Bijlage 5.13 Netten Wateradvies, Memo uitgangspunten wateropgave Zevenbergen Oost, 21 mei 2025
Tekst van het document
MEMO UITGANGSPUNTEN WATEROPGAVE ZEVENBERGEN OOST Aan | Datum Gemeente Moerdijk | 21 mei 2025 Waterschap Brabantse Delta 1. Inleiding Aanleiding Gemeente Moerdijk is voornemens minimaal 1.000 woningen te realiseren in Zevenbergen Oost. Deze woningbouwontwikkeling wordt, met een looptijd van 10 tot 15 jaar, gerealiseerd op de huidige landbouwpercelen ten zuiden van de spoorlijn. Meer informatie is t | e vinden op https://www.moerdijk.nl/zevenbergenoost. Op dit moment is het plangebied een natuurlijke berging voor hemelwater. Met de gebiedsontwikkeling verandert de (water-)situatie niet alleen voor het plangebied, maar ook voor het omliggende gebied. In 2024 is samen met gemeente Moerdijk, Waterschap Brabantse Delta en Netten Wateradvies de wateropgave van het gebied bepaald en zijn er scenario’s uitgewerkt. Voorliggende memo beschrijft het vervolg hierop. Doel Het doel van dit vervolg is om op per te ontwikkelen gebied (hierna deelgebied genoemd) de uitgangspunten vast te leggen. Dit zijn de grondwaterpeilen (gemiddeld en Gemiddeld Hoogste Grondwaterstand (GHG)), bouwhoogte, fasering, benodigde berging en geplande berging. Om de uitgangspunten aan te scherpen zijn de conceptmemo’s tijdens twee werksessies (d.d. 13 februari 2025 en 31 maart 2025) besproken met de gemeente en het waterschap | . Dit heeft geresulteerd in deze memo.
Input Als input van deze memo is gebruikt: • | 20240905 Wateropgave Zevenbergen Oost - tussenrapportage incl bijlage.pdf + de bijbehorende rekenmodellen en modelresultaten • | Mailwisseling 9 januari 2025 met reactie van het waterschap op de mogelijke waterbergingen in het gebied + scan naar email dubbelzijdig-2024-10-07_11-51-58.pdf + foto van uitwerking van de berging + voorstel hoogtes zevenbergen oost.docx • | Planning aanleg wijken.docx + planning t.b.v. onderzoek januari 2025.xlsx • | Verkenning bouwhoogte verlengde zuidrand Zevenbergen – Roelofs 26-02-2025 • | Waterhuishoudings- en rioleringsplan ontwikkeling Markvelden Noord te Zevenbergen – Adcim 13-02-2025 1 MEMO 2 Leeswijzer In Hoofdstuk 2 staan de te ontwikkelen deelgebieden opgenomen, samen met de beoogde planning van aanleg en de huidige maaiveldhoogtes. Daarna worden de te hanteren uitgangspunten voor het grondwater (Hoofdstuk 3), het oppervlaktewater (Hoofdstuk 4) en de bouwpeilen (Hoofdstuk 5) onderbouwd. Deze uitgangspunten resulteren in een wateropgave per deelgebied (Hoofdstuk 6) waarvoor tijdens de gefaseerde uitvoering van de werkzaamheden bergingsruimte beschikbaar komt (Hoofdstuk 7). In Hoofdstuk 8 komt dit samen in een waterbalans. Hoofdstuk 9 bevat de synthese. MEMO 2. Deelgebieden In Figuur 1 staan de deelgebieden opgenomen.
Figuur 1 Deelgebieden Planning De deelgebieden worden gefaseerd aangelegd (Tabel 1 en Tabel 2). Tabel 1 Deelgebieden en planning # | Naam | Planning 1 | Markvelden Noord/Markant/ | XXXX – 2026 – 2027 – 2028 Noordoost 2 | (Verlengde) Zuidrand en tunnel | XXXX – XXXX – 2027– 2028 3 | Markvelden Midden | 2025 – 2026 – 2027 – 2028 4 | Park Markvelden | XXXX – 2026 – 2027 – 2028 – 2029 5 | Markvelden Zuid | XXXX – XXXX – 2027 – 2028 – 2029 – 2030 6 | Markzoom | XXXX – XXXX – XXXX – vanaf 2028 – 2029 7 | Stationsgebied/De Hil | Nog niet bekend 8 | Zwanenveld | Nog niet bekend 3 MEMO 4 Tabel 2 Detailplanning Huidige maaiveldhoogte De huidige maaiveldhoogte in het plangebied verschilt tussen de deelgebieden. In Figuur 2 (op de volgende pagina) staat de percentiele verdeling (horizontale as) van de huidige maaiveldhoogte (verticale as) per deelgebied (gekleurde lijnen) weergegeven. Bij het 0- percentiel staat de laagste maaiveldhoogte van dat deelgebied en bij het 100-percentiel staat de hoogste maaiveldhoogte van dat deelgebied. De lijn daartussen laat zien hoe het verloop van maaiveldhoogte in dat deelgebied verloopt. Een vlakke lijn betekent dat het relatief vlak terrein is. Een steile lijn betekent dat er veel hoogteverschil is tussen de lage en hoge delen van het terrein.
De lijnen van Markvelden Noord, Noordoost en Midden liggen onderaan in de grafiek, wat betekent dat deze gebieden lager liggen dan de rest. De lijn van het Stationsgebied ligt bovenaan in de grafiek, wat betekent dat dit gebied hoger ligt dan de rest. Daarnaast loopt de lijn van het Stationsgebied steiler, wat betekent dat er relatief veel hoogteverschil is in dat deelgebied. Het laagste maaiveld ligt daar op zo’n -0,68 m NAP en het hoogste maaiveld op zo’n +0,15 m NAP. Dit is een hoogteverschil van zo’n 83 cm. Markvelden Midden (de meest vlakke lijn) heeft een hoogteverschil van zo’n 15 cm. Markvelden Noord/Markant/Noordoost en Midden zijn nu nog het laagst gelegen en vormen daardoor een natuurlijke berging voor hemelwater. Deze deelgebieden worden echter als eerste ontwikkeld en daarmee opgehoogd. Dit heeft gevolgen voor de waterverdeling in het plangebied en daarbuiten. Daarom moeten er al tijdens de ontwikkeling van de deelgebieden compenserende maatregelen worden genomen om wateroverlast elders te voorkomen.
MEMO 5 Figuur 2 Maaiveldhoogteverloop (m NAP) in percentielen voor de huidige situatie (bron: AHN4).
MEMO 6 3. Grondwaterstand In voorgaande onderzoeken zijn diverse grondwatermetingen gebruikt om iets te kunnen zeggen over het grondwater (Tabel 3 en Bijlage 1). Figuur 3 bevat de bruikbare informatie. Tabel 3 Geraadpleegde reeksen van grondwatermetingen Figuur 3 Grondwatermeetlocaties van Antea (PB), GEONIUS (MB) en Brabant Water met statistieken (mv = maaiveld, GL = representatieve laagste grondwaterstand, GH = representatieve hoogste grondwaterstand Naam Lengte meetreeks Meetlocatie Geschikt voor GHG bepaling Geschikte locatie Dinoloket Langjarige meetreeks tot en met 2019 B44C0113 Ja Nee Antea 7 juli 2022 – 18 april 2024 PB01 en PB02 Beperkt Ja Adcim Zettingsrapportage (G20240061-rap-01) Eenmalig Nee Ja Adcim (Waterhuishoudings- en rioleringsplan ) zomerperiode van 6 maanden PB33 en PB60 Nee Ja Geonius (i.o.v. Roelofs) van juni 2024 - januari 2025 MB03, MB04, MB05, MB06 Beperkt Deels Brabant Water lengte 4-7 jaar Bosselaar Beperkt Deels
MEMO 7 De meetreeksen van Antea en Brabant Water beslaan meerdere jaren en zijn daarom representatiever dan de andere metingen. De GHG in Bosselaar aan de kant van Markvelden ligt rond de -0,90 m NAP. De GHG van de Antea-meting in Markvelden zit 60 cm hoger. Wel dient opgemerkt te worden dat de locatie van de peilbuis bepalend is voor de grondwaterstand. Deze ‘bolt’ vanaf het oppervlaktewaterpeil namelijk op in het gebied tussen sloten (Figuur 4). De peibuizen in Bosselaar zitten in het midden, daar waar het grondwater het hoogste ‘opbolt’. De peilbuizen PB01, MB05 en MB06 liggen dicht bij de sloot, daar waar de grondwaterstand dichter bij de oppervlaktewaterstand is. De peilbuizen MB03 en MB04 zijn overigens minder betrouwbaar door storende lagen in de ondergrond. Figuur 4 Grondwateropbolling (volgens Hooghoudt) tussen sloten Uitgangspunt Gemiddeld Hoogste Grondwaterstand (GHG) Als uitgangspunt voor de Gemiddeld Hoogste Grondwaterstand (GHG) wordt -1,00 m NAP gebruikt. Deze waarde is gebaseerd op de grondwatermetingen van Antea (PB01; GHG -1,40 m NAP) in het plangebied en van Brabant Water in Bosselaar-Zuid (MOER-013; GHG -0,90 m NAP)). Het grondwater zal vanaf de watergang over de breedte van het plangebied opbollen. PB01 ligt dicht bij de sloot, dus de GHG zal vanaf daar gaan toenemen richting het midden van het plangebied.
In het plangebied worden greppels en wadi’s voorzien van ledigingsdrains aangelegd, die de afstand waar de opbolling over plaats kan vinden kleiner maken en de pieken in grondwaterstand aftoppen. Dit vermindert de mate van de opbolling. Het is daarom te verwachten dat de grondwaterstand niet helemaal tot aan de -0,90 m NAP zoals in Bosselaar- Zuid komt. Dit heeft geleid tot de keuze voor het uitgangspunt van de GHG = -1,00 m NAP. Verder wordt geadviseerd om in het midden van alle deelgebieden plangebied peilbuizen te plaatsen. Met deze peilbuizen moet worden gemonitord of bovenstaand uitgangspunt voor de GHG terecht is. Hiervoor worden er door Geonius twee peilbuizen geplaatst in Markvelden Midden en vier peilbuizen in Markvelden Zuid. Daarnaast moeten ook al de benodigde gegevens worden verzameld voor de gebieden die later in de fasering zitten. Bij de locatiekeuze van de nieuwe peilbuizen moet rekening worden gehouden met de aanwezigheid van leemlagen en de afstand ten opzichte van watergangen, greppels en wadi’s. Hiervoor kan daarom het beste een specialistisch bureau worden gevraagd.
MEMO 8 4. Oppervlaktewaterstand In de eerdere studie1 is (een hydrodynamisch rekenmodel van) de huidige situatie doorgerekend met verschillende scenario’s. De scenario’s verschilden in initiële conditie van de oppervlaktewaterstand (zomerpeil (Figuur 5) of T10 waterstand) en in neerslagsituatie (droog, Standaardbui08 (T2), klimaatbui 60 mm). Figuur 5 Peilgebieden (zomerpeil in m NAP), afvoerrichtingen (paarse pijlen) en plangebied (geel omlijnd) De statistische kans dat de toen berekende worst case situatie voorkomt, waarbij het oppervlaktewaterpeil extreem hoog is én er een extreme bui over het héle (model-)gebied valt, is zeer klein (> T1000). Daarom is er voor het bepalen van het uitgangspunt voor het oppervlaktewater een meer realistische worst case situatie gekozen. Hierbij is als initiële conditie van het oppervlaktewaterpeil het dynamische peil gebruikt. Dit dynamische peil (Figuur 6, volgende pagina) ligt tussen de 20 en 35 cm hoger (verschilt tussen peilgebieden) dan het vaste peil of zomerpeil. De maximale waterstand die in dit scenario (Dynamisch Peil + 60 mm neerslag) voor het plangebied wordt berekend is -0,60 m NAP. 1 20240905 Wateropgave Zevenbergen Oost - tussenrapportage incl. bijlage.pdf.
MEMO 9 Figuur 6 Peilgebieden met het dynamisch peil als initiële conditie Uitgangspunt Oppervlaktewaterstand Met bovenstaande onderbouwing wordt als uitgangspunt voor de wateropgave een oppervlaktewaterstand van -0,60 m NAP gebruikt afkomstig uit het scenario ‘Dynamisch Peil + 60 mm neerslag’.
MEMO 10 5. Weg- en woningpeilen In de HIOR van Moerdijk (www.moerdijk.hior.nl) wordt verwezen naar het Gemeentelijk Waterprogramma 2024-2027 voor de ontwateringseisen. In dit programma staan de gebruikte hydrologische termen uitgelegd (Figuur 7) en zijn o.a. de vereiste ontwateringseisen voor nieuwbouw opgenomen (Tabel 4). Figuur 7 Hydrologische termen uitgelegd (bron: Gemeentelijk Waterprogramma Moerdijk 2024-2027) Tabel 4 Ontwateringseisen nieuwbouw (bron: Gemeentelijk Waterprogramma Moerdijk 2024-2027) In eerdere onderzoeken zijn adviezen gegeven ten aanzien van de bouwpeilen. In Bijlage 2 worden deze adviezen tegen het licht gehouden van de gekozen uitgangspunten uit Hoofdstuk 3 en Hoofdstuk 4. Uitgangspunt Weg- en Woningpeilen In het adviesdocument ‘voorstel hoogtes zevenbergen oost.docx’ van de afdeling Openbare Werken van de gemeente Moerdijk staat het voorstel voor toekomstige hoogtes opgenomen: • Wegdekhoogte verlengde Zuidrand 0,00 m NAP • Wegdekhoogte woonwijken -0,12 m NAP • Hoogte vloerpeilen +0,25 m NAP Deze voorstelhoogtes zijn tot stand gekomen door te kijken naar de actuele hoogtes in de omgeving (zoals wegdekhoogtes, Hazeldonkse Zandweg, Zuidrand Bosselaar, woningpeilen aan de Hazeldonkse Zandweg). Dit advies gaat uit van een GHG van -1,00 m NAP. In het advies van Roelofs (d.d.
26-02-2025) is +0,16 m NAP als adviespeil voor het wegdek voor de Verlengde Zuidrand opgenomen. Dit advies gaat uit van een GHG van -1,00 m NAP.
MEMO 11 6. Wateropgave per deelgebied De berekende oppervlaktewaterstand (Hoofdstuk 4) zorgt ervoor dat het huidige maaiveld overstroomt. De hoeveelheid water (in m3) die dan op maaiveld komt te staan, wordt de regionale wateropgave genoemd. De wateropgave is bepaald voor de volgende deelgebieden (Figuur 8): Figuur 8 Deelgebieden met de wateropgave In Tabel 5 staat de wateropgave per deelgebied gesommeerd. Tabel 5 Wateropgave (in m3) per deelgebied Deelgebied Wateropgave (m 3) Markvelden-Noord 12.888 Markvelden-Noordoost 5.160 Markvelden-Midden 3.347 Markvelden-Zuid 6.155 Markzoom 1.754 Zuidrand 835 Subtotaal 30.139 Stationsgebied 2.110 Zwanenveld-Noord 732 Zwanenveld-Zuid 5.038 Totaal Eind 38.019 MEMO 12 7. Fasering De planning van de aanleg van de deelgebieden staat in Hoofdstuk 2. Met de uitvoering moet er wel worden gezorgd dat er voldoende berging beschikbaar is om de regionale wateropgave van de uit te voeren deelgebieden op te vangen. De volgende fasering wordt voorgesteld: • Fase 1: Verlengde Zuidrand • Fase 2: Markvelden Noord + Park Markvelden • Fase 3: Markvelden Midden • Fase 4: Markvelden Zuid + Markzoom • Fase 5: Zwanenveld + Stationsgebied Fase 1 Verlengde Zuidrand Zuidelijke randweg Verlengde Zuidrand beslaat de herinrichting van de Afgebrande Hoef en de aanleg van de tunnel naar Nieuw-Bosselaar.
In de huidige situatie inundeert de weg nauwelijks bij de hoogste berekende waterstand. Het laagste maaiveldniveau van de huidige weg is -0,30 m NAP en het hoogste maaiveldniveau van de huidige weg is 0,00 m NAP. Roelofs adviseert hier een weghoogte van +0,16 m NAP. De berekende wateropgave 835 m3 komt met name door inundatie van het weiland vanuit de spoorsloot en dit zal naar Markzoom verplaatsen. Op de weg van de Afgebrande Hoef blijft geen water staan. Aandachtspunt bij de aanleg van de weg en de tunnel is om het afschot van de gehele weg niet volledig richting de tunnel te doen, om oppervlakkige afstroming van hemelwater over de weg richting de tunnel te voorkomen. Idealiter komt enkel het water dat direct op het tunnelbakwegdek valt in de tunnel-pompkelder terecht. Het overige water kan bijv. richting het oppervlaktewater of richting Markzoom afgevoerd te worden. Figuur 9 Wateropgave (W) en waterberging (B) na Fase 1
MEMO 13 Fase 2 Markvelden Noord + Park Markvelden De ontwikkeling Markvelden Noord beslaat deelgebieden Markvelden Noord en Markvelden Noordoost. Park Markvelden bestaat uit vier gedeeltes waar waterberging mogelijk is. Hieronder wat kengetallen: • Wateropgave van Markvelden Noord is 12.888 m3 • Wateropgave van Markvelden Noordoost is 5.160 m3 • De waterberging van Park Markvelden is 10.972 m3 verdeeld over: o Noord: 1.912 m3 o Midden: 2.241 m3 o Zuid 1: 3.639 m3 o Zuid 2: 3.000 m3 Park Markvelden Zuid 1 en 2 mag gelijk met Park Markvelden Noord en Midden worden aangelegd, om zo de bergingscapaciteit eerder beschikbaar te hebben. Omdat Markvelden Noord het laagste gebied is en de grootste wateropgave heeft, wordt dan ook geadviseerd het hele park in één keer aan te leggen. Met de ontwikkeling van Markvelden Noord komt er een probleem met de wateropgave: Er is in Park Markzoom te weinig bergingsruimte beschikbaar om de wateropgave van Markvelden Noord op te lossen. Figuur 10 Wateropgave (W) en waterberging (B) na Fase 2
MEMO 14 Fase 3 Markvelden Midden De start van Markvelden Midden is later, maar de doorlooptijd is korter. Hieronder wat kengetallen: • Wateropgave van Markvelden Midden is 3.347 m3 • De Middensloot kan aan de kant van Markvelden Zuid over een lengte van 220 meter met 15 meter worden verbreed (Figuur 11). De berging die hiermee beschikbaar komt, kan worden ingezet voor regionale waterberging. Dat is 2.376 m3. Figuur 11 Profiel van verbrede Middensloot Figuur 12 Wateropgave (W) en waterberging (B) na Fase 3
MEMO 15 Fase 4 Markvelden Zuid + Markzoom Hieronder wat kengetallen: • Wateropgave van Markvelden Zuid is 6.155 m3 • Wateropgave van Markzoom is 1.754 m3 • Van Markzoom is door de gemeente aangegeven dat er 15.000 m3 geborgen kan worden. • In Markvelden Zuid staat er een waterpartij in de vorm van een slotgracht gepland. o Hiervoor wordt een bergingscapaciteit van 1.000 m3 aangenomen • Aanvullend zou er in Markvelden Zuid parallel aan de tunnelbak aan beide kanten (2x 75 meter) van de rotonde in noord-zuidoriëntatie een zaksloot (Figuur 13) met een breedte van 15 meter en 2x een lengte van 75 meter worden aangelegd bergingslocatie voor de regionale wateropgave. Deze zaksloten hebben samen een bergingscapaciteit van 875 m3. Figuur 13 Profiel van de twee zaksloten in Markvelden Zuid parallel aan de tunnelbak Figuur 14 Wateropgave (W) en waterberging (B) na Fase 4
MEMO 16 Fase 5 Zwanenveld + Stationsgebied Voor Zwanenveld en Stationsgebied/De Hil is het nog onbekend wanneer deze gebieden ontwikkeld gaan worden. Hieronder wat kengetallen: • Wateropgave van Zwanenveld is 5.770 m3 • Wateropgave van Stationsgebied is 2.110 m3 • Waterberging in Zwanenveld kan met een forse verbreding van de sloot worden gerealiseerd of in een parkzone • Waterberging in Stationsgebied zal nog gezocht moeten worden Figuur 15 Wateropgave (W) en waterberging (B) na Fase 5
MEMO 17 8. Waterbalans Van het plangebied onder het Zwanengat is op basis van bovenstaande fasering een waterbalans opgesteld (Tabel 6). Omdat de uitvoering voor Zwanenveld en Stationsgebied nog niet bekend is, is hiervoor ook nog geen waterbalans opgesteld. Tabel 6 Waterbalans voor het gebied onder het Zwanengat In de waterbalans is te zien dat er na Fase 4 nog een resterende wateropgave is van 96 m3. Deze zeer beperkte hoeveelheid is verwaarloosbaar ten opzichte van de initiële wateropgave en hiervoor valt in de praktijk wel ergens een oplossing te vinden. Een belangrijker resultaat is dat de balans na elke fase negatief is. Er is dan onvoldoende berging beschikbaar om de wateropgave van die (en eerdere) fase, op te lossen. Wat dat in werkelijkheid betekent is een risico-afweging. Een risico is een kans x gevolgschade. Kans De wateropgave is bepaald op basis van een modelberekening met een worst case scenario. Dit scenario is dat het extreem hard regent terwijl er een fors hogere waterstand is in het oppervlaktewater is (dynamisch peil). De regenbui waarmee is gerekend heeft een herhalingstijd van 100 jaar. Dat betekent dat de kans dat deze bui valt 1% is. Het gehanteerde dynamische peil is 20 cm hoger dan zomerpeil. Hiervoor is geen herhalingstijd beschikbaar. Stel dat dit peil eens in de twee jaar aanwezig is, dan is de kans hierop 50%.
De kans op een combinatie van extreme neerslag en dit hoge peil komt dan op 0,5%. En dat dan ergens in de periode van uitvoering. Wateropgave Berging Balans [m 3 ] [m 3 ] Fase 1 Verlengde Zuidrand 835 835 Fase 2 Markvelden Noord 12.888 Markvelden Noordoost 5.160 Park Markvelden Noord 1.912 Park Markvelden Midden 2.241 Park Markvelden Zuid 1 3.639 Park Markvelden Zuid 2 3.000 8.091 Fase 3 Markvelden Midden 3.347 Middensloot 2.376 9.062 Fase 4 Markvelden Zuid 6.155 Markzoom 1.754 Slotgracht 1.000 Zaksloot 875 Markzoom Berging 15.000 Totaal 30.139 30.043 96 MEMO 18 Gevolgschade Stel dat die worst case situatie optreedt, dan zal het water in het hele gebied iets anders worden verdeeld. Door de hoge weg- en bouwpeilen in het plangebied is daar geen overlast te verwachten. Het water past dan niet helemaal in de nieuwe bergingslocaties en zal dan naar lage plekken elders in het maaiveld stromen. Hier zal in de huidige situatie ook al water komen te staan in dit scenario. De waterstand zal daar dan wat hoger worden. Wat zo’n hogere waterstand als exact gevolg heeft ten aanzien van schade is lastig in te schatten. De schadekosten worden over het algemeen bepaald wanneer iets ‘nat’ wordt, niet tot hoeveel cm iets nat wordt.
Alternatief: Eerdere aanleg Markzoom Mocht op basis van bovenstaande risico-afweging wordt bepaald dat dit risico onacceptabel is, dan valt te overwegen om de aanleg van Markzoom naar voren te halen en al in Fase 1 uit te voeren. Hiermee komt namelijk 15.000 m3 berging beschikbaar. De waterbalans ziet er dan als volgt uit (Tabel 7): Tabel 7 Waterbalans voor het gebied onder Zwanengat, waarbij Markzoom in Fase 1 wordt aangelegd Wateropgave Berging Balans [m 3 ] [m 3 ] Fase 1 Verlengde Zuidrand 835 Markzoom Berging 15.000 -14.165 Fase 2 Markvelden Noord 12.888 Markvelden Noordoost 5.160 Park Markvelden Noord 1.912 Park Markvelden Midden 2.241 Park Markvelden Zuid 1 3.639 Park Markvelden Zuid 2 3.000 -6.909 Fase 3 Markvelden Midden 3.347 Middensloot 2.376 -5.938 Fase 4 Markvelden Zuid 6.155 Markzoom 1.754 Slotgracht 1.000 Zaksloot 875 Totaal 30.139 30.043 96 MEMO 19 9. Tot slot In Zevenbergen Oost wordt over een periode van 10 tot 15 jaar een woningbouwontwikkeling gerealiseerd. Op dit moment is het plangebied een natuurlijke berging voor hemelwater. Met de gebiedsontwikkeling verandert de (water-)situatie niet alleen voor het plangebied, maar ook voor het omliggende gebied. De bedoeling is dat de wateropgave die hieruit voort komt, binnen het plangebied wordt opgepakt en dat daarmee er geen verslechtering van de water-situatie optreedt.
Daarvoor is modelmatig bepaald hoe groot het probleem is, te weten de regionale wateropgave. Dit is de hoeveelheid water (in m3) die in het plangebied ‘opgelost’ moet worden. Daarnaast is gekeken waar in het plangebied dit water kan worden geborgen. Dit alles wordt samengevat in de waterbalans (Hoofdstuk 8). Om een idee te krijgen van het effect van de woningbouwontwikkeling en de aanleg van berging zijn tijdens de uitvoering van voorliggend onderzoek ook extra modelberekeningen uitgevoerd. De opzet en de bevindingen hiervan zijn te vinden in Bijlage 3. Hoewel de gemodelleerde bergingshoeveelheden niet exact kloppen met de uiteindelijke waterbalans, geven de kaarten wel een duidelijke beeld dat de woningbouwontwikkeling inclusief de aanleg van extra (regionale) waterberging ervoor zorgt dat er minder water op maaiveld komt te staan in de rest van het peilgebied. MEMO 20 BIJLAGE 1 GRONDWATER In deze bijlage staan de locatie van de meetreeks uit Dinoloket (Figuur B1-1) en de grondwaterstatistieken voor de peilbuizen van Antea (Tabel B1-1) en Brabant Water (Tabel B1- 2). Figuur B1-1 Grondwatermeetreeks op meetpunt B44C0113-001 (= rechtsboven groen omcirkeld) Tabel B1-1 Grondwaterstatistieken2 (Bron: Grondwatermonitoring Zevenbergen Oost - Antea Group, 2024) 2 De meetperiode is korter dan benodigd voor de officiële statistieken.
Voor een betrouwbare bepaling van de GHG en GLG is een meetperiode van 8 jaar nodig. Hier moet rekening mee gehouden worden bij de interpretatie van de grondwaterstatistieken.
MEMO 21 Tabel B1-2 Grondwaterstatistieken3 (Bron: Brabant Water) 3 De meetperiode is korter dan benodigd voor de officiële statistieken. Voor een betrouwbare bepaling van de GHG en GLG is een meetperiode van 8 jaar nodig. Hier moet rekening mee gehouden worden bij de interpretatie van de grondwaterstatistieken. MOER-013 Moerdijk_6540 Moerdijk_6541 X 100666 100524 100715 Y 405575 405917 405907 Begin 2-7-2020 17:00 8-2-2019 17:00 4-5-2017 14:00 Eind 2-9-2024 09:00 2-9-2024 08:00 2-9-2024 08:24 Aantal 36545 31760 58134 Maaiveld 0,11 -0,45 -0,19 GHG -0,87 -0,46 -0,80 GHG-88 -0,91 -0,43 -0,80 GLG -1,14 -1,28 -1,58 GLG-12 -1,13 -1,24 -1,56 GVG -0,98 -0,74 -1,01 Min -1,22 -1,71 -2,06 Max -0,58 0,23 -0,20 Gemiddelde -1,02 -0,78 -1,20 Mediaan -1,03 -0,74 -1,23 MEMO 22 BIJLAGE 2 BOUWPEILEN In voorgaande onderzoeken zijn adviezen gegeven ten aanzien van de bouwpeilen. In deze bijlage worden deze adviezen tegen het licht gehouden van de gekozen uitgangspunten voor grondwater en oppervlaktewater uit voorliggende memo.
Het advies van Bureau Roelofs voor de Verlengde Zuidrand is passend bij de situatie (F B2-1): • De aangenomen gemiddelde hoogte van het huidige terrein (-0,60 m NAP) is lager dan het 50-percentiel uit de AHN4 van het gebied (-0,33 m NAP) • De door Roelofs geadviseerde GHG voor de Verlengde Zuidrand is -1,00 m • Weghoogte Verlengde Zuidrand (primaire weg): + 0,16 m NAP Figuur B2-1 Advies Roelofs voor de Verlengde Zuidrand (blauw) inclusief de grondwaterwaarden (paars) en oppervlaktewaterstanden (groen), waarbij * de waarde is uit de modelberekening met het Dynamisch Peil en 60 mm neerslag in één uur (zie Hoofdstuk 4)
MEMO Het advies van Adcim voor Markvelden Noord is passend bij de situatie (Figuur B2-2): • | De aangenomen hoogte van het huidige terrein (tussen | -0,50 en -0,90 m NAP) is vergelijkbaar met de range tussen het 20 | - en 80-percentiel van de AHN4 • | De aangenomen wegdekhoogte bij de Afgebrande Hoef (+0,01 m NAP) is hoger dan de waarden uit de AHN4 (Figuur B2-3, volgende pagina) • | De grondwaterstanden (PB33 en PB60) zijn gemeten in een korte zomerperiode (7 mei | – 4 november 2024) • | Gemeten peil in watergang ( | -1,84 m NAP). Zomerpeil is | -1,50 m NAP. Winterpeil is | -1,90 m NAP. • | Peil woningen minimaal +0,13 m NAP | . Hierover vindt nog afstemming plaats en het is te verwachten dat het peil van de woningen wordt verhoogd naar ergens tussen +0,20 en +0,25 m NAP • | De aangenomen kruin van de weg is 0,00 m NAP Figuur B2-2 Advies Adcim voor Markvelden Noord (blauw) inclusief de grondwaterwaarden (paars) en oppervlaktewaterstanden (groen), waarbij * de waarde is uit de modelberekening met het Dynamisch Peil en 60 mm neerslag in één uur (zie Hoofdstuk 4) 23 MEMO 24 Figuur B2-3 Maaiveldhoogteverloop over het wegdek van de Afgebrande Hoef t.h.v.
Markvelden Noord Het advies van Witteveen en Bos voor de tunnel is: • De aangenomen hoogte van het huidige maaiveld (tussen -0,50 en -1,00 m NAP) komt overeen met de AHN4 waarden • Voor de gemiddelde grondwaterstand op de projectlocatie wordt -1,00 m NAP aangenomen. • De tunnelbak wordt ingeschat op -0,7 m NAP In het advies bij ‘Scenario 0: Niets doen’ van Netten Wateradvies voor gebied ten zuiden van Zwanengat staat: • De wateropgave die ontstaat door de ontwikkeling van het gebied wordt in het plangebied opgevangen in de vorm van extra berging • Het overtollige water moet naar de bergingslocatie kunnen komen én de bergingslocatie moet kunnen legen op het Zwanengat o Daarvoor moet de bodem van de berging boven zomerpeil (-1,50 m NAP) liggen o Omdat er ook afschot nodig is, zal de bodem van de berging op minimaal -1,40 m NAP moeten liggen. o De ‘berekende GHG’ bij PB01 is -1,40 m NAP • De maximale bergende ruimte (tussen de maximale waterstand van -0,5 m NAP en de bodem van de berging -1,40 m NAP) is daarmee 0,9 m.
MEMO 25 BIJLAGE 3 MODELONDERZOEK Om een idee te krijgen van het effect van de woningbouwontwikkeling en de aanleg van berging zijn tijdens de uitvoering van voorliggend onderzoek extra modelberekeningen uitgevoerd. Naast de huidige situatie zijn de volgende modelvarianten opgesteld: • Modelvariant A o Markvelden Noord en Midden zijn ontwikkeld (maaiveldhoogte: +0,12 m NAP en kunnen zelf 60 mm verwerken o Park Markvelden is deels aangelegd. Hier kan 6.000 m3 water worden geborgen • Modelvariant B o Markvelden Noord, Midden en Zuid zijn ontwikkeld (maaiveldhoogte: +0,12 m NAP en kunnen zelf 60 mm verwerken o Park Markvelden is volledig aangelegd. Hier kan 15.000 m3 water worden geborgen. o De Slotgracht in Markvelden Zuid is aangelegd. Hier kan 2.000 m3 water worden geborgen. De keuze van bovenstaande varianten is gemaakt vóórdat de uitgangspunten voor grondwater (Hoofdstuk 3) en oppervlaktewater (Hoofdstuk 4) waren bepaald en vóórdat de waterbalans (Hoofdstuk 6) en de fasering (Hoofdstuk 7) was opgesteld. Daarom zijn de getallen anders dan in de rest van de memo. Ter indicatie: In de waterbalans is rekening gehouden met 4.153 m3 in Park Markvelden Noord en Midden, met 2.376 m3 in de Middensloot, dus in totaal 13.168 m3. Samen met de Slotgracht (1.000 m3) en de Zaksloot (875 m3) in Markvelden Zuid, komt dat op een berging van 15.043 m3.
De berging in Markzoom biedt daarnaast nog 15.000 m3 berging. De varianten zijn doorgerekend voor het worst case scenario (Dynamisch Peil + 60 mm neerslag). Op de volgende pagina’s staan de waterdiepte- en verschilkaarten. Hoewel de bergingshoeveelheden niet exact kloppen met de uiteindelijke waterbalans, geven de kaarten wel een duidelijke beeld dat de woningbouwontwikkeling inclusief de aanleg van extra (regionale) waterberging ervoor zorgt dat er minder water op maaiveld komt te staan in de rest van het peilgebied. Daarbij komt nog dat de bergingscapaciteit van Markzoom nog niet opgenomen is in de modelvarianten. Omdat er nog een groot aantal zaken onduidelijk zijn op welke wijze deze in de ruimtelijke inrichting worden opgenomen, is het voor nu nog te vroeg om een nieuwe modelvariant op te stellen en door te rekenen. Deze zaken, zoals de inrichting van Park Markvelden en de afvoerroute van het water uit Bosselaar Zuid, hebben een sterke invloed op de aan- en afvoer van water richting de bergingslocatie Markzoom en zijn daarmee voor nu meer bepalend dan de daadwerkelijke hoeveelheid water dat geborgen kan worden. Dat staat immers in de waterbalans. Max.
waterdieptekaart Neerslagsituatie van één uur 60 mm blokbui Huidige situatie Dynamisch Peil Legenda Huidige situatie Legenda Variant A Markvelden Noord + Midden Legenda Variant B Markvelden Noord + Midden + Zuid Legenda Waterdiepteverschilkaart Neerslagsituatie van één uur 60 mm blokbui Huidig vs Tijdelijke situatie Dynamisch Peil Legenda Huidig vs Variant A Legenda
Variant A vs Variant B Legenda