov-bereikbaarheid, deelmobiliteitsconcepten, doorfietsroutes, het faciliteren van elektrische mobiliteit en een betere ontsluiting van het Haven- en Industrieterrein + Verbeteren fietsbereikbaarheid Dintelmond + De gemeente zet het Meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport (MIRT programma) Goederenvervoercorridor Zuid op voor een multimodale aansluiting op het Haven- en Industrieterrein. + De verwachte groei van goederenvervoer zal worden ondervangen door duurzame veilige vervoersopties, via weg, spoor, water en buis. ~ Er wordt in de omgevingsvisie niet duidelijk gemaakt hoe het vervoer via de weg, spoor en water veilig en duurzaam wordt gefaciliteerd ~ Onduidelijk is of het bovengenoemde MIRT-programma ook daadwerkelijk duurzaam en/of veilige vervoersopties gaat bieden. 31/34 Kenmerk R001-1283630AVG-V01-pws-NL 4.3 Werken aan een groen, duurzaam, veilig en beleefbaar buitengebied Tabel 4.4 Kernambitie 3 Hoofdlijn Beoordeling doelbereik Toekomstbestendige landbouw als drager van ons buitengebied. + De omgevingsvisie geeft de ruimte aan agrariërs die aan de slag willen met innovatie, duurzame en klimaat robuuste landbouw middels planologische ruimte + Nieuwvestiging of uitbreiding van intensieve veehouderijen wordt niet mogelijk gemaakt, tenzij het gaat om een verduurzaming van bedrijfsvoering.