Bijlage 4, ZWO380-landschapsplan

70

Zuid-West 380kV Oost

Rilland-Tilburg

Landschapsplan

afb. 65

71

Inpassing ombouw 150kV station Oosteind

Zuid-West 380kV Oost

Rilland-Tilburg

Landschapsplan

15. Inpassingsmaatregelen in Dongen

15.1 Algemeen Effecten uit het MER zijn het uitgangspunt voor de mitigerende en compenserende inrichtingsmaatregelen. Een beschrijving van de gebiedskarakteristiek is te vinden in § 5.5.6 ’s Gravenmoer.

afb. 66

Overzicht maatregelen in gemeente Dongen

15.2 Bestaand relevant beleid en plannen Bestemmingsplan Buitengebied (2011) Het ruimtelijk beleid voor het buitengebied van de gemeente Dongen speelt in op de veranderende positie en functie van het landelijk gebied. Het buitengebied zal behalve voor de landbouw ook voor andere functies een steeds grotere maatschappelijke betekenis krijgen. Daarnaast is sprake van een toenemende waardering/beleving van het landelijk gebied als omgevingsfactor (natuur, landschap, rust, ruimte). In het grootste deel van het agrarische gebied is sprake van algemene natuuren/of landschapswaarden. In het noordoostelijk deel van het plangebied komt een gebied voor met vochtgebonden natuurwaarden. Dit gebied is aangemerkt als agrarisch gebied met landschaps-, cultuurhistorische en natuurwaarden. Het beleid voor bestaande bos- en natuurgebiedjes is primair gericht op behoud van de bestaande waarden. Naast behoud van aanwezige elementen wordt ook

72

Legenda

Zuid-West 380kV Oost

Rilland-Tilburg

Landschapsplan

de ontwikkeling van landschap en nieuwe natuur nagestreefd. Het gaat hierbij om: • De aanleg van landschapsecologische zones ten noorden van de Wildert; • Het ontwikkelen van een landschapszone tussen de kern Dongen en Oosteind; • De aanleg van perceelsrandbeplantingen in de gebieden tussen de Lage Ham en Klein Dongenseweg, Eindsestraat en Fazantenweg en tussen de Klein Dongenseweg / Fazantenweg en de Vaartweg (versterking beplantings- en verkavelingspatroon); • De aanleg van beplanting om de overgang van Dongen naar het landelijke gebied te verzachten.

afb. 67

Uitsnede uit Gebiedsvisie, Bestemmingsplan Buitengebied gemeente Dongen

15.3 Te nemen inpassingsmaatregelen Do-01 Slagenlandschap De nieuwe verbinding kruist het oude slagenlandschap ten noorden van ‘s Gravenmoer. De restanten van dit slagenlandschap zijn hier nog goed herkenbaar. Versterken van de landschapsopbouw door de aanplant van elzenwallen op de oude kavelgrenzen. Bovendien wordt de bestaande parkzone aan de noordzijde van ‘s-Gravenmoer, Biestlant, uitgebreid. Bijdrage leveren aan het project Platbuik.

Do-02 Stimuleren erfbeplanting en realiseren kleine landschapselementen Als onderdeel van deze maatregel zal worden onderzocht of bewoners met hinderlijk zicht op de verbinding een financiële bijdrage kunnen krijgen om op hun eigen grond bomen en of hagen te planten om zo de lijn minder zichtbaar te maken van uit hun

73

Figuur 2.1. Gebiedsvisie

Zuid-West 380kV Oost

Rilland-Tilburg

Landschapsplan

afb. 68

Historische kaart slagenlandschap

tuin.

afb. 69

Uitbreiding Parkzone ‘t Bieslant paars: bestaand, blauw uitbreiding ‘

afb. 70

Schetsplan Project Platbuik

Daarnaast zal, als onderdeel van dit Landschapsplan, worden onderzocht of tussen de nieuwe verbinding en Dongen Vaart nieuwe natuur met een oppervlak van circa 1 hectare kan worden gerealiseerd. Hierbij wordt gedacht aan een broekbos en of voedselbos, met een natuurlijke ven toegankelijk voor alle bewoners van Dongen Vaart.

Do-03 Aanvullen laanbeplanting Lage Ham na verwijderen 150kV verbinding. Do-04 Aanvullen laanbeplanting Bosweg na verwijderen 150kV verbinding.

74

Zuid-West 380kV Oost

Rilland-Tilburg

Landschapsplan

16. Inpassingsmaatregelen in Waalwijk

16.1 Algemeen

16.3 Te nemen inpassingsmaatregelen

Effecten uit het MER zijn het uitgangspunt voor de mitigerende en compenserende inrichtingsmaatregelen . Een beschrijving van de gebiedskarakteristiek is te vinden in § 5.5.6 Waalwijk

Wa-01 Stimuleren erfbeplanting en realiseren kleine landschapselementen.

16.2 Bestaand relevant beleid en plannen afb. 71

Overzicht maatregelen in gemeente Waalwijk

Structuurvisie Waalwijk 2025 Ecologische hoofdstructuur behouden en versterken Op basis van de provinciale Verordening Ruimte is de gewenste Ecologische Hoofdstructuur (EHS) aangewezen. Om het landschap goed te kunnen beleven is het van belang de diverse landschapswaarden te behouden en versterken op de volgende punten: • Bestaande contrasten tussen de verschillende landschapszones middels de volgende thematisering: uiterwaarden, kleigronden, veengronden en zandgronden. • Landschappelijke lijnen en vlakken accentueren of ontwikkelen vanwege cultuurhistorisch belang of landschappelijke inpassing. Bijvoorbeeld met laanbeplanting en/of andere groenvoorzieningen. Legenda

75

Zuid-West 380kV Oost

Rilland-Tilburg

Landschapsplan

afb. 72

Structuurvisie Waalwijk Ondergrond

Natuur

Basis Water

Natuurgebied

Kern

In realisatie: Natte natuurparel

Bebouwing

Ecologische verbindingszone

Landschappelijke zones

Water

Uiterwaarden

In realisatie: Ruimte voor de rivier

Kleigronden

Primaire waterkering

Veengronden

Regionale waterkering

Zandgronden

Landschappelijke elementen Gerealiseerd landschappelijk groen Landschappelijke lijnen Groene verbinding

76

Zuid-West 380kV Oost

Rilland-Tilburg

Landschapsplan

Dee

17. Inpassingsmaatregelen in Loon op Zand

17.1 Algemeen Effecten uit het MER zijn het uitgangspunt voor de mitigerende en compenserende inrichtingsmaatregelen. Een beschrijving van de gebiedskarakteristiek is te vinden in § 5.5.8 Huis ter Heide / Tilburg.

afb. 73

Overzicht maatregelen in gemeente Loon op Zand

17.2 Bestaand relevant beleid en plannen Groenstructuurplan uitgangspunten per gebiedstype: Bosrijke gebieden: De bossen zijn hier beeldbepalend. Langs de wegen en fietspaden zijn geen doorgaande boomstructuren of struwelen aanwezig. Halfopen cultuurlandschap: De afwisseling tussen het open en gesloten landschap moet behouden blijven. Daar waar langs de wegen en fietsroutes beplanting (bomen of struwelen) aanwezig zijn, worden deze behouden. Oude en jonge ontginningsgebieden: Dit landschap kenmerkt zich door de openheid van het landschap, afgewisseld met bomenrijen langs wegen en zandpaden. Veel van de wegen in het ontginningsgebied hebben een boombeplanting. Daar waar de boombeplanting ontbreekt wordt deze aangevuld. Legenda

77

Zuid-West 380kV Oost

Rilland-Tilburg

Landschapsplan

17.3 Te nemen inpassingsmaatregelen Lo-01 Erfbeplanting en kleine landschapselementen Stimuleren erfbeplanting en realiseren kleine landschapselementen.

Lo-02 Huis ter Heide

sp

De nieuw te realiseren hoogspanningsverbinding ZWO 380kV en het nieuwe hoogspanningsstation Tilburg is voor Natuurmonumenten aanleiding geweest het ‘Gebiedsplan Huis ter Heide’11 te laten opstellen waarin een helder toekomstperspectief wordt aangegeven dat een belangrijke input kan leveren voor dit Landschapsplan Het Gebiedsplan Huis ter Heide is gebaseerd op een landschapsecologisch wenselijke ontwikkelingsrichting. De belangrijkste principes hierbij zijn: sp • Introduceren van nieuwe populaties • Beter verbinden van bestaande populaties • Kwaliteitsverbetering en behoud van waarden • Richting de toekomst: aanvullingen met nieuw areaal natuur

afb. 74

Groenstructuurplan Loon op Zand 2019 sp

Legenda Legenda Huidige groenstructuur Huidige groenstructuur

Groene hoofdstructuur

Groene hoofdstructuur

Groene nevenstructuur

Groene nevenstructuur

Efteling

Groene hoofdstructuur kernenkernen Groene hoofdstructuur

Loonse en Drunense Duinen

sp

Gewenste groenstructuur Gewenste groenstructuur Verbeterpunten

Verbeterpunten

Behouden open ruimtes

uct

ecod

uct

ecod

Behouden open ruimtes Ruimtelijke onderlegger dorpskernen met uitbreidingen

Ruimtelijke onderlegger Bos

dorpskernen met uitbreidingen Water Bos Efteling

Boscompensatie

Water

sp

Heraanplant van bos zal voornamelijk buiten bestaand natuurgebied moeten plaatsvinden, bij voorkeursp aansluitend aan de grote boskernen van Huis ter Heide. In afb zijn zoekhebieden aangegeven waar aanvullend bos een bijdrage kan leveren aan de natuurwaarden van Huis ter Heide. Deze locaties vragen om een uitgekiende plaatsing van bos (zie afb 76).

Efteling

sp

plangebied pauwels ontsluitngswegen fietspaden

plangebied pauwels snelfietsroute

Huis ter Heide

ontsluitngswegen sportpark sp fietspaden

sp

snelfietsroute

Bla

uw eM

sp

ee

r

ecoduct/recroduct

sportpark

ecoduct/recroduct

recroduct

11 Visser M.M., De Boer E.J.F., J.W. Röell (2021), Gebiedsplan Huis ter Heide, Bureau Waardenburg

recroduct

78 Groenstructuurplan Loon op Zand

Zuid-West 380kV Oost

Rilland-Tilburg

Landschapsplan

16

struwelen, bosranden

Natuurbrug Loonse Wissel naar Loonse en Drunense duinen (droog, geschikt voor grotere zoogdieren)

Kamsalamander en andere soorten van vochtige omstandigheden

afb. 75

A

Recropassage naar Noorderbos/Zandleij/De Brand (vochtig, geschikt voor grotere zoogdieren)

Ontwikkelen kleinschalig landschap van vochtige grazige en heideachtige vegetaties, grote randlengte bos/struweel en natte plekken

Tilburg

C

Gebiedsplan Huis ter Heide (uitsnede)

Via EVZ Wildertse Arm naar Molenschotse heide en via Wildertse Arm en A de Donge naar De Biesbosch (droog en vochtig)

Levendbarende hagedis

Tilburg

Bosverbinding stedelijk gebied Tilburg

Ontwikkelen kleinschalig landschap met zowel droge als vochtige plekken C: Kwaliteitsverbetering en behoud waarden door juist beheer Bosvogels, ree, das, boommarter, eekhoorn

N

1km Pleksgewijze benutting van 0potenties en te treffen maatregelen Versterken mozaïek van bos met heide en heischraal grasland (door goed beheer niet laten verbossen)

Gevarieerd boslandschap inclusief open plekken Loon op Zand

N

Instorten bunker tbv overwintering amfibieën en saneren asfalt 0 1km

Lobelia en andere floristische waarden, dagvlinders,N261 krekels, sprinkhanen, libellen, dodaars, kneu, veldleeuwerik, roodborsttapuit, boomleeuwerik

De Moer

D

Landschapsecologische ontwikkelingen D

B

A: Introduceren nieuwe populaties Boomkikker en andere soorten van vochtige omstandigheden

Landschapsecologische ontwikkelingen Optimaliseren inrichting met lijnvormige struwelen, ondiepe poelen en hoge kruiden A: Introduceren nieuwe populaties BoomkikkerIdem, en andere soortenHuis van vochtige omstandigheden buiten ter Heide Heivlinder

Optimaliseren inrichting met lijnvormige struwelen, ondiepe poelen en hoge kruiden Toevoegen open gebied met schrale vegetaties en heidepollen Idem, buiten Huis ter Heide

Heivlinder populaties met elkaar verbinden B: Bestaande Veldkrekel en andere soorten van droge omstandigheden Toevoegen open gebied met schrale vegetaties en heidepollen

Optimaliseren inrichting door aanleg doorgaande zone van heide en schraalgras met bosrand B: Bestaande populaties met elkaar verbinden Veldkrekel en andere soorten kleinschalig van droge omstandigheden Ontwikkelen landschap met heide en schraalgras,

E C

E

struwelen, bosranden Optimaliseren inrichting door aanleg doorgaande zone van heide en schraalgras met bosrand Kamsalamander en andere soorten van vochtige omstandigheden Ontwikkelen kleinschalig landschap met heide en schraalgras, Ontwikkelen kleinschalig landschap van vochtige grazige en struwelen, bosranden heideachtige vegetaties, grote randlengte bos/struweel en natte plekken Kamsalamander en andere soorten van vochtige omstandigheden

Tilburg

Levendbarende hagedis Ontwikkelen kleinschalig landschap van vochtige grazige en heideachtige vegetaties, grote randlengte bos/struweel en Ontwikkelen kleinschalig landschap met zowel droge als natte plekken vochtige plekken

Levendbarende hagedis C: Kwaliteitsverbetering en behoud waarden door juist beheer Bosvogels, ree, das, boommarter, eekhoornkleinschalig landschap met zowel droge als Ontwikkelen

F

Ontwikkelen regionale fietsverbinding met ruige bermen / insectenlint en behouden van vochtige greppel, zonder hiervoor bestaande zandpaden te verharden

Open landschap met vennen, heide, grazige vegetatie Veldkrekel, dagvlinders en andere insecten, reptielen, vogels

Fietsrondje Pauwels verbinden aan Tilburg zonder barrière werking voor natuur en zonder bestaande zandpaden te verharden

Halfopen landschap met schrale vegetaties en bosjes D: Aanvullingen areaal natuur Kneu, en andere vogels van kleinschalig of extensief cultuurlandschap, ree, das, hermelijn Uitbreiding kleinschalig halfopen cultuurlandschap (als zich kansen voordoen) ter benutting van potenties om een betere aansluiting tussen Kleinschalig halfopen cultuurlandschap Loonse en Drunense Duinen en Huis ter Heide te bewerkstelligen D: Aanvullingen areaal natuur Gevarieerd bosgebied inclusief open plekken versterken/aanvullen (als kleinschalig halfopen cultuurlandschap (als zich kansen zichUitbreiding kansen voordoen) 1 voordoen) ter benutting van potenties om een betere aansluiting tussen Loonse versterken en Drunense Duinen terterrein Heide (als te bewerkstelligen Overgang tussen bosen enHuis open zich kansen voordoen) Gevarieerd bosgebied inclusief open plekken versterken/aanvullen (als zich kansen voordoen) Geschikter maken leefgebied amfibieën en insecten (op lange termijn, als zich kansen voordoen) Overgang versterken tussen bos en open terrein (als zich kansen voordoen)aanvullende migratieroutes via doorgaande heide- en Ontwikkelen

schraalland zones met bosranden (als zich kansen voordoen) Geschikter maken leefgebied amfibieën en insecten (op lange termijn, als zich kansen voordoen)

E: Koesteren (her)aansluiting op omgeving Ontwikkelen aanvullende migratieroutes via doorgaande heide- en schraalland zones met bosranden (als zich kansen voordoen) Natuurbrug Loonse Wissel naar Loonse en Drunense duinen (droog, geschikt voor grotere zoogdieren)

E: Koesteren (her)aansluiting op omgeving Recropassage naar Noorderbos/Zandleij/De Brand (vochtig, geschikt voor grotere zoogdieren) Natuurbrug Loonse Wissel naar Loonse en Drunense duinen (droog, geschikt voor grotere zoogdieren) Via EVZ Wildertse Arm naar Molenschotse heide en via Wildertse Arm en de Donge naar De Biesbosch (droog en vochtig) Recropassage naar Noorderbos/Zandleij/De Brand (vochtig, geschikt voor grotere zoogdieren) Bosverbinding stedelijk gebied Tilburg Via EVZ Wildertse Arm naar Molenschotse heide en via Wildertse Arm0en de Donge naar De Biesbosch (droog en vochtig)

Pleksgewijze benutting van potenties en te treffen maatregelen Bosverbinding stedelijk gebied Tilburg Versterken mozaïek van bos met heide en heischraal grasland (door goed beheer niet laten verbossen)

B fietspad met ruige bermen / insectenlint Afwaarderen weg tot Verbeteren oversteek das Minimaliseren laandoorsnijding en waar nodig doorgaand karakter Vernattingsmaatregel onderzoeken herstellen

2

Verondiepen sloot en laten verlanden Verbeteren oversteek das 3 Verbeteren zichtbaarheid reliëf landduinengebied door Vernattingsmaatregel plaatselijk dunnen, metonderzoeken behoud van reliëf gaaf duincomplex / kopjesduin Verondiepen sloot en laten verlanden Versneld omvormen naar inlands bos met soorten als linde, iep, Verbeteren zichtbaarheid reliëf landduinengebied door eik, berk (deels in samenwerking met Natuurbegraven) plaatselijk dunnen, met behoud van reliëf gaaf duincomplex / kopjesduin Verder met bosstroken verdichten als verzachting van de zichtbare stedelijke functies Versneld omvormen naar inlands bos met soorten als linde, iep, eik, berk (deels samenwerking met de Natuurbegraven) Randzone waariningezocht wordt naar juiste combinatie van afscherming van de spinder en het creeren van een verbinVerder met bosstroken verdichten vaak als verzachting van de dingszone voor warmteminnende, grondgebonden zichtbare stedelijkeCfuncties soorten (waarbij deze zone deels buiten de begrazingseenheid komt te liggen) Randzone waarin gezocht wordt naar de juiste combinatie van afscherming van de spinder en het creeren van een verbinOp termijn bos ontwikkelen met rijkere soorten als populier, dingszone voor warmteminnende, vaak grondgebonden wilg, eik, mogelijk met partners soorten (waarbij deze zone deels buiten de begrazingseenheid komt te liggen)

Met alle ontwikkelingen en beheer rekening houden met de kwaliteiten zoals Op termijn bos ontwikkelen met rijkere soorten als populier, opgenomen in de kaarten Natuurwaarden en -potenties en Waarden (overig).

wilg, eik, mogelijk met partners

N 1km Naam tekening Met alle ontwikkelingen en beheer rekening houden met de kwaliteiten zoals opgenomen in de kaarten Natuurwaarden en -potenties en Waarden (overig).

Gebiedsplan Huis ter Heide

vochtige plekken Naam tekening Gevarieerd boslandschap inclusief open plekken Pleksgewijze benutting van potenties en te treffen maatregelen C: Kwaliteitsverbetering en behoud waarden door juist beheer Instorten bunker tbv overwintering amfibieën en saneren asfalt LobeliaBosvogels, en andere ree, floristische waarden, dagvlinders, das, boommarter, eekhoorn krekels, sprinkhanen, libellen, dodaars, kneu, veldleeuwerik, roodborsttapuit, boomleeuwerik D Versterken mozaïek van bos met heide en heischraal grasland (door Tekenaar Ontwikkelen regionale fietsverbinding Opdrachtgever goed beheer niet laten verbossen) met ruige bermen / insectenlint Gevarieerd boslandschap inclusief open plekken F Landschapsecologische ontwikkelingen J.W.

Röell en behouden van vochtige greppel, zonder hiervoor bestaande Open landschap met vennen, heide, grazige vegetatie Vereniging Natuurmonumenten, zandpaden tebunker verharden Instorten tbv overwintering amfibieën en saneren asfalt Lobelia en andere floristische waarden, dagvlinders, krekels, sprinkhanen, libellen, dodaars, kneu, D: Aanvullingen areaal natuur Datum A: Introduceren nieuwe populaties Midden Brabant Zuid-West 380kV Oost Rilland-Tilburg Landschapsplan Veldkrekel, en andere insecten, reptielen, vogels veldleeuwerik, roodborsttapuit, boomleeuwerik Boomkikker en andere soorten vandagvlinders vochtige omstandigheden 17-12-2020 Tekenaar Verbeteren das Pauwels verbinden aan Tilburgmet zonder Uitbreiding kleinschalig halfopenFietsrondje cultuurlandschap (als zich kansen Ontwikkelen regionale fietsverbinding ruigebarrière bermenwerking / oversteek insectenlint Opdrachtgever Project F Optimaliseren inrichting voordoen) ter benutting van potenties om een betere aansluiting tussen Naam J.W.controleur Röell voor en zonder bestaande zandpaden verharden ennatuur behouden van vochtige greppel, zonder te hiervoor bestaande met landschap lijnvormige struwelen, ondiepe Halfopen met schrale vegetaties en bosjes

Gebiedsplan Huis ter Heide

D

79

Paraaf

verspreide bossen op deze percelen kan het verkeer op de Burg. Letschertweg gedeeltelijk aan het zicht onttrekken, zonder het zicht op de natuur vanaf deze weg volledig weg te nemen (zie ook § 5.3.2). afb. 76 Zoekgebieden voor boscompensatie in en aansluitend op Huis ter Heide (zwarte arcering) zoals aangegeven in het Gebiedsplan Huis ter Heide

Figuur 5.9 80

Zoekgebieden voor boscompensatie in en aansluitend op Huis ter Heide (zwarte 380kV Oost arcering) Let op: het is niet gewenst om de gearceerde percelenZuid-West volledig te

Rilland-Tilburg

Landschapsplan

18. Inpassingsmaatregelen in Tilburg

18.1 Algemeen Voor inpassing van het nieuwe hoogspanningsstation Tilburg is een separaat Landschapsplan opgesteld. Dat landschapsplan betreft de inpassing van het 380kV hoogspanningsstation Tilburg, de aansluiting daarvan op de bestaande hoogspanningsverbinding en de aanleg van een ondergronds kabeltracé naar het 150kV hoogspanningsstation Tilburg Noord. Zie Landschapsplan 380kV station Tilburg

81

Zuid-West 380kV Oost

Rilland-Tilburg

Landschapsplan

19. Uitvoering en beheer Uitgangspunt is dat de realisering van de landschappelijke inpassing tijdig, na realisatie van de verbinding zal plaatsvinden. Deze termijn is opgenomen van in regels van het Inpassingsplan. Daarbij geldt dat de inpassingsmaatregelen niet altijd tegelijkertijd met de realisatiewerkzaamheden van de verbinding uitgevoerd kunnen worden, en waar mogelijk zullen aansluiten bij de uitvoering van andere groenprojecten in het plangebied.

82

Zuid-West 380kV Oost

Rilland-Tilburg

Landschapsplan

20. Verklarende woordenlijst Amoveren: Verwijderen of slopen. Autonome ontwikkeling:De (ruimtelijke) situatie zoals die in de toekomst zal zijn, als er van wordt uitgegaan dat het nu vastgestelde overheidsbeleid wordt uitgevoerd. Dit houdt onder andere in dat ruimtelijke plannen (zoals over de aanleg van wegen, woonwijken of bedrijventerreinen), waarover besluiten zijn genomen, zijn gerealiseerd. Bliksemdraad: aard- of bliksemdraden beschermen de stroomgeleiders tegen blikseminslag. Bovenregionale infrastructuur: Infrastructuur zoals snelwegen, kanalen en spoorverbindingen die twee of meer regio’s met elkaar verbindt.

Geleden: Het verdelen van de ruimte in meerdere kleine eenheden zonder de ruimte te delen. Geleider: Een draad waardoor stroom wordt getransporteerd. Geomorfologie: Vorm van het aardoppervlak Gerend: Licht schuin lopend ten opzichte van een bepaalde richting.

Bundel: Een geleider kan uit meerdere fasedraden bestaan. Dit wordt een bundel genoemd.

Gestrekt tracé: een tracé zonder of met minimale richtingsveranderingen

Bundeling (ruimtelijk): het bewust samenvoeging van lijnvormige infrastructuurelementen.

Hoekmast: Mast in een hoogspanningsverbinding waar de verbinding een richtingsverandering, een knik heeft.

Circuit: Het hoogspanningsnet werkt met wisselstroom in drie fasen. Drie geleiders tezamen vormen een circuit: voor elke fase is één geleider. Compenserende maatregel: Maatregel die de nadelige invloed van een ingreep / activiteit compenseert. Corridor: de zone waarbinnen het tracé voor een nieuwe hoogspanningsverbinding wordt gezocht, vaak ook zoekgebied genoemd. Cultuurhistorie in het landschap: De zichtbare sporen van menselijk handelen in het landschap.

83

Draadmarkeringen: objecten die gebruikt worden voor het markeren van de bliksemdraden van een hoogspanningsverbinding om daarmee de zichtbaarheid van de draad voor vogels te vergroten. Zie ook varkenskrul en vogelflap.

Hoogspanning: spanning van 1000 Volt en hoger

Hoogspanningsverbinding: Verbinding tussen twee punten waar stroom door getransporteerd kan worden, zijnde een bovengrondse of een ondergrondse verbinding Infrastructuur: het stelsel van fysieke voorzieningen ten behoeve van het transport van personen, goederen, stoffen, energie en informatie. Inpassingsplan: Een ruimtelijk besluit door Rijk of provincie dat wordt genomen in het kader van de rijkscoördinatieregeling, dat in de plaats treedt van het gemeentelijke bestemmingsplan. In het geval van Randstad 380 kV Noordring gaat het om een Rijksinpassingsplan. Knik: richtingsverandering in een hoogspanningslijn Landschapselement: ruimtelijk af te grenzen onderdeel van het landschap. Landschapspatroon: Horizontale neerslag van de contouren, grenzen of randen van de in de ruimte verspreide elementen.

Hoogspanningskabel: Ondergrondse hoogspanningsverbinding

Landschapsplan: plan met inrichtingsmaatregelen

Hoogspanningslijn: Bovengrondse hoogspanningsverbinding

MER: Milieu Effectrapport

Hoogspanningsstation: Installatie waar hoogspanningsverbindingen worden getransformeerd en/of geschakeld, ook schakelstation en transformatorstation genoemd

m.e.r.: milieu effectrapportage (het proces)

Opstijgpunt: Een installatie waar de verbinding bij een overgang van kabel naar lijn de grond uit komt

Zuid-West 380kV Oost

Rilland-Tilburg

Landschapsplan

Opstrekkende verkaveling: Verkaveling met het recht van opstrek: een boer mocht het stuk grond voor en achter zijn boerderij gebruiken binnen bepaalde grenzen. Zo kreeg iedereen een gelijkwaardig stuk land met alle voorkomende grondsoorten. Deze manier van verdeling van de grond leidde tot het bijzondere verkavelingspatroon van opstrekkende percelen. Rechtstand: Deel van een tracé van een hoogspanningslijn waar de masten precies in een rechte lijn staan Rijkscoordinatieregeling - RCR: De rijksoverheid kan bij projecten van nationaal belang de besluitvorming coördineren. Projecten op het gebied van energie-infrastructuur die van nationaal belang zijn, worden gecoördineerd door de minister van Economische Zaken (EZ).

Varkenskrul:spiraalvormig gedraaid stuk staal bevetigd meestal in een bliksemdraad. Dit voorkomt dat vogels tegen de draad aanvliegen Veldlengte: De afstand tussen twee masten van een hoogspanningslijn Vertekenmerk: Een markant landschapselement dat als orientatiepunt in het landschap fungeert, ook landmark genoemd. ZRO-strook: ‘zakelijkrecht strook’, een juridischadministratief begrip met afspraken tussen grondeigenaar en gebruiker

Slagenlandschap: landschap met strokenverkaveling, in smalle banen die slagen of stroken worden genoemd. Spanmast: Ook trekmast. Mast van een hoogspanningsverbinding die de geleiders op spanning houdt. Steunmast: Mast voor hoogspanningsverbinding ter ondersteuning van de draden op locaties waar de verbinding rechtdoor gaat. Traverse: Horizontale arm van een vakwerkmast Trekmast: zie spanmast. Vakwerkmast: (hoogspannings)mast bestaande uit een raamwerk van ijzer

84

Zuid-West 380kV Oost

Rilland-Tilburg

Landschapsplan

21. Referenties Berg, A.E. (2012), Beleving van natuur en landschap in Brabant Berg, S. van den, e.a. (2018) How does visual impact influence the public acceptance of overhead lines and other national infrastructures? Bijl, R. van der (2010). Paria’s in het Landschap. Blauwe Kamer BRO (2012). Structuurvisie buitengebied Reimerswaal BTL Advies (2017), Integraal groenbeleidsplan gemeente Drimmelen BTL Advies (2018) Groenstructuurplan Loon op Zand De Boer, E.J.F., (2021). Bepaling compensatieopgave 380kV hoogspanningslijn Rilland - Tilburg. Voor NatuurNetwerk Brabant en houtopstanden Bureau Waardenburg .

85

Kolen, Jan (2005). De Biografie van het Landschap. Drie Essays over Landschap, Geschiedenis en Erfgoed

Provincie Noord Brabant (2011) Handreiking Kwaliteitsverbetering van het landschap De roodmet-groen koppeling

Kroll, Dr. C.A. (1992).The effects of overhead transmissinlines on property values.

Provincie Noord Brabant (2011), Gebiedspaspoorten. Uitwerking Structuurvisie ruimtelijke ordening

L. Toorians (2020) Bijlage bij Redengevende omschrijving met waardestelling Kelder Kraanven 22 te Loon op Zand

Reichgelt, Anne e.a. Stichting Probos (2020) Ecologisch beheer belemmerde strook hoogspanningsverbindingen

Leeuwen, Rob van e.a. (2013), Gemeente Geertruidenberg Structuurvisie 2030

Rijksadviseur voor het Landschap (2010). Advies Landschappelijke inpassing van Hoogspanningslijnen.

Louwes, C.A. (2011), Gemeente Dongen Bestemmingsplan Buitengebied Louwes, R. (2013) Structuurvisie Oosterhout Moerdijk Gemeente (2016) Landschapskwaliteitsplan

Embregts, J. e.a. (2016) Landschapsplan Halderberge 2016 – 2025

Nieuwland (2005) DE ZOOM VAN WESTBRABANT Landschapsontwikkelingsplan voor het buitengebied en van Bergen op Zoom & Roosendaal

Holford (1971 + 2011). The Holford Rules

Nijhuis, S E.A (2011). Exploring the visual landscape

Jong, Martin de (2020). Redengevende omschrijving met waardestelling Kelder Kraanven 22 te Loon op Zand. Monumentenhuis Brabant

Persson, Michael (2009). Groen versus groen. Is waardering van moderne landschappen een kwestie van wennen ?

Kardinaals J. en J. Buizer (2020), Actualisatie methodiek NNN-compensatie Zuid-West 380 kV Oost, Bureau Waardenburg

Provincie Noord Brabant (2010), Leidraad Landschap en Cultuurhistorie

Roest, Juan van der (2020). Kelder Kraanven 22 te Loon op Zand Rothuizen (2012).Bestemmingsplan Buitengebied ‘Reimerswaal’ Stevenson, J. e.a. (2012). Guidelines for Landsape and Visuel Impact Assement TenneT (2016) Uw veiligheid en beplanting nabij de ondergrondse hoogsspanningsverbinding TenneT (2016) Uw veiligheid en beplanting onder of nabij de bovengrondse hoogspanningsverbinding TenneT (2017) Landschap en Hoogspanningsnet. Visie en richtlijnen voor landschappelijke inpassing Veelen, J. van (2015) Handreiking Landschappelijke inpassing. Het hoogspanningsnet als landschappelijke ontwerpopgave

Zuid-West 380kV Oost

Rilland-Tilburg

Landschapsplan

Veelen, J. van (2011). 380kV hoogspanningsverbinding Wateringen-Zoetermeer - Landschapsplan Veelen, J. van (2014). 380kV hoogspanningsverbinding Doetinchem-Wesel traject Doetinchem Duitse grens - Landschapsplan Veelen, J. van (2015). 380kV hoogspanningsverbinding Borssele-Rilland - Landschapsplan Veelen, J. van (2015). Landschapsplan 380kV hoogspanningsstation Rilland Veelen, J. van & J. Goudeseune (2013). Randstad 380kV Beverwijk-Bleiswijk - Landschapsplan Verwaters, Peter (2019), Visie Buitengebied Geertruidenberg Visser M.M., De Boer E.J.F., J.W. Röell (2021), Gebiedsplan Huis ter Heide, Bureau Waardenburg Vroom, M. (2010). Lexicon van de tuin- en landschapsarchitectuur. Waalwijk , Structuurvisie Waalwijk 2025 Woensdrecht Gemeente (2017) Groenbeleidsplan

86

Zuid-West 380kV Oost

Rilland-Tilburg

Landschapsplan