Bijlage 2b - Accountantsverslag jaarrekening 2025 gemeente Moerdijk
Tekst van het document
1 Gemeente Moerdijk Accountantsverslag controle 2025 Gemeente Moerdijk | Papendorpseweg 75-79 Aan de gemeenteraad van de gemeente Moerdijk | 3528 BJ UTRECHT Postbus 4 | telefoon (088) 236 7777 4760 AA ZEVENBERGEN | e-mail Audit@flynth.nl kenmerk | behandeld door | datum 661077193/JS/1118 | J. Smit RA | 24 juni 2026 onderwerp Accountantsverslag 2025 Geachte leden van de raad, Wij hebben het genoegen u via dit accountantsverslag de resultaten te presenteren van onze controle van de jaarrekening van g | emeente Moerdijk voor het boekjaar geëindigd op 31 december 2025. Wij hebben onze controle verricht in overeenstemming met hetgeen is uiteengezet in onze opdrachtbrief en ons controleplan. Ee | n afschrift van ons controleplan hebben wij d.d. 15 december 2025 met u gedeeld. Ons accountantsverslag gaat in op de belangrijkste bevindingen uit onze controle. In de rapportage nemen we u mee in de belan | grijkste uitkomsten van werkzaamheden, zoals ons oordeel over uw schattingen, gehanteerde materialiteit en onderkende risico’s. De str | uctuur van de rapportage vindt u terug in de inhoudsopgave op de volgende pagina. Wij benadrukken het belang van een open communicatie als essentieel onderdeel van het controleproces.
Wij hebben het concept | van dit accountantsverslag afgestemd met de ambtelijke organisatie alsmede met het college Mocht u nog vragen hebben, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen. Met vriendelijke groet, Flynth Audit B.V. J. Smit RA Flynth Audit B.V. is lid van BKR International. Bankrekeningnummer IBAN NL67 RABO 0106 6642 20 -BIC: RABONL2U. Handelsregister 09063021. www.flynth.nl Dienstverlening vindt plaats onder algemene voorwaarden, op aanvraag verkrijgbaar en gedeponeerd bij de KvK in Arnhem. Hoofdstuk 1 Bestuurlijke samenvatting Hoofdstuk 2 Jaarrekening Hoofdstuk 3 Jaarverslag Hoofdstuk 4 Significante risico’s Hoofdstuk 5 Interne beheersing Bijlage A (Gecorrigeerde) bevindingen Bijlage B SiSa – Fouten en onzekerheden 2024 Bijlage C Onafhankelijkheid Bijlage D Onze communicatie met u Bijlage E Verantwoordelijkheden m.b.t.
fraude Bijlage F Externe ontwikkelingen Inhoudsopgave Inleiding Samenvatting Samenvatting Jaarrekening Jaarrekening Jaarverslag Jaarverslag Significante risico’s Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen Bijlagen 661077193/JS/1118 Bestuurlijke samenvatting Onze controle | Uw financiële positie | Belangrijkste aandachtspunten 2026 Wij hebben de accountantscontrole van de | We stellen vast dat uw | Vanuit onze controle over het boekjaar 2025 jaarrekening 2025 van gemeente Moerdijk | weerstandsratio op | willen wij de volgende aanbevelingen uitgevoerd. Wij hebben een goedkeurende | balansdatum 1,9 is (was 1,7 | benoemen: controleverklaring verstrekt voor de | vorig jaar). De ratio is | 1. Bijzonderheden zoals bijvoorbeeld | Inleiding getrouwheid, onder voorbehoud dat de | verbeterd door | Powerport, vordering inzake Powerport, Samenvatting jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld | verhoudingsgewijs een | Chemiepack en vordering SPUK door de raad. | sterkere toename van | stimulering sport (H4), vragen afstemming | Samenvatting Vanuit de uitgevoerde | weerstandsvermogen dan het | aan de voorkant en nadere uitwerking door controlewerkzaamheden hebben wij geen | risicobedrag. | de gemeente. | Jaarrekening indicaties van fraude en/of niet-naleving | We stellen verder vast dat net | 2. Constateren dat relatief veel correcties | Jaarrekening van wet- | en regelgeving.
| als voorgaand jaar sprake is | gemaakte worden in de primaire De gehanteerde materialiteit, | van een positief resultaat en | vastlegging bij meerdere processen. | Jaarverslag respectievelijk uitvoeringsmaterialiteit, | de de kengetallen stabiel zijn. | Vragen u te waarborgen dat transacties en bedraagt afgerond € 3,3 miljoen | Aandachtspunt t.a.v. de | boekingen in één keer goed worden | Jaarverslag respectievelijk € 2,1 miljoen. | financiële positie zijn de | verwerkt en geen correcties achteraf nodig Significante risico’s Het jaarverslag is verenigbaar met de | structurele tekorten die worden | is. jaarrekening en bevat geen materiële | verwacht in de kadernota | Deze aanbevelingen komen voort vanuit | Significante | risico’s onjuistheden. | 2027-2030. Dit aandachtspunt | bevindingen die wij in dit verslag nader De grondslagen van de jaarrekening zijn | is door het college onderkend | hebben uitgewerkt. aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd. | en wordt meegenomen in het | Interne beheersing opstellen van begroting 2027. Bijlagen Controleproces | Bijlagen We hebben een goede controle doorlopen waarbij door beide partijen hard is gewerkt om het afgesproken tijdspad te realiseren. Wij geven de organisatie het compliment dat ondanks de uitval van de coördinator jaarrekening, wegens ziekte, wij op een goede manier aan de slag konden met de aangeleverde controle informatie.
Wel onderkennen wij net als voorgaand jaar een stuk kwetsbaarheid voor de gemeente in het afsluitproces, wat ook in bredere zin gezien kan worden door het personeelsverloop alsmede de ambities die de gemeente heeft, doordat dit nu in belangrijke mate door externen is gedaan. Hierbij willen wij de organisatie de complimenteren dat ondanks uitval de controle afgerond is op de geplande datum. Het afgelopen jaar heeft de gemeente geïnvesteerd in de SISA verantwoording door gebruik te maken van de door ons ter beschikking gestelde werkprogramma’s en de training die ze hiervoor hebben ontvangen. Dit heeft in positieve zin bijgedragen | aan de controle. Wij gaan met de organisatie in overleg om te bezien welke bijdrage wij kunnen leveren om deze verbetering ook op andere punten in de organisatie te realiseren. 661077193/JS/1118 | 4 Jaarrekening – Inleiding Inleiding In het hoofdstuk jaarrekening erkennen we verschillende belangrijke aspecten van de jaarrekening welke we met u willen delen. We beginnen met de uitgevoerde werkzaamheden door het college voor de rechtmatigheidsverantwoording. We rapporteren over de gehanteerde verantwoordingsgrens, gevolgd door een toelichting op het normenkader en onze constateringen bij de werkzaamheden van het college.
Vervolgens gaan we dieper in op de schattingen die zijn gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening, de grondexploitaties, de verantwoording binnen het sociaal domein en de overige uitkomsten/ bevindingen. Tot slot zullen we de verenigbaarheid van de jaarrekening en het jaarverslag behandelen, evenals de kwaliteit van de toelichting en aandacht voor frauderisico’s. Inleiding Samenvatting Samenvatting Jaarrekening Jaarrekening Jaarverslag Jaarverslag Significante risico’s Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen Bijlagen 5661077193/JS/1118 Jaarrekening – Rechtmatigheidsverantwoording Verantwoordings- en rapportagegrens We hebben vastgesteld dat in de financiële verordening de verantwoordingsgrens is opgenomen ter hoogte van 2% van de lasten exclusief dotatie reserves. In de financiële verordening heeft u verder een rapportagegrens opgenomen van € 100.000. De gehanteerde verantwoordingsgrens in de financiële verordening is conform het besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO). Normenkader Het normenkader is geactualiseerd op basis van wijzigingen in wet- en regelgeving en is vastgesteld op 4 december 2025. Uw inventarisatie van regelgeving bestaat uit externe en gemeentelijke regelgeving. We constateren dat u de actualisatie nauwkeurig heeft uitgevoerd en het normenkader aansluit op de geldende externe en gemeentelijke regelgeving.
U heeft ervoor gekozen geen toetsingskader vast te stellen, waardoor de operationalisatie van het normenkader niet inzichtelijk is voor de raad. De operationalisatie van het normenkader is nu verwerkt in de werkprogramma’s van de interne controle. Wij kunnen ons verenigen met de gehanteerde werkwijze. Proces van totstandkoming De gemeente heeft de uit te voeren werkzaamheden voor de rechtmatigheidsverantwoording nauwkeurig bepaald doordat er bij de controle van de transacties rekening is gehouden met de wijze waarop de administratieve organisatie is ingericht. In de uitvoering om te komen tot de rechtmatigheidsverantwoording hebben wij de volgende aanbevelingen: • Het uitvoeren van de spendanalyse conform het model van beter aanbesteden. Dit model waarborgt dat alle benodigde controles t.b.v. de aanbestedingscontrole worden uitgevoerd. Daarnaast is dit een model dat algemeen wordt gebruikt en daarmee eenvoudiger is over te dragen. Aanvullend aandachtspunt is het opbouwen van navolgbare en daarmee eenvoudig controleerbare aanbestedingsdossiers. • Wij hebben vastgesteld dat vanuit de verbijzonderde interen controle (hierna VIC) geen balansmutaties (bijvoorbeeld MVA; investeringen en kredieten en mutaties eigen vermogen) betrekt in haar werkzaamheden.
Wij onderkennen een toegevoegde waarde voor de rechtmatigheidsverantwoording alsmede voor de interne kwaliteit binnen de gemeente als ook de balansmutaties worden betrokken in de werkzaamheden van de VIC. Hierbij kan de VIC meteen vaststellen en intern adviseren op welke punten de interne controle (IC) in het proces kan worden verbeterd. Inleiding Samenvatting Samenvatting Jaarrekening Jaarrekening Jaarverslag Jaarverslag Significante risico’s Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen Bijlagen 6661077193/JS/1118 Jaarrekening – Rechtmatigheidsverantwoording Begrotingscriterium Gemeente Moerdijk heeft in de financiële verordening invulling gegeven aan het begrip tijdigheid voor de afwijkingen van de baten en onderschrijding van de lasten. Hierdoor tellen de afwijkingen van de baten en de onderschrijdingen van de lasten niet mee in het rechtmatigheidsoordeel. De volgende afwijkingen ten aanzien van het begrotingscriterium zijn geconstateerd: Uit onze werkzaamheden zijn we, na de doorgevoerde correcties, niet tot een ander oordeel gekomen dan het college. De gemaakte afwegingen zijn in lijn met de criteria zoals vastgesteld in de financiële verordening. De correcties zagen toe op de splitsing acceptabele en onacceptabele begrotingsafwijkingen. De gemeente had een eindafrekening van gemeenschappelijke regeling aangemerkt als niet acceptabel.
In de financiële verordening is aangegeven dat ontbrekende afrekeningen (artikel 12 lid 4 sub d) als acceptabel aan te merken zijn. De verdere afwijkingen volgen uit gerapporteerde de afwijkingen onder de rapporteringsgrens. Inleiding Samenvatting Samenvatting Jaarrekening Jaarrekening Jaarverslag Jaarverslag Significante risico’s Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen Bijlagen 7 Categorie Bedrag 1A. Overschrijding lasten programma’s € 2.523.000 1B. Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten) € 0 Totaal begrotingsonrechtmatigheden € 2.523.000 4. Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (van onderdeel 1 en 2) dat past binnen het vooraf vastgestelde beleid en daarmee vooraf als acceptabel is geduid. In de rechtmatigheidsverordening wordt verwezen naar dit vooraf vastgestelde beleid. De niet-acceptabele begrotingsonrechtmatigheden worden inhoudelijk in de rechtmatigheidsverantwoording en in de paragraaf bedrijfsvoering toegelicht. € 2.523.000 € 0 661077193/JS/1118 Jaarrekening - Rechtmatigheidsverantwoording Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van financiële beheershandelingen. Bij de controle op de naleving van het voorwaardecriterium, is vanwege de complexiteit van de wet- en regelgeving, specifiek stil gestaan bij het naleven van de aanbestedingsregels.
Uit de door de gemeente uitgevoerde werkzaamheden alsmede onze controle zijn geen bijzonderheden gekomen. Gezien de omvang van het aantal inkopen en aanbestedingen is dit een goede prestatie van de organisatie. Uit onze verdere werkzaamheden voor dit criterium blijkt dat de gemeente voldoende werkzaamheden heeft uitgevoerd om tot een oordeel te komen. Misbruik en Oneigenlijk (M&O) gebruik criterium We constateren dat naast het begrotingscriterium in de paragraaf bedrijfsvoering een toelichting is opgenomen over het misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) criterium. U heeft geen rechtmatigheidsafwijkingen en/of onduidelijkheden geconstateerd die consequenties hebben voor het getrouwe beeld van de jaarrekening. Oordeel Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij de getrouwe weergave van de rechtmatigheidsverantwoording gecontroleerd. Het college komt tot een rechtmatig oordeel. Wij komen niet tot een ander oordeel dan het college. Inleiding Samenvatting Samenvatting Jaarrekening Jaarrekening Jaarverslag Jaarverslag Significante risico’s Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen Bijlagen 8661077193/JS/1118 Jaarrekening – Uw belangrijkste schattingen samengevat Algemeen Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die bij het opstellen van de jaarrekening 2025 zijn gemaakt geëvalueerd.
Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen met de bijbehorende motivering. Belangrijk schattingen Mate van subjectiviteit/ complexiteit Onze beoordeling Toelichting 2025 2024 Waardering van grond en gebouwen inclusief afschrijvingen Gemiddeld De afschrijvingstermijnen zijn vergelijkbaar met voorgaand jaar en de termijnen die wij bij andere gemeenten zien. Er zijn geen indicaties dat de afschrijvingstermijnen niet zijn afgestemd op de economische levensduur van de activa. Voor de uitkomsten van de werkzaamheden t.a.v. de MVA verwijzen wij naar het hoofdstuk jaarrekening – overige bevindingen. Waardering van de in exploitatie genomen gronden Hoog De grondexploitatie wordt jaarlijks geactualiseerd en op een consistente wijze gewaardeerd. Aan de exploitatieopzet liggen berekeningen en onderbouwingen ten grondslag waarbij op een conservatieve wijze rekening wordt gehouden met toekomstige kosten en opbrengsten. Wij kunnen ons verenigen met de wijze waarop de waardering van de grondexploitatie is bepaald. Voor de uitkomsten van de werkzaamheden t.a.v. de grondexploitaties verwijzen wij naar het hoofdstuk jaarrekening – grondexploitaties. Voorzieningen Gemiddeld/ hoog De voorzieningen worden jaarlijks geactualiseerd en op een consistente wijze berekend. Aan de voorzieningen liggen toereikende berekeningen en onderbouwingen ten grondslag. Voor de uitkomsten t.a.v.
de voorzieningen verwijzen wij naar het hoofdstuk jaarrekening – overige bevindingen. Waardering financiële vaste activa Laag Er zijn geen indicaties dat een aanvullende afwaardering van de boekwaarde van een deelneming of uitzetting noodzakelijk is. Waardering debiteuren/ vorderingen Laag Minimaal jaarlijks wordt de voorziening voor dubieuze debiteuren geactualiseerd. Wij kunnen ons verenigen met de wijze waarop de voorziening voor de verschillende soorten vorderingen is bepaald. Voor de uitkomsten t.a.v. de vorderingen verwijzen wij naar het hoofdstuk jaarrekening – overige bevindingen. = controleverschil = Optimistisch = Evenwichtig = Voorzichtig Inleiding Samenvatting Samenvatting Jaarrekening Jaarrekening Jaarverslag Jaarverslag Significante risico’s Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen Bijlagen 9661077193/JS/1118 Jaarrekening – Grondexploitaties (1/2) Ontwikkeling risicoprofiel Het geraamde resultaat (nominale waarde) van de grondexploitaties is met € 2.486.000 naar beneden bijgesteld (exclusief oplevering grondexploitatie Waterwijk – Fijnaart West). De bijstelling bevindt zich voornamelijk in de grondexploitatie Westschans-Klundert € 2.663.000. Het resultaat van de grondexploitatie Westschans-Klundert is verslechterd door een geactualiseerde raming van de bouw- en woonrijp maken kosten.
Voor een gedetailleerde toelichting verwijzen we naar de paragraaf grondbeleid. Het BBV schrijft voor dat winst bij grondexploitaties tussentijds genomen dient te worden op basis van de Percentage-of-Completion (POC) methode. In 2025 is zichtbaar dat € 2.064.000 aan winst is verantwoord. Deze winst ziet toe op het afsluiten van de grondexploitatie Waterwijk – Fijnaart West. De verliesvoorziening is gebaseerd op de nominale waarde. Op basis van de actualisatie van de grondexploitaties is de voorziening voor verlies toegenomen met € 2.449.000. De toename wordt enerzijds veroorzaakt door de opening van de nieuwe grondexploitaties Markvelden Midden, Mariaschool Langeweg, Cocon Klundert en Noordhoek van in totaal € 206.000 en anderzijds voornamelijk door een geactualiseerde raming van de bouw- en woonrijp maken kosten van de grondexploitatie Westschans-Klundert van € 2.663.000. De boekwaarde is toegenomen met € 7.378.000, waardoor op de balans een boekwaarde is opgenomen van € 20.073.000. De mutatie wordt voornamelijk veroorzaakt door de inbreng van de gronden van € 2.338.000 in de grondexploitatie Markvelden Midden en het afsluiten van de grondexploitatie Waterwijk – Fijnaart West € 3.720.000. Project specifieke risico’s zijn afgedekt middels de verliesvoorziening bij de betreffende grondexploitaties.
Daarnaast is als achtervang de bestemmingsreserve grondexploitatie aanwezig, waarmee de risico’s in voldoende mate worden ondervangen. Gehanteerde parameters De gemeente heeft evenals in voorgaande jaren exploitatieopzetten opgesteld die inzicht geven in de nog te maken kosten en te realiseren opbrengsten per grondexploitatie. Wij hebben de parameters en uitgangspunten van de grondexploitaties gecontroleerd. De volgende parameters zijn hierbij door de gemeente gehanteerd: • De indexatie van de kosten- en opbrengstenramingen is gebaseerd op de Outlook grondexploitaties 2026 van Metafoor Ruimtelijke Ontwikkeling. De indexatie van de kosten is ingeschat op 3,5% - 4,5% voor het jaar 2026. Voor de jaren 2027 en 2028 op 3% en voor de jaren vanaf 2029 e.v. op 2%. Inleiding Samenvatting Jaarrekening Jaarverslag Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen 10661077193/JS/1118 Jaarrekening – | Grondexploitaties (2/2) Gehanteerde | • | Voor de opbrengsten is geen rekening gehouden met een indexatie. De indexatie is in feite parameters (vervolg) | meegenomen als onderdeel van de (geactualiseerde) taxatierapporten of de prijzen liggen reeds vast in overeenkomsten met externe partijen. • | De rente is vastgesteld op 2,5% wat aansluit op de omslagrente in de begroting 2026. Wij hebben vastgesteld dat de parameters voor de grondexploitaties evenwichtig zijn bepaald.
| Inleiding Raming van kosten en | De uitgangspunten en veronderstellingen zijn met name bepaald op basis van ervaringscijfers vanuit opbrengsten | referentieprojecten, besteksramingen | /aanbestedingen en inzichten van medewerkers binnen de eigen | Samenvatting organisatie en ramingen/taxaties van externe adviseurs. Aandachtspunt is het toereikend onderbouwen van de uitgangspunten die ten grondslag liggen aan de nog te maken kosten in de grondexploitatie. Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden hebben wij bij de grondexploitatie Westschans-Klundert | Jaarrekening een bevinding ten aanzien van de onderbouwing van de nog te realiseren opbrengsten: • | Voor het project Westschans-Klundert heeft geen indexatie van de nog te realiseren opbrengsten plaatsgevonden (taxatierapport heeft een peildatum van 22 februari 2025 en is uitgevoerd ten behoeve | Jaarverslag van de jaarrekening 2024). Wij begrijpen van de gemeente dat geen indexatie wordt doorgevoerd op de nog te realiseren opbrengsten, omdat dit zo in de (interne) Nota Grondbeleid 2023 is opgenomen. Wij hebben op basis van het ingerekende programma aan woningen en de indexatie van de Outlook grondexploitaties 2025 van Metafoor Ruimtelijke Ontwikkeling een inschatting gemaakt van de | Significanterisico’s opbrengstijging in het boekjaar 2025. Uit deze inschatting komt een (extra) nog te realiseren opbrengst van € 382.000 uit.
De verliesvoorziening zou met hetzelfde bedrag verlaagd dienen te worden. Deze is in bijlage A1 als niet-gecorrigeerde bevinding opgenomen. Voor komend jaar kan de gemeente op de | Interne beheersing volgende wijze opvolging geven aan de bevinding: • | Taxateur een actualisatie laten uitvoeren op de reeds uitgevoerde taxatie in combinatie met periodiek een nieuwe taxatie. • | Gemeente onderbouwt wat de indexatie voor de opbrengst is in relatie tot een objectief indexatie | Bijlagen cijfer. Voor het opstellen van de exploitatieopzetten van de grondexploitaties maakt de gemeente gebruik van een Excel format die niet consistent voor alle grondexploitaties wordt gehanteerd en foutgevoelig is. Wij hebben geconstateerd dat bij enkele kostensoorten in meerdere exploitatieopzetten niet consistent een (juiste) kostenindexatie is toegepast. Dit leidt tot enkele beperkte afwijkingen. Wij hebben van de meest omvangrijke grondexploitaties de grootste kostenposten (voornamelijk bouw- | en woonrijp maak kosten) in onze controle betrokken waarmee het risico voldoende is afgedekt en toereikende zekerheid is verkregen. Wij begrijpen dat de gemeente voor aankomend boekjaar gebruik zal maken van een format waarmee de consistentie wordt gewaarborgd en welke daarmee eveneens minder foutgevoelig is.
661077193/JS/1118 | 11 Jaarrekening – Sociaal Domein Sluitende aanpak Voor de kosten voor jeugdhulp en WMO maakt de gemeente geen gebruik van de productieverantwoordingen van de zorgleveranciers en daarbij afgegeven controleverklaringen. De gemeente onderscheidt zich in positieve zin door het reduceren van de afhankelijkheid van derden. In 2025 is de grens van de verplichte controleverklaring bij de productieverantwoordingen verhoogd van € 125.000 naar € 200.000. Door de methodiek van gemeente Moerdijk heeft de aanpassing in het landelijke controleprotocol geen impact op het proces. Daarnaast heeft de gemeente de volledige populatie van verleende zorg betrokken in de werkzaamheden waardoor geen onzekerheden zijn onderkent vanuit het proces, tenzij bevindingen worden geconstateerd. De VIC heeft vastgesteld dat deze ‘sluitende aanpak’ gedurende het jaar heeft gewerkt. Op basis van de door ons uitgevoerde werkzaamheden onderschrijven wij de conclusie van de VIC. Resultaatgerichte jeugdzorg De gemeente maakt resultaatafspraken met zorgleveranciers voor een deel van de jeugdzorg. Voor het leveren van het resultaat is een vaste vergoeding overeengekomen met de zorgleverancier. De leverancier bepaalt hoeveel sessies er nodig zijn om het afgesproken resultaat te halen. De vergoeding voor het traject is op voorhand overeengekomen.
In de controle voorgaand jaar hadden we twee bevindingen geconstateerd. De eerste bevinding zag toe op de beheersing van aanpassingen in de maatwerkrapportage en de tweede bevinding zag toe op de gemaakte afspraken over de 50/50 systematiek, t.a.v. het verantwoorden van de last, in de regio. U heeft ter opvolging van de bevindingen de rapportage aangepast. We erkennen daarbij de vooruitgang, echter hebben we hierbij nog de volgende bevindingen: 1) De gehanteerde rapportage wordt niet opgesteld op een peildatum maar op moment van raadplegen/generen. Het gevolg is dat de cijfers van de rapportage niet overeenkomen met de feitelijke situatie op balansdatum en handmatige actie noodzakelijk is voor terugrekenen naar balansdatum. Op basis van onze werkzaamheden hebben wij vastgesteld dat gewijzigde zorg en vroegtijdig beëindigde zorg niet nauwkeurig in de rapportage zijn opgenomen. We adviseren de rapportage zodanig aan te passen dat deze op peildatum gegenereerd kan worden en wijzigingen in de zorg nauwkeurig worden weergegeven. 2) Op basis van de gemaakte afspraken met de zorgleveranciers vindt de betaling plaats bij start zorg en einde zorg. We hebben vastgesteld dat voor een aantal voorzieningen geen niet uit de balans blijkende verplichting is opgenomen, waar nog wel zorg geleverd wordt in 2026. De omvang hiervan is € 280.000.
We adviseren u in lijn met het voorgaande advies om de rapportage door te ontwikkelen zodat de uitkomsten betrouwbaar en eenduidig zijn. Inleiding Samenvatting Samenvatting Jaarrekening Jaarrekening Jaarverslag Jaarverslag Significante risico’s Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen Bijlagen 12661077193/JS/1118 Jaarrekening – Overige bevindingen Materiële vaste activa Bij de controle van de materiële vaste activa hebben wij vastgesteld dat een aantal activa een negatieve boekwaarde had. Deze negatieve boekwaarde is ontstaan doordat de bijdragen van derden de gedane investeringen te boven zijn gegaan. Voor zover de bijdrage van derden de gedane investering te boven is gegaan, heeft betrekking op twee investeringen, is een correctie van € 369.000 doorgevoerd naar de overige vooruitontvangen bedragen. Vanuit deze correctie resteren nog 2 actiepunten voor 2026: 1) Er resteert een niet materieel bedrag aan negatieve activa. Voor 2026 is het advies om de activalijst op te schonen. Deze actie kan breder worden getrokken door ook voor oudere activa/ activa einde looptijd middels een inventarisatie vast te stellen of de activa daadwerkelijk nog bestaat. 2) Van de doorgevoerde correctie heeft een bedrag van € 261.000 betrekking op een ontvangen bijdrage voor het plaatsen van windmolens.
De gemeente heeft nog niet kunnen aantonen dat er aan dit bedrag geen harde verplichtingen zijn verbonden waardoor het bedrag (nog) niet is vrijgevallen ten gunste van het resultaat. Wij adviseren de gemeente om in 2026 vast te stellen of en zo ja wat de verplichtingen zijn. Indien er geen verplichtingen zijn kan het bedrag vrijvallen ten gunste van het resultaat. De gemeente heeft een spaarvoorziening voor de vervangingsinvesteringen in het riool. In 2025 hebben vervangingsinvesteringen van € 4,7 miljoen plaatsgevonden. De investeringen en de bijdrage van de spaarvoorziening was niet verwerkt in het verloopoverzicht van de materiële vaste activa waarvoor ter bestrijding van kosten een heffing kan worden geheven. In de definitieve versie van de jaarrekening is dit gecorrigeerd. Met de doorgevoerde correctie is het voor de burgers zichtbaar waarvoor de belasting mede is ingezet. Overlopende activa Naar aanleiding van de controle op de overlopende activa hebben wij geconstateerd dat er een aantal vorderingen zijn waarvan het van belang is dat in de toekomst de gemeente aan de voorkant de waardering van de vordering uitwerkt in een position paper en met ons afstemt. In dit kader noemen wij de volgende vorderingen: 1. Powerport € 922.000. Betreft een vordering op het Rijk voor de proceskosten en werkzaamheden die de gemeente heeft uitgevoerd ten behoeve van Powerport.
Tijdens de controle hebben wij verschillende documenten gekregen waaruit afspraken blijken met het Rijk en de provincie. Op grond hiervan hebben wij voldoende zekerheid verkregen rondom de opgenomen vordering. Wel adviseren wij de gemeente om de afspraken zo snel mogelijk te formaliseren alsmede om ook afspraken te maken op welke wijze er verantwoording afgelegd moet worden om over te kunnen gaan tot afrekening. Inleiding Samenvatting Samenvatting Jaarrekening Jaarrekening Jaarverslag Jaarverslag Significante risico’s Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen Bijlagen 13661077193/JS/1118 Jaarrekening – Overige bevindingen Overlopende activa (vervolg) 2. Chemiepack € 425.000 (waarvan 50% voorzien). De uitgangspunten die zijn gehanteerd voor deze vorderingen komen vanuit 2023. Voor de waardering is het noodzakelijk om tenminste jaarlijks zichtbaar te evalueren en te documenteren of de gehanteerde uitgangspunten nog juist zijn of dat er ontwikkelingen zijn, bijvoorbeeld stijging van grondprijzen en het feit dat de grond wordt schoonmaakt, die van invloed zijn op de waardering. Wij adviseren de gemeente om tenminste ten behoeve van de jaarrekening de uitgangspunten t.a.v. de waardering van de vordering te actualiseren. 3. SPUK Sport € 1.062.000. Deze vordering is hoofdzakelijk ontstaan vanuit de gedane investeringen voor de nieuwbouw sporthal Zevenbergen.
Het betreft hier een SISA regeling waarvoor een maximaal budget vanuit het Rijk beschikbaar is gesteld. Dit budget is verdeeld naar de verschillende gemeenten. Na indiening van de SISA bijlage worden de onder- en overbestedingen door het Rijk afgerekend. Overbestedingen worden alleen afgerekend voor zover het maximale budget niet worden overschreden. De inschatting van de gemeente o.b.v. voorgaande jaren is dat er bij andere gemeenten voldoende onderbestedingen zijn dat de gemeente Moerdijk gecompenseerd wordt voor zijn overbesteding. Wij vinden dit een optimistische inschatting. Door het feit dat de SPUK als bijdragen van derden in mindering wordt gebracht op de investering kunnen wij ons verenigen met de gehanteerde verwerking. Wel adviseren wij de gemeente om in het kader van de afschrijvingen te wachten totdat de afrekening vanuit de SISA definitief is om zo correcties te voorkomen. Moerdijkregeling In 2025 zijn er met de deelnemende partijen afspraken gemaakt over een nieuwe/aanpassingen in de Moerdijkregeling. Onderdeel van deze afspraken is dat de bestaande/ oude Moerdijkregeling in 2026 wordt afgerekend. Door de afrekening in 2026 is er sprake van zowel een kortlopende vordering als een kortlopende schuld in plaats van een langlopende vordering en schuld. In de definitieve jaarrekening is deze correctie doorgevoerd.
WNT U heeft in 2025 de interim gemeentesecretaris vrijgesteld van werk in de transitieperiode met de nieuwe gemeentesecretaris. De bezoldiging in de vrijgestelde periode was verantwoord als reguliere bezoldiging. De topfunctionaris hoefde echter geen prestatie te leveren voor de bezoldiging waardoor het voor de WNT classificeert als een ontslagvergoeding. Het gevolg is dat een deel van de bezoldiging niet in de juiste WNT tabel verantwoord stond. Daarnaast constateren we dat de vrijwillige bijdrage aan de arbeidsongeschiktheidsverzekering verantwoord was als een bezoldiging betaalbaar op termijn. De vrijwillige verzekering is reguliere bezoldiging en was niet op de juiste plek verantwoord in de bezoldiging. Vanuit de controle is de conclusie dat de WNT maxima niet zijn overschreden. Wij vragen de aandacht om bijzonderheden, zoals in dit geval vrijstelling van werk, tijdig te onderkennen en over deze bijzonderheid de afstemming met ons te hebben. Inleiding Samenvatting Samenvatting Jaarrekening Jaarrekening Jaarverslag Jaarverslag Significante risico’s Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen Bijlagen 14661077193/JS/1118 Jaarrekening – | Overige bevindingen Egalisatie | Het beheerplan wegen had een looptijd tot en met 2025.
Uit de uitvoering blijkt dat niet alle geplande onderhouds- | werkzaamheden binnen deze periode zijn gerealiseerd; een deel wordt doorgeschoven naar 2026 en voorzieningen | 2027. Wij constateren dat de dotatie aan de voorziening in 2025 de daadwerkelijke onttrekking overtreft. Dit duidt erop dat de gemeente per saldo achter loopt op de planning van het meerjarenonderhoudsprogramma (MJOP). Wij adviseren de gemeente bij de opstelling van het nieuwe | Inleiding MJOP – | dat naar verwachting in de eerste bestuursrapportage wordt vastgesteld – | kritisch te Samenvatting reflecteren op de haalbaarheid van de planning. Deze haalbaarheid is tweeledig namelijk enerzijds wat kan de ambtelijke organisatie aan en anderzijds welke capaciteit is er vanuit de markt beschikbaar om | Samenvatting de werkzaamheden uit te kunnen voeren. Jaarrekening Bij de controle van de voorziening groot onderhoud gebouwen hebben wij geconstateerd dat de dotatie over 2025 niet is gebaseerd op het meest recente meerjarenonderhoudsprogramma (MJOP 2026), | Jaarrekening maar op het onderhoudsplan dat voor 2025 nog van toepassing is. We erkennen dat het MJOP 2026 Jaarverslag nog niet is vastgesteld. Wij kunnen ons verenigen met de gehanteerde verwerkingswijze.
Bij de eerste bestuursrapportage 2026 (raadsvergadering 9 juli 2026) wordt de benodigde jaarlijkse storting | Jaarverslag opgehoogd op basis van het MJOP 2026. Hierdoor wordt het risico dat de voorziening op termijn mogelijk ontoereikend is ondervangen. | Wij adviseren de gemeente om bij de bepaling van de jaarlijkse | Significante risico’s dotatie aan de voorziening groot onderhoud gebouwen (of andere egalisatievoorzieningen) voortaan uit te gaan van het meest recente MJOP. | Significanterisico’s Voorzieningen | Voor de berekening van de voorziening wethouderspensioenen heeft de gemeente gebruik gemaakt personele | van de expertise van Visma Idella. In het kader van de aanstaande overgang van de pensioenen naar | Interne beheersing verplichtingen | het ABP per 1 januari 2028 dienen de gehanteerde berekeningsmaatstaven aan te sluiten op die van het ABP. Uit het sectoroverleg SDO van april 2026 is gebleken dat de door Visma Idella gehanteerde | Bijlagen maatstaven afwijken van de ABP-maatstaven. De conclusie is dat deze maatstaven niet leiden tot een materieel verschil. Daarnaast worden de gebruikers van de jaarstukken geïnformeerd over de | Bijlagen gehanteerde uitgangspunten die ten grondslag liggen aan de berekende voorziening.
Correcties op | In de primaire vastlegging van de administratie worden boekingen uitgevoerd in een inkoop | -, boekingen in het | opbrengsten- | of lonendagboek. De correcties op de originele boekingen worden geboekt in het primair proces | memoriaaldagboek. Het proces verloopt niet geheel doelmatig (efficiëntie) door de correcties. We constateren dat het aantal en de waarde van de boekingen in het memoriaaldagboek boven gemiddeld zijn bij de gemeente Moerdijk. We constateren bij de vermeerderingen en verminderingen van het materieel vast actief veel correcties, waardoor de splitsing tussen vermeerderingen en verminderingen ook niet meer eenvoudig te maken is. We adviseren u om na te gaan of het proces kan worden aangepast. Hiervoor kan de VIC een belangrijke rol spelen vanuit de expertise die is verkregen vanuit de VIC werkzaamheden. 661077193/JS/1118 | 15 Jaarrekening – Overige bevindingen Powerport We hebben kennis genomen van de ontwikkelingen rondom Powerport. U heeft ter voorbereiding een position paper opgesteld met de impact van Powerport voor de jaarrekening van 2025. U geeft aan dat het ontbreken van een definitief besluit ten aanzien van de locatie ervoor zorgt dat de impact beperkt is en bijvoorbeeld niet heeft geleid tot schattingswijzigingen ten aanzien van bijvoorbeeld de waardering van vaste activa en onderhoudsvoorzieningen.
De ontwikkelingen heeft u toereikend toegelicht in het jaarverslag, als risico voor het weerstandsvermogen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing, programma 3 - Thema haven- en industrieterrein, binnen de verbonden partij van het havenbedrijf. We adviseren u minstens jaarlijks de position paper te actualiseren en de impact op de jaarrekening vast te stellen en tijdig met ons af te stemmen. Inleiding Samenvatting Samenvatting Jaarrekening Jaarrekening Jaarverslag Jaarverslag Significante risico’s Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen Bijlagen 16661077193/JS/1118 Verenigbaarheid jaarrekening en jaarverslag Wij zijn verplicht vast te stellen of wij op grond van de tijdens de controle verkregen informatie onjuistheden of tegenstrijdigheden hebben geconstateerd tussen de jaarrekening en het jaarverslag die gebruikers van de jaarstukken zouden kunnen beïnvloeden. Dit is naar onze mening niet het geval. We hebben de informatiewaarde van uw jaarrekening gebaseerd op de inzichtelijkheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses vanuit raadsperspectief. De inzichtelijkheid is toereikend en heeft de aandacht van college en raad. U heeft sinds 2025 de nog te maken kosten en opbrengsten gezamenlijk gerapporteerd, in plaats van per grondexploitatie.
De wijziging zorgt ervoor dat het inzicht over voortgang, omvang van het project en de risico’s per project moeilijker te doorgronden zijn voor de gemeenteraad en de gebruikers van de jaarrekening. Informatiewaarde Aandacht voor frauderisico’s als onderdeel van risicobeheersing We constateren dat in het jaarverslag de overwegingen ten aanzien van frauderisico’s en daaruit volgende acties zijn toegelicht. De informatiewaarde kan nog verder toenemen door ook daadwerkelijk de belangrijkste onderkende frauderisico’s te benoemen. Daarnaast zien we in het VIC-plan niet direct werkzaamheden terugkomen rondom de benoemde risico’s. In de werkprogramma’s van de VIC is hier wel aandacht voor. Wij adviseren u de uitkomsten ten aanzien van de onderkende frauderisico’s expliciet in de rapportages van de VIC terug te laten komen. Jaarverslag voldoet aan eisen BBV In de BBV zijn eisen gesteld over de vorm en inhoud van de jaarrekening en het jaarverslag. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarrekening en jaarverslag voldoen aan de minimale eisen die het BBV hieraan stelt of de afwijkingen hiervan geen impact hebben op de informatiewaarde voor de lezer.
Jaarverslag – Kwaliteit toelichting Inleiding Samenvatting Samenvatting Jaarrekening Jaarrekening Jaarverslag Jaarverslag Significante risico’s Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen Bijlagen 17661077193/JS/1118 Jaarrekening – Significante (fraude)risico’s Aanpak management Wij hebben de opzet en implementatie geëvalueerd van de maatregelen van interne beheersing in de processen voor het genereren en verwerken van handmatige en niet routinematige journaalposten en het maken van schattingen. Wij geven specifieke aandacht aan de toegangsbeveiligingen in het IT-systeem en de mogelijkheid dat hierdoor functiescheidingen worden doorbroken. Omschrijving risico Het management bevindt zich in een positie om fraude te plegen, omdat het in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersing te doorbreken die anderszins effectief lijkt te werken. Eigen controlewerkzaamheden Het doorbreken van beheersmaatregelen door het management is op basis van de controlestandaarden altijd een significant frauderisico. Interne beheersmaatregelen, ongeacht hoe goed in opzet en bestaan, kunnen risico’s van materiële onjuistheden in de jaarrekening slechts beperken, en niet volledig mitigeren, wegens de inherente beperkingen van interne beheersmaatregelen.
Wij hebben journaalposten geselecteerd op basis van risicocriteria en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht. Deze werkzaamheden omvatten onder meer inspectie van informatie uit brondocumenten. Wij hebben geen significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening geïdentificeerd. Verder hebben wij controlewerkzaamheden verricht ten aanzien van belangrijke schattingen van het college zoals de waardering van grondexploitatie, voorzieningen en eventuele duurzame waardeverminderingen. We hebben in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het college bij deze posten. Conclusie: Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van het doorbreken van de interne beheersing door het college. Inleiding Samenvatting Samenvatting Jaarrekening Jaarrekening Jaarverslag Jaarverslag Significante risico’s Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen Bijlagen 18661077193/JS/1118 Jaarrekening – Significante (fraude)risico’s Aanpak management Gegeven de aard van het risico, waarbij interne beheersing wordt doorbroken, kan dit risico niet worden gemitigeerd door middel van interne beheersing.
Omschrijving risico Het frauderisico op onrechtmatige betalingen komt voort vanuit het ontbreken van een zichtbare controle op het batch- en hash total van de betaallijsten zoals ook opgenomen in de managementletter. Eigen controlewerkzaamheden Wij hebben de opzet en implementatie van de interne beheersingsmaatregelen geëvalueerd rondom de controle en autorisatie van betalingen. Daarnaast hebben wij middels data-analyse de uitgaande geldstroom geanalyseerd op mogelijk dubbele bankrekeningnummers per crediteur. Verder hebben wij een analyse uitgevoerd op batchbetalingen en op basis van een deelwaarneming gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd op de betalingen. Conclusie: Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen dat middels de verrichte betalingen ten onrechte middelen aan de organisatie zijn onttrokken. Inleiding Samenvatting Samenvatting Jaarrekening Jaarrekening Jaarverslag Jaarverslag Significante risico’s Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen Bijlagen 19661077193/JS/1118 Jaarrekening – Significante risico’s Aanpak management Het management actualiseert ten minste jaarlijks de exploitatieopzetten waarbij de nog te realiseren kosten en opbrengsten worden geactualiseerd.
Hierbij wordt gebruik gemaakt van ramingen en taxaties van externe partijen alsmede intern opgestelde berekeningen waarbij voor de te verwachte lasten een P (prijs) x Q (hoeveelheid) berekening wordt opgesteld. Omschrijving risico Het resultaat van de onderhanden werken zijn niet nauwkeurig geschat. De nog te realiseren kosten en opbrengsten zijn onzeker en daarmee complex om in te schatten. De schattingselementen bestaan uit nog te maken kosten en opbrengsten, indexatie van schatting en fasering van het project. Eigen controlewerkzaamheden Wij hebben de opzet en implementatie van interne beheersingsmaatregelen geëvalueerd rondom de actualisatie van de grondexploitaties. Daarnaast hebben wij middels gegevensgerichte werkzaamheden vastgesteld dat de gehanteerde uitgangspunten voor de nog te realiseren kosten/opbrengsten toereikend zijn onderbouwd. Tevens hebben wij middels backtesting teruggekeken of de schattingen voorgaand jaar juist waren. Conclusie: Onze werkzaamheden hebben geleid tot één bevinding ten aanzien van waardering en verschillende aanpassingen ten aanzien van de toelichting van de grondexploitaties. Tevens verwijzen wij naar de pagina’s jaarrekening grondexploitaties waar wij nader zijn ingegaan op de uitkomsten van de werkzaamheden ten aanzien van de grondexploitaties.
Inleiding Samenvatting Samenvatting Jaarrekening Jaarrekening Jaarverslag Jaarverslag Significante risico’s Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen Bijlagen 20661077193/JS/1118 3. Algeheel beeld interne beheersing Status agenda De inrichting van het proces is zodanig dat een (deels)systeem gerichte controle mogelijk is. De systeem gerichte controle is alleen mogelijk wanneer procesopzet is beschreven waardoor sprake is van een uniforme werkwijze, de IT passende maatregelen heeft, toereikende en zichtbare interne beheersing is en de VIC de werking heeft vastgesteld. De inrichting van het proces voldoet gedeeltelijk, maar de risico’s die ermee samenhangen, vormen geen directe bedreiging voor de bedrijfsprocessen. De inrichting van het proces voldoet niet en geeft wezenlijk aanvullende risico’s voor de jaarrekeningcontrole. Toelichting Wij hebben in bovenstaand overzicht aangegeven wat de kwaliteit van het primaire proces is. Oranje wil zeggen dat niet alle risico’s zichtbaar in het proces worden afgedekt. Dit kan bijvoorbeeld komen doordat een controle onvoldoende zichtbaar is of omdat het een bewuste keuze is om een bepaald risico te accepteren, omdat het bijvoorbeeld te veel inspanning kost om het risico in het proces zelf te mitigeren. Slot- en sluitstuk van de controle van de gemeente is de verbijzonderde interne controle (VIC).
De VIC stelt achteraf gegevensgericht vast of transacties op een juiste manier tot stand zijn gekomen en zijn verwerkt in de administratie. Op basis van de huidige informatie hebben wij dan ook geen indicatie dat de bevindingen van invloed hoeven te zijn op het oordeel bij de jaarrekening. Gemeente Moerdijk beschikt over een verbijzonderde interne controle (VIC) welke gegevensgericht vaststelt dat transacties getrouw en rechtmatig tot stand zijn gekomen. Deze gegevensgerichte aanpak is in lijn met wat wij zien bij andere gemeenten. Wanneer sprake is van een achteruitgang, van oranje naar rood of groen naar oranje, is sprake van nieuwe bevindingen. Er zijn 2 processen achteruitgegaan t.o.v. 2024. Voor jeugd hulp komt dit door de bevinding dat er zelfstandig beschikt kan worden tot € 22.750. Voor omgevingsvergunningen komt dit door de bevinding dat d e opbrengsten niet actueel waren in de financiële administratie vanwege aanpassing legesverordening.
Proces Status 2025 Status 2024 Financial reporting (P&C Cyclus) Memoriaalboekingen Inkopen en aanbesteden Betalingen Treasury Personeel en salarisadministratie Omgevingsvergunningen Subsidieverstrekkingen Verhuur en pachten Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) Jeugdhulp Uitkeringen Grondexploitatie Belastingen en heffingen Inleiding Samenvatting Samenvatting Jaarrekening Jaarrekening Jaarverslag Jaarverslag Significante risico’s Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen Bijlagen 661077193/JS/1118 21 Belangrijkste bevindingen interne beheersing # Bevinding Impact Risico en aanbeveling 1. Betalingen (2023) Geen zichtbare controle op SHA-code Risico: De SHA-code is een controletotaal getal van een betaalbestand. Wanneer deze code van het goedgekeurde betaalbestand gelijk is aan de SHA-code van het daadwerkelijk ingelezen bestand in de bankapplicatie, is gecontroleerd dat er geen wijzigingen hebben plaatsgevonden tussen goedkeuring en betaling. De controle op deze aansluiting is echter niet zichtbaar en daarmee is niet vastgesteld dat er geen wijziging heeft plaatsgevonden. Aanbeveling (12): Het advies om de interne controle op de SHA-code (controlegetal betaallijst) aan te scherpen door deze zichtbaar vast te leggen.
Status 2025: Om te komen tot een zichtbare én automatische controle van de SHA-code heeft de gemeente gekozen voor de implementatie van Safespend in 2025. Dit vereist een upgrade van de financiële applicatie Financials. De implementatie vindt naar verwachting in Q1 of Q2 2026 plaats. Na implementatie van Safespend zal de gemeente nagaan in hoeverre de risico’s binnen het betalingsproces tot een aanvaardbaar niveau zijn teruggebracht. Werkzaamheden jaarrekening: Conform het IC-plan zal een steekproef plaatsvinden op de betalingen, waarbij wordt vastgesteld dat betalingen rechtmatig hebben plaatsgevonden (juiste bankrekeningnummer en juiste bedrag). 22661077193/JS/1118 Inleiding Samenvatting Samenvatting Jaarrekening Jaarrekening Jaarverslag Jaarverslag Significante risico’s Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen Bijlagen 661077193/JS/1118 Inleiding Samenvatting Samenvatting Jaarrekening Jaarrekening Jaarverslag Jaarverslag Significante risico’s Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen Bijlagen 23 Procesmonitor In de managementletter van 21 november 2025 is de volledige toelichting opgenomen over de uitkomsten van de interim, met alle bevindingen. Voor het overzicht hebben we enkel de hoog risico bevindingen opgenomen en bevindingen die leiden tot een significant risico.
De status van jeugdhulp is bijvoorbeeld gewijzigd door een nieuwe bevinding van zelfstandige beschikkingsbevoegdheid. Rapportage IT Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts die onderdelen, die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen. Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de controle van de jaarrekening niet specifiek is gericht op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Daarnaast maken wij in onze controleaanpak de afweging voor welke processen en stromen wij een gegevensgerichte aanpak passend vinden en voor welke processen en stromen wij in belangrijke mate steunen op de geautomatiseerde gegevensverwerking.
Wij zijn van mening dat voldoende maatregelen zijn getroffen om de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking en informatievoorziening te waarborgen. Migratie financials In het kader van de jaarrekeningcontrole hebben wij werkzaamheden uitgevoerd ten aanzien van de implementatie en cloudmigratie van het financiële systeem Unit4 Financials. Het betrof een zogenoemde verSaaSing: de overgang van een on-premise (lokaal draaiend pakket) omgeving naar een door Unit4 gehoste cloudomgeving, uitgevoerd in samenwerking met implementatiepartner Solmate. Parallel aan de technische migratie is de licentiestructuur heringericht, waarmee het aantal gebruikers is teruggebracht van circa 300 naar 164. Algehele beoordeling De migratie is succesvol afgerond. Gemeente Moerdijk heeft het traject pragmatisch en resultaatgericht uitgevoerd, met betrokkenheid van de relevante disciplines. De herinrichting van de licentiestructuur is gedegen voorbereid, breed gecommuniceerd en voorzien van een aantoonbaar bestuurlijk akkoord. Tegelijkertijd constateren wij dat de formalisatie van governance, besluitvorming en testacceptatie op onderdelen beperkt is. Formele go/no-go beslisdocumenten en vooraf gedefinieerde acceptatiecriteria ontbreken, wat de aantoonbaarheid van de kwaliteitsborging achteraf beperkt.
Algeheel beeld interne beheersing Inleiding Samenvatting Samenvatting Jaarrekening Jaarrekening Jaarverslag Jaarverslag Significante risico’s Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen Bijlagen 24 Migratie financials (vervolg) Volledigheid en juistheid van de datamigratie. De integriteit van de gemigreerde financiële data is ondersteund door validaties die voorafgaand en aansluitend aan de livegang zijn uitgevoerd en met het controleteam zijn gedeeld. Dit betreffen de vergelijking van eindbalans met openingsbalans, debiteuren- en crediteurenlijsten en de auditfile vóór en ná de migratie). Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden concluderen wij dat de data juist is gemigreerd. Algeheel beeld interne beheersing 661077193/JS/1118 Belangrijkste sterke punten Belangrijkste aandachtspunten Migratie met beperkte verstoring van de financiële continuïteit De migratie is gefaseerd uitgevoerd, ondersteund door proefmigraties, validaties en controles op financiële data, waardoor de overgang naar de cloudomgeving beheerst heeft plaatsgevonden en de continuïteit van de financiële verwerking behouden is gebleven. Acceptatiecriteria en kwaliteitsborging beperkt vooraf uitgewerkt Hoewel uitgebreide testen en validaties zijn uitgevoerd, waren acceptatiecriteria voor livegang niet vooraf formeel vastgesteld.
Hierdoor is minder objectief aantoonbaar op basis van welke criteria de productieomgeving definitief is geaccepteerd. Sterke betrokkenheid van business en beheerorganisatie Financiële administratie, functioneel beheer, ICT en implementatiepartner waren gedurende het traject nauw betrokken. De korte lijnen en frequente afstemming hebben bijgedragen aan snelle besluitvorming en effectieve opvolging van issues tijdens de implementatie. Afhankelijkheden in leveranciers- en koppelingsbeheer Met name rondom koppelingen en de afstemming met Unit4 bleek sprake van afhankelijkheden die tijdens het traject extra aandacht vroegen. Het ontbreken van een vaste contactstructuur en beperkte vastlegging van afspraken vergrootten hierbij de organisatorische kwetsbaarheid. Doordachte herinrichting van de licentiestructuur De reductie van circa 300 naar 164 licenties is aantoonbaar afgestemd met management en teams, waarmee zowel kostenbeheersing als aanscherping van het autorisatiemodel is gerealiseerd. De organisatie heeft hierbij expliciet gestuurd op proportionaliteit en beheersbaarheid van het gebruik. Communicatie beperkt gestructureerd De communicatie rondom de migratie is volledig uitgevoerd door het projectteam, zonder betrokkenheid van de afdeling Communicatie.
Hierbij ontbrak een formeel communicatieplan wat niet ten goede komt aan de overkoepelende communicatielijn en de afstemming op de bredere organisatiecommunicatie. Bijlage A1 – Niet-gecorrigeerde bevindingen Omschrijving Fouten Onzekerheden Presentatie Indexatie nog te realiseren opbrengsten grondexploitatie Westschans-Klundert € 385.000 - - Totaal € 385.000 - - Aanbiedingsbrief Samenvatting Jaarverslag Jaarrekening Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen 25661077193/JS/1118 Bijlage A2 – Gecorrigeerde bevindingen Omschrijving Fouten Onzekerheden Presentatie MVA “te veel” ontvangen bijdragen van derden naar vooruitontvangen bedragen. € 369.000 MVA verloopoverzicht economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven investering en bijdrage van derden. € 4.700.000 FVA verminderingen en vermeerderingen SVN in het verloopoverzicht sluiten niet aan op de opgave van SVN. Vermeerderingen was € 3.407.000 en wordt € 3.161.928. Verminderingen was € 1.219.000 en wordt € 1.016.439. Voorraad: De winstuitname van het project Waterwijk - Fijnaart West dient in de kolom 'Winstuitname' te worden gepresenteerd (i.p.v. de kolom 'Afsluiting/overbrengen').
Voorraad: De grondexploitatie Noordhoek dient te worden toegevoegd in het verloopoverzicht van de BIE (nihil - geen kosten en opbrengsten gerealiseerd in 2025) en in het Overzicht nog te maken kosten € 550.912 en nog te realiseren opbrengsten € 775.000 en geraamd eindresultaat € 224.000. Voorraad: De omvang van de aanvullend getroffen voorziening onder de 'voorzieningen' dient te worden benoemd voor Dorpshart Steenweg - Moerdijk € 69K en Mariaschool Langeweg van € 56K. Voorraad: De berekeningswijze die voor het geraamde eindresultaat is gehanteerd met een onderbouwing en de aannames die eraan ten grondslag liggen dient te worden toegelicht in de toelichting op de balans. Aanbiedingsbrief Samenvatting Jaarverslag Jaarrekening Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen 26661077193/JS/1118 Bijlage A2 – Gecorrigeerde bevindingen Omschrijving Fouten Onzekerheden Presentatie Moerdijkregeling: langlopende schuld aan de provincie wordt in 2026 afgewikkeld/betaald, waarmee sprake is van een kortlopende schuld aan provincie. € 6,4 miljoen Moerdijkregeling: wordt in 2026 afgewikkeld/betaald, waarmee sprake is van een kortlopende vordering op het Havenbedrijf. € 4.516.691 Eigen vermogen: In het eindtotaal van de dotaties in de jaarrekening wordt nu het bedrag inclusief resultaatbestemming gepresenteerd. Deze moet hierin niet worden meegenomen.
€ 5.136.000 Voorzieningen; toelichting uitgangspunten voorziening wethouders. NIBORV: voor de leaseverplichting was ten onrechte opgenomen dat deze *€ 1.000 moeten. NIBORV te laag verantwoord. € 280.000 SISA M16: de ontvangen gelden alsmede realisatie is niet via de balans (verloopoverzicht) verwerkt. Daarnaast zijn de baten te laag verantwoord wat tevens leidt tot een vordering. Resultaat impact is 0 door directe storting in reserve. € 62.240 SISA E104: indicator 12 was een bedrag ingevuld terwijl deze leeg dient te blijven. SISA G10A: was geen balanspositie opgenomen in de jaarstukken omdat de veronderstelling was dat deze bij Werkplein was verantwoord. Dit leidt tot een vordering op Werkplein en schuld aan het ministerie. € 877.000 Aanbiedingsbrief Samenvatting Jaarverslag Jaarrekening Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen 27661077193/JS/1118 Bijlage A2 – | Gecorrigeerde bevindingen Omschrijving | Fouten | Onzekerheden | Presentatie | Aanbiedingsbrief SISA J105: | de realisatie van deze regeling was nog niet in verwerkt in de administratie. Hierdoor worden zowel de baten als de lasten € 220.500 hoger. | Samenvatting SISA J105: | indicator 3 wordt nee waardoor een toelichting wordt gevraagd bij indicator 12. SISA J55: | zijn de cumulatieve bestedingen te hoog | Jaarverslag verantwoord.
Indicator J55/03: was 378.380 moet zijn 378.583 Indicator J55/06: was 412.968 moet zijn 400.264 | Jaarrekening Indicator J55/09: was 221.395 moet zijn 221.078 SISA J94: | indicator 6 aard controle aangepast van n.v.t. naar R. | Significante risico’s SISA H35B; is niet volledig via het verloopoverzicht verwerkt. Ontvangsten was €25.000 wordt €152.806 | Interne beheersing Bestedingen was €10.000 wordt €147.803 WNT was geen rekening gehouden met ontslagvergoeding en de daarvoor voorgeschreven | Bijlagen WNT tabel 2. WNT verschuiving van tabel 1a naar tabel 2 van de | € 23.526 WNT. Rechtmatigheidsverantwoording geen sprake van | € 140.000 kredietonrechtmatigheid. Begrotingsrechtmatigheid alle lasten overschrijdingen | € 479.000 zijn acceptabel. 661077193/JS/1118 | 28 Bijlage B – | SiSa - | Fouten en onzekerheden 2025 In onze controle zijn specifieke werkzaamheden verricht om een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening. Voor de werkzaamheden stelt het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) andere rapportage toleranties dan gehanteerd zijn bij de controle van uw jaarrekening. De rapporteringstolerantie per specifieke uitkering is: | Aanbiedingsbrief • | € 12.500 wanneer de omvangsbasis niet hoger is dan € 125.000.
• | 10% van de omvang wanneer de omvangsbasis tussen € 125.000 en € 1.000.000 ligt. • | € 125.000 wanneer de omvangsbasis hoger is dan € 1.000.000. Samenvatting Wanneer de regelingen geen toelichting bevatten hebben we geen bevindingen geconstateerd met een omvang groter dan de rapportage tolerantie. Financiële | Jaarverslag Nr. | Specifieke uitkering of overig | Fout of | omvang in | Toelichting onzekerheid | euro’s | fout/onzekerheid NVT | Jaarrekening AenM M16 | Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke | NVT BZK C62 | belastingen | Significante risico’s Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale | NVT BZK C92 | Overheid 2025 NVT | Interne beheersing EZ F20 | Impulsaanpak Winkelgebieden tranche 4 Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan | NVT FIN B2 | gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021 Regeling specifieke uitkering woningbouw op korte termijn | NVT | Bijlagen IenW E104 | door bovenplanse infrastructuur Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen | NVT IenW E120 | 2025-2030 Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 | NVT IenW E44B | (SiSa tussen medeoverheden) 661077193/JS/1118 | 29 Bijlage B – SiSa - Fouten en onzekerheden 2025 Aanbiedingsbrief Samenvatting Jaarverslag Jaarrekening Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen 30 Nr.
Specifieke uitkering of overig Fout of onzekerheid Financiële omvang in euro’s Toelichting fout/onzekerheid OCW D14 Specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen NVT OCW D8 Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid NVT SZW G2 Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2024 NVT SZW G2A Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2023 NVT SZW G3 Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004_gemeentedeel 2024 NVT SZW G3A Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_totaal 2023 NVT SZW G4 Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) gemeentedeel 2024 NVT SZW G4A Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_totaal 2023 NVT SZW G10 Wet Inburgering gemeentedeel 2024 NVT SZW G10A Wet inburgering 2021_ Totaal 2023 NVT 661077193/JS/1118 Bijlage B – SiSa - Fouten en onzekerheden 2025 Aanbiedingsbrief Samenvatting Jaarverslag Jaarrekening Significante risico’s Interne beheersing Bijlagen 31 Nr.
Specifieke uitkering of overig Fout of onzekerheid Financiële omvang in euro’s Toelichting fout/onzekerheid SZW G12 Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gemeentedeel 2024 NVT SZW G12A Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_ totalen 2023 NVT SZW G13 Onderwijsroute deel gemeente 2024 NVT SZW G13A Onderwijsroute_ totalen 2023 NVT VRO J105 SPUK Startbouwimpuls NVT VRO J107 Stimuleringsregeling Flex- en Transformatiewoningen 2025 NVT VRO J17 Realisatiestimulans 2025 NVT VRO J209 Meerjarige regeling specifieke uitkeringen voor huisvesting aandachtsgroepen (RHA 2022) NVT VRO J55 Aanpak energie armoede NVT VRO J9 Specifieke uitkering woningbouwimpuls tranche 5 NVT VRO J94 Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie NVT 661077193/JS/1118 Bijlage B – | SiSa - | Fouten en onzekerheden 2025 Fout of | Financiële | Toelichting onzekerheid | omvang in | fout/onzekerheid Nr.