Bijlage 5.19 Witteveen+Bos, quickscan Flora en fauna, spoorwegonderdoorgang Zevenbergen Oost, 27 januari 2025
Tekst van het document
Een andere mogelijkheid om deze overtreding te voorkomen is het gehele werkterrein afschermen van de omliggende agrarische percelen door middel van een amfibie werend raster. Geadviseerd wordt om te ver- kennen of ook een groter gebied kan worden afgeschermd waarbij wordt aangesloten op de aangrenzende toekomstige woonwijken. 4.2.6 Reptielen Bureaustudie Op basis van de NDFF [lit. 6] zijn in de afgelopen vijf jaar binnen drie kilometer van het plangebied geen waarnemingen bekend van reptielsoorten die zijn beschermd onder het beschermingsregime ‘Andere soorten’ van de Omgevingswet (artikel 11.54 Bal). Daarnaast is in de omgeving van het plangebied wel één waarneming bekend van de Habitatrichtlijnsoort muurhagedis. Deze waarneming is gedaan op ongeveer drie kilometer ten zuidoosten van het plangebied bij Zwartenberg (afbeelding 4.11). Op basis van landelijke verspreidingsgegevens (afbeelding 4.10) kan worden
32 | 42 Witteveen+Bos | 131797/25-001.168 | Definitief 2 vastgesteld dat het aangetroffen individu een niet-wild (ontsnapt) exemplaar betreft die onder de Omgevingswet niet beschermd is. Hierdoor wordt de soort buiten beschouwing gelaten. Afbeelding 4.10 Verspreiding muurhagedis [lit. 7] Afbeelding 4.11 Waarnemingen in de afgelopen 5 jaar van beschermde amfibieën in de nabijheid van het plangebied [lit. 6]12 Veldbezoek Tijdens het veldbezoek werden geen, onder de Omgevingswet beschermde, reptielen aangetroffen. 1 Deze informatie is afkomstig uit NDFF en mag niet zonder toestemming van BIJ12 worden verstrekt aan derden of op enige andere wijze openbaar gemaakt worden. 2 Wees alert met het gebruik van puntwaarnemingen, een punt is niet per se een waarneming op die plek.
33 | 42 Witteveen+Bos | 131797/25-001.168 | Definitief 2 Effecten en conclusie Doordat reptielen hier op basis van verspreidingsgegevens niet verwacht worden, kan worden uitgesloten dat beschermde reptielen binnen de grenzen van het plangebied aanwezig zijn. Hierdoor zijn negatieve effecten van de geplande werkzaamheden op deze soortgroepen uit te sluiten. Vervolgstappen in het kader van de Omgevingswet zijn niet nodig. 4.2.7 Vissen Bureaustudie Volgens de NDFF [lit. 6] zijn over de afgelopen vijf jaar binnen drie kilometer van het plangebied geen waarnemingen bekend van onder de Omgevingswet beschermde vissoorten. Echter, daarbuiten zijn er wel waarnemingen van grote modderkruiper (afbeelding 4.12). De meeste waarnemingen zijn afkomstig uit het watergangen, sloten en kanalennetwerk op ruim drie kilometer van het plangebied. Afbeelding 4.12 Waarnemingen in de afgelopen 5 jaar van beschermde vissen in de nabijheid van het plangebied [lit. 6]12 De biotoopeisen van de in de omgeving waargenomen soorten worden in onderstaand kader beschreven. Grote modderkruiper De grote modderkruiper komt in Nederland voornamelijk voor in de sloten van ingepolderde voormalige overstromingsvlakten. Hier prefereert de soort ondiepe wateren met een dikke modderlaag en veel waterplanten.
In drooggevallen wateren kan de soort in de modder overleven door zijn lichaamsfuncties tot een minimum te beperken en gebruik te maken huidademhaling. Hierbij biedt de dikke slijmlaag 1 Deze informatie is afkomstig uit NDFF en mag niet zonder toestemming van BIJ12 worden verstrekt aan derden of op enige andere wijze openbaar gemaakt worden. 2 Wees alert met het gebruik van puntwaarnemingen, een punt is niet per se een waarneming op die plek.
34 | 42 Witteveen+Bos | 131797/25-001.168 | Definitief 2 bescherming tegen uitdroging. Van april tot juni vindt de voortplanting plaats in ondiepere warme delen van het water met veel structuur zoals waterplanten of overhangende takken. De juveniele dieren groeien op in de ondiepe oeverzones [lit. 11]. Daarnaast zijn er twee onderzoeken van Econsultancy geraadpleegd die zijn uitgevoerd aanpalend aan het plangebied. Het eerste onderzoek was aan de hand van Environmental-DNA bepalen of de grote modderkuiper aanwezig was nabij het plangebied [lit. 16]. Hierin was de conclusie dat de aanwezigheid van eDNA van de grote modderkruiper in verschillende gemonsterde watergangen is aangetroffen en dat nader onderzoek noodzakelijk was (afbeelding 4.13). Afbeelding 4.13 Onderzoeksresultaten eDNA onderzoek grote modderkruiper. Met het plangebied in groen omcirkeld. De groen gekleurde cijfers betreffen de watergangen met een positieve score op de aanwezigheid van eDNA van de grote modderkruiper [lit 16] Het tweede onderzoek bestond uit een habitatanalyse en een vangstonderzoek (‘Rapport verdiepend habitatonderzoek grote modderkruiper’ d.d. 17 augustus 2023, met referentie 18728.004’) uitgevoerd bij watergangen/watergangdelen binnen de aanpalende onderzoekslocatie [lit. 17]. Conclusie Rapport verdiepend habitatonderzoek grote modderkruiper’ d.d.
17 augustus 2023 De voorgenomen werkzaamheden worden niet ontheffing plichtig geacht in het kader van de Wet natuurbescherming. De volgende conclusies worden gesteld op basis van de onderzoeksresultaten en de effectbeoordeling: - de watergangen binnen Markvelden-Noord vervullen geen functie als zomerhabitat en paai- en opgroeihabitat voor grote modderkruipers;
- | de watergangen binnen Markvelden-Noord vervullen mogelijk een functie als winterhabitat en/of migratieroute voor grote modderkruipers; - | de watergangen dienen op éénzelfde manier verbonden te blijven in de gebruiksfase zoals deze in de huidige situatie aanwezig zijn om migratie tussen mogelijke deelpopulaties mogelijk te houden. Hierbij is het van essentieel belang dat de brede watergang (nummer 21) gehandhaafd blijft; - | het werken buiten de kwetsbare periode (winterrust november tot april) wordt benodigd geacht om niet tot negatieve effecten te leiden op grote modderkruipers; - | de werkzaamheden dienen conform een ecologisch werkprotocol te worden uitgevoerd om te voorkomen dat grote modderkruipers negatieve effecten ondervinden. Hierin worden door een ecologisch deskundige beschreven op welke manier de watergangen gedempt kunnen wor | den, wanneer de werkzaamheden het meest verantwoord uitgevoerd kunnen worden, hoe nieuwe watergangen met een optimale inrichting voor grote modderkruipers gerealiseerd dienen te worden en op welke manier beheer- en onderhoud van deze nieuwe watergangen uitgevoerd dient te worden. Hiermee kan worden uitgesloten dat grote modderkruipers worden gedood en duurzaam gebruik kunnen maken van watergangen in de toekomstige situatie.
Doordat er geen grote modderkruipers fysiek zijn aangetroffen binnen het aanpalende gebied, ontbreekt een beeld van de huidige grootte en opbouw van de populatie grote modderkruipers | . Om de mogelijke deelpopulaties met elkaar verbonden te houden is het van belang om essentiële | migratieroutes te handhaven. Veldbezoek Tijdens het veldbezoek werden geen waarnemingen gedaan van onder de | Omgevingswet beschermde vissoorten in of nabij het plangebied. Binnen het plangebied is | wel geschikt biotoop aanwezig (ondiepe wateren met een dikke modderlaag en waterplanten) voor onder andere de grote modderkruiper. Het gebied ligt ook in een netwerk van essentiële in- en uittrekpunten (slotencomplex). Het is daarom niet uit te sluiten dat deze vissen in de sloten van het plangebied voorkomen. Effecten en conclusie Uit voorgaand onderzoek blijkt dat eDNA-sporen zijn aangetroffen in verschillende sloten die in verbinding staan met de sloten in het plangebied en de aanwezigheid van | grote modderkruiper in zowel aanpalend gebied als in het plangebied niet uit te sluiten is. Echter, tijdens een vangstonderzoek gedurende de voorplantingsperiode zijn er geen dieren aangetroffen. Op basis hiervan kan aangenomen worden dat grote modderkruiper voorkomt in het plangebied, maar dat hier geen sprake is van de aanwezigheid van voortplantingswater.
Overwintering binnen het plangebied is goed mogelijk en tevens kunnen de sloten een functie hebben als migratieroute. Het voorkomen van de beschermde vissoort grote modderkruiper en verder algemene vissoorten is dus niet uit te sluiten in de sloten in het oostelijke deel van het plangebied. In de huidige uitvoeringsplannen zal men delen van de waterlopen | dempen en vervangen door een duiker, verder komt er ook een omleiding van de waterloop aan de oostzijde. Deze werkzaamheden hebben mogelijk een overtreding tot gevolg aangezien er vernietiging zal plaatsvinden van zowel winterhabitat als migratieroutes (zoals omschreven in het rapport verdiepend habitatonderzoek grote modderkruiper’ d.d. 17 augustus 2023). Ook het doden van individuen van grote modderkruiper is niet geheel uit te sluiten gedurende de werkzaamheden aan de waterlopen. | Voor het uitwerken van deze (tijdelijke) blokkades en/of dempingswerkzaamheden in de watergangen is een vergunning in het kader van de Omgevingswet | nodig en dienen maatregelen te worden vastgelegd in een ecologisch werkprotocol. 4.2.8 | Vlinders, libellen en andere ongewervelden Bureaustudie Op basis van de NDFF [lit. 6] is in de afgelopen vijf jaar binnen drie kilometer van het plangebied één waarneming bekend van grote weerschijnvlinder, die is beschermd onder het beschermingsregime ‘Andere soorten’ van de Omgevingswet (artikel 11.54 Bal).
| Deze waarneming is in de woonwijken van Zevenbergen gedaan op zo’n 1.500 meter ten noordwesten van het plangebied ( | afbeelding 4.14). 35 | 42 | Witteveen+Bos | 131797/25-001.168 | Definitief 2 36 | 42 Witteveen+Bos | 131797/25-001.168 | Definitief 2 Daarnaast is in de omgeving van het plangebied ook nog één waarneming bekend van de Habitatrichtlijnsoort teunisbloempijlstaart (afbeelding 4.14). Deze waarneming bevindt zich ook ten noordwesten op minstens 1,5 kilometer afstand van het plangebied in een woonwijk. Onder de Omgevingswet beschermde dagvlinders, libellen of andere ongewervelde komen vooral in leefgebieden voor waar hun biotoop nog grotendeels intact is. Dit betreffen veelal zeer specifieke soorten habitats waar de betreffende soort zijn levenscyclus volledig kan doorlopen. De leefgebieden van onder de Omgevingswet beschermde ongewervelden liggen dan ook vooral binnen en rondom natuurgebieden.
Voorbeelden van biotopen waar onder de Omgevingswet beschermde ongewervelden lokaal kunnen voorkomen zijn droge en schrale kalkgraslanden, vochtige bossen in het oosten van het land en Zuid-Limburg, in blauwgraslanden, kruidenrijke heidevelden, vochtige duinvalleien en duingraslanden, kapvlakten in droog en oud eikenbos, wilgenbroekbos in beekdalen, voedselarme tot matig voedselrijke verlandende wateren met een dichte krabbenscheervegetatie (petgaten), hoogveentjes omgeven door bos en gebufferde vennen, langs zuurstofrijke bovenlopen van beken, en langs stromingsluwe oevers langs rivieren waar fijn sediment en organisch materiaal voorhanden is. Een belangrijke voorwaarde voor het voorkomen van dagvlinders is het voorkomen van waardplanten. Waardplanten van de beschermde soorten dagvlinders zijn zeldzaam in Nederland en worden niet gevonden in voedselrijk akkerland/oeverbermen of stedelijk gebied. Voor een aantal soorten (bijvoorbeeld teunisbloempijlstaart) geldt dit echter niet, waardplanten van deze soorten zijn juist algemeen (teunisbloempijlstaart: wilgenroosje, teunisbloem, basterdwederik en kattenstaart). Afbeelding 4.14 Waarnemingen in de afgelopen 5 jaar van beschermde ongewervelden in de nabijheid van het plangebied [lit.
6]1 2 1 Deze informatie is afkomstig uit NDFF en mag niet zonder toestemming van BIJ12 worden verstrekt aan derden of op enige andere wijze openbaar gemaakt worden. 2 Wees alert met het gebruik van puntwaarnemingen, een punt is niet per se een waarneming op die plek.
37 | 42 Witteveen+Bos | 131797/25-001.168 | Definitief 2 De biotoopeisen van de in de omgeving waargenomen soorten worden in onderstaand kader beschreven. Teunisbloempijlstaart De laatste jaren breidt de teunisbloempijlstaart zich vanuit Zuid-Limburg naar het noorden uit; de meeste waarnemingen komen uit de provincie Limburg, maar er zijn ook enkele exemplaren waargenomen in andere provincies, waaronder Noord-Brabant en Gelderland. De biotoop bestaat uit open plekken in vochtige bossen, bosranden en warme open plaatsen. Waardplanten: wilgenroosje, teunisbloem, basterdwederik en kattenstaart [lit. 13 en 14]. Grote weerschijnvlinder De grote weerschijnvlinder komt voor in vochtige oudere loofbossen of wilgenbroekbos met open plekken erin. Vaak zijn het structuurrijke bossen of groepen samenhangende bosjes bestaande uit verschillende boomsoorten met beekdalen en paden met brede bermen in beekdalen. Waardplanten zijn de boswilg en soms grauwe wilg [lit. 13 en 18]. Veldbezoek Tijdens het veldbezoek zijn geen vlinders, libellen en andere ongewervelden aangetroffen die onder de Omgevingswet beschermd zijn. Een belangrijke voorwaarde voor het voorkomen van dagvlinders is het voorkomen van waardplanten. Waardplanten van de beschermde soorten dagvlinders zijn zeldzaam in Nederland en worden niet gevonden in intensief onderhouden plantsoenen of landelijk gebied, zoals het plangebied.
Voor een aantal soorten (bijvoorbeeld teunisbloempijlstaart) geldt dit echter niet, waardplanten van deze soorten zijn juist algemeen (teunisbloempijlstaart: wilgenroosje, teunisbloem, basterdwederik en kattenstaart). Daarnaast is grote weerschijnvlinder afhankelijk van boswilg en grauwe wilg als waardplant. Echter, gezien het zeer open karakter van de polder waarin het plangebied ligt, de landbouw tot op de randen van de waterlopen en de kort gehouden vegetatie nabij de spoorweg zijn er geen bosschages en is er weinig potentie voor verruiging en groei van waardplanten. Verder zijn de enige bekende waarnemingen van teunisbloempijlstaart en grote weerschijnvlinder in stedelijk gebied gedaan. Het voorkomen van teunisbloempijlstaart en grote weerschijnvlinder in het plangebied wordt niet verwacht. Effecten en conclusie Door de afwezigheid van geschikt biotoop en waardplanten voor beschermde vlinder- of libelsoorten, kan worden uitgesloten dat beschermde dagvlinders, libellen of andere ongewervelde binnen de grenzen van het plangebied aanwezig zijn. Hierdoor zijn negatieve effecten van de geplande werkzaamheden op deze soortgroep uit te sluiten. Vervolgstappen in het kader van de Omgevingswet zijn niet nodig.
38 | 42 Witteveen+Bos | 131797/25-001.168 | Definitief 2 5 SAMENVATTING 5.1 Beschermde gebieden Natura 2000 Het optreden van fysieke effecten, zoals verstoring door oppervlakteverlies, geluid, licht, trilling of optische verstoring kan als gevolg van de afstand (7, 9 en 12 kilometer) tussen het plangebied en omliggende Natura 2000-gebieden (Hollands Diep, Biesbosch en Oudeland van Strijen) worden uitgesloten. Een Voortoets om fysieke effecten van het voornemen op Natura 2000-gebieden te toetsen is niet nodig. Door de aard en omvang van de werkzaamheden (en de tijdelijkheid daarvan), in combinatie met de afstand (9 kilometer) tot het dichtstbijzijnde stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden (Biesbosch) zijn effecten van stikstofdepositie op voorhand niet uit te sluiten. Daarom dient de omvang en reikwijdte van de stikstofdepositie door de werkzaamheden met een AERIUS-berekening inzichtelijk gemaakt te worden. Afhankelijk van de uitkomst zijn er geen vervolgstappen (geen deposities) of is een Voortoets en/of passende beoordeling nodig. Natuurnetwerk Nederland Het plangebied maakt geen deel uit van het NNN Noord-Brabant (NNB), waardoor ruimtebeslag van het voornemen in NNN-gebieden op voorhand is uitgesloten. Wel bevinden zich zones (vochtig bos met productie (N16.04)) met deze status in de nabijheid (vanaf 400 meter ten zuidoosten) van het plangebied.
In provincie Noord-Brabant is externe werking ten aanzien van het NNN een toetscriterium. Dit houdt in dat voor projecten binnen de invloedssfeer van het NNN moet worden nagegaan in welke mate deze de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN beïnvloeden. De werkzaamheden voor de ondertunneling van de spoorweg veroorzaken (mogelijk) verstoring in de vorm van geluid, licht (verlichting werkterrein) en trillingen. De natuurtypes (beek en bron (N03.01), zoete plas (N04.02), kruiden- en faunarijk grasland (N12.02) en vochtig bos met productie (N16.04) en ecologische verbindingszones (EVZ) aanwezig binnen de invloedsfeer van de werkzaamheden zijn niet direct gevoelig voor verstoring door geluid, licht en/of trillingen. Met de voorgenomen ontwikkeling is gezien het bovenstaande geen sprake van aantasting of verlies van de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN van Noord-Brabant. Een nadere procedure met toepassing van het provinciale beschermingsregime is niet noodzakelijk waardoor belemmeringen vanuit provinciaal natuurbeleid niet aan de orde zijn. 5.2 Beschermde soorten In de tabel 5.1 zijn de bevindingen en conclusies ten aanzien van de beschermde soorten samengevat. In de tabel wordt onderscheid gemaakt tussen ‘maatregelen om overtreding Omgevingswet te voorkomen’ en ‘benodigde mitigerende/compenserende maatregelen’ in het geval van een vergunningaanvraag.
In de eerste categorie vallen maatregelen die voorafgaand aan of tijdens de uitvoering van het voornemen getroffen kunnen worden en waarmee de noodzaak tot verdere vervolgstappen vervalt. In de tweede categorie vallen noodzakelijke maatregelen waarmee de lokale staat van instandhouding van een soort 39 | 42 Witteveen+Bos | 131797/25-001.168 | Definitief 2 gewaarborgd wordt, indien voor het voornemen een omgevingsvergunning nodig is in het kader van de Omgevingswet. 40 | 42 Witteveen+Bos | 131797/25-001.168 | Definitief 2 Tabel 5.1 Samenvattende tabel soortenbescherming 1 Het onderzoeksgebied van het nader soortgericht onderzoek is afhankelijk van de wijze waarop de werkzaamheden worden uitgevoerd. Wanneer wordt geheid moet rekening worden gehouden met een onderzoeksgebied met een straal van maximaal 1500 meter rondom de werkzaamheden. Wanneer funderingspalen worden getrild in plaats van geheid, dient rekening gehouden te worden met een onderzoeksgebied met een straal van 300 meter rondom de werkzaamheden.
Soortgroep Kans op overtreding Omgevingswet? Vervolgstappen nodig? Natuurvergunning Maatregelen om overtreding Omgevingswet te voorkomen Vervolgonderzoek (indien voorkomen overtreding Omgevingswet niet of onvoldoende mogelijk) Is een vergunning nodig? Benodigde mitigerende/compenserende maatregelen flora nee geen, wel zorgplicht nee nee niet van toepassing grondgebonden zoogdieren nee geen, wel zorgplicht nee nee niet van toepassing vleermuizen1 foerageergebied en vliegroutes ja, indien foeragerende/overvliegende vleermuizen worden verstoord ja, door: - werkzaamheden uit te voeren buiten actieve periode: · overdag, en/of · in de winterperiode (december - februari) - gebruik maken van vleermuisvriendelijk lichtbeheer nee nee, mits met maatregelen (zie kolom 3) een overtreding wordt voorkomen niet van toepassing vleermuizen1 verblijfplaatsen ja, indien vleermuizen in verblijfplaatsen worden verstoord ja, indien de potentiële verblijfplaatsen in nabijgelegen gebouwen verstoord raken door geluid/trilling producerende werkzaamheden, dan aangepaste uitvoeringsmethode (trillingvrij) hanteren.
Hiervoor dient eerst de verstoringscontour van de werkzaamheden te worden bepaald op basis van het bronvermogen van het voorziene materieel en vervolgens te worden bepaald of de potentiële verblijfplaatsen binnen de verstoringscontour vallen ja, als er geen alternatieven voor de geluid/trilling producerende werkzaamheden zijn en de verblijfplaatsen binnen de verstoringscontour vallen, dan is nader onderzoek volgens vleermuisprotocol nodig ja, indien uit vervolgonderzoek blijkt dat verstoring van verblijfplaatsen optreedt, is een vergunning nodig nader te bepalen op basis van resultaat vervolgonderzoek vogels (algemene broedvogels)1 ja, indien broedparen worden verstoord ja drie mogelijkheden: - buiten het broedseizoen werken - werkzaamheden voor het broedseizoen inzetten en continu doorwerken - of plangebied ongeschikt maken voor broedvogels niet van toepassing niet van toepassing niet van toepassing vogels (jaarrond beschermde nesten) ja, indien broedparen/nestplaatsen worden verstoord ja, indien de potentiële nestplaatsen in nabijgelegen gebouwen verstoord raken door geluid/trilling producerende werkzaamheden, dan aangepaste uitvoeringsmethode (trillingvrij) hanteren.
Hiervoor dient eerst de verstoringscontour van de werkzaamheden te worden bepaald op basis van het bronvermogen van het voorziene materieel en vervolgens te worden bepaald of de potentiële nestplaatsen binnen de verstoringscontour vallen. ja, huismus onderzoek mogelijk, afhankelijk van de resultaten van het nader onderzoek nader te bepalen op basis van resultaat vervolgonderzoek amfibieën nee geen, wel zorgplicht nee nee niet van toepassing amfibieën (rugstreeppad) ja, indien rugstreeppad opduikt in het plangebied ja twee mogelijkheden: - men dient te voorkomen dat geschikt leefgebied ontstaat op de zanderige ondergrond of het plaatsen van een amfibie werend raster - maatregelen dienen in een ecologisch werkprotocol te worden vastgelegd niet van toepassing nee, mits met maatregelen (zie kolom 3) een overtreding wordt voorkomen niet van toepassing reptielen nee geen, wel zorgplicht nee nee niet van toepassing 41 | 42 Witteveen+Bos | 131797/25-001.168 | Definitief 2 Soortgroep Kans op overtreding Omgevingswet? Vervolgstappen nodig? Natuurvergunning Maatregelen om overtreding Omgevingswet te voorkomen Vervolgonderzoek (indien voorkomen overtreding Omgevingswet niet of onvoldoende mogelijk) Is een vergunning nodig? Benodigde mitigerende/compenserende maatregelen vissen ja, als de waterwegen niet ongemoeid worden gelaten en er sprake is van dempingswerkzaamheden en/of (tijdelijke)
blokkades. Daarnaast ook mogelijk doden van individuen gedurende de werkzaamheden ja, indien de potentiële winterhabitats en migratieroutes verstoord raken door demping of blokkades, dan aangepaste ontwerpen bekijken. Maatregelen dienen in een ecologisch werkprotocol te worden vastgelegd niet van toepassing, reeds uitgevoerd ja, indien geen andere alternatieve ontwerpen mogelijk zijn en blijkt dat verstoring van winterhabitat en migratieroutes optreedt en mogelijk doden van individuen kan plaatsvinden, is een vergunning nodig niet van toepassing vlinder, libellen en ongewervelden nee geen, wel zorgplicht nee nee niet van toepassing 6 LITERATUUR 1 | Satellietdataportaal.nl | , satellietbeeld september/oktober 2023, geraadpleegd op 23 januari 2024; 2 | Atlasleefomgeving.nl, geraadpleegd op 23 januari 2024; 3 | Infomil.nl, geraadpleegd op 23 januari 2024; 4 | https://www.infomil.nl/onderwerpen/geluid/functies/bouwlawaai | -0/virtuele-map/afstandstabel/; 5 | Natura2000.nl, geraadpleegd op 23 januari 2024; 6 | Https://www.bij12.nl/onderwerpen/natuur | -en-landschap/subsidiestelsel-natuur-en-landschap/het- natuurbeheerplan/, geraadpleegd op 23 januari 2024; 7 | NDFF-ecogrid database (ndff.nl), | geraadpleegd op 23 januari 2024; 8 | Verspreidingsatlas.nl, geraadpleegd op 23 januari 2024; 9 | Zoogdierenvereniging.nl, geraadpleegd op 23 januari 2024; 10 Vleermuis.net, geraadpleegd op
23 januari 2024; 11 Vogelbescherming.nl; geraadpleegd op 23 januari 2024; 12 Ravon.nl, geraadpleegd op 23 januari 2024; 13 Reptielen en amfibieën atlas, geraadpleegd op 23 januari 2024; 14 Vlindernet.nl, geraadpleegd op 23 januari 2024; 15 Soortenbank.nl, geraadpleegd op 23 januari 2024; 16 Econsultancy. 2023. Rapport nader onderzoek ecologie Zwanenveld en Markvelden Noord te Zevenbergen; 17 Econsultancy. 2023. Verdiepend habitatonderzoek grote modderkruiper | Markvelden-Noord te Zevenbergen; 18 Vlinderstichting.nl, geraadpleegd op 23 januari 2024; 19 Meijer, R.G, Dwarshuis, J.P., Piening, K.R. Wat horen vleermuizen van door mensen geproduceerde geluiden?, Lutra 61 (2): 297-320; 20 Warren, P.S., M. Katti, M. Ermann, and A. Brazel. 2006. | ‘Urban bioacoustics: it's not just noise. | ’ Animal Behaviour 71:491-502. 21 Arcadis (2011). Onderbouwing effectafstanden bestaande handelingen Natura 200. Gebieden in Overijssel, in opdracht van provincie Overijssel, versie 075516336.0.5 | - Definitief. 42 | 42 | Witteveen+Bos | 131797/25-001.168 | Definitief 2 Witteveen+Bos | 131797/25-001.168 | Bijlage I | Definitief 2 I BIJLAGE: WETGEVEND KADER I.1 Omgevingswet I.1.1 Natura 2000-activiteit In de Omgevingswet zijn de bepalingen voor Natura 2000-activiteiten vastgelegd. De regels hebben als doel het beschermen en in stand houden van natuurgebieden met bijzondere of kwetsbare waarden.
Hiermee zijn internationale verplichtingen uit de Vogelrichtlijn (VR) en Habitatrichtlijn (HR), maar ook verdragen als bijvoorbeeld het Verdrag van Ramsar (Wetlands) in nationale regelgeving verankerd. Nederland past een vergunningstelsel toe bij de bescherming van Natura 2000-gebieden. Natura 2000-activiteiten zijn volgens artikel 5.1, sub e, Omgevingswet vergunningsplichtig, tenzij het onder een uitzondering valt beschreven in de wet. Voor elke ontwikkeling in of nabij een Natura 2000-gebied dient te worden beoordeeld of kan worden uitgesloten dat de werkzaamheden of ontwikkeling een significant negatief effect hebben op de beschermde natuurwaarden in het betreffende gebied. Indien significante negatieve effecten niet op voorhand kunnen worden uitgesloten, dient een ‘passende beoordeling’ te worden uitgevoerd. Het gaat om significante effecten van de activiteiten (of van een vrij te stellen factor bij zo’n activiteit) afzonderlijk, maar ook in combinatie met andere projecten of plannen. In het geval de passende beoordeling niet de zekerheid verschaft dat er geen sprake is van een aantasting van de natuurlijke kenmerken van het betrokken Natura 2000-gebied, moet de vergunning worden geweigerd, tenzij aan de ‘ADC-criteria’ wordt voldaan.
Dit betekent dat er geen alternatieven zijn (A), er sprake is van een dwingende reden van groot openbaar belang (D) en dat door compensatie de algehele samenhang van het Natura 2000-netwerk gewaarborgd blijft (C). Effecten op Natura 2000-gebieden worden beoordeeld aan de hand van de instandhoudingsdoelstellingen (IHD) die in de aanwijzingsbesluiten voor de betreffende gebieden zijn vastgesteld. IHD betreffen zowel habitattypen als habitat- en vogelsoorten. In het kader van de alternatievenafweging wordt beoordeeld of er onderscheid is in de mate waarin de verschillende alternatieven effect hebben op de IHD en of er voor de verschillende alternatieven de kans bestaat dat significant negatieve effecten optreden. I.1.2 Flora- en fauna-activiteit Onder de Omgevingswet bestaat de flora- en fauna-activiteit uit drie beschermingsregimes: een beschermingsregime voor Vogelrichtlijnsoorten (§ 11.2.2 Bal), Habitatrichtlijnsoorten (§ 11.2.3 Bal) en ‘Andere soorten’ (§ 11.2.4 Bal). Voor ieder van deze regimes gelden afzonderlijke verbodsbepalingen. In de onderstaande tabel zijn de verbodsbepalingen waaraan getoetst wordt, weergegeven. In de navolgende paragrafen worden de verbodsbepalingen nader toegelicht. Tabel I.1 Overzicht verbodsbepalingen Beschermingsregimes Vogelrichtlijn (art. 11.37 Bal) | Habitatrichtlijn (art. 11.46 Bal) | ‘Andere soorten’ (art.
11.54 Bal) Artikel 11.37, lid 1 sub a | Artikel 11.46, lid 1 sub a | Artikel 11.54, lid 1 sub a Het is verboden in het wild levende vogels | Het is verboden soorten in hun | Het is verboden soorten opzettelijk te opzettelijk te doden of te vangen | natuurlijke verspreidingsgebied | doden of te vangen opzettelijk te doden of te vangen Artikel 11.37, lid 1 sub b | Artikel 11.46, lid 1 sub b | Artikel 11.54, lid 1 sub b Het is verboden opzettelijk nesten, | Het is verboden dieren opzettelijk te | Het is verboden de vaste rustplaatsen en eieren van vogels te | verstoren | voortplantingsplaatsen of rustplaatsen vernielen of te beschadigen, of nesten van | van dieren opzettelijk te beschadigen of vogels weg te nemen | te vernielen Artikel 11.37, lid 1 sub c | Artikel 11.46, lid 1 sub c | Artikel 11.54, lid 1 sub c Het is verboden eieren te rapen en deze | Het is verboden eieren van dieren in de | Het is verboden planten in hun onder zich te hebben | natuur opzettelijk te vernielen of te | natuurlijke verspreidingsgebied rapen | opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen Artikel 11.37, lid 1 sub d | Artikel 11.46, lid 1 sub d Het is verboden vogels opzettelijk te | Het is verboden de verstoren, tenzij de verstoring niet van | voortplantingsplaatsen of rustplaatsen wezenlijke invloed is op de staat van | van dieren te beschadigen of te
instandhouding van de desbetreffende | vernielen vogelsoort Artikel 3.5, lid 1 sub e Het is verboden planten in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen Vogelrichtlijnsoorten Het beschermingsregime voor Vogelrichtlijnsoorten heeft betrekking op de soorten zoals aangeduid in artikel 1 van de Vogelrichtlijn. Dit betreft alle van nature in het wild levende vogelsoorten op het Europese grondgebied. Voor vogelsoorten gelden de volgende verbodsbepalingen (art. 11.37 Bal): - | het is verboden opzettelijk vogels te doden of te vangen; - | het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels te vernielen of te beschadigen, of nesten weg te nemen; - | het is verboden eieren van vogels te rapen en deze onder zich te hebben; - | het is verboden vogels opzettelijk te storen. Het laatste verbod is echter niet aan de orde indien kan worden onderbouwd dat de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. Het bepalen of sprake is van een wezenlijke invloed is per soort en pe | r situatie maatwerk. De meeste vogelsoorten maken elk broedseizoen een nieuw nest of zijn in staat om een nieuw nest te maken.
Deze vogelnesten voor eenmalig gebruik vallen alleen tijdens het broedseizoen onder de hiervoor beschreven verbodsbepalingen van de | Omgevingswet. Voor deze soorten is geen omgevingsvergunning nodig bij werkzaamheden buiten het broedseizoen. Buiten het broedseizoen mogen deze nesten worden Witteveen+Bos | 131797/25-001.168 | Bijlage I | Definitief 2 Witteveen+Bos | 131797/25-001.168 | Bijlage I | Definitief 2 verwijderd of verplaatst, tenzij in specifieke situaties er een ecologisch zwaarwegend belang is om nesten die normaliter niet jaarrond beschermd zijn toch jaarrond te beschermen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer door een ingreep een groot deel van de nestgelegenheid van een bepaalde populatie dreigt te verdwijnen. Voor het verstoren van vogels (in het broedseizoen) is het verkrijgen van een omgevingsvergunning in principe niet mogelijk omdat bijna altijd een alternatief voorhanden is, namelijk werken wanneer geen broedende vogels aanwezig zijn. De Omgevingswet kent geen standaardperiode voor het broedseizoen. Het gaat erom of er een broedgeval is. De verbodsbepalingen van de Omgevingswet zijn altijd relevant voor vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten.
Jaarrond beschermde nesten zijn: 1 nesten die buiten het broedseizoen worden gebruikt als vaste rust- en verblijfplaats (bijvoorbeeld steenuil); 2 nesten van koloniebroeders die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing of biotoop (bijvoorbeeld roek, gierzwaluw en huismus); 3 nesten van vogels, zijnde geen koloniebroeders, die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing (bijvoorbeeld ooievaar, kerkuil en slechtvalk); 4 vogels die jaar in jaar uit gebruik maken van hetzelfde nest en die zelf niet of nauwelijks in staat zijn een nest te bouwen (bijvoorbeeld boomvalk, buizerd en ransuil). Habitatrichtlijnsoorten Het beschermingsregime voor Habitatrichtlijnsoorten heeft betrekking op in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn. De verbodsbepaling voor flora heeft betrekking op soorten (in hun natuurlijke verspreidingsgebied) uit bijlage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag van Bern (art. 11.46 Bal).
Voor deze fauna en flora van de Habitatrichtlijn gelden de volgende verbodsbepalingen: - het is verboden dieren opzettelijk te doden of te vangen; - het is verboden dieren opzettelijk te verstoren; - het is verboden eieren opzettelijk te vernielen of te rapen; - het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren te beschadigen of te vernielen; - het is verboden planten opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Als deze verbodsbepalingen voor deze soorten worden overtreden, moet een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit worden aangevraagd. ‘Andere soorten’ Het beschermingsregime voor de ‘Andere soorten’ (ook wel: ‘soorten van nationaal belang’) heeft betrekking op de soorten uit bijlage IX onder A en B bij het Bal. Hierin zijn lijsten met overige plant- en diersoorten opgenomen die, buiten de Vogel- en Habitatrichtlijn om, nationaal beschermd worden. Voor deze soorten gelden de volgende verbodsbepalingen (art.
11.54 Bal): - het opzettelijk doden of vangen van in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in bijlage IX, onder A; - het opzettelijk beschadigen of vernielen van de vaste voorplantingsplaatsen, rustplaatsen of eieren van dieren als bedoeld onder A; - het opzettelijk in hun natuurlijke verspreidingsgebied plukken en verzamelen, afsnijden, ontwortelen of vernielen van vaatplanten van de soorten, genoemd in bijlage IX, onder B. Binnen de soortenlijsten in bijlage IX onder A en B bij het Bal is geen onderscheid gemaakt tussen licht en zwaar beschermde soorten. Zowel het Ministerie van LNV als de provincies zijn bevoegd om binnen deze lijsten soorten aan te wijzen waarvoor een vrijstelling geldt of waarvoor aangepaste voorwaarden gelden in het geval van een vergunningaanvraag. Als er sprake is van een overtreding van verbodsbepalingen ten aanzien van deze soorten is een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit nodig. Witteveen+Bos | 131797/25-001.168 | Bijlage I | Definitief 2 Zorgplicht In artikel 11.27 Bal is een specifieke zorgplicht beschreven: Degene die een flora- en fauna-activiteit of een activiteit verricht en weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat die activiteit nadelige gevolgen kan hebben voor de belangen is verplicht: - a.
alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van diegene kunnen worden gevraagd of die gevolgen te voorkomen; - b. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen: die gevolgen zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken; - c. als die gevolgen onvoldoende kunnen worden beperkt: die activiteit achterwege te laten voor zover dat redelijkerwijs van diegene kan worden gevraagd. De zorgplicht geldt altijd. Natuurnetwerk Nederland Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden. Het betreft een netwerk van gebieden in Nederland waar de natuur de voorrang heeft. Het netwerk helpt voorkomen dat planten en dieren in geïsoleerde gebieden uitsterven en natuurgebieden hun waarde verliezen. Het NNN verbindt alle grote en kleinere natuurgebieden en loopt door dorpen, steden en gebieden met natuur inclusieve landbouw. Ook water, zoals de grote rivieren, en een deel van de Waddenzee, het IJsselmeer, de Zeeuwse delta en de Noordzee horen bij het NNN. De provincies zijn verantwoordelijk voor het Natuurnetwerk Nederland op het land. Het NNN in Noord-Brabant wordt ook wel het Natuurnetwerk Brabant (NNB) genoemd. Natuurnetwerk Noord-Brabant Het Natuurnetwerk Nederland is het Nederlandse netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden.
Het netwerk moet natuurgebieden beter verbinden met elkaar en met het omringende agrarisch gebied. Door natuur te verbinden blijft diversiteit behouden en verkleint de kans op uitsterven van soorten. Het Noord-Brabantse deel van dit natuurnetwerk wordt in de Omgevingsverordening Noord-Brabant aangeduid als Natuur Netwerk Brabant (NNB). De relevante artikelen van de Omgevingsverordening Noord-Brabant aangaande het NNB staan in bijlage II van deze rapportage. Beschermingsregime De provincie heeft in de Omgevingsverordening Noord-Brabant de regels ter bescherming van het NNN vastgesteld. In principe zijn ontwikkelingen die een aantasting geven aan de ecologische waarden en kenmerken in het Natuur Netwerk Brabant niet toegestaan. Hier zijn een aantal uitzonderingen op (artikel 5.32): een omgevingsplan kan een ontwikkeling toelaten wanneer is voldaan aan de voorwaarden die zijn gesteld over: - nieuwe ontwikkelingen in het Natuur Netwerk Brabant, bedoeld in artikel 5.33; - het nee, tenzij-principe, bedoeld in artikel 5.34; - de saldo-benadering, bedoeld in artikel 5.35; - een ontwikkeling met beperkte gevolgen voor natuurwaarden als bedoeld in artikel 5.36.
Externe werking Bij de beoordeling van effecten op het NNB dient ook te worden gekeken naar effecten van ingrepen buiten het NNB, maar voor zover er externe effecten optreden vanwege de verspreiding van stoffen door de lucht of water vindt een afweging plaats in het kader van andere wet- en regelgeving. Daarom is dit expliciet uitgesloten van de NNB regels. Het gaat hierbij dan ook enkel om directe effecten die een negatief effect kunnen hebben op de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNB (bijvoorbeeld geluid, licht (’s avonds en ’s nachts werken), trilling, betreding of optische verstoring). Witteveen+Bos | 131797/25-001.168 | Bijlage II | Definitief 2 II BIJLAGE: IHD NATURA 2000 II.2 Hollands Diep II.2.1 Habitattypen II.2.2 Habitatrichtlijnsoorten II.2.3 Broedvogels
Witteveen+Bos | 131797/25-001.168 | Bijlage II | Definitief 2 II.2.4 Niet-Broedvogels II.3 Biesbosch II.3.1 Habitattypen
Witteveen+Bos | 131797/25-001.168 | Bijlage II | Definitief 2 II.3.2 Habitatrichtlijnsoorten II.3.3 Broedvogels
Witteveen+Bos | 131797/25-001.168 | Bijlage II | Definitief 2 II.3.4 Niet-Broedvogels
Witteveen+Bos | 131797/25-001.168 | Bijlage II | Definitief 2 II.4 Oudeland van Strijen II.4.1 Habitattypen II.4.2 Habitatrichtlijnsoorten II.4.3 Broedvogels II.4.4 Niet-Broedvogels
www.witteveenbos.com