Bijlage 4.25 Zienswijze ZLTO Moerdijk (geanonimiseerd)

zfio/\/

Moerdijk Datum

29 juli 2023

(geanonimiseerd)

Onderwerp

Zienswijze

Aan de Gemeenteraad Postbus

van Moerdijk

ontwerp

Omgevingsvisie

Moerdijk

4

4760 AA Zevenbergen

Contact

zitomoerdijk@zito.nl Bijlagen (1) Kaart met en

Geachte

impact

van visies en buizen

kabels

Gemeenteraad,

Namens ZLTO Moerdijk willen wij graag onze zienswijze kenbaar maken de ontwerp Omgevingsvisie Moerdijk.

met betrekking tot

Gemeente Moerdijk heeft veel opgaven te vervullen. De druk op landbouwgrond is hoog en deze wordt in de toekomst groter. De afbeelding n bijlage 1 geeft weer welke visies en

zoekgebieden/ tracés voor kabels en leidingen er momenteel

liggen en er nog aankomen

in

de gemeente. In het kader van toekomstperspectief voor de agrarische sector baart het ons zorgen dat het landbouwareaal afneemt en daarmee de druk op omliggende gronden nog groter wordt. Agrarische bedrijven zorgen voor gezond en vellig voedsel uit eigen regio en met de sierteeltproducten voor een gezonde en groene leefomgeving. Dit is onze primaire doelstelling. De glastuinbouwsector speelt ook een belangrijke rol in de energietransitie: als producent en beheerder. Het mag niet zo zijn dat door gemeentelijk beleid, ondernemerskeuzes van agrarische bedrijven worden weggenomen. Tevens constateren wij dat diverse niet-agrarische partijen actief zijn bij de inrichting van o.a. het buitengebied.

Wij vragen u hier aandacht voor te houden, zodat inrichting in consensus met onze sector plaatsvindt. We vragen u om daar oog voor te hebben in deze omgevingsvisie en daar ook naar te handelen. U kunt daarvoor bijvoorbeeld denken aan een juridisch beschermde status van landbouwgrond door een afwegingskader te hanteren. We zijn tevens van mening dat alle verschuivingen n de agrarische sector vri illig en op logische plaatsen gerealiseerd dienen te worden. ZLTO

heeft in het kader van het proces rondom

de omgevingsvisie

en de huidige situatie

aan u de volgende vragen: Reikwijdte In de voorliggende visie staat dat deze elke vier jaar wordt herzien. Voor de agrarische sector is een doorkijk van vier jaar echter te kort. Deze sector doet investeringen tot twintig jaar. We vragen u om dit aandachtspunt mee te nemen in deze omgevingsvisie. Participatie

U verwijst in deze visie naar de klankbordsessie waaraan

ZLTO

Moerdijk deel heeft

genomen (pag. 13). Na afloop van deze sessie heeft ZLTO opvolging hiervan gevraagd. Wij vinden het spijtig dat aan dit verzoek geen gehoor is gegeven. Dit doet geen recht aan de beschreven manier van participatie door de klankbordgroep. Omschrijving gebied In de visie beschrijft u dat in het westelijke deel van de gemeente enkele grote veehouderijen, boomgaarden, boomkwekerijen en fruitkwekerijen te vinden zijn (pag. 65). Graag wijzen wij u erop dat er momenteel geen boomkwekerij aanwezig is in de gemeente

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd)

Datum

29 juli 2023 Onderwerp

Zienswijze ontwerp Omgevingsvisie Moerdijk Blad 21

Moerdijk. Tevens

beschrijft u te willen zoeken

naar een goede,

structurele en duurzame

invulling van de vrijkomende agrarische gronden en bebouwing (pag. 65). Wij willen u meegeven dat grond van stoppende agrariërs veelal niet vrijkomt op de markt. In veel gevallen wordt deze direct verkocht aan andere agrariërs of instanties. ZLTO

heeft met betrekking tot de ontwerp Omgevingsvisie de volgende zorgpunten:

Toekomst

van

de

landbouw

In de visie lezen we onder andere over duurzame landbouw, biodiversiteit en natuurinclusiviteit. In de praktijk blijken definities hiervan door verschillende partijen

anders geïnterpreteerd te worden. Wat is volgens u de definitie van duurzame landbouw, biodiversiteit en natuurinclusiviteit? Voor ons leiden er meer wegen naar Rome. De SER, (Naar duurzame toekomstperspectieven voor de landbouw | SER) heeft een aantal transitiepaden voor duurzame landbouw beschreven. Die gaan van extensief tot hoog technologisch. Ook in het beleidskader landbouw en voedsel van de provincie NoordBrabant zijn min of meer dezelfde richtingen beschreven (Beleidskader Landbouw en Voedsel 2030 - Provincie Noord-Brabant). We sluiten ons aan bij deze denkrichtingen willen in de gemeente Moerdijk ruimte voor al deze transitiepaden.

en we

Tevens beschrijft u aan de westkant van de gemeente Moerdijk agrarisch gebruik dat verweven is met natuur en kleinschalige recreatie (pag. 66). Kunt u kleinschalige recreatie definiëren?

U beschrijft daarnaast in te willen zetten op een herkenbaar buitengebied met toekomstgerichte landbouw als drager. U wilt de ruimte geven aan agrariërs om invulling te geven aan duurzame, innovatieve en klimaatrobuuste landbouw (pag. 65). We willen u meegeven dat de Nederlandse landbouw en daarmee de Moerdijkse agrariër zich kenmerkt door hoogwaardige landbouwpraktijken en innovatiekracht. De Nederlandse landbouwsector is nu al de meest duurzame, innovatieve en klimaatrobuuste landbouw ter wereld. Continue

ontwikkeling kenmerkt ook de Nederlandse hebben in deze omgevingsvisie.

landbouw.

We vragen

u om daar 0og voor te

Glastuinbouw

Glastuinbouwconcentratiegebieden De gemeente gebruikt in haar omgevingsvisie de term doorgroeigebieden voor de glastuinbouw. De provincie Brabant heeft in haar vastgestelde omgevingsverordening (welke 1-1-2024 in werking treedt) de termen ‘doorgroeigebied’ en ‘vestigingsgebied’

vervangen door glastuinbouwconcentratiegebied. We vragen de gemeente om deze term over te nemen aangezien de terminologie doorgroeigebied na 1 januari a.s. niet meer gehanteerd wordt binnen Brabant. ZLTO-afdeling Moerdijk staat voor toekomstperspectief van de eigen ondernemers. We willen graag dat er doorontwikkelingsmogelijkheden zijn binnen de gemeente voor de bedrijven die n de gemeente gevestigd zijn. Hiermee bedoelen we ook dat er ruimte moet zijn voor hun transitie. We willen de gemeente vragen dit mee te nemnen in het maken van een afweging

binnen

voorbehouden

is voor ondernemers

de gekozen

maatwerksystematiek

zodat ruimte in eerste instantie

uit eigen gemeente.

Solitaire glastuinbouw De gemeente heeft in de omgevingsvisie opgenomen dat bestaande solitaire glastuinbouwbedrijven onder bepaalde voorwaarden de ruimte krijgen om door te groeien tot max.

3 ha glas. We

willen de gemeente

regels heeft vastgesteld voor kassen

er op wijzen dat de provincie Brabant

in de Brabantse Omgevingsverordening.

nieuwe

De nieuwe

regels betekenen een verruiming van huidige mogelijkheden voor kassen onder bepaalde voorwaarden. We vragen de gemeente Moerdijk deze ruimere mogelijkheden over te nemen

Datum

29 juli 2023 Onderwerp

Zienswijze ontwerp Omgevingsvisie Moerdijk Blad 3/1

in haar omgevingsvisie

en omgevingsplan.

De provincie

laat de max.

oppervlakte voor

solitaire kassen los en vraagt bij uitbreiding boven een bepaald areaal de beleidsregel glasvoor-glas toe te passen. Gezien het aantal solitaire locaties binnen Moerdijk zal dit geen grote toename van kasoppervlakte opleveren. Voor wat betreft de teeltondersteunende kassen op een locatie met aanduiding ‘Teeltbedrijf’ vragen we aan de gemeente max. oppervlakten die de provincie stelt over te nemen en teeltondersteunende

mogelijk te maken

in de gebiedsaanduiding Groenblauwe Waarden.

de nieuwe kassen ook

Zie tabel nr. 1 in deze

zienswijze.

De gemeente geeft aan dat men in het gebied aan de zuidkant van Fijnaart waar kassen staan inzet op transformatie van het gebied. In het geval deze kassen gaan verdwijnen

willen wij u er op wijzen dat deze kassen ingezet kunnen worden in de beleidsregel glasvoor-glas van de provincie Brabant om zo perspectief te scheppen op andere solitaire glastuinbouwlocaties. De Brabantse omgevingsverordening biedt per 1 januari ook de mogelijkheid om een aanduiding 'Glastuinbouwbedrijf’ van een solitaire locatie te verschuiven naar een locatie

met een aanduiding ‘Teeltbedrijf’. We willen u vragen dit te faciliteren wanneer een bedrijf deze

wens

heeft.

[Regels omgevingsverordening

|Kassen met aanduiding glastuinbouwbedrijf in

e

Geen maximum

ILandelijk gebied

e

Uitbreidingen > 3 ha toepassen

oppervlakte

glas voor glasregeling * Mits dit past binnen ontwikkelrichting gebied.

[kassen met aanduiding glastuinbouwbedrijf in

e

Geen maximum oppervlakte

|gebied met groenblauwe waarden

°

Bij uitbreiden toepassen glas vool

glasregeling. Aantal te slopen m2 afhankelijk van waarden gebied

ITeeltondersteunende kas met aanduiding

*

keeltbedrijf in landelijk gebied

5000m2 e Bouw of uitbreiding >5000m2 door toepassen glas voor glasregeling (1m2=1m2) met een

Bouw of uitbreiding tot max.

ITeeltondersteunende kas met aanduiding

+

keeltbedrijf in gebied met groenblauwe waarden

5000m2 ° Bij uitbreiding toepassen glas voor glasregeling. Aantal te slopen m2

afhankelijk van waarden

[Permanente teeltondersteunende voorzieningen

*

Max. 3 ha binnen bouwperceel

binnen bouwperceel

* Meer dan 3 ha binnen bouwperceel mits het past binnen ontwikkelrichting van het gebied en

maximum

van

1,5 ha.

Bouw of uitbreiding tot max.

wordt

voldaan

aan

nader

gebied.

uit te

[Permanente teeltondersteunende voorzieningen

werken voorwaarden (klimaat, hydrologie, landschappelijke kwaliteit). e Geconcentreerd en aansluitend

buiten bouwperceel binnen Landelijk gebied

op een ander bouwperceel mits dit past binnen de ontwikkelrichting van het gebied.

Tabel 1. De regels in de Brabantse Omgevingsverordening

Datum

29 juli 2023 Onderwerp

Zienswijze ontwerp Omgevingsvisie Moerdijk Blad 41

Assimilatiebelichting De gemeente stelt diverse voorwaarden bij de doorontwikkeling van kassen. De gemeente geeft aan dat bij voorkeur geen assimilatiebelichting toegepast wordt bij doorontwikkeling van een kas. De gemeente geeft aan dat zij indien nodig- in overleg met de ondernemer afspraken zal maken over de hoeveelheid afscherming en tijdstippen van belichting, om de leefomgeving te beschermen. We waarderen de aanpassing van de gemeente Moerdijk n de tekst over assimilatiebelichting ten opzichte van de eerdere versie van deze omgevingsvisie. Vanwege de transitie van de glastuinbouw (klimaatneutraal in 2040) wordt momenteel onderzoek

gedaan naar de toepassingsmogelijkheden van assimilatiebelichting n relatie tot de wens om fossielvrij te telen. De verwachting is dat het toepassen van assimilatiebelichting in sommige teelten noodzakelijk gaat zijn voor de transitie naar een fossielvrije teelt. We willen de gemeente daarom vragen om de zin ‘bij voorkeur geen assimilatiebelichting’ te verwijderen zodat dit de transitie in de toekomst niet in de weg staat. Bouwhoogte De bouwhoogte

van een

kas heeft invloed op het teeltklimaat in de kas en het

energieverbruik in de kas. De teelt kan geoptimaliseerd worden verbeterd wordt. Daarnaast zorgt en vraagt de energietransitie wijzigingen aan de kassen aan te brengen, waarvan de meeste gedaan kunnen worden. Deze aanpassingen, denk aan dubbele

wanneer het teeltklimaat om ook steeds opnieuw slechts bij nieuwbouw schermen,

ontvochtigingsunits t.b.v. het klimaat en LED belichting

allen bij aan steeds minder

dragen

gebruik van fossiele brandstoffen. Er is hoogte nodig om deze installaties te kunnen plaatsen. Vanwege wensen tot optimalisering van de teelt en het verminderen van het energieverbruik, vragen ondernemers om ruimere bouwhoogten dan de huidige toegestane bouwhoogten in de gemeente Moerdijk. De huidige bouwhoogten voor kassen n het

bestemmingsplan buitengebied is nokhoogte 10 m en goothoogte 8 meter. We willen u vragen dit aan te passen. Ondernemers hebben er begrip voor dat er onderscheid wordt gemaakt tussen de afmetingen in de glastuinbouwconcentratiegebieden en solitaire locaties. Ondernemers wensen in de glastuinbouwconcentratiegebieden vergelijkbare mogelijkheden met andere

moderne tuinbouwgebieden n Brabant. Glastuinbouwconcentratiegebied Nieuw Prinsenland (Dinteloord) is als zijnde modern glastuinbouwgebied een geschikt referentiekader. Dit gebied is het laatst ontwikkelde glastuinbouwgebied in Brabant. In dit gebied worden bouwhoogtes van 13 meter als nokhoogte en 9 meter als goothoogte gehanteerd.

Daarnaast gelden er voor nutsvoorzieningen zoals buffertanks hoogtes van maximaal 15 meter. Op solitaire locaties is een nokhoogte van 9 meter en een goothoogte van 8 m wenselijk. Daarbij een hoogte van 15 meter voor bijbehorende nutsvoorzieningen. Teeltondersteunende

voorzieningen

(TOV)

Gezien de veranderende vraag vanuit de omgeving als het gaat om klimaat en circulaire economie, en de vraag naar een duurzamere productie neemt de wens voor de inzet van teeltondersteunende voorzieningen (TOV) bij telers toe. Met TOV streven telers naar gecontroleerde productieomstandigheden om te beantwoorden aan ontwikkelingen op meerdere aandachtsgebieden. TOV bieden kansen i.r.t. bijv. thema's als zuinig omgaan met water, toenemende aandacht voor de waterkwaliteit, verbeteren arbeidsomstandigheden, verhogen plantgezondheid, vermindering inzet gewasbeschermingsmiddelen en productiezekerheid c.q. productbeschikbaarheid. Met het oog op deze kansen zien we graag ruimere mogelijkheden voor TOV in beleid. De provincie Brabant biedt verruimde mogelijkheden sinds 2022 (zie tabel 1 van deze zienswijze). We missen het thema TOV in

Datum

29 juli 2023 Onderwerp

Zienswijze ontwerp Omgevingsvisie Moerdijk Blad 51

de ontwerp omgevingsvisie Moerdijk. We willen u vragen verruimde mogelijkheden te bieden voor TOV aansluitend bij de verruimde mogelijkheden van de provincie Brabant.

(Intensieve) Veehouderijbedrijven In alle sectoren van de (intensieve) veehouderij wordt al lange tijd gewerkt aan een duurzaamheidsagenda. Belangrijke items zijn het verbeteren van het dierenwelzijn,

verlagen van antibiotica en het terugdringen van de emissies. Daarmee is en wordt de leefomgeving ook steeds beter en ontstaat er een duurzaam en klimaat robuuste veehouderij. Ook in gemeente Moerdijk hebben veel bedrijven daar al forse stappen in gezet. De komende jaren zullen ook veehouders daar nog verder n investeren. De andelijke en provinciale eisen zijn immers hoog. De sector zet in op de ontwikkeling van nieuwe stalsystemen die integraal beter zijn: minder emissies uitstoten, het dierenwelzijn bevorderen en de brandveiligheid verbeteren. Ook maken ze veel gebruik van reststromen van humane trend van circulaire bedrijfsvoering wordt geborgd.

voedselproductie,

waardoor de

Bij de duurzaamheidsagenda gaat het niet alleen om maatschappelijke doelen maar ook om een eerlijk verdienmodel voor de boer. Veel van onze veehouders werken daar aan. Er wordt steeds meer geproduceerd in duurzame ketens van onder andere de dierenbescherming in een markt waar bovenwettelijke eisen gesteld zijn. Toekomstgerichte landbouw gaat gepaard met verduurzaming van het agrarisch bedrijf. Hierbij kunnen boeren verschillende transitiepaden volgen mede afhankelijk van de plaatselijke omstandigheden,

de eigen ambities en de uitgangssituatie.

Voor alle bedrijven geldt dat ze

in 2050 volledig duurzaam zijn en in 2030 voidoen aan de door het kabinet vastgestelde normen. Ecologische doelen op het gebied van bodemkwaliteit, waterkwaliteit, luchtkwaliteit, biodiversiteit en klimaat vormen een integraal onderdeel van de bedrijfsvoering. De heldere lange termijn normen geven daarbij ruimte aan de boer om eigen keuzes te maken binnen de mogelijkheden van het gebied waarbinnen hij of zij onderneemt. Het is mogelijk dat een boer voor verschillende onderdelen van zijn bedrijf verschillende transitiepaden kiest. Ontwikkelruimte door middel van schaalvergroting is soms

noodzakelijk

om

duurzaamheidsdoelen

na te streven en voldoende

verdienmodel

te

realiseren.

Gemeente Moerdijk i wat betreft oppervlakte bijna de grootste gemeente van NoordBrabant en heeft de minste intensieve veehouderijbedrijven. Volgens onze gegevens telt de gemeente Moerdijk circa vijf varkensbedrijven en tien pluimveebedrijven. In lijn met de landelijke trend, neemt ook in gemeente Moerdijk het aantal landbouwbedrijven af. De bedrijven worden door innovatie steeds meer hightech uitgerust en schaalvergroting is naast verbreding een noodzakelijke ontwikkeling om bedrijfsopvolging mogelijk te maken. Innovaties worden gebruikt om diergezondheid te verbeteren.

emissies te verlagen,

maar ook dierenwelzijn en

Daarnaast spelen veehouderijbedrijven een cruciale rol in de plantaardige sector binnen onze gemeente. Zij zorgen namelijk voor mest, wat wordt gebruikt als waardevolle grondstof om de gewassen te laten groeien en zorgen ze dat kringlopen beter gesloten worden.

Met bovenstaande onderbouwing, hopen wij duidelijk te maken dat ontwikkelruimte noodzakelijk is voor een toekomstgerichte landbouw. Ook voor het beperkt aantal (intensieve)

bedrijven

in onze gemeente.

In deze omgevingsvisie

worden

bovenwettelijke

maatregelen toegepast. Wij vragen u, om daarom uw visie omtrent dit onderwerp te herzien en de wettelijke- of provinciale kaders aan te houden.

Datum

29 juli 2023 Onderwerp

Zienswijze ontwerp Omgevingsvisie Moerdijk Blad 61

Mestvergisting

U schrijft in de omgevingsvisie dat mestvergisting- en bewerking enkel mogelijk is voor bestaande agrarische bedrijven waarbij de mest van eigen bedrijf wordt verwerkt (pag 66). We willen u graag op een aantal punten wijzen om mestvergisting als samenwerking tussen bedrijven mogelijk te maken. Demissionair minister Jetten van Klimaat en Energie beschrijft in een kamerbrief van juli 2022 dat vanaf 2025 minimaal 20% bijmengverpiichting van groen gas geldt. Uit het kader van de RES (regionale energiestrategie) en deze brief volgt een belangrijke maatschappelijke opgave om lokaal, regionaal groen gas te produceren. Het aardgasnetwerk wordt daarmee lokaal gevoed waardoor invulling gegeven kan worden

de warmte transitie in de bebouwde omgeving.

aan

Kijkend naar bestaande installaties, uit een

grove benadering, zijn er per plattelandsgemeente één tot twee van dit soort installaties nodig.

Het grote voordeel van gezamenlijke initiatieven is dat ook kleinere veehouders

daaraan

mee

kunnen

doen.

Mestvergisting heeft daarnaast ook een positieve invloed op andere maatschappelijke opgaven:

- _ Bijdrage een ammoniak

(stikstof)

reductie

Bijdrage aan klimaatopgaven Bijdrage aan RES 2.0 warmtetransitie Bijdrage aan werkgelegenheid Bijdrage aan het sluiten van kringlopen De agrarische sector kan met behulp van mestvergisting een flinke bijdrage leveren aan deze opgaven.

Wij vragen

samenwerking

van meerdere agrarische bedrijven en ook voor (intensieve) veehouderij.

u om

mogelijkheden

te creëren voor mestvergisting

als

Water/ bodem sturend U schrijft dat landbouw de drager is van het buitengebied (pag. 65, punt 1). Hierin lezen wij dat de agrariërs in het buitengebied en in de klimaatrobuuste biodiversiteitspolder nu en in de toekomst hun functie en huidige gewassen kunnen blijven telen. Water- en bodemsysteem zijn leidend bij ontwikkelingen in het buitengebied (pag. 66, punt 7). In uw visie stelt u dat u het buitengebied wilt gaan benutten voor waterberging. Op dit

moment wordt het waterbergend vermogen al benut van de polders. Wij vragen ons af of een klimaatpolder nodig s als we in alle polders het waterbergend vermogen gaan vergroten?

In uw visie stelt u dat u wilt inzetten op zogeheten klimaatrobuuste biodiversiteitspolders, middels een nadere uitwerking en richtlijnen zoals areaalgrootte, percentage natuur en groenblauwe dooradering, innovatieve teelten, nieuwe infrastructuur en woningbouw. U ziet hierbij de agrariërs als belangrijke samenwerkingspartner. Het strookt ons inziens niet met elkaar dat de agrarische sector wordt gezien als samenwerkingspartner en tegelijkertijd niet

aan de voorkant van het proces is betrokken bij het opstellen van de richtlijnen en het aanwijzen van de klimaatrobuuste biodiversiteitspolders. Wij vinden het dan ook zeer onwenselijk dat u zonder dat de agrariërs zijn geconsulteerd, biodiversiteitspolders en biodiversiteitslinten aanwijst. Wij vragen u om gezien de hoogwaardige kwaliteit van onze landbouwgronden de invulling van de klimaatrobuuste biodiversiteitspolders niet te realiseren door het aanwijzen van gebieden, maar dit over te laten aan de marktwerking. Als het rendabel wordt om deze innovatieve gewassen te telen zullen de agrarische ondernemers deze gewassen opnemen

in hun bouwplan. Wij vragen u om de aangewezen -linten van de plankaartte halen.

klimaatrobuuste biodiversiteitspolders en

Datum

29 juli 2023 Onderwerp

Zienswijze ontwerp Omgevingsvisie Moerdijk Blad TIM

Ons voornaamste

argument

hierbij is dat (nu demissionair)

minister Harbers op 25

november 2022 de beleidslijn Water en Bodem Sturend' via een kamerbrief met de leden van de Tweede Kamer heeft gedeeld welke structurerende keuzes het Rijk meegeeft aan het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). Dit NPLG verplaatst nu naar de provincies, en Provincie Noord-Brabant heeft pas recent een houtskoolschets van het Brabantse Programma Landelijk Gebied (BPLG) gedeeld met het Rijk. De uitwerking van deze houtskoolschets is nog onvoldoende concreet ten aanzien van het verhogen van het waterbufferend vermogen van de poldergebieden. Daarbij is het zo dat de structurerende keuzes van het Rijk gelden volgens het principe ‘pas toe of leg uit’. Wij pleiten dan ook om te wachten op het gebiedsproces dat gaat volgen

uit het

NPLG/BPLG. Ondoordachte keuzes zonder draagvlak uit het gebied heeft ons inziens een sterk negatief effect op het draagvlak voor het aanstaande gebiedsproces dat nog gaat volgen in het NPLG/BPLG. In uw visie spreekt u over een vrijwillige invulling van de klimaatrobuuste biodiversiteitspolders, alleen is er geen sprake van vrijwilligheid als u al gebieden heeft aangewezen. Voor de agrarische ondernemers vrijwilligheid.

in deze gebieden

is er volgens ons geen

sprake van

U stelt dat verhoging van de grondwaterstanden geen directe gevolgen zullen hebben voor de bestaande bebouwing. U richt zich hier ons inziens enkel op de bebouwde kommen en vergeet hierbij de burgerhuizen en agrarische bebouwing in het buitengebied die wel te maken krijgen met een verhoogde grondwaterstand. In uw visie schrijft u dat in klimaatrobuuste

biodiversiteitspolders als gevolg van

klimaatverandering de grondwaterstand (tijdelijk) hoger wordt, waardoor ook de manier van het grondgebruik mee zal veranderen. Hieruit maken wij op dat deze polders een

andere grondwaterstand krijgen. In een persoonlijk gesprek, donderdag 27 juli jl., is er vanuit de gemeente een toelichting gegeven over de klimaatrobuuste biodiversiteitspolders. Tijdens dit gesprek is aangegeven dat op basis van de klimaatlegger blijkt dat de klimaatrobuuste biodiversiteitspolders als eerste te maken krijgen met wateroverlast als gevolg van klimaatverandering en dat het niet de bedoeling is om het grondwaterpeil in deze polders te gaan verhogen. Wij willen u dan ook vragen deze aatste beschrijving op te nemen in de visie. Groenblauwe

bufferzone

U zet n op behoud en verdere ontwikkeling tot groene uitloopgebieden van de groenblauwe bufferzone rondom het haven- en industrieterrein Moerdijk. Wanneer meer ontwikkeling plaats moet vinden, wil u aanvullende mogelijkheden bieden voor extensieve recreatieve ontwikkelingen in de zone tussen de noordzijde van Zevenbergen en het Haven- en industrieterrein (pag. 58). Er wordt hier geschreven over gronden die nu veelal in eigendom zijn van de agrarische sector. Wij zijn van mening dat de gemeente zich te makkelijk uitspreekt over de invulling van gronden die niet in eigendom van de gemeente zijn. Het kan

niet zo zijn dat er wensen

over gronden

uitgesproken

worden,

alvorens

hier individueel

contact met de eigenaren over is geweest. We zijn het met u eens dat agrariërs een belangrijke rol kunnen hebben als landschapsbeheerders (pag. 31). We vragen u echter wel om de dienst die daarbij geleverd wordt, passend te waarderen. We appreciëren uw aandacht voor wat er al gebeurd op het gebied van verduurzaming van de landbouw zoals carbon farming. We vragen u om deze waardering vast te houden en verder uit te bouwen.

Datum

29 juli 2023 Onderwerp

Zienswijze ontwerp Omgevingsvisie Moerdijk Blad 8/1

Ecologische

hoofdstructuur

U geeft in de visiekaart de nog te realiseren ecologische verbindingszone (EVZ) weer. Wetende dat naast de gemeente, de provincie een grote rol heeft in de opgave van ecologische verbindingszones, vragen we toch aandacht voor deze zones aan u als gemeente. We zijn van mening dat EVZ's op locaties geplaatst moeten worden, waar deze zo min mogelijk beperkingen voor de huidige inwoners en (agrarische) bedrijvigheid ten gevolge hebben. We verzoeken u om EVZ's te realiseren in het kader wat de provincie u geeft: op basis van vrijwilligheid. Energie- en infrastructuur in de omgeving

U stelt voor energie- en infrastructuurprojecten die in Moerdijk landen als voorwaarde, dat deze een lokale koppeling hebben richting verduurzamingsopgaven (pag. 55). Dit zien wij niet terug in de huidige trajecten die nu op ons afkomen zoals Delta Rhine Corridor (buisleidingenstraat), Nederwiek 3 (aanlanding wind van zee) en 380 kV Geertruidenberg — Krimpen aan de IJssel/ Crayestein (hoogspanningsverbinding). We vragen u daarom scherp te zijn op de daadwerkelijke bijdrage vanuit deze netwerken aan de functies binnen gemeente Moerdijk. We willen u tevens onder de aandacht brengen

dat een extra aansluiting richting

Zevenbergen bij knooppunt Zonzeel (pag. 67) wederom invloed heeft op het areaal landbouwgrond en de druk op omliggende gronden daarmee toeneemt. Energie en verduurzaming van bedrijven U beschrijft ruimte te bieden aan kleinschalige windturbines op agrarische gronden in het kader van zelfvoorzienendheid van de agrariër (pag. 66). Een windturbine van 15 meter is voor agrarische bedrijven niet interessant genoeg om in te kunnen investeren. De gemeente heeft lokaal de mogelijkheid om vergunningen te verlenen voor windturbines een ashoogte hoger dan 22 meter. Wij vragen u om deze mogelijkheid te gebruiken en

met

agrariërs de ruimte te bieden die zij nodig hebben om energieneutraal te worden. Vrijkomende agrarische bebouwiì U beschrijft om samen met een agrariër te willen zoeken naar een passende en duurzame invulling van vrijkomende agrarische bebouwing en bijhorende agrarische gronden (pag. 67). We vragen u hierbij ruimte te bieden voor nevenfuncties op bedrijven in het buitengebied met als voorwaarde dat dit geen belemmeringen heeft op de huidige bedrijvigheid.

Huisvesting U zoekt naar een goede balans tussen type werkgelegenheid en het aanbod van beschikbare werknemers inclusief daarbij behorende huisvesting. Wij onderschrijven de adviezen van het rapport Roemer; ook internationale werknemers dienen met zorg en respect te worden behandeld. Dat betekent onder meer dat hen goede huisvesting wordt geboden voor een eerlijke prijs. Gezien de enorme druk op de woningmarkt is het van groot belang dat we actie ondernemen

om

passende

huisvesting voor internationale werknemers

te creëren. Daarbij onderscheiden we drie groepen: 1.

2.

3.

Internationale

werknemers

die enkele

maanden

naar

Nederland

komen

om

hier

geld te verdienen en vervolgens weer teruggaan naar huis (kortverblijvers). Internationale werknemers die hier voor een periode van enkele maanden tot enkele jaren verblijven om hier te werken, met de bedoeling om weer terug te gaan naar huis (langverblijvers). Internationale werknemers die zich hier permanent willen vestigen (vestigers).

Datum

29 juli 2023 Onderwerp

Zienswijze ontwerp Omgevingsvisie Moerdijk Blad 91

De vestigers zijn, net als andere

woningzoekenden

in de regio, aangewezen

op de reguliere

woningmarkt. Als agrarische sector denken we dat voor de groepen lang- en kortverblijvers gezocht moet worden naar andere huisvestingsmogelijkheden buiten de kernen om de druk op de lokale woningmarkt te ontlasten. Als agrarische sector zien we daarom noodzaak om tot een andere invulling te komen van het beleid van de gemeente Moerdijk voor de huisvesting van de kort- en langverblijvers. Voor de groep internationale werknemers die werkzaam is op agrarische bedrijven heeft huisvesten op agrarische bedrijven en VAB's/andere vrijkomende bebouwing in het buitengebied de voorkeur. De tijdelijke mogelijkheid voor huisvesten van 9 maanden/ jaar in het vigerende beleid is onvoldoende toereikend voor de arbeidsinzet op diverse bedrijven. Ook zorgen deze beperkte

gebruiksmogelijkheden er voor dat het voor bedrijven onhaalbaar is om te investeren in huisvesting op een goed kwaliteitsniveau. We gaan graag verder met u in gesprek over de invulling van de mogelijkheid van huisvesten buiten de kernen. We vragen u tevens om arbeiders die werkzaam zijn op het logistiek park Moerdijk, op die locatie te huisvesten.

Recreati

U beschrijft de recreatieve

potentie van

het buitengebied

te benutten.

We delen

met u de

mening om dit te optimaliseren. We willen u ook mee geven dat dit al gebeurd in de vorm van de aanleg van fietsroutes en het plaatsen van QR borden waarop meer informatie te vinden is over agrarische bedrijven in gemeente Moerdijk. In uw visie wijst u tot slot gebieden aan voor het stimuleren van recreatie. Wat verstaat u onder recreatie? Zijn dit campings/parken zoals camping Bovensluis of beperkt dit zich enkel tot fietsroutes en wandelpadden. Wetende dat recreatie- en fietsverkeer samen met landbouwverkeer op één weg grote gevaren en belemmeringen oplevert vragen wij u terdege

rekening

te houden

met de moeilijke positie van de agrariër in deze situatie. Zijn

werkterrein ligt namelijk in deze polders en aan deze wegen. We zien echter nog te vaak dat recreanten overlast veroorzaken in het buitengebied. We werken graag mee aan optimalisatie van recreatie in het buitengebied op voorwaarde dat de gemeente stimuleert dat recreanten zich als waardig gast gedragen. Tot

slot

Op basis van deze zorgpunten >

De opgaven

pleit ZLTO

Moerdijk voor de volgende punten:

voor Moerdijk op het gebied van onder andere

landbouw,

industrie,

natuur, energie- en infrastructuur zijn groot en hebben grote impact op het agrarische landschap.

Wij vinden de claim op grond in Moerdijk te groot. Wanneer

stopt de claim op landbouwgrond?

ZLTO Moerdijk pleit voor bescherming van

landbouwgrond. >

ZLTO

Moerdijk pleit voor toekomstperspectief voor jonge

bedrijfsopvolgers. We vragen

agrariërs en

u een doorkijk voor minimaal twintig jaar te maken

waar ondernemers van op aan kunnen en investeringen op kunnen doen. >

ZLTO

Moerdijk pleit voor waardering voor continue verduurzaming van de

agrarische sector. >

ZLTO-afdeling

Moerdijk vraagt de gemeente

Moerdijk

voldoende

perspectief te

scheppen voor de glastuinbouwbedrijven en teeltbedrijven in de gemeente ruimere provinciale mogelijkheden we de gemeente om

voor kassen over te nemen.

rekening te houden

door de

Daarnaast vragen

met de energietransitie van de

glastuinbouw en de benodigde ruimte voor toepassing assimiliatiebelichting en hogere

bouwhoogten

te faciliteren.

Datum

29 juli 2023 Onderwerp

Zienswijze ontwerp Omgevingsvisie Moerdijk Blad

10/11

v

Gezien de veranderende vraag vanuit de omgeving als het gaat om circulaire economie,

en de vraag

naar een duurzamere

klimaat en

productie neemt de wens

voor de inzet van teeltondersteunende voorzieningen (TOV)

bij telers toe. We willen

u vragen verruimde mogelijkheden te bieden voor TOV aansluitend

bij de verruimde

mogelijkheden van de provincie Brabant. >

ZLTO

Moerdijk pleit om

u te conformeren aan provinciale kaders op het gebied van

mogelijkheden in de (intensieve) veehouderij en ontwikkeling op bedrijven zoals mogelijkheden voor windturbines. ZLTO

v

Moerdijk pleit voor mogelijkheden

in samenwerking

van meerdere bedrijven

en voor (intensieve) veehouderij n mestvergisting. >

ZLTO

Moerdijk pleit ervoor in de "biodiversiteitspolders” de huidige agrarische

praktijken zoveel mogelijk te handhaven. teelten hier de toekomst gaan worden. ZLTO

v

Marktwerking zal bepalen of biobased

Moerdijk pleit ervoor gronden die niet in eigendom van de gemeente

zijn, niet

in te tekenen in bestaande en op te stellen visies. >

ZLTO

Moerdijk pleit voor realisatie van EVZ's op logische locaties en op basis van

>

vrijwilligheid. ZLTO Moerdijk pleit voor ruimte voor nevenfuncties op bedrijven in het buitengebied

>

internationale

> ZLTO

met als voorwaarde dat dit geen

belemmeringen

heeft op de huidige

bedrijvigheid. ZLTO Moerdijk pleit voor passende locaties en mogelijkheden voor huisvesting van ZLTO

werknemers.

Moerdijk pleit voor passende mogelijkheden en stimuleren van recreatie.

Moerdijk verzoekt u vriendelijk om deze zienswijze mee te nemen

in het verdere

besluitvormingsproces van de Omgevingsvisie. Zoals vanzelfsprekend zijn wij bereid om deze zienswijze nader toe te lichten.

Met vriendelijke groet, Namens

het bestuur van ZLTO

(geanonimiseerd) Secretaris

Moerdijk,

Datum

29 juli 2023 Onderwerp

Zienswijze ontwerp Omgevingsvisie Moerdijk Blad

11/11

Bijlagen: 1.

Kaart Moerdijk met impact van visies en buizen en kabels gemarkeerd.

Legenda:

L

Omgevingsvisie: Biodiversiteitspolder

(m

Visies:

- Nieuw Prinsenland (zuid-west)

- “geworteld wonen"(zuid-oost) - Groen- Blauwe mantel (rondom HIM)

|

Natuur Netwerk

|

Bestaand

m

Delta Rhine

a

Ecologische Verbindings zone

D

Zoekgebieden voor westzijde: Nederwiek 3 en oostzijde: Crayensteijn 380 kV

Nederland

of te realiseren

industrieterrein

Corridor