Bijlage 3, Stappenplan participatie met link naar filmpje

Korte introductiefilm (log in met je Moerdijk account): https://moerdijk-my.sharepoint.com/:v:/g/personal/mirjam_de_kruif_moerdijk_nl/EWNWQYeP9TJEuGFSfvJyxPoBeJ5-Am0Uf-WnhPvqVcsAnA?e=dha9kO

1

Instructie voor het invullen Het stappenplan participatie maakt onder andere gebruik van een soort invuldocument waarin antwoord dient te worden gegeven op de vragen. Er zijn drie kolommen. De eerste kolom, scherp richten, bepaalt wat de vraag is, het tijdspad, het doel van de participatie en de uitgangspunten. Deze kolom richt zich op het interne aspect. De tweede kolom, rijk kijken, houdt rekening met de omgeving en analyseert de kansen, problemen en stakeholders. In de derde kolom, bewust doen, wordt de strategie en de organisatie bepaalt. Hier bepaal je dus hoe je het gaat aanpakken. Door antwoord te geven op de vragen kan je een weloverwogen keuze maken en de passende vorm van participatie bepalen. Op Miro kan je jouw eigen invuldocument gratis maken. Dit is een soort digitaal whiteboard. Voorbeeld van een invuldocument op Miro: https://miro.com/welcomeonboard/1rmoPbJ1vfxE8V7Nd5qA6EM6KpVCLPjvqXqGpvqZvoJPY6tc9nqMPh8NsZtlug3f

Initiatief bij de overheid: Drie vragen om te komen tot het juiste participatieinstrument: 1. Invloed: welke mate van invloed krijgen stakeholders die participeren? Kijk hiervoor in de participatieladder Kijken naar de tabel door middel van deze twee vragen: 2. Beleidsfase: in welke beleidsfase wilt u burgerparticipatie laten plaatsvinden? Agendavorming, beleidsvoorbereiding, besluitvorming, uitvoering en/of evaluatie 3. Doel: met welk doel wilt u inwoners betrekken bij het gemeentebeleid of gemeenteproject? Zie de blauwe vakjes

Factor C analyse: inventarisatie van alle actoren Tips: • • • • • • -

Maak deze inventarisatie met het team / de projectgroep. Iedereen kent weer andere personen en denkt aan andere organisaties. Toets of je de meeste partijen hebt door te kijken of je de volgende groepen kunt identficeren: alle schakels uit de beleidsketen de doelgroepen de interne omgeving de achterbannen van of de mensen achter de koepelorganisaties het bevoegd gezag de media Leg een bestandje aan van de contactgegevens van de actoren. Handig voor later.

Kijk dus zowel intern als extern. Hebben we de volgende categoriën in beeld: gebruikers, uitvoerenden, beslissers en beïnvloeders Hulpvragen als je alle standpunten van de stakeholders hebt opgehaald: - Wat weten we over de belangen en standpunten van de stakeholders? - Zijn er al medestanders en tegenstanders aan te wijzen? - Wat gaat er veranderen voor de actor door dit project? - Hoe groot is de impact op de actor? - Hoe is de relatie van het Rijk met de belangrijkste actoren? Zet dit vervolgens bijvoorbeeld in een tabel voor een helder overzicht, probeer in de tabel de verschillende actoren te ordenen naar mate van invloed/macht/prioriteit van de actor.

Ga vervolgens aan de slag met een krachtenveldanalyse en bepaal in welke mate je stakeholders wil betrekken bij het participatieproces. Hulpvragen: - Welke ruimte is er voor stakeholders om mee te denken of zelfs mee te werken? - Welke doelgroepen/stakeholders zijn essentieel voor het behalen van het doel? - Wie moeten er beslitst op de hoogte gehouden worden? - Wat hoop je te bereiken bij de stakeholder/doelgroep? Hierna is een goede communicatie van belang. - Communiceer duidelijk naar alle stakeholders (en te allen tijde de gebiedstafels) in welke mate je ze gaat betrekken om onjuiste verwachtingen te voorkomen. - Let erop dat je een reactie kan formuleren op vragen vanuit de doelgroep/stakeholder met behulp van argumenten, bewijzen of illustraties - Houdt er rekening mee dat de toon aansluit op de doelgroep. Bij cliëntparticipatie binnen de jeugdzorg zal een andere toon gewenst zijn dan bijvoorbeeld bij een burger die een initiatief heeft om een straat opnieuw te bestraten. - Maak gebruik van verschillende kanalen om te communiceren (let er ook op dat deze aansluiten op de doelgroep) Hulpvragen: - Welke mogelijke frames kun je inzetten voor dit onderwerp? - Welke dominante frames zijn er in je organisatie? - Welk frame sluit het beste aan bij de zorgen en ideeën van de doelgroep? Een frame beïnvloedt op welke manier een doelgroep naar een bepaald onderwerp kijkt.

Creëer een tijdspad met bijvoorbeeld zo’n tabel:

Hulpvragen: - Welke belangrijke inhoudelijke of procesmatige mijlpalen kun je benoemen die zich lenen voor een communicatie-activiteit? - Wanneer moet je de partijen uit de ringen van invloed benaderen zodat zij hun rol kunnen pakken? - Wat kan de afdeling Communicatie hierin betekenen? - Waar komt het budget vandaan en wie is financieel eindverantwoordelijk? Uitleg beleidsfasen: 1. Agendavorming: identificeren van problemen die om aandacht vragen en de prioritering daarvan 2. Beleidsformulering: doelen stellen, oplossingen analyseren in kosten/baten/effecten, beleidsinstrumenten selecteren 3. Besluitvorming: beleid kiezen, rekening houdend met het wetgevingsproces, steun verkrijgen door middel van consultatie, overleg en onderhandelingen 4. Uitvoering: implementatiefase, verantwoordelijkheid over de implementatie organiseren en monitoren van het proces 5. Evaluatie: vaststellen/onderzoeken of het gevoerde beleid ook het beoogde effect heeft gehad

6.

Initiatief bij de burgers Stel jezelf de vraag: wat willen burgers bereiken?

Op de volgende bladzijden staat een uitleg van alle instrumenten

Andere vorm van participatie is cliëntparticipatie Bij cliëntparticipatie binnen de zorg is een bepaalde toon gewenst, omdat er wordt gesproken met gebruikers van de zorg. Bij cliëntparticipatie in de zorg is een extern, onafhankelijk persoon handig, omdat deze neutraal is. Deze externe persoon heeft ook de kundigheid en de kennis om om te gaan met cliënten. Daarnaast is regionale samenwerking noodzakelijk na de decentralisatie in 2015. Door de decentralisaties in 2015 moet er worden samengewerkt tussen gemeentes, zorgverleners en andere partners.