CConstaterende datMoerdijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2 - Meerjarenbegroting 2027-2030

Raadsvergadering 5 november 2026, gemeente MoerdijkBij agendapunt: Meerjarenbegroting 2027-2030 gemeente Moerdijk83.017 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 6 van 10

Van de opbrengsten voor de jaren 2025, 2026 en 2027 kan het volgende overzicht worden gegeven (bedragen x 1000): Omschrijving | Werkelijk | Begroot | Begroot 2025 | 2026 | 2027 Eigenaar woningen | € | 4.650 | € | 4.797 | € | 4.958 Eigenaar niet-woningen | € | 12.012 | € | 12.521 | € | 13.520 Gebruik niet-woningen | € | 8.429 | € | 9.039 | € | 9.607 Totaal OZB | € | 25.091 | € | 26.357 | € 28.085 Er bestaat een relatie tussen de OZB en de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Bij de verdeling van deze uitkering houdt het Rijk, naast verschillen in kosten tussen gemeenten (zoals het aantal inwoners en de oppervlakte), ook rekening met de belastingcapaciteit: de mate waarin een gemeente inkomsten uit de OZB kan genereren. Voor de berekening van deze belastingcapaciteit gebruikt het Rijk de WOZ-waarden van een gemeente. Daarbij telt voor woningen 80% van de WOZ-waarde mee en voor niet-woningen 70%. Voor niet-woningen geldt bovendien een maximum van €35.000 WOZ-waarde per inwoner. De berekende belastingcapaciteit leidt tot een aftrek op de algemene uitkering. Voor 2027 bedraagt deze aftrek voor de gemeente Moerdijk naar verwachting circa €10,5 miljoen (waarvan €5 miljoen op basis van de verwachte WOZ- waarden van woningen en €5,5 miljoen op basis van de verwachte WOZ-waarden van niet-woningen).

Hierbij dient te worden opgemerkt dat de door de gemeenteraad vast te stellen OZB-tarieven geen invloed hebben op deze aftrek. Alleen de WOZ-waarden zijn bepalend voor de berekening van de belastingcapaciteit. Een verhoging of verlaging van de OZB-tarieven zal dus wel degelijk leiden tot hogere of lagere OZB opbrengsten voor de gemeente. Afvalstoffenheffing/reinigingsrecht Verwachte kosten De gemeente heeft een wettelijke inzamelplicht voor het afval van huishoudens. Daarnaast biedt de gemeente de gelegenheid aan kleine ondernemers hun bedrijfsafval af te voeren. In totaal verwacht de gemeente voor deze plicht en dienst het komende jaar € 6,3 miljoen aan kosten te zullen maken. Om de kosten transparant te maken, splitsen wij eerst uit binnen welke programma’s deze kosten gemaakt zullen worden. Vervolgens wordt ingegaan op de herkomst van de middelen voor het financieren van deze taken. Verdeling van de kosten Uit onderstaande grafiek blijkt dat veruit het grootste deel van de gemeentelijke kosten komt van programma 1 (€ 5,0 miljoen). De kosten zitten vooral in het daadwerkelijk inzamelen en verwerken van bedrijf- en huishoudelijk afval, het scheiden en recyclen van afval en de kosten die worden gemaakt voor de heffing en invordering van belastingen (BWB). Daarnaast is € 211.000 geraamd binnen programma 4. Dit zijn kosten die worden gemaakt voor kwijtschelding.

Naar verwachting zal er € 798.000 aan BTW kunnen worden meegenomen als kostencomponent voor de berekening van de tarieven en € 356.000 aan overhead. Binnen programma 1 is een bedrag van € 20.000 aan oninbaar als kosten geraamd. € 4.960 € 798 € 356 € 211 Verdeling kosten (x € 1.000) Programma 1 BTW Overhead Programma 4 Herkomst middelen Gemeenten mogen op grond van artikel 15.33 van de Wet milieubeheer voor de inzameling van het afval van huishoudens een afvalstoffenheffing invoeren. Uitgangspunt is dat de totale kosten van afvalverwijdering worden gedekt door de afvalstoffenheffing/reinigingsrechten. De tarieven afvalstoffenheffing voor 2027 worden op basis van deze uitgangspunten met 4,89% verhoogd. Dit is conform de circa 5% die was voorzien in de kadernota. De toename van het tarief wordt bijna volledig veroorzaakt door de toerekening van de primaire salarislasten en inhuur/vervanging en de stijging van overheadkosten.

Voor de begrotingsraming van de afvalstoffenheffing is rekening gehouden met: • 100% kostendekkendheid; • Conform artikel 15.33 Wet milieubeheer wordt bij de berekening van het kostendekkingspercentage de compensabele BTW meegenomen als kostencomponent; • Toerekening van de uitvoeringskosten (kosten heffing en invordering GR BWB); • Handhaving tariefdifferentiatie alleenstaanden en meerpersoonshuishoudens, waarbij eenpersoonshuishoudens 75% van het tarief van meerpersoonshuishoudens betalen; • 11.563 meerpersoonshuishoudens en 5.027 éénpersoonshuishoudens; • Kwijtschelding € 211.300 en oninbare vorderingen € 20.000. Paragraaf Lokale heffingen 113 Gemeente Moerdijk 114 Herkomst middelen (x € 1.000) € 75 Afvalstoffenheffing Reinigingsrechten € 6.250 Berekening kostendekkendheid: Voor de berekening van het percentage kostendekkendheid zijn alle mogelijk toe te rekenen kosten van het product Afval meegenomen. Berekening kostendekkendheid Afvalstoffenheffing/Reinigingsrecht (bedragen x €1.000) Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente | € 5.507 Inkomsten taakveld(en), excl heffingen | € -697 Netto kosten taakveld | € 4.810 Toe te rekenen kosten | € 231 Overhead incl.

(omslag) rente | € 486 BTW | € 798 Totale kosten | € 6.325 Opbrengst heffingen | € 6.325 Dekkingspercentage | 100% Van de tarieven en de opbrengst met betrekking tot de jaren 2025, 2026 en 2027 kan het volgende overzicht worden gegeven: Tarieven | 2025 | 2026 | 2027 Afvalstoffenheffing eenpersoonshuishouden | € | 282,77 | €291,47 | €305,72 Afvalstoffenheffing meerpersoonshuishouden | € | 377,02 | €388,63 | €407,62 Reinigingsrecht per duobak ( excl. btw ) | € | 377,02 | €388,63 | €407,62 Werkelijk | Begroot | Begroot Baten/lasten (* 1.000 ) | 2025 | 2026 | 2027 Baten | € | 5.859 | € 5.978 | € | 6.325 Lasten | € | 5.859 | € 5.978 | € | 6.325 Rioolheffing Verwachte kosten De gemeente is wettelijk verplicht om haar zorgplichten voor afval-, hemel- en grondwater na te komen. In 2027 verwachten we in totaal € 5,6 miljoen aan kosten te maken om deze zorgplichten na te komen. Om deze kosten transparant te maken splitsen wij eerst uit binnen welke programma’s deze kosten zullen worden gemaakt. Vervolgens wordt ingegaan op de herkomst van de middelen voor het financieren van deze taken. Verdeling van de kosten Uit onderstaande grafiek blijkt dat veruit het grootste deel van de gemeentelijke kosten komt van het programma 1. De kosten zitten vooral in het nakomen van onze gemeentelijke watertaken op het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater.

Daarnaast is € 211.000 begroot binnen programma 4. Dit zijn kosten die worden gemaakt voor kwijtschelding. Naar verwachting zal er € 381.000 aan BTW kunnen worden meegenomen als kostencomponent voor de berekening van de tarieven en € 537.000 aan overhead. Binnen programma 1 is een bedrag van € 25.000 aan oninbaar als kosten geraamd. Het bedrag van het verschil in opbrengst en kosten (€ 1.538.000) is als storting in de voorziening opgenomen. Dit om fluctuaties in de tarieven en om toekomstige vervangingen op te vangen. Verder wordt in programma 2 (watertaken en straatreiniging) een bedrag van € 147.000 aan kosten meegenomen. € 2.861 € 147 € 211 € 381 € 1.538 € 537 Verdeling kosten (x € 1.000) Programma 1 Programma 2 Programma 4 BTW Storting voorziening Overhead Herkomst middelen Gemeenten mogen op grond van artikel 228a van de Gemeentewet een rioolheffing invoeren. Conform de vastgestelde kadernota 2027-2030 worden de tarieven met het percentage van de kostenontwikkeling (3,6%) verhoogd. Deze verhoging van 3,6% bestaat uit 1,6% reguliere prijsindexatie + 2% extra indexatie op basis van het raadsbesluit d.d. 12 maart 2026).

Voor de begrotingsraming van de rioolheffing is rekening gehouden met: • 100% kostendekkendheid; • Toerekening van de uitvoeringskosten (kosten heffing en invordering GR BWB); • Handhaving tariefdifferentiatie woningen, bedrijven, bejaardenhuizen en overige gebouwen; • Handhaving tariefdifferentiatie eenpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens, waarbij eenpersoonshuishoudens 75% van het tarief van meerpersoonshuishoudens betalen; • 11.140 meerpersoonshuishoudens en 4.843 eenpersoonshuishoudens; • Conform artikel 228a Gemeentewet wordt bij de berekening van het kostendekkingspercentage de compensabele BTW meegenomen als kostencomponent; • Kwijtschelding € 211.000 en oninbare vorderingen € 25.000. Paragraaf Lokale heffingen 115 Gemeente Moerdijk 116 Herkomst middelen (x € 1.000) € 511 Woningen Niet-woningen € 5.164 Berekening kostendekkendheid; Voor de berekening van het percentage kostendekkendheid zijn alle mogelijk toe te rekenen kosten van product Riolering meegenomen in de berekening Berekening kostendekkendheid Rioolheffing (bedragen x €1.000) Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente | €4.521 Inkomsten taakveld(en), excl heffingen | €- Netto kosten taakveld | €4.521 Toe te rekenen kosten | €236 Overhead incl.

(omslag)rente | €537 BTW | €381 Totale kosten | €5.675 Opbrengst heffingen | €5.675 Dekkingspercentage | 100,00% Van de tarieven en de opbrengst met betrekking tot de jaren 2025, 2026 en 2027 kan het volgende overzicht worden gegeven: Tarieven | 2025 | 2026 | 2027 Rioolheffing eenpersoons huishouden | €244,75 | €253,07 | €262,18 Rioolheffing meerpersoons huishouden | €326,33 | €337,43 | €349,58 Perceel niet in hoofdzaak woning | €326,33 | €337,43 | €349,58 Woning 501m3 of meer | €201,66 | €208,52 | n.v.t. Niet woning, recreatieterrein, verzorgings- verpleegtehuizen 501m³ tot en met | €201,66 | €208,52 | €216,03 1.000m³ Niet woning, recreatieterrein, verzorgings- verpleegtehuizen 1.001 of meer per m³ €0,73 | €0,75 | €0,78 Rioolheffing | Werkelijk | Begroot | Begroot (bedragen x €1.000) | 2025 | 2026 | 2027 Baten | €5.442 | €5.438 | 5.674 Lasten | €5.442 | €5.438 | 5.674 Rioolheffing Havenschap De riolering op het haven- en industrieterrein Moerdijk is binnen de financiering van de gemeentelijke rioleringszorg een op zichzelf staand onderdeel met eigen baten en lasten. De aanwezige riolering is in eigendom van het Havenbedrijf Moerdijk.

Hierdoor wordt in de gemeentelijke verordening voor de heffing en invordering van rioolheffing onderscheid gemaakt tussen de percelen die binnen het beheersgebied van het Havenbedrijf liggen en de percelen die zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering. Conform de vastgestelde Kadernota 2027-2030 worden de tarieven geïndexeerd met het inflatiepercentage van 1,6%. De totale geraamde opbrengst voor 2027 bedraagt € 2.129.000 (2026: € 1.919.000). Ook voor de rioolheffing Havenschap geldt dat een gedeelte van de opbrengst gestort wordt in de voorziening om fluctuaties van de tarieven te voorkomen. Marktgelden Verwachte kosten De gemeente biedt marktkooplui de mogelijkheid om in Zevenbergen hun koopwaar op de markt aan de burgers aan te bieden. De kosten worden verdeeld in Weekmarkt, overhead en BTW. € 53 € 2 € 29 Verdeling kosten (x € 1.000) Weekmarkt BTW Overhead Herkomst van de middelen Gemeenten mogen op grond van artikel 229 eerste lid, aanhef en onderdelen a en b van de Gemeentewet de gemaakte kosten verhalen. De geraamde marktgelden voor de begroting 2027 bedragen € 28.000 (2026 € 33.000). Dit betreft volledig de weekmarkt in Zevenbergen.

Paragraaf Lokale heffingen 117 Gemeente Moerdijk Berekening kostendekkendheid; Voor de berekening van het percentage kostendekkendheid zijn alle mogelijk toe te rekenen kosten van product Weekmarkten meegenomen: Berekening kostendekkendheid Marktgeld (bedragen x € 1.000) Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente € 53 Inkomsten taakveld(en), excl heffingen € - Netto kosten taakveld € 53 Toe te rekenen kosten Overhead incl. (omslag) rente € 29 BTW € 2 Totale kosten € 84 Opbrengst heffingen € 28 Dekkingspercentage 33,28% Het dekkingspercentage voor 2027 bedraagt 33,28%. Paragraaf Lokale heffingen 118 Gemeente Moerdijk 119 Leges Er worden leges geheven voor onder andere bouw- en sloopvergunningen, reisdocumenten, burgerlijke stand en APV. Voor de begrotingsraming 2027 is voor de leges rekening gehouden met: • Wettelijke kaders (bijv. maximum tarief paspoorten); • Autonome ontwikkelingen (aantal bouwvergunningen, aantal reisdocumenten, enz.). Baten en lasten leges In het onderstaande overzicht staan de verwachte baten en lasten van de legesverordening over 2027 vermeld. Daarbij zijn de verwachte baten en lasten onderverdeeld naar de titels in de tarieventabel. Lasten 2027 |   | Baten 2027 | Kostendekkendheid 1. | Algemene dienstverlening | € | 3.165.914 1. | Algemene dienstverlening | € | 1.521.719 | 48,07% 2. | Omgevingsvergunningen | € | 2.238.625 2.

| Omgevingsvergunningen | € | 2.167.594 | 96,83% 3. | Europese dienstenrichtlijn: | € | 1.337.251 3. | Europese dienstenrichtlijn: | € | 38.817 | 2,90% Totaal | € | 6.741.789   | Totaal | € | 3.728.131 | 55,30% Kosten die verbonden zijn aan de leges In de lasten die zijn opgenomen in bovenstaand overzicht bevinden zich alleen de directe kosten met overhead die verbonden zijn aan de betreffende leges. Dit betreft met name het personeel dat de dienst verleent. Binnen de titel Algemene dienstverlening is er sprake van een kostendekking van 48,1%. Het belangrijkste aandeel binnen deze titel zijn de reisdocumenten, ID-kaarten en de rijbewijzen. De tarieven voor deze documenten zijn gelimiteerd. Hierdoor zijn er weinig tot geen mogelijkheden om de kostendekkendheid binnen deze titel te verhogen. Binnen de titel Omgevingsvergunningen is voor het begrotingsjaar 2027 sprake van een kostendekking van 96,83%. De belangrijkste baten binnen deze titel zijn de leges voor de omgevingsvergunningen en de leges voor de procedures Ruimtelijke Ordening. Op basis van de verwachte kosten, de doorberekende uren en raming van de leges is de kostendekkendheid berekend. Het aantal vergunningen en de leges (op basis van de bouwsom) fluctueren jaarlijks. De hoogte van de leges dient te worden bezien in relatie tot de hoogte van de leges in de regio.

Een verhoging van de leges kan met name effect hebben op het vestigingsklimaat voor bedrijven. Ook kunnen voor particulieren de leges naar verhouding te hoog worden. Binnen de titel Europese dienstenrichtlijn is de kostendekking 2,90%. Binnen deze titel vallen de diverse APV- vergunningen en vergunningen op basis van de Drank- en horecawet. Lijkbezorgingsrechten Verwachte kosten De Wet op de lijkbezorging geeft regels voor een zorgvuldige omgang met het stoffelijk overschot tot en met de begrafenis of crematie, voor de asbestemming en voor het ruimen van graven. Daarnaast bevatten de wet- en regelgeving onder meer voorschriften voor begraafplaatsen en crematoria. De kosten die hiermee verband houden kunnen op grond van artikel 229, eerste lid, aanhef en onderdelen a en b van de Gemeentewet worden verhaald. In de huidige begroting is uitgegaan van het raadsbesluit van december 2019 om de 100% kostendekkendheid voor de lijkbezorgingsrechten voorlopig los te laten en de tarieven jaarlijks met de vastgestelde prijsindex te verhogen totdat er meer duidelijkheid is over de exploitatiecijfers van de nieuwe begraafplaats. Verdeling van de kosten 706 183 Verdeling kosten (x € 1.000) Begraafplaatsen Overhead Herkomst van de middelen De geraamde lijkbezorgingsrechten voor 2027 bedragen in totaal € 180.000 (2026 € 196.000).

Paragraaf Lokale heffingen 120 Gemeente Moerdijk Berekening kostendekkendheid; Berekening kostendekkendheid Lijkbezorgingsrechten (bedragen x € 1.000) Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente € 706 Inkomsten taakveld(en), excl heffingen € - Netto kosten taakveld € 706 Toe te rekenen kosten € - Overhead incl. (omslag)rente € 183 BTW (opgenomen in kosten) € - Totale kosten € 890 Opbrengst heffingen € 180 Dekkingspercentage 20,23% In 2020 zijn er afspraken met de gemeenteraad gemaakt over hoogte van de lijkbezorgingsrechten. Er is toen afgesproken dat de tarieven gebaseerd zijn op een kostendekkingspercentage van 40%. Dit uitgangspunt werd toen ook voor de komende jaren gehanteerd. Inmiddels is het dekkingspercentage voor 2027 gedaald tot 20,23% (2026: 21,64%). Toeristenbelasting Deze belasting geldt als een algemeen dekkingsmiddel en wordt geheven van degene die gelegenheid biedt tot verblijf met overnachten binnen de gemeente. Het tarief voor 2027 bedraagt per persoon, per overnachting € 1,65 (was € 1,62). De geraamde opbrengst bedraagt voor 2027 € 314.000 (2026: € 226.000). Op basis van de realisatiecijfers over 2025 zijn de ramingen opwaarts bijgesteld. Paragraaf Lokale heffingen 121 Gemeente Moerdijk 122 Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Kwijtschelding kan in principe voor elke gemeentelijke belasting worden verleend.

Uitgangspunt bij het verlenen van kwijtschelding is het ontbreken van draagkracht. Die draagkracht moet steeds individueel worden beoordeeld. Bij de beoordeling van de draagkracht kan worden aangesloten bij het rijksbeleid (90% bijstandsnorm). Gemeenten kunnen er voor kiezen die kwijtscheldingsnorm te verruimen tot maximaal 100% van de bijstandsnorm. In de gemeente Moerdijk wordt met ingang van 2005 kwijtschelding verleend voor de onroerendezaakbelastingen (OZB), de rioolheffing en de afvalstoffenheffing, met toepassing van maximaal toegestane 100% van de bijstandsnorm. In 2007 is gestart met het verstrekken van automatische kwijtschelding aan bijstandsgerechtigden. Vanaf 2013 is het ook mogelijk voor natuurlijke personen die een bedrijf of zelfstandig een beroep uitoefenen kwijtschelding toe te passen voor hun privé-belastingen. Ook worden met ingang van 2013 de netto kosten van kinderopvang als uitgaven bij de berekening van het netto besteedbaar inkomen meegenomen. De norm voor de kosten van bestaan voor 65-plussers is verhoogd tot 100% van de toepasselijke netto AOW bedragen. Het geraamde kwijtscheldingsbedrag voor 2027 bedraagt €402.500 (2026: €381.000). Lokale Lastendruk: Gevolgen lastendruk gezinsgebonden belastingen Hieronder worden de gemiddelde woonlasten in beeld gebracht van een huishouden met een eigen woning.

Dit betekent een stijging van de gemiddelde belastingdruk ten opzichte van 2026 met 3,47%. Werkelijk | Begroot | Mutatie Omschrijving | 2026 | 2027 | % Gemiddelde WOZ-waarde | €458.000 | €458.000* OZB-eigenaar | €318,77 | €323,87 | 1,60% Afvalstoffenheffing | €388,63 | €407,62 | 4,89% Rioolheffing | €337,43 | €349,58 | 3,60% Totaal | €1.044,83 | €1.081,07 | 3,47% *De gemiddelde waarde 2027 zal na hertaxatie nog worden aangepast waarbij het gemiddelde aanslagbedrag (behoudens de indexatie) gelijk zal blijven. Hieronder is inzichtelijk gemaakt hoe de gemeente Moerdijk zich verhoudt tot andere gemeenten in de provincie Noord- Brabant. Voor meer informatie en (landelijke) vergelijkingen wordt ook verwezen naar de Atlas lokale lasten die jaarlijks door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere overheden (COELO) wordt opgesteld. Paragraaf Lokale heffingen 123 Gemeente Moerdijk Paragraaf Financiering Kaders en beleid De paragraaf Financiering beschrijft de uitvoering van het treasurybeleid van de gemeente Moerdijk, zoals vastgelegd in het Treasurystatuut en de financiële verordening. Het treasurybeleid is gebaseerd op de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) en richt zich op een solide financieringspositie, het beheersen van financiële risico’s en het waarborgen van de financiële continuïteit.

De belangrijkste uitgangspunten van het treasurybeleid zijn: • zorgdragen voor voldoende financierbaarheid op korte en lange termijn; • optimaliseren van de financieringslasten; • beheersen van rente- en financieringsrisico’s; • risicomijdend uitzetten van gelden en afgeven van garanties; • zorgdragen voor een effectief, veilig en efficiënt betalingsverkeer; • actief onderhouden van contacten met marktpartijen om de toegang tot de financiële markten te waarborgen. Bij de uitvoering van het treasurybeleid wordt gestreefd naar een zo goed mogelijke afstemming tussen de financieringsbehoefte, de liquiditeitspositie en de beschikbare financieringsmogelijkheden. Daarbij wordt rekening gehouden met de ontwikkeling van de opgenomen en uitgezette gelden. Kortlopende financiering wordt efficiënt ingezet binnen de kasgeldlimiet. Bij een structurele financieringsbehoefte wordt tijdig geanticipeerd op het aantrekken van langlopende financiering. Bij financieringsbeslissingen worden de rentelasten en de financiële risico’s in samenhang beoordeeld. De renterisiconorm wordt niet overschreden en de financieringsstructuur wordt zodanig ingericht dat de financiële continuïteit wordt gewaarborgd. Het beleid sluit aan bij de uitgangspunten van voorgaande jaren.

Paragraaf Financiering 124 Gemeente Moerdijk Renteschema en renteresultaat Conform het advies van de commissie BBV is een overzicht opgenomen waarmee we transparant inzicht bieden in de rentelasten en -baten en de wijze van rentetoerekening aan grondexploitaties, projectfinanciering en taakvelden (programma’s). De rentetoerekening moet worden toegerekend met behulp van een rente-omslagpercentage. Berekening rente-omslag begroting 2027 Rente Rentelasten: - Rente kort + langlopende geldleningen 1.789.751 - Rente financieringssaldo 0 1.789.751 Af: externe rentebaten 372.485 Saldo rentelast en rentebaten 1.417.265 Af: de rente die aan de facilitaire grondexploitaties (kostenverhaal) moet worden doorberekend 0 Af: de rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend 0 Bij: de rentebaat van doorverstrekte leningen (specifieke lening) 0 0 Aan taakvelden toe te rekenen externe rente 1.417.265 Rente over eigen vermogen 2.956.132 Rente over voorzieningen 1.533.146 Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente 5.906.543 De aan taakvelden toe te rekenen rente (renteomslag) 5.797.840 Renteresultaat op het taakveld treasury -108.704 Rente-omslagpercentage 2,50% Boekwaarde vaste activa per 01-01-2027: 231.913.586 Het rente-omslagpercentage voor 2027 komt uit op 2,50% (begroting 2026: 2,50%).

De renteomslag wordt conform de financiële verordening berekend en wordt als volgt toegelicht. Het percentage van de omslagrente voor de toerekening van rente voor de financiering van de in gebruik zijnde activa en voorraad gronden wordt jaarlijks met de begroting vastgesteld. Het percentage van deze omslagrente wordt bepaald uit het gewogen gemiddelde van het bij de begroting geraamde rentepercentage van de rentekosten op de opgenomen langlopende en kortlopende geldleningen. In de berekening van de totale rentekosten wordt (conform de financiele verordening) rekening gehouden met het berekenen van zgn. bespaarde rente over de reserves en voorzieningen. Het percentage bedraagt 2,99%, dit is het gemiddelde percentage van de rente van aangegane langlopende leningen. Als de werkelijke rentelasten die over een jaar aan taakvelden hadden moeten worden doorbelast afwijken van de rentelasten die op basis van de voor gecalculeerde renteomslag zijn toegerekend, dan kan de gemeente besluiten tot correctie. Correctie wordt verplicht gesteld indien deze afwijking groter is dan 25%. Paragraaf Financiering 125 Gemeente Moerdijk 126 Renterisico Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is het maximale bedrag waarmee een financieringstekort met een kortlopende lening gefinancierd mag worden. De omvang van de kasgeldlimiet is bepaald in de Wet fido en wordt via ministeriële regeling vastgesteld.

Op dit moment is de limiet vastgesteld op 8,5% van het totaal van de jaarbegroting bij aanvang van het jaar. In absolute zin komt dit voor 2027 neer op een bedrag van afgerond €16,5 miljoen. Onderstaande tabel geeft de kasgeldlimiet voor de komende jaren weer. Kasgeldlimiet | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Totale lasten volgens de begroting | 194.012 | 187.969 | 176.804 | 180.875 Toegestane kasgeldlimiet (8,5%) | 16.491 | 15.977 | 15.028 | 15.374 Renterisiconorm Het doel van de renterisiconorm is het beperken van de gevolgen van een stijgende kapitaalmarktrente op de rentelasten van de organisatie. Dit wordt bereikt door een limiet te stellen aan dat deel van de vaste schuld waarover het rentepercentage in een bepaald jaar moet worden aangepast aan de op dat moment geldende markttarieven. De jaarlijkse aflossingen en wijzigingen in de rente (bijvoorbeeld bij een rentevast periode) mogen niet meer dan 20% van het begrotingstotaal zijn. Onderstaande tabel geeft de renterisiconorm voor de komende jaren weer.

Renterisiconorm | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Begrotingstotaal | 194.012 | 187.969 | 176.804 | 180.875 Renterisiconorm 20% | 38.802 | 37.594 | 35.361 | 36.175 Berekening renterisico renteherzieningen | 0 | 0 | 0 | 0 aflossingen | 1.598 | 1.603 | 11.608 | 1.614 Renterisico | 1.598 | 1.603 | 11.608 | 1.614 Ruimte onder renterisiconorm | 37.205 | 35.991 | 23.753 | 34.561 De gemeente Moerdijk heeft naar verhouding weinig leningen en overschrijding van de kasgeldlimiet en renterisiconorm wordt niet verwacht. Bij de genoemde leningen is geen sprake van een renteherziening gedurende de looptijd van de leningen. Het renterisico is daarom beperkt. Voor de komende jaren heeft de gemeente een investeringsopgave. Deze investeringsopgave wordt gedaan op basis van prognoses en inschattingen in zowel geld als planning. En hierbij is dus sprake van bepaalde onzekerheid. Door het continu monitoren richting de komende jaren wordt een bepaalde mate van zekerheid verkregen en wordt duidelijk wat dit betekent voor het eventueel aantrekken van leningen. De verwachting is dat er in 2027 en 2028 een nieuwe lening zal worden aangetrokken, om in de financieringsbehoefte in deze jaren te kunnen voorzien. De ontwikkelingen worden bijgehouden in de paragraaf financiering bij de begroting en jaarrekening.

127 Vaste schulden De gemeente heeft op dit moment 4 vaste geldleningen en de verwachting is om in 2027 en in 2028 een nieuwe lening aan te trekken om in de financieringsbehoefte 2027 en verder te kunnen voorzien. In de begroting 2027 is rekening gehouden met de rentelasten voor deze leningen. De noodzaak voor het daadwerkelijk aantrekken van de geldleningen wordt middels het periodiek actualiseren van de liquiditeitsprognose bepaald. Omschrijving | Geldgever | Saldo | Opname | Aflossingen | Saldo | rente- | laaste jaar 01-01-2027 | 2027 | 2027 | 31-12-2027 | percentage | aflossing 40.109.450 | BNG | 4.308.857 | 0 | 297.599 | 4.011.258 | 1,775 | 2039 164.412 | AG Insurance | 4.500.000 | 0 | 300.000 | 4.200.000 | 1,280 | 2041 40.118.298 | BNG | 29.000.000 | 0 | 1.000.000 | 28.000.000 | 3,440 | 2055 40.118.814* | BNG | 10.000.000 | 0 | 10.000.000 | 2,979 | 2029 47.808.857 | 0 | 1.597.599 | 46.211.258 Moerdijkregeling | Provincie N-B | 10.598.983 | 0 | 0 | 10.598.983 58.407.840 | 0 | 1.597.599 | 56.810.241 *) De lening met nummer 40.118.814 van de BNG, ter hoogte van €10 miljoen, betreft een fixed-fee lening. De aflossing is gepland in 2029.

Moerdijkregeling Als ondersteunende maatregel om de leefbaarheid in de kern Moerdijk te verbeteren is er in 2015 een waarborgregeling “Moerdijkregeling” tot stand gebracht, hiervoor is een bedrag ad €10 miljoen geleend van de provincie Noord-Brabant. In 2025 is het besluit genomen om deze regeling in te trekken. Van deze lening resteert nog €6,4 miljoen af te lossen. Ten tijde van het opstellen van deze begroting is de verwachting dat per 31 december 2026 deze lening is afgelost. De Moerdijkregeling is in 2025 geactualiseerd in verband met de ontwikkelingen rondom Powerport en biedt onder voorwaarden een verkoopgarantie voor woningen in het dorp Moerdijk. In de “Aangepaste Moerdijkregeling” wordt de gemiddelde waardestijging van woningen in Brabant weer meegenomen bij de bepaling van de aankoopwaarde van een woning door de Moerdijkregeling. Dit is conform de afspraak die Rijk, provincie en gemeenten hebben gemaakt in het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving van 11 juni 2025. Moerdijk draagt voor 1/9 bij aan de kosten. Deze zijn geraamd op €525.000 voor de periode 2026-2027. De raad heeft hier op 23 oktober 2025 mee ingestemd. In het Bestuurlijk Overleg (BO) Powerport van 1 december 2025 hebben Rijk, provincie en gemeente afgesproken dat de garantiewaarde van de Moerdijkregeling per 1 juni 2026 van 95% wordt verhoogd naar 100%.

Dit geldt met terugwerkende kracht ook voor de mensen die per 1 december 2025 van de regeling gebruikmaken. Over de kostenverdeling van deze verhoging moeten nog afspraken worden gemaakt tussen het Rijk, de provincie en de gemeente. Inzet van het college is om deze kosten buiten de gemeente te beleggen. De ophoging van de garantiewaarde vraagt een nieuwe aanpassing van de Moerdijkregeling De belangrijkste wijzigingen zijn: • De gemeente garandeert sinds het besluit van 1 december 2025 een aankoopprijs van 100% van de getaxeerde en geïndexeerde woningwaarde. Voorheen was dit 95%. • De indexering is opnieuw ingevoerd. Daardoor wordt ook de woningwaardestijging vanaf 1 januari 2023 meegenomen. • Ook woningen die in 2015 niet zijn getaxeerd en voormalige huurwoningen die na 1 januari 2015 zijn verkocht, kunnen onder voorwaarden deelnemen. • De gemeente koopt maximaal 25 woningen per jaar. Bij meer aanmeldingen wordt gewerkt met een loting en wachtlijst. • Het is geen algemene uitkoopregeling, maar een vangnet voor woningen die niet normaal verkocht kunnen worden. • Voor 2026 is de gemeentelijke bijdrage gemaximeerd op €525.000. De aanmeldtermijn voor 2026 is verlengd van 1 juli tot 31 juli 2026.

Ten behoeve van de uitvoering van deze aangepaste nieuwe regeling is een beschikking door de provincie afgegeven voor een maximale lening van € 35 miljoen waarvan in mei 2026 een eerste lening is verstrekt van 10.5 miljoen. Verstrekte geldleningen In het treasurystatuut staat vermeld dat de gemeente alleen leningen of garanties uit hoofde van de publieke taak mag verstrekken. Met het verstrekken van nieuwe leningen aan stichtingen, instellingen e.d. wordt zeer terughoudend omgegaan, aangezien dit niet tot de kerntaken van de gemeente behoort. Hieronder zijn alle leningen en regelingen opgenomen die bij het opstellen van deze paragraaf (augustus 2026) formeel waren geregeld. • Hypothecaire leningen ambtelijke personeel; • Moerdijk Restauratie fonds; • Moerdijkregeling met het Havenbedrijf; • Voorfinanciering opbrengsten windfondsen aan Stichting Energietransitie Moerdijk (STEM) • Fondsen via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland (SVN) voor: - Startersleningen - Duurzaamheidsleningen - Stimuleringsleningen. Garanties en borgstellingen In het verleden heeft de gemeentegaranties verstrekt. De gemeente hanteert een terughoudend beleid ten aanzien van het verstrekken van gemeentegaranties. Het verstrekken van garanties is wel mogelijk, maar alleen uit hoofde van de publieke taak en onder vastgestelde voorwaarden.

Momenteel lopen garanties en borgstellingen voor de volgende kredieten: 1. Kredietfaciliteit van maximaal € 2 mln. van de BNG Bank aan het Werkplein Hart van West-Brabant. De gemeente staat borg voor het aandeel van de gemeente in de gemeenschappelijk regeling. Eind 2025 bedroeg dit € 284.000 (14,2% x € 2 mln.) 2. Door de BNG is een lening verstrekt aan Stichting Surplus Zorg met een hoofdsom van € 969.533. Het schuldrestant per eind 2025 bedraagt € 394.000. Het gehele bedrag is door de gemeente geborgd. 3. De gemeente Moerdijk had in het verleden een achtervangovereenkomst met het Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW) en momenteel nog met het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). De overeenkomst met het WEW is in 2010 veranderd. In dat jaar heeft het Rijk in overleg met de VNG besloten per 1 januari 2011 de achtervang van alle nieuwe hypotheken voor 100% op zich te nemen. De rol van de gemeente in de garantieregeling voor hypotheken is hierdoor beëindigd. Voor alle reeds verstrekte hypotheken tot 31 december 2010 blijft de gemeente wel garant staan. Dat duurt totdat de laatste lening is afgelost. Op 1 januari 2024 liepen er in de gemeente Moerdijk nog 753 leningen met Nationale Hypotheekgarantie die voor 2011 waren afgesloten met een totaal gegarandeerd bedrag van € 123 miljoen. 4.

Het aan de gemeente Moerdijk toerekenbare deel van het schuldrestant van de leningen waarvoor de gemeente Moerdijk een achtervangpositie bij het WSW inneemt bedraagt eind 2025 ca. € 185 mln. De achtervangpositie houdt in dat de gemeente Moerdijk borg staat voor ongeveer 25% van de leningen. Dit is 25% x € 185 mln. = ca. € 46,3 mln. Het risico voor de gemeente bestaat uit het verstrekken van renteloze leningen. Paragraaf Financiering 128 Gemeente Moerdijk Ontwikkelingen Renteontwikkelingen De Europese Centrale Bank (ECB) heeft in 2026 haar monetaire beleid voortgezet met als doel de inflatie op de middellange termijn rond de 2% te stabiliseren. Na een periode waarin de beleidsrente ongewijzigd bleef, heeft de ECB in juni 2026 de beleidsrente met 0,25 procentpunt verhoogd. De centrale bank geeft aan dat toekomstige rentebesluiten afhankelijk blijven van de ontwikkeling van de inflatie, economische groei en geopolitieke ontwikkelingen. Voor gemeenten betekent de huidige renteontwikkeling dat de financieringskosten voor nieuwe langlopende leningen naar verwachting op een hoger niveau blijven dan in de afgelopen jaren. De gemeente volgt de ontwikkelingen op de kapitaalmarkt nauwlettend en stemt de timing van nieuwe financieringen af op de liquiditeitsbehoefte en de marktomstandigheden.

Hierbij wordt gehandeld binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) en het gemeentelijk treasurystatuut. De verwachting is dat de rente in de komende periode gevoelig blijft voor ontwikkelingen in de inflatie en de economische vooruitzichten. Dit kan leiden tot schommelingen in de financieringskosten. Door een prudent financieringsbeleid en een gespreide looptijd van de leningenportefeuille worden renterisico's beheersbaar gehouden. Impact van renteontwikkelingen De beslissingen van de Europese Centrale Bank (ECB) over de rentetarieven hebben een directe invloed op de Euribor, een belangrijke referentierente voor het bepalen van de lening rentes in Nederland. Wanneer de ECB de rente verhoogt, stijgt doorgaans ook de Euribor en dit leidt tot hogere rentes, aangezien banken de hogere kosten doorberekenen aan klanten. De verwachtingen voor wat betreft de economische ontwikkeling en rentevisie worden door ons gehaald uit de publicaties van diverse grote banken en financiële instellingen. Maandelijks worden deze ontwikkelingen gevolgd. Voorts worden wij door onze contactpersonen regelmatig op de hoogte gehouden van actuele belangrijke ontwikkelingen. Financieringsbehoefte De gemeente Moerdijk kent diverse inkomstenbronnen om uitgaven te financieren.

De belangrijkste inkomstenbronnen op een rij: • Uitkeringen uit het gemeentefonds (algemene uitkering, integratie- en decentralisatie uitkeringen); • Gemeentelijke heffingen (belastingen); • Specifieke uitkeringen van het Rijk en andere overheden (provincies). Met deze zogeheten lopende (= jaarlijkse terugkerende) inkomsten kunnen niet alle uitgaven gedaan worden. De lopende inkomsten dienen in beginsel de lopende uitgaven te dekken. Omdat het tijdstip waarop inkomsten worden ontvangen niet altijd gelijkloopt met het tijdstip waarop de uitgaven worden gedaan, ontstaat er behoefte aan financieringsmiddelen. Een andere oorzaak voor het ontstaan van financieringsbehoefte zijn (grote) investeringen en rente- en aflossingsverplichtingen van al opgenomen geldleningen. Regelmatig kijken we -binnen de wettelijke kaders- naar de optimale verhouding tussen lang- en kortlopende leningen. De gemeente beperkt haar interne liquiditeitsrisico’s door haar treasury activiteiten te baseren op een liquiditeitsplanning. Paragraaf Financiering 129 Gemeente Moerdijk 130 EMU-saldo Het EMU-saldo heeft betrekking op het vorderingensaldo van de gemeente op transactiebasis. Dit wettelijk voorgeschreven overzicht geeft het saldo weer van de inkomsten en uitgaven op de lopende rekening en kapitaalrekening.

De veranderingen in de vorderingen en schulden op de financiële balans van de gemeente geven inzicht in de wijze waarop de gemeente (per saldo) een tekort heeft gefinancierd. Hieronder is de berekening van het EMU-saldo van het vorige begrotingsjaar, het begrotingsjaar en de drie daaropvolgende begrotingsjaren weergegeven: Omschrijving (bedragen x € 1.000) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1. | Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit | -8.799 | -4.039 | -5.149 | -4.230 | -3.497 reserves (zie BBV, artikel 17c) 2. | Mutatie (im)materiële vaste activa | - | 19.323 | 15.100 | 4.200 | -5.500 | -4.300 3. | Mutatie voorzieningen | + | -2.427 | -1.435 | -382 | -8.185 | -942 4. | Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie) | - | 23.685 | -5.300 | -16.000 | -900 | -9.400 5. | Verwachte boekwinst bij verkoop effecten en verwachte | - | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 boekwinst bij verkoop (im)materiële vaste activa Berekend EMU-saldo | -54.234 | -15.274 | 6.269 | -6.015 | 9.261 Zoals blijkt uit bovenstaand overzicht is het EMU-saldo sterk afhankelijk van de omvang van de investeringen in enig jaar en de mutatie op de bouwgronden in exploitatie. De berekende saldi zijn zodanig van omvang dat van enige beïnvloeding op nationaal niveau geen sprake is. Schatkistbankieren Gemeenten zijn verplicht hun overtollige liquide middelen aan te houden bij het Rijk via schatkistbankieren.

Om het cashmanagement van een gemeente niet al te veel te verstoren heeft het Rijk bepaalde middelen uitgezonderd, waaronder het drempelbedrag. Dit drempelbedrag bedraagt 2% van het begrotingstotaal met een minimum van €1.000.000. Voor Moerdijk komt dit neer op een bedrag van afgerond €4 miljoen. Voor de middelen die moeten worden aangehouden bij het Rijk wordt een vergoeding ontvangen op basis van een dagrente (EuroSTR). Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt ingegaan op de vraag in hoeverre de gemeente in staat is om financiële tegenvallers op te vangen. Om dat te kunnen beoordelen is inzicht nodig in de omvang en achtergronden van de aanwezige risico’s en de aanwezige weerstandscapaciteit. Het doel van risicomanagement is drieledig: 1. Het maken van verantwoorde keuzes t.a.v. het al dan niet aanvaarden van risico’s; 2. Ervoor zorgen, dat het optreden van risico’s zo weinig mogelijk effect heeft op de te behalen (beleids)doelen en de voorzieningen; 3. Het minimaliseren van financiële, juridische, imago-en vertragingsgevolgen van ontstane risico’s. In het kader van het risicomanagement worden periodiek de belangrijkste risico’s geïnventariseerd. We zijn voortdurend bezig om het risicomanagement in de organisatie verder te optimaliseren.

Stappen die daarin al zijn ondernomen betreffen het duidelijker beleggen van de verantwoordelijkheid van goed risicomanagement bij het management en het vergroten van de kennis op het gebied van risicomanagement bij de teammanagers en medewerkers. Voorts besteden we op een meer gestructureerde wijze aandacht aan frauderisico’s. Weerstandsvermogen en weerstandsratio Het weerstandsvermogen van de gemeente Moerdijk is de mate waarin de gemeente in staat is niet begrote, substantiële financiële tegenvallers op te vangen met het doel de gemeentelijke taken te kunnen voortzetten. Het weerstandsvermogen geeft de robuustheid van de financiële huishouding weer. Het weerstandsvermogen bestaat uit de beschikbare weerstandscapaciteit gedeeld door de berekende benodigde weerstandscapaciteit. Deze verhouding wordt uitgedrukt in de zogenaamde weerstandsratio, die door de gemeenteraad wordt vastgesteld. De weerstandsratio is de factor hoeveel keer de risico’s financieel zijn afgedekt in het weerstandsvermogen. De raad heeft aangegeven dat de weerstandsratio minimaal 1,0 moet bedragen. Het bedrag van het benodigde weerstandsvermogen wordt binnen de algemene reserve afgezonderd, zodat dit derhalve niet vrij meer inzetbaar is voor andere investeringen e.d.

Benodigde weerstandscapaciteit De geïnventariseerde risico’s met daarbij het ingeschatte maximum schadebedrag en de inschatting van de kans dat het risico zich zal voordoen, leveren tezamen de omvang van de benodigde weerstandscapaciteit op. Het totaal van de geïnventariseerde risico’s bedraagt ca € 56 miljoen, maar rekening houdend met de kans dat de risico’s zich gaan voordoen komt de benodigde weerstandscapaciteit uit op € 19,5 miljoen. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit komt overeen met de verwachte stand van de algemene reserve per 01-01-2027 van € 42.300.000. Berekening weerstandsratio De ratio van het weerstandsvermogen = de beschikbare weerstandscapaciteit gedeeld door de benodigde Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing 131 Gemeente Moerdijk 132 weerstandscapaciteit = €42.300.000: €19.500.000 = 2,2 (1,0 is voldoende en 2,0 is uitstekend). De weerstandsratio dient volgens het gemeentelijk beleid minimaal 1,0 te zijn. Ontwikkeling weerstandsvermogen | Begroting 2027 | Rekening 2025 | Begroting 2026 Benodigd weerstandsvermogen | € 19.500.000 | € 18.750.000 | € 21.000.000 Beschikbaar weerstandsvermogen (algemene reserve) | € 42.300.000 | € 35.742.000 | € 35.542.000 Weerstandsratio | 2,2 | 1,9 | 1,7 De weerstandsratio is met 0,3 gestegen ten opzichte van de jaarrekening 2025.

Het benodigde weerrstandsvermogen is €750.000 gestegen doordat een aantal risico’s wordt hoger ingeschat. Het saldo van de algemene reserve is €6,6 miljoen gestegen als gevolg van het overhevelen van enkele bestemmingsreserves en het toevoegen van de bestemming van het positieve jaarrekeningresultaat 2025. Top 10 risico’s De belangrijkste risico’s en de daaraan gerelateerde bedragen in het weerstandsvermogen zijn: Raads- | Risicogebied | Risicobedrag | Risicobedrag | Risicobedrag progr. | begroting 2027 | rekening 2025 | begroting 2026 1 | alg. | Kostenstijgingen (incidenteel/structureel) | € | 600.000 | € | 600.000 | € | 400.000 2 | 3-4 | Vluchtelingen (incidenteel/structureel) | € | 600.000 | € | 600.000 | € | 600.000 3 | 2 | Kapitaalgoederen (incidenteel/structureel) | € | 300.000 | € | 300.000 | € | 400.000 4 | 3 | Projecten (incidenteel) | € 11.000.000 | € 10.700.000 | € 12.900.000 5 | Powerport | € | 700.000 | € | 700.000 | € | 0 6 | 3 | Externe veiligheid (incidenteel) | € | 500.000 | € | 500.000 | € | 500.000 7 | 3-4 | Sociaal domein (incidenteel/structureel) | € | 700.000 | € | 600.000 | €1.300.000 8 | 5 | Algemene uitkering (incidenteel/structureel) | €1.600.000 | €1.500.000 | €1.500.000 9 | 5 | Bedrijfsvoering (incidenteel/structureel) | €2.300.000 | €2.000.000 | €2.100.000 10 | 5 | Juridische claims (incidenteel) | € | 600.000 | € | 600.000 | € | 600.000 Overige

risico’s (incidenteel/structureel) | € | 600.000 | € | 650.000 | € | 700.000 Totaal | €19.500.000 | €18.750.000 | €21.000.000 Incidentele risico’s zijn eenmaal meegerekend in het weerstandsvermogen, structurele risico’s tweemaal. De gedachte hierachter is dat de gemeente in staat moet worden geacht om structurele risico’s in twee jaar tijd in een sluitende meerjarenbegroting te kunnen verwerken. 1. | Kostenstijgingen (incidenteel/structureel) In de begroting wordt zo goed mogelijk rekening gehouden met de actuele prijsontwikkelingen. De reële prijsontwikkelingen in de markt kunnen echter zo snel gaan dat het risico van budgetoverschrijdingen in de exploitatiebegroting en bij (voorgenomen) investeringen aanwezig is. Gemeenten worden via de algemene uitkering uit het gemeentefonds in principe gecompenseerd voor loon- en prijsontwikkelingen. Deze compensatie hoeft echter geen gelijke pas te lopen met de werkelijke kostenstijging van onze gemeente. De recente ontwikkelingen in het Midden-Oosten heeft tot meer prijsschommelingen geleid op de energiemarkten. In het centraal economisch plan 2026 stelt het Centraal Planbureau vast dat door de gespannen internationale situatie de onzekerheid rondom het economisch beeld zeer groot is. Zo zal een aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten de Nederlandse inflatie opstuwen door hogere olie- en gasprijzen en ook het vertrouwen raken.

In het weerstandsvermogen is een bedrag van €600.000 meegenomen. 2. Huisvesting, opvang en begeleiding vluchtelingen (incidenteel/structureel) Aan de Schansdijk in Zevenbergen vangt de gemeente sinds maart 2022 Oekraïense ontheemden op en sinds 1 juli 2025 exploiteert het COA een asielopvanglocatie op deze locatie. Met betrekking tot de opvang van Oekraïense ontheemden is de gemeente eigenaar van de gronden, verhuurt de gemeente deze aan Kafra, die er opstallen op heeft geplaatst en huurt de gemeente de units van Kafra om opvangplekken aan de ontheemden te bieden. De afgelopen jaren was de rijksbijdrage ruimschoots toereikend om de kosten te dekken. Bovendien kan bij hogere reële kosten dan de rijksbijdrage dekt alsnog aanvullende vergoeding worden aangevraagd om de kosten te dekken. Per 1 januari 2027 gaat de huidige bijdragen systematiek over naar de nieuwe bekostigingsregeling opvang en huisvesting gemeenten (ook wel de Doelgroep flexibele regeling genoemd), deze regeling wordt op dit moment nog gefinetuned, waardoor eventuele financiële gevolgen nog niet bekend zijn. Het niet-bestede budget wordt toegevoegd aan de algemene reserve; binnen de reserve nieuwkomers is voldoende budget beschikbaar voor de personele lasten en uitvoeringskosten van het Programma Nieuwkomers.

Hoewel de behoefte aan opvangplekken voor Oekraïense ontheemden hoog blijft en er voorlopig geen zicht is op een daling, bestaat de kans dat in de toekomst opvangplekken onbezet blijven, en er voor deze leegstaande opvangplekken dus ook geen rijksbijdrage meer is. Er zullen dan afspraken moeten worden gemaakt met Kafra als eigenaar van de units; een mogelijkheid is om andere doelgroepen te huisvesten na het doorlopen van een vergunningsprocedure. De huidige Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) voor de opvang van de Oekraïense ontheemden is verlengd tot 4 maart 2028. Op dit moment worden de voorbereidingen getroffen voor het lange termijnbeleid. Op basis van de nu bekende informatie is er binnen het Programma Nieuwkomers voldoende expertise en capaciteit om de implementatie hiervan voor te bereiden. De asielopvanglocatie aan de Schansdijk is gerealiseerd door en onder verantwoordelijkheid van het COA en wordt vanaf 1 juli 2025 door het COA geëxploiteerd. Voor beide doelgroepen is de gemeente verantwoordelijk voor het bieden van (de mogelijkheid) tot onderwijs en jeugdhulp. Bij eventuele aanvullende onderwijshuisvestingskosten kan overigens zo nodig een beroep worden gedaan op de Regeling Onderwijshuisvestingsbudgetten asielzoekers (OHBA).

Binnen de programma-aanpak nieuwkomers werkt de gemeente aan een integrale aanpak om nieuwkomers te ondersteunen en toe te leiden naar zelfredzaamheid. In het weerstandsvermogen is een bedrag van € 600.000 meegenomen. 3. Kapitaalgoederen (incidenteel/structureel) De gemeente Moerdijk beschikt over een omvangrijk areaal aan kapitaalgoederen, waaronder wegen, rioleringen, civiele kunstwerken, openbare verlichting, openbaar groen, waterbouwkundige objecten, sportaccommodaties en gemeentelijk vastgoed. De aanleg, instandhouding en vervanging van deze assets vormen een substantieel onderdeel van de gemeentelijke begroting. De wettelijke verplichtingen die uit onze rol als beheerder voortkomen zijn aanzienlijk. Om risico's op kapitaalvernietiging, aansprakelijkheid en onveilige situaties te beperken, wordt gewerkt met actuele beheerplannen, periodieke inspecties en meerjarige onderhoudsprogramma's. De financiële consequenties hiervan zijn vertaald in de meerjarenbegroting en waar nodig afgedekt via voorzieningen of gereserveerde investeringsmiddelen. Openbare ruimte Voor de belangrijkste onderdelen van de openbare ruimte zijn actuele beheerplannen beschikbaar.

Zo zijn het Gemeentelijk Waterprogramma (2023), het beheerplan wegen (2026), het beheerplan waterbouwkundige objecten (2023) en de beheerplannen voor civiele kunstwerken (2020) vastgesteld en financieel verwerkt in de begroting. De onderhoudsachterstand bij wegen wordt planmatig aangepakt. Hoewel de uitvoering van projecten steeds vaker afhankelijk is van de planning en capaciteit van netbeheerders, zijn de benodigde middelen beschikbaar gesteld en is het financiële risico van achterstallig onderhoud grotendeels afgedekt. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing 133 Gemeente Moerdijk Voor civiele kunstwerken geldt dat op basis van inspecties en beheerplannen de onderhoudstoestand van stalen, houten en betonnen bruggen, duikers, steigers, damwanden en kademuren inzichtelijk is. Het reguliere onderhoud en de noodzakelijke vervangingen zijn opgenomen in de meerjarenprogrammering. In 2026 wordt gestart met de voorbereiding van een integraal beheerplan voor kunstwerken, vaststelling hiervan is voorzien in 2027. Ook voor groen en bomen zijn de risico's beter beheersbaar geworden. Met de vaststelling van het Programma Fysieke Leefomgeving en de actualisatie van het groenbeheerplan zijn de vervangingsopgaven in beeld gebracht en financieel vertaald. Voor buitensportaccommodaties zijn de budgetten in 2025 geactualiseerd en verwerkt in de huidige begroting.

Binnen het rioolbeheer blijft enige onzekerheid bestaan over de toestand van riolering onder particuliere percelen en opstallen. Dit kan leiden tot onverwachte uitgaven. Omdat riolering via een gesloten financieringssysteem wordt bekostigd, blijft het risico voor de gemeentelijke begroting beperkt. Ondanks de aanwezige beheerinstrumenten blijven er risico's bestaan waarop de gemeente slechts beperkt invloed heeft. Een belangrijk aandachtspunt vormt de toenemende afhankelijkheid en participatie van nutsbedrijven. Netbeheerders staan voor grote vervangings- en uitbreidingsopgaven als gevolg van verouderde infrastructuur en de energietransitie. Beperkte capaciteit bij deze partijen kan leiden tot vertraging van gemeentelijke projecten en daarmee tot hogere kosten voor tijdelijk onderhoud enerzijds. Anderzijds kan dit leiden tot kapitaalvernietiging als gevolg van een niet integrale aanpak. In het wegenbeheerplan zijn hier beleidsuitgangspunten op genomen om dit risico te minimaliseren. Daarnaast brengen klimaatverandering en extreme weersomstandigheden nieuwe risico's met zich mee. Met name bij kleidijken zijn in de afgelopen jaren effecten van langdurige droogte zichtbaar geworden. Hiervoor zijn financiële middelen opgenomen in de begroting, maar de omvang van toekomstige effecten blijft onzeker.

Verder kunnen zich binnen projecten onvoorziene omstandigheden voordoen, zoals bodemverontreiniging, archeologische vondsten, niet gesprongen explosieven, onbekende kabels en leidingen en calamiteiten. Deze risico's zijn inherent aan werkzaamheden in de openbare ruimte en blijven daarom onderdeel van het gemeentelijke weerstandsvermogen. Vastgoed en monumenten Naast de openbare ruimte bezit de gemeente een omvangrijke vastgoedportefeuille met een totaal bruto vloeroppervlak van ruim 97.000 m2. Het vastgoed dient beleidsdoelen op het gebied van onderwijs, sport, cultuur en ontmoeting. Binnen de vastgoedportefeuille worden diverse risico's onderkend. Het gaat onder andere om stijgende exploitatiekosten, hogere onderhouds- en vervangingsuitgaven en toenemende wettelijke eisen op het gebied van duurzaamheid, brandveiligheid en asbest. Om de onderhoudsrisico's binnen de vastgoedportefeuille te beheersen, is in 2023 het Beheerplan Gemeentelijk Vastgoed 2024-2028 vastgesteld door de gemeenteraad, inclusief meerjarenonderhoudsplan. Dit plan is de financiële basis voor het beheer en onderhoud van de portefeuille. Om de kwaliteit van de portefeuille te bewaken worden driejaarlijkse conditiemetingen uitgevoerd op basis van de NEN 2767-inspectiemethodiek. Jaarlijks wordt een indexatie toegepast om prijsstijgingen in bouwkosten en personeel op te vangen.

Een specifiek aandachtspunt betreft de financiële en technische overdracht van maatschappelijk vastgoed bij een wisseling van exploitanten. Bij een onjuiste toepassing van de demarcatie tussen huurder en verhuurder kunnen onderhoudsverplichtingen onvoldoende zijn opgenomen in het meerjarenonderhoudsplan. Hierdoor kunnen onverwachte onderhoudslasten en herstelkosten voor rekening van de gemeente komen. Bij lopende en toekomstige exploitatiewisselingen wordt hier nadrukkelijker aandacht aan besteed. Het risico op incidentele hoge kosten als gevolg van brandveiligheidsgebreken en asbest is de afgelopen jaren actief verkleind door inspecties, saneringen en noodzakelijke bouwkundige aanpassingen. De gebouwen voldoen daarmee aan de geldende eisen. Desondanks bevinden zich nog enkele objecten met asbesthoudende daken in de portefeuille. Indien toekomstige wetgeving of de technische staat van deze objecten daartoe aanleiding geeft, kunnen aanvullende saneringskosten Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing 134 Gemeente Moerdijk noodzakelijk zijn. Het cluster Vastgoed heeft deze objecten in beeld en beoordeelt periodiek of en wanneer sanering noodzakelijk is. Om het risico van onderverzekering te beperken is een groot deel van de vastgoedportefeuille in 2024 opnieuw getaxeerd voor de opstalverzekering.

Daarbij is de herbouwwaarde van de gebouwen vastgesteld en waar van toepassing ook de waarde van de inventaris, waarmee het risico op onderverzekering is ondervangen. Ook de verduurzamingsopgave vormt een financieel risico. Toenemende wettelijke eisen en stijgende duurzaamheidsambities kunnen leiden tot aanvullende investeringen in gemeentelijk vastgoed. De verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed is verankerd in de Routekaart Gemeentelijk Maatschappelijk Vastgoed. Voor de periode 2026 tot en met 2029 zijn elf gebouwen geprogrammeerd voor verduurzaming. De aanpak is gebaseerd op het no- regret-principe. De gemeente beperkt het risico door verduurzamingsmaatregelen zoveel mogelijk te combineren met natuurlijke vervangingsmomenten en onderhoudswerkzaamheden. Tevens wordt waar mogelijk gebruikgemaakt van externe subsidieregelingen zoals de DUMAVA-regeling. Binnen de vastgoedportefeuille vormen de gemeentelijke monumenten een afzonderlijke risicocategorie. Monumentale objecten, waaronder Fort Sabina, de vestingwerken van Willemstad en het stadhuis van Klundert, zijn kwetsbare objecten en kennen relatief hoge onderhouds- en instandhoudingskosten. Voor het opvangen van planmatige onderhoudskosten is een afzonderlijke onderhoudsvoorziening ingericht en waar mogelijk wordt gebruikgemaakt van de Subsidie Instandhouding Monumenten.

Daarnaast geldt sinds juni 2026 een energielabelplicht voor monumenten. Cluster Vastgoed brengt in kaart welke objecten daaronder vallen en stelt een uitvoeringsplanning op. Het in eigendom hebben en zelfstandig beheren van vastgoed ten behoeve van beleidsdoelen kent veel financiële risico’s en legt beslag op de ambtelijke capaciteit. De gemeente onderzoekt daarom in hoeverre beleidsdoelen ook op andere manieren kunnen worden gerealiseerd, bijvoorbeeld door maatschappelijke organisaties financieel te ondersteunen via subsidies in plaats van door het beschikbaar stellen van gemeentelijk vastgoed. Een dergelijke benadering kan de financiële risico's verlagen en de politieke sturingskracht vergroten. Om dit te bereiken is een herstructurering van de vastgoedportefeuille noodzakelijk. Daarbij ligt de eerste focus op de vastgoedcategorieën met het grootste financiële risico: de gemeentelijke zwembaden en multifunctionele accommodaties. Het maatschappelijk accommodatiebeleid, dat eind 2025 is vastgesteld, geeft hiervoor de kaders. Nieuwe ontwikkelingen, zoals initiatieven vanuit de samenleving of plannen voor nieuwbouw van accommodaties, worden voortaan aan dit beleid getoetst. Daarnaast zijn binnen het onderwijsvastgoed en de sportvoorzieningen omvangrijke investeringen voorzien.

In januari 2026 is het Integraal Huisvestingsplan voor primair en voortgezet onderwijs vastgesteld door de gemeenteraad, met een doorkijk tot 2041. Inmiddels is de uitvoeringsfase gestart. Ook de vervangende nieuwbouw van zwembad De Niervaert in Klundert is gestart. Voor de drie overige gemeentelijke zwembaden is in het tweede kwartaal van 2026 een voorstel aan de gemeenteraad aangeboden over het toekomstige gebruik en de exploitatie. Deze trajecten gaan gepaard met investerings- en exploitatierisico’s, die gedurende de verdere uitwerking en besluitvorming worden gemonitord en beheerst. Kostenstijgingen en marktomstandigheden Voor de instandhouding van kapitaalgoederen vormen schaarste aan personeel, grondstoffen en uitvoeringscapaciteit een blijvend risico. Hoewel in de begroting rekening wordt gehouden met prijsontwikkelingen, kunnen aanbestedingen duurder uitvallen dan geraamd. Dit geldt onder andere voor onderhoudswerkzaamheden in de openbare ruimte, vastgoedonderhoud en investeringsprojecten. Het algemene risico van loon-, prijs- en bouwkostenstijgingen is daarom afzonderlijk opgenomen binnen het gemeentelijke weerstandsvermogen. In het weerstandsvermogen is een bedrag van € 300.000 meegenomen (risico kostenstijging is meegenomen bij onderdeel 1). Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing 135 Gemeente Moerdijk 4.

Ruimtelijke projecten / grondexploitaties (incidenteel) Algemeen Voor de komende jaren wordt verwacht dat de grondprijzen voor bouwgrond gematigder zullen stijgen dan in de afgelopen jaren het geval was. Voor woningbouwgrond zal deze stijging hoger zijn dan voor andere type ontwikkelingen (bedrijven, logistiek, kantoren & winkels), welke aan de onderkant van de geprognotiseerde bandbreedte nauwelijks toenemen. Binnen de woningbouwsector is het vooruitzicht dat grondgebonden woningen harder in prijs zullen stijgen t.o.v. appartementen, wat zich ook uit in de relatieve grondwaarden onder deze woningtypen. Wat betreft de kosten die verband houden met gebiedsontwikkelingen wordt voornamelijk gekeken naar de GWW- indexering. De prognose hiervan is dat deze grofweg gelijkmatig stijgen met de grondopbrengsten, waardoor het financieel effect op ontwikkelingen waarbij de gemeente actief betrokken is gering blijft. Met de verwachte kostenstijgingen wordt in actieve grondexploitaties reeds rekening mee gehouden, dus er bestaat wat dit betreft enkel risico op excessieve prijsstijgingen boven de meegenomen verwachtingen. Voor reeds aangekochte gronden met ontwikkelpotentie is het financiële risico wat hoger, ook omdat deze onderhevig zijn aan mogelijke strengere randvoorwaarden i.r.t. kwaliteit en betaalbaarheid die de (terug)verdienpotentie significant kunnen drukken.

Naast (toekomstige) grondexploitaties is de gemeente ook risicodragend betrokken bij infrastructurele ontwikkelingen. Hierbij bestaat het voornaamste risico uit prijsstijgingen en andere externe factoren die het ontwerp of de planning negatief kunnen beïnvloeden. Voor wat betreft de prijsstijgingen lijken deze voorlopig onder het niveau te liggen dat meegenomen is in de individuele kredietaanvragen. Voor project specifieke risico’s wordt verwezen naar de toelichting per project hieronder. Tenslotte nog de facilitaire ruimtelijke ontwikkelingen. In principe is de gemeente hierin minimaal risicodragend, en heeft hierin enkel een financieel belang met betrekking tot het kostenverhaal. De financiering van bovenwijkse infrastructuur berust namelijk vaak op kostenverhaalsbijdragen uit verband houdende facilitaire projecten. Het risico hierin is voornamelijk afhankelijk van de ontwikkelingen in de financiële haalbaarheid en de planning van deze projecten. Op dit moment worden er o.b.v. de huidige marktomstandigheden geen significante algemene risico’s op dit gebied verwacht. Gronden voormalig Caldic-terrein. In het kader van het project Logistiek Park Moerdijk (LPM) zijn in 2009 afspraken gemaakt omtrent de grondaankoop (ca. 6 ha) en verplaatsing van Caldic Chemie Zevenbergen. De totale grondwaarde bedroeg per 1 september 2009 € 6.000.000. In 2024 is ca.

6.000 m2 van deze grond tegen marktconforme prijs verkocht. Als gevolg daarvan is het in het weerstandsvermogen gereserveerde bedrag (in verband met het risico van afwaardering) verlaagd van € 5,0 naar € 4,5 miljoen. Momenteel wordt ca. 3 ha van deze locatie benut voor de huisvesting van Oekraïners en asielzoekers. Zevenbergen Oost Het betreft hier een omvangrijke gebiedsontwikkeling met een voor Moerdijkse begrippen zeer grootschalige woningbouwopgave (minimaal 1.000 woningen) alsmede een forse infrastructurele opgave waaronder een gebiedsontsluitingsweg een stationsopgave en 2 spoortunnels. De ontwikkeling zal geschieden in meerdere fases en de gemeente acteert hier vanuit verschillende rollen zowel faciliterend als actief. In de 1e fase van 350 woningen (Markant) is sprake van een faciliterende rol. De gemeente stond aan de lat voor de planologie. De ontwikkelaar voert de grondexploitatie en neemt de verdere ontwikkel- en afzetrisico’s op zich. Gemeentelijke grondexploitaties Markvelden midden en zuid Voor Markvelden Midden (ca. 100 woningen) is een grondexploitatie vastgesteld en staat de gemeente aan de lat voor bouw- en woonrijpmaken en de vermarkting van de percelen. Dit deel loopt gelijk op met de 350 woningen in Markant. Een deel van dit gebied is verkocht aan Woonkwartier, een deel is verkocht/onder optie als kavel t.b.v.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://moerdijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/d7fad974-4449-4d33-9a31-baacfa73f64d?agendaItemId=ff0754eb-4e36-4804-aa65-c071901a0780