CConstaterende datMoerdijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2 - Meerjarenbegroting 2027-2030

Raadsvergadering 5 november 2026, gemeente MoerdijkBij agendapunt: Meerjarenbegroting 2027-2030 gemeente Moerdijk83.017 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 10

Volksgezondheid en milieu | 2.479 | -158 | 2.320 | 2.472 | -192 | 2.280 | 2.278 | 2.278 | 2.278 7.1 Volksgezondheid | 2.479 | -158 | 2.320 | 2.472 | -192 | 2.280 | 2.278 | 2.278 | 2.278 Saldo baten en lasten | 69.757 | -18.692 | 51.065 | 70.988 | -19.870 | 51.119 | 50.213 | 50.372 | 50.301 0.10 Mutaties reserves | 8.446 | -9.380 | -934 | 0 | -569 | -569 | -128 | -134 | -88 Resultaat na bestemming | 78.203 | -28.071 | 50.132 | 70.988 | -20.439 | 50.549 | 50.085 | 50.237 | 50.213 71 Analyse Programma 4 Baten en Lasten Programma 4 | Rekening | Begroting | Begroting | Meerjarenbegroting (Cijfers x €1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Totaal Lasten | 64.810 | 69.757 | 70.988 | 69.787 | 69.849 | 69.608 Totaal Baten | -19.243 | -18.692 | -19.870 | -19.574 | -19.477 | -19.307 Resultaat voor bestemming | 45.567 | 51.065 | 51.119 | 50.213 | 50.372 | 50.301 Storting in reserves | 1.559 | 8.446 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekking aan reserves | -562 | -9.380 | -569 | -128 | -134 | -88 Resultaat na bestemming | 46.564 | 50.132 | 50.549 | 50.085 | 50.237 | 50.213 Verschil t.o.v. 2026 | 418 Samenvatting verschillen t.o.v.

2026 Totaal | 418 Inkomensregelingen | -265 Sociale werkvoorziening | -214 Kostentoerekening primair proces | -189 Samenkracht en burgerparticipatie | -164 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen integraal | -94 Overig | 5 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 68 Bibliotheken | 94 Arbeidsparticipatie | 100 Wmo | 316 Reservemutaties | 364 Jeugd | 397 Het verschil op programma 4 tussen het begrote resultaat (na bestemming) in 2027 ten opzichte van 2026 bedraagt ca €418.000 nadelig. Ten opzichte van de totale lasten binnen dit programma is dat een afwijking van afgerond 1%. Ten opzichte van 2026 zijn zowel de lasten als baten binnen dit programma met ca. € 1,2 miljoen gestegen. Verder wordt naar verwachting per saldo ca. € 0,4 miljoen minder uit de reserves ontrokken. Hogere lasten doen zich vooral voor binnen de Wmo, jeugd en inkomensregelingen. Voor de inkomensregelingen geldt dat hier ook hogere opbrengsten tegenover staan in de vorm van de BUIG middelen die de gemeente vanuit het Rijk ontvangt. Tot slot wordt ten opzichte van 2026 per saldo minder onttrokken uit de reserves omdat in 2026 diverse incidentele uitgaven uit de reserves worden gedekt.

72 Nadere toelichting verschillen In onderstaand overzicht is een toelichting opgenomen van de belangrijkste verschillen, waarbij: - In de kolom V/N is aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft; - In de kolom % de relatieve afwijking ten opzichte van de omvang van het betreffende budget in 2026 is weergegeven. Onderwerp | Bedrag | % | V/N | Toelichting (x €1.000) Inkomensrege- | -265 | -2% | V | Ten opzichte van 2026 worden per saldo lagere lasten verwacht. Dit komt voornamelijk doordat op lingen | basis van de begroting 2027-2030 van het Werkplein de budgetten zijn bijgesteld. Een groot deel van de kosten van het Werkplein heeft betrekking op het verstrekken van bijstandsuitkeringen. Gemeenten ontvangen hiervoor middelen van het Rijk, de zogenoemde BUIG-middelen. Conform het in de kadernota vastgestelde uitgangspunt is in de begroting ervan uitgegaan dat de ontwikkeling van de gemeentelijke bijdrage aan Werkplein voor deze uitkeringen gelijk oploopt met de ontwikkeling van de BUIG-middelen die we van het Rijk ontvangen. Daardoor heeft dit onderdeel per saldo geen effect op het begrotingsresultaat van de gemeente. Een aantal onderdelen van de begroting van het Werkplein worden niet vanuit de BUIG - middelen gefinancierd. Op basis van de begroting van het Werkplein worden op die onderdelen (o.a. bedrijfsvoering kosten en bijzondere bijstand), lagere kosten verwacht.

Sociale werk- | -214 | -7% | V | De lasten nemen ten opzichte van 2026 voornamelijk af door een lagere deelnemersbijdrage aan de voorziening | GR WVS. De deelnemersbijdrage is begroot conform de begroting 2027 van WVS, die (samen met de begrotingen van de andere verbonden partijen) in de commissievergadering van 26 mei 2026 en de raadsvergadering van 11 juni 2026 is behandeld. Samenkracht en | -164 | -26% | V | De lasten vallen ten opzichte van 2026 lager uit. Dit komt voornamelijk doordat bij de vaststelling burgerpartici- | van de jaarrekening 2025 (raadsvergadering 9 juli 2026) € 150.000 in 2026 beschikbaar is gesteld patie | ten behoeve van het organiseren van actietafels in 2026. Conform raadsbesluit worden deze uitgaven gedekt uit de reserve nieuwkomers (zie ook het onderdeel reservemutaties). Kostentoere- | -189 | -3% | V | De loonkosten en andere indirecte kosten van de primaire afdelingen worden op basis van kening primair | de verwachte urenbesteding toegerekend aan de diverse programma's en taakvelden van de proces | gemeente. Per saldo heeft deze verdeling geen invloed op het begrotingsresultaat. Aan programma 4 worden ten opzichte van 2026 minder primaire kosten toegerekend.

Toegang en eer- | -94 | -12% | V | Ten opzichte van 2027 ontstaan voornamelijk lagere lasten doordat in de 1e bestuursrapportage stelijnsvoorzie- | 2026 incidentele middelen beschikbaar zijn gesteld t.b.v. een eenmalige extra bijdrage van € 82.000 ningen integraal | aan Veilig Thuis, waarover de gemeenteraad destijds per informatiebrief (d.d. 28 april 2026) is geïnformeerd. Daarnaast zijn er divers kleinere mutaties ontstaan (€ 12.000 V). Onderwijsbeleid | 68 | 2% | N | Door diverse oorzaken nemen de lasten ten opzichte van 2026 per saldo met € 68.000 toe. Dit komt en leerlingzaken | onder andere door bijstellingen ten aanzien van het Regionaal Bureau Leren West-Brabant (RBL) en het leerlingenvervoer. Bibliotheken | 94 | 8% | N | De subsidie aan Bibliotheek West-Brabant neemt ten opzichte van 2026 toe. Zoals in de Kadernota 2027-2030 is toegelicht betreft dit benodigde indexering van de subsidie (i.r.t. stijgende personeelskosten) en middelen om de programma's Bibliotheek op School (dBOS) en BoekStart in de kinderopvang op het gevraagde peil te houden. Arbeidspartici- | 100 | 14% | N | De deelnemersbijdrage aan de GR Werkplein stijgt ten opzichte van 2026 (€ 100.000 N).

De hogere patie | deelnemersbijdrage is conform de begroting 2027 van de GR Werkplein, die (samen met de begrotingen van de andere verbonden partijen) in de commissievergadering van 26 mei 2026 en de raadsvergadering van 11 juni 2026 is behandeld. Wmo | 316 | 3% | N | De grootste kostenstijging binnen de Wmo betreft de begeleiding en huishoudelijke hulp. De raming is bijgesteld op basis van actuele gegevens over het aantal indicaties en de geïndexeerde tarieven (€ 267.000 N). Daarnaast zijn er diverse kleinere mutaties ontstaan (€ 49.000 N). Reservemutaties | 364 | 5% | N | Reservemutaties hebben een incidenteel karakter en kunnen per jaar dan ook verschillen. Ten opzichte van 2026 wordt minder uit de reserves onttrokken. Dit komt onder andere doordat de gemeenteraad bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2025 heeft besloten om ten behoeve van de voortgang van een aantal overlopende zaken vanuit 2025 naar 2026 diverse budgetten opnieuw beschikbaar te stellen. Binnen programma 4 betreft dit € 120.000, wat betrekking heeft op uitgaven m.b.t. het programma OKO. Daarnaast stond in 2026 een onttrekking van ca. € 100.000 uit de reserve sociaal domein begroot. Daarnaast is in 2026 een onttrekking uit de reserve Nieuwkomers begroot van € 150.000 t.b.v.

de organisatie van de actietafels binnen het programma nieuwkomers (zie ook de toelichting bij ''samenkracht en burgerparticipatie''. Voor een nader inzicht in de reservemutaties wordt ook verwezen naar het overzicht ''incidentele baten en lasten'' en het overzicht ''structurele reservemutaties''. Ook is in de bijlagen een meerjarig verloopoverzicht terug te vinden van de gemeentelijke reserves. Hierbij geldt dat aan alle reservemutaties ten alle tijde een raadsbesluit ten grondslag ligt. Aan de realisatie van de doelstellingen “Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben” leveren de volgende verbonden partijen een bijdrage: • Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV) • Openbare Gezondheidszorg West-Brabant (GGD) • Stichting Openbare Onderwijs West-Brabant • Leerplicht en Regionale Meld- en Coördinatiefunctie Voortijdig Schoolverlaten regio West-Brabant. Voor een gedetailleerd overzicht verwijzen wij naar de paragraaf ‘Verbonden Partijen’ . Verbonden Partijen Onderwerp Bedrag (x € 1.000) % V/N Toelichting Jeugd 397 2% N De afgelopen jaren zijn de kosten binnen het sociaal domein, en in het bijzonder in de jeugdzorg, aanzienlijk gestegen. Deze taken worden bekostigd uit het Gemeentefonds, maar dat budget staat inmiddels zwaar onder druk. De budgetten t.b.v.

jeugdzorg zijn in deze begroting verwerkt conform de bijstellingen zoals die in de kadernota 2027-2030 waren opgenomen. In de beleidstekst van program- ma 4 wordt nader ingegaan op opgave om het sociaal domein financieel beheersbaar te houden. Overig 5 N Diverse kleinere verschillen (< € 50.000). Totaal 418 N Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben 73 Gemeente Moerdijk Partnerschap in een veranderende samenleving Moerdijk wil een gemeente zijn die dichtbij is, duidelijk communiceert en zorgvuldig samenwerkt met inwoners, ondernemers en partners. Bij besluiten die mensen raken, betrekken we inwoners op tijd en op een begrijpelijke manier. We kiezen voor participatie met heldere afspraken, goede terugkoppeling en realistische verwachtingen. We werken gebiedsgericht via de stads- en dorpstafels. Zo sluiten we beter aan op wat lokaal nodig is en ondersteunen we initiatieven uit de samenleving. Ook in ons bestuur kiezen we voor realisme en transparantie. We doen geen beloftes die we niet kunnen waarmaken en maken alleen afspraken die uitvoerbaar en betaalbaar zijn. Onze dienstverlening moet persoonlijk, betrouwbaar en duidelijk zijn. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties moeten snel weten waar zij aan toe zijn. Daarom maken we regelingen en processen beter vindbaar en toegankelijk, en informeren we mensen tijdig over keuzes die hen raken.

Ambitie Moerdijk stelt de maatschappelijke opgaven centraal en werkt regionaal samen om haar doelen te bereiken. We zijn in deze samenwerkingen een betrouwbare partner en zijn transparant over onze doelen en inzet. We werken samen op basis van vertrouwen en houden rekening met de belangen van onze samenwerkingspartners. Omdat onze capaciteit beperkt is, maken we keuzes over waar we ons op richten. Strategisch doel • We geven de regionale samenwerking effectief vorm en professionaliseren deze, zodat we onze maatschappelijke opgaven en ambities kunnen realiseren. • We houden grip op onze verbonden partijen. Effectindicatoren • Goede overdracht van taken en middelen van de RWB naar de stedelijke regio’s en de Baronie. • Heldere en actuele processen voor de P&C-cyclus van verbonden partijen. • Goede samenwerking tussen regiefunctionarissen, college en raadsambassadeurs, zodat iedereen vanuit de eigen rol bijdraagt aan grip op verbonden partijen. Nieuwe ontwikkelingen Samenwerking op de I In 2027 leggen we afspraken over de samenwerking op de I vast in een samenwerkingsovereenkomst. Voor de informatievoorziening werken we samen met gemeenten en het Werkplein die op het gebied van automatisering al samenwerken binnen ICT-WBW.

We werken samen aan het verminderen van kwetsbaarheden en werken daarbij vanuit een gezamenlijk informatiebeveiligingsbeleid en een gezamenlijk informatiebeleidsplan. Zo zijn collega’s inzetbaar voor meerdere gemeenten. Gemeenschappelijke regeling Jeugdregio West-Brabant West De negen gemeenten in West-Brabant West werken al ruim tien jaar samen op het gebied van jeugdzorg. Die samenwerking werkt goed. Op grond van de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg moeten jeugdhulpregio’s vanaf 1 januari 2027 een gemeenschappelijke regeling inrichten. In 2026 bereiden we die regeling voor. In 2027 start de samenwerking formeel. Thema Regionale samenwerking Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving 74 Gemeente Moerdijk Vastleggen takenpakket Regio West-Brabant en goede overdracht van taken In 2027 passen we de gemeenschappelijke regeling van Regio West-Brabant (RWB) aan, zodat die aansluit op het nieuwe takenpakket. Vanaf 2027 voert RWB alleen nog taken uit op het gebied van arbeidsmobiliteit, kleinschalig collectief vervoer en regioarcheologie. Op 1 januari 2027 draagt RWB de taken op het gebied van economie over aan Regio de Baronie en Stedelijke Regio West-Brabant. De bijdrage aan REWIN loopt in 2027 nog via de begroting van Regio West-Brabant. Eind 2027 is ook deze bijdrage op een rechtmatige manier buiten de begroting van RWB georganiseerd.

Randvoorwaarden Vraagstukken op het gebied van wonen, economie, bereikbaarheid, energie en zorg houden niet op bij de gemeentegrens. Daarnaast wordt regionale samenwerking steeds belangrijker om in aanmerking te komen voor rijksgelden, gezamenlijk sterker te kunnen lobbyen en plannen daadwerkelijk tot uitvoering te brengen. Om onze doelen te bereiken, zijn we steeds afhankelijker van wisselende netwerken. Juist daarom is het van belang dat wij als gemeente actief en stevig aan tafel zitten in regionale overleggen. Dat vraagt om duidelijke regie, focus en een samenhangende inzet. Alleen deelnemen is niet genoeg; we moeten richting kunnen geven, prioriteiten kunnen stellen en ervoor zorgen dat regionale afspraken aansluiten bij onze lokale belangen en ambities. Door het grote aantal regionale tafels en de beperkte capaciteit is goede afstemming over de inzet van capaciteit essentieel. Risico’s In regionale samenwerking zijn we altijd afhankelijk van anderen. Of we onze doelen halen, hangt af van de mate waarin we andere gemeenten kunnen overtuigen van onze standpunten.

Prestaties 2027 2028 2029 2030 • GR Jeugdregio West-Brabant-West • Overdracht taken RWB en verankeren in gemeenschappelijke regeling RWB • Borgen van de samenwerking na het sluiten van een overeenkomst van de samenwerking op de I (informatievoorziening) Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving 75 Gemeente Moerdijk Ambitie We worden steeds vaker geconfronteerd met opgaven die niet door één organisatie, of door de gemeente alleen, kunnen worden opgelost. Samenwerking en participatie zijn daarom essentieel. We weten dat we niet iedereen altijd tevreden kunnen stellen vanwege de verschillende wensen en belangen. Dat is daarom ook geen haalbaar doel van participatie. We willen wel dat inwoners kunnen zeggen: “Ik ben het niet overal mee eens, maar ik begrijp het besluit en voel me serieus genomen. ” Onze ambitie is dat inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners de gemeente Moerdijk ervaren als dichtbij, persoonlijk, duidelijk, betrouwbaar en inclusief. Strategisch doel • We zijn duidelijk over hoe inwoners betrokken kunnen zijn bij plannen en besluiten die hen raken. We betrekken inwoners tijdig en op een begrijpelijke manier. Daarbij zorgen we voor duidelijke informatie, voorspelbare participatiemomenten en laagdrempelige mogelijkheden om mee te denken of mee te doen.

We zorgen bovenal voor heldere communicatie, goede afspraken vooraf en een duidelijke terugkoppeling. • We ontwikkelen een helder proces om initiatieven uit de samenleving goed uit te werken en te realiseren. • We werken gebiedsgericht samen aan vragen en opgaven. We kennen de gebieden, de netwerken en de behoeften van onze inwoners. Daarom blijven we investeren in de samenwerking tussen de gebiedstafels, het college van B&W en de ambtelijke organisatie. • We zorgen voor inclusieve participatie, zodat iedereen kan meedoen en zijn of haar stem kan laten horen. Daarbij zoeken we ook naar nieuwe participatiemethoden om moeilijk bereikbare doelgroepen, zoals jongeren, te betrekken. Effectindicatoren • Meten en monitoren van de gemeentelijke score op samenwerken vanuit de burgerpeiling en www. waarstaatjegemeente.nl. • Waardering voor de inspanningen van de gemeente. • Waardering voor de samenwerking met inwoners. Nieuwe ontwikkelingen Uitvoering van de nieuwe participatieverordening en het participatiebeleid In 2026 stellen we een nieuwe participatieverordening en nieuw participatiebeleid op. In 2027 starten we met de uitvoering daarvan. In de participatieverordening staan de spelregels voor een zorgvuldig proces met inwoners en organisaties.

De uitgangspunten van het participatiebeleid sluiten aan bij de visie en ambitie van het programma Dienstverlening: persoonlijk, meedenkend, betrouwbaar, volledig en duidelijk. Risico’s • Inwoners hebben behoefte aan een vast aanspreekpunt per gebied. Daarom zijn personele wisselingen bij de gebiedscoördinatoren een risico. We beperken dat risico met een heldere en persoonlijke overdracht tussen gebiedscoördinatoren en betrokken vrijwilligers. • Ook kan onduidelijkheid ontstaan over de rollen tussen de gemeente en vrijwilligers. Daarom hebben we samenwerkingsafspraken gemaakt tussen de gebiedstafels en de gemeente, en reflecteren we daar regelmatig op. • Een ander risico is dat medewerkers de nieuwe werkwijzen en spelregels uit het participatiebeleid en de participatieverordening niet op tijd kennen of niet goed kunnen toepassen. Daarom trainen we medewerkers in het vormgeven van participatietrajecten. Ook leiden we een aantal medewerkers op als ‘participatieambassadeur’ . Zij worden binnen hun organisatieonderdeel adviseur en aanspreekpunt.

Thema Participatie Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving 76 Gemeente Moerdijk Prestaties 2027 2028 2029 2030 • Uitvoeren van de nieuwe participatieverordening en het participatiebeleid • We voegen het kopje participatie toe aan alle raadsvoorstellen, zodat de raad weet op welke manier participatie gaat plaatsvinden of heeft plaatsgevonden. • Ontwikkelen van manieren om een bredere vertegenwoordiging van inwoners te betrekken. • Trainen van medewerkers in vormgeven participatietrajecten en een groep als participatieambassadeurs • Inrichting van een proces voor kleine fysieke en sociale initiatieven Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving 77 Gemeente Moerdijk Ambitie We streven naar een toekomstbestendige informatievoorziening en een procesgerichte organisatie die de maatschappelijke opgaven en bestuurlijke ambities optimaal ondersteunt. We versterken de kwaliteit van onze dienstverlening en effectiviteit van onze bedrijfsvoering door: • Processen steeds te verbeteren; • Informatie en data doelgericht te gebruiken; • Digitale mogelijkheden verantwoord toe te passen. We zorgen voor een veilige, betrouwbare en toekomstbestendige digitale werkomgeving, waarin medewerkers goed kunnen samenwerken en inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners kunnen rekenen op een professionele, toegankelijke en betrouwbare gemeente.

Strategisch doel Moerdijk werkt aan een toekomstbestendige, digitale organisatie die inwoners, ondernemers en bestuur betrouwbaar, efficiënt en veilig ondersteunt. We richten ons daarvoor op onderstaande strategische doelen: • We verbeteren, vereenvoudigen en standaardiseren onze bedrijfsprocessen. Zo wordt de dienstverlening efficiënter, van betere kwaliteit en minder kwetsbaar. • We zetten kunstmatige intelligentie verantwoord en doelgericht in, passend bij de gemeentelijke visie op AI. • We vergroten de AI-kennis van onze medewerkers. Zo kunnen zij AI-toepassingen bewust, verantwoord en effectief inzetten. • We versterken datagedreven werken, zodat we betrouwbare data gebruiken voor sturing, monitoring, beleid en verantwoording. • We vergroten continue onze digitale weerbaarheid door risico’s te beheersen en informatieveiligheid te versterken via een goed werkend Information Security Management System (ISMS) waarbij monitoring, evaluatie en verbetering zijn geborgd volgens de PDCA- cyclus (Plan-Do-Check-Act). • We maken informatieveiligheid en privacy een verantwoordelijkheid van de hele organisatie. Zo voldoen we aan wet- en regelgeving, beheersen we risico's en behouden we het vertrouwen van inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners.

• We zorgen voor betrouwbare en goed beheerde informatie en gegevens van goede kwaliteit als basis voor een transparante, rechtmatige en doelmatige uitvoering van onze taken. Effectindicatoren • Gemeentelijke processen zijn aantoonbaar verbeterd en geactualiseerd en vastgelegd in de procesapplicatie. • Medewerkers hebben aantoonbaar meer kennis van AI doordat we minimaal drie organisatiebrede opleidings- en bewustwordingsactiviteiten uitvoeren. • Beleidsvoorstellen en bestuurlijke besluiten worden, waar dat past, onderbouwd met gevalideerde en betrouwbare data. • Het Information Security Management System (ISMS) is actueel en werkt volgens de PDCA-cyclus. Het vormt de basis voor continue verbetering van de informatiebeveiliging. • Bestuur, management en proceseigenaren nemen zichtbaar verantwoordelijkheid voor informatieveiligheid en privacy door deelname aan bewustwordings- en opleidingsactiviteiten. • De kwaliteit van informatiebeheer, privacy en informatiebeveiliging verbetert aantoonbaar door opvolging van aanbevelingen uit onder meer ENSIA, de Woo-monitor en andere audits en verantwoordingsinstrumenten. Nieuwe ontwikkelingen Verankeren van procesgericht werken In 2027 zetten we een volgende stap in het verder verankeren van procesgericht werken binnen de organisatie.

Door processen systematisch te beschrijven, te verbeteren en te monitoren, vergroten we de kwaliteit van onze dienstverlening, versterken we de samenwerking tussen teams en maken we de organisatie wendbaarder. Daarmee leggen we een stevige basis voor verdere digitalisering, datagedreven werken en continue verbetering. Landelijke ontwikkelingen De digitale opgaven voor gemeenten worden de komende jaren groter. We bereiden ons voor op nieuwe wet- en regelgeving, zoals de Archiefwet, de Cyberbeveiligingswet, de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) en de Wet open overheid Thema Informatisering en procesgericht werken Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving 78 Gemeente Moerdijk (Woo). Ook werken we verder aan de implementatie van landelijke standaarden en instrumenten, zoals Common Ground, Open Source en het Gemeentelijk Gegevensmodel (GGM). Daarmee versterken we de kwaliteit, samenhang en toekomstbestendigheid van onze informatievoorziening. Samenwerking De digitale opgaven zijn complex en vragen om intensieve samenwerking met andere gemeenten en partners. Daarom zetten we de regionale samenwerking voort op onderwerpen als informatievoorziening, enterprise- architectuur, leveranciersmanagement, projectportfolio, informatiebeveiliging en digitale governance. Ook werken we samen met ICT WBW verder aan de ontwikkeling naar een regieorganisatie.

Zo bouwen we aan een stabiele en toekomstbestendige ICT-dienstverlening die past bij de ambities van Moerdijk. Randvoorwaarden Voor het realiseren van de ambities op het gebied van informatisering en procesgericht werken zijn deze randvoorwaarden belangrijk: • Voldoende personele en financiële capaciteit, met heldere prioriteiten van de gemeentelijke opgaven; • Goede samenwerking en afstemming tussen bestuur, directie, organisatie en regionale partners; • Duidelijke keuzes over informatievoorziening, applicaties, enterprise-architectuur en beheer daarvan, zodat een samenhangend en toekomstbestendig digitaal landschap ontstaat; • Voldoende kennis en expertise op het gebied van procesmanagement, data, informatiebeheer, privacy, informatiebeveiliging en digitale ontwikkelingen; • Voldoende investeringsruimte voor het tijdig realiseren van noodzakelijke ontwikkelingen; • Goede samenwerking met regionale partners en leveranciers, gebaseerd op gezamenlijke afspraken, gedeelde verantwoordelijkheid en wederzijds commitment. Risico’s Als nieuwe werkwijzen en processen onvoldoende worden geborgd, ontstaan risico’s voor informatieveiligheid, privacy, informatiebeheer en archivering. Daardoor kunnen de betrouwbaarheid en rechtmatigheid van onze informatievoorziening en dienstverlening onder druk komen te staan.

Prestaties 2027 2028 2029 2030 Om de ambitie van de gemeente te realiseren en invulling te geven aan de strategische doelen, werken we vanuit een projectenportfolio dat aansluit op de regio. • Verkennen en implementeren van AI-toepassingen, met aandacht voor veilige en verantwoorde inzet en AI-geletterdheid. • Ontwikkelen Datastrategie • Inrichten datawarehouse (conform GGM) en datagedreven werken • Moderne werkplek • Voldoen aan de cyberbeveiligingswet inclusief incident en responsplan • Inrichting M365 voor informatiebeheer • Operationaliseren Informatiebeveiligingsbeleid • Procesverbetering over de systemen heen vanuit inwonersperspectief Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving 79 Gemeente Moerdijk Ambitie De samenleving verandert snel en de arbeidsmarkt blijft krap. Daarom blijven we investeren in onze medewerkers en hun ontwikkeling. We zijn als gemeente Moerdijk een aantrekkelijke werkgever zijn en willen dat blijven. We bouwen verder aan een moderne, toekomstbestendige organisatie waarin nieuwe en bestaande talenten ruimte krijgen om bij te dragen aan de opgaven van Moerdijk. We blijven ook onverminderd werken aan een sterke samenwerking tussen bestuur en organisatie. We maken heldere en haalbare werkafspraken, met oog voor de balans tussen bestuurlijke ambities en ambtelijke uitvoeringskracht. De financiële basis van Moerdijk is stevig.

Met ons financiële beleid zorgen we dat de gemeente ook in de toekomst financieel gezond blijft. Strategisch doel • Onze gemeente is een slagvaardige, wendbare en vitale organisatie die denkt en werkt vanuit opgaven en doelen, met duidelijke sturing en eigenaarschap. • We zijn een goed samenwerkende organisatie, in verbinding met de samenleving, het bestuur en elkaar. • We zorgen voor financiële stabiliteit en stellen elk jaar een begroting vast die in evenwicht en dus sluitend is. Effectindicatoren • Een structureel sluitende begroting met een positief oordeel van de provincie in het kader van interbestuurlijk toezicht. • Een verklaring van de accountant over de getrouwheid van de jaarrekening en de rechtmatigheidsverantwoording van het college. Nieuwe ontwikkelingen Programma Organisatieontwikkeling Het programma Organisatieontwikkeling helpt de gemeentelijke organisatie verder te ontwikkelen, zodat we integraal kunnen sturen op maatschappelijke opgaven en medewerkers de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen. Daarmee combineren we ambitie op inhoud met aandacht voor mensen. In 2026 is de basis gelegd: de teamindelingen zijn afgerond en nieuwe teammanagers zijn geworven. Daarmee is een belangrijke stap gezet. In 2027 ligt de focus op verdere uitwerking en borging van deze ontwikkeling.

Vanuit de vier programmalijnen — cultuur en gedrag, organisatiestructuur en rolduidelijkheid, opgavegericht werken en het bestuurlijk-ambtelijk samenspel — werken we toe naar concrete output. Dat leidt tot duidelijke kaders, rollen, taken, bevoegdheden, processen en overlegvormen. Op basis van onze kernwaarden en leidende principes maken we inhoudelijke afspraken over samenwerking en gedrag. Ook geven we invulling aan passend leiderschap. Arbeidsmarktstrategie, onboarding en externe inhuur De arbeidsmarkt blijft krap, terwijl Moerdijk afhankelijk is van voldoende en goed gekwalificeerde medewerkers. Daarom blijven we in 2027 inzetten op het versterken van onze onderscheidende positie als werkgever. We professionaliseren onze arbeidsmarktstrategie verder en zorgen voor een eenduidige en herkenbare aanpak van werving en selectie. Ook verbeteren we de onboarding van nieuwe medewerkers, zodat zij zich goed voorbereid, welkom en verbonden voelen met onze organisatie. In 2027 stellen we het inhuurbeleid vast, waarbij we ook aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek meenemen. De aanbesteding voor externe inhuur is afgerond en ingevoerd, zodat we meer grip krijgen op de inzet van externen, zowel kwalitatief als financieel. Duurzame inzetbaarheid Duurzame inzetbaarheid blijft een belangrijk speerpunt.

In 2026 zijn de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) en het vitaliteitsbeleid uitgevoerd en ontwikkeld. Ook is een samenwerking gestart met een vernieuwde arbodienstverlening, gericht op het vasthouden van de positieve effecten van de intensievere verzuimaanpak sinds 2025 en op verdere preventie. In 2027 geven we met de uitwerking van de ‘Moerdijkse schijf van 5’ concreet invulling aan het vitaliteitsbeleid. Dat biedt handvatten voor medewerkers en leidinggevenden om actief met vitaliteit aan de slag te gaan. Op basis van de uitgevoerde RI&E’s voor het gemeentehuis, de gemeentewerf, de milieustraat en het Mauritshuis voeren we in 2027 het plan van Thema Toekomstbestendige organisatie Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving 80 Gemeente Moerdijk 81 aanpak uit. Dit maakt het mogelijk om de inrichting en | extra middelen beperkt. Het Rijk verwacht dan dat de werkomgeving te laten voldoen aan de eisen voor veilige | maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd worden opslag, een arbo-conforme werkomgeving en geldende | gerealiseerd. Ook wil het Rijk aanvullende maatregelen brandveiligheidsvoorschriften. Onderdeel daarvan | invoeren, zoals een eigen bijdrage voor jeugdzorg vanaf is ook de investering in het klimaatsysteem van het | 1 januari 2028 en afspraken over een betere sturing op gemeentehuis. | trajectduur binnen de jeugdzorg.

Dat moet vanaf 2028 tot lagere lasten leiden. Begin 2027 volgt een zwaarwegend Door de gewijzigde teamindeling in de tweede helft | advies van de Commissie Van Ark over de uitvoering en van 2026 voeren we het medewerker onderzoek met | toekomstbestendigheid van het stelsel. aandacht voor vitaliteit in 2027 uit. Ook onderzoekt het Rijk of het gemeentefonds anders Gemeentefonds | verdeeld moet worden over gemeenten. In het advies De uitkering uit het gemeentefonds is met ruim €85 | van de ROB van 1 april 2026 staat dat de herverdeling miljoen de grootste inkomstenbron van onze gemeente. | per 2023 een stap vooruit was, maar nog niet voldoende. De Rijksoverheid informeert gemeenten via de circulaires | Van de tien voorstellen om de verdeling te verbeteren, in mei, september en december over de omvang en | adviseert de ROB om per 2027 alleen beperkte verdeling van het gemeentefonds. De raming van de | aanpassingen door te voeren en andere wijzigingen niet uitkering gemeentefonds is in deze begroting 2027- | of op een later moment door te voeren. In het najaar volgt 2030, volgens de bestendige richtlijn, gebaseerd op de | nader advies. Een mogelijke andere verdeling van het meicirculaire, in lijn met de begrotingsrichtlijnen van de | gemeentefonds kan grote financiële gevolgen hebben provincie als financieel toezichthouder. | voor Moerdijk.

Omdat het gemeentefonds zo groot is, kan een relatief kleine verandering al veel impact hebben. Een Uitkomsten meicirculaire hebben positief effect | afwijking van 1 procent betekent ongeveer €0,8 miljoen Op 8 juni 2026 publiceerde het ministerie van | meer of minder opbrengst. Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) de meicirculaire 2026 gepubliceerd. Daarmee zijn | We volgen de ontwikkelingen binnen het gemeentefonds gemeenten geïnformeerd over de omvang en verdeling | nauwlettend en verwerken de meest actuele inzichten van de algemene uitkering, integratie-uitkeringen en | in de P&C-documenten. Als dat nodig is, houden we de decentralisatie-uitkeringen uit het gemeentefonds voor | raad op de hoogte via raadsinformatiebrieven. Voor een 2026 en verder. | nadere toelichting verwijzen we ook naar de ‘paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing’. Per informatiebrief d.d. 30 juni 2026 is de gemeenteraad hierover geïnformeerd. De meicirculaire heeft in de jaren | Financiële positie en meerjarenperspectief 2027-2030 een positief effect op het begrotingsresultaat | De gemeente Moerdijk is op dit moment financieel van ongeveer €1 miljoen. Dat komt vooral door landelijke | gezond. De gemeente heeft relatief weinig schulden en bijstellingen in het accres en de uitkeringsbasis. | heeft een gezonde reservepositie.

De algemene reserve is het afgelopen jaar door de gemeenteraad verder Aanblijvende onzekerheden gemeentefonds | aangevuld. Hoewel de meicirculaire 2026 positief uitpakt, blijven er landelijk onzekerheden over het gemeentefonds. | Tegelijk laten de vooruitzichten voor de komende jaren zien dat geplande investeringen en andere ontwikkelingen Vorig jaar stelde het Rijk extra middelen beschikbaar | vragen om nadrukkelijke aandacht voor de vraag of de als compensatie voor de tekorten die landelijk werden | structurele lasten ook op langere termijn gedekt blijven verwacht in 2026 (het ‘ravijnjaar’) en deels voor | door de structurele inkomsten. jeugdzorgtekorten tot en met 2027, mede naar aanleiding van het rapport Groeipijn van de Commissie Van Ark. De | Op basis van de inzichten uit de kadernota en de raad is hierover geïnformeerd via de informatiebrieven | financiële doorrekening van het bestuursakkoord over de meicirculaire en septembercirculaire. | (raadsvergadering 9 juli 2026) werden voor de komende jaren structurele tekorten verwacht van €3,4 miljoen* in Vooral vanaf 2028 blijft onduidelijkheid bestaan en zijn | 2027, €4,9 miljoen in 2028, €2,6 miljoen in 2029 en €2,8 82 miljoen in 2030.

Daarbij is geschetst dat bij ongewijzigd | complexiteit vragen om continue investering in beleid aanvullende maatregelen onvermijdelijk zijn | professionele ontwikkeling en sterk, consistent om (ook op middellange termijn) de ambities waar te | leiderschap. In 2026 is de directie en managementlaag maken en de gemeente financieel gezond te houden. | flink veranderd door uitbreiding en vervanging. Daarom heeft de gemeenteraad het vervolgtraject naar | Daardoor bestaat het risico dat leidinggevenden de begroting 2027-2030 vastgesteld. Het college kreeg | nog niet volledig in positie zijn om de gewenste opdracht om maatregelen te nemen voor een sluitende | ondersteuning te bieden, omdat de benodigde kennis begroting voor 2027 en parallel daaraan structurele | en gemeentelijke ervaring zich nog verder moeten maatregelen voor te bereiden voor een duurzaam | ontwikkelen. financieel evenwicht op de (middel)lange termijn. | Zij dragen naast het leren kennen van de organisatie wel direct verantwoordelijkheid voor hun team en vervullen De afgelopen maanden is dat verder uitgewerkt en | een voorbeeldfunctie. Dat vraagt om goed inzicht in de vertaald naar de voorliggende begroting 2027-2030. | organisatiecontext en verantwoordelijkheden en kennis Daardoor kan nu aan de gemeenteraad een sluitende | van thema’s, werkwijzen en afspraken. Om dit risico begroting voor 2027 worden aangeboden.

| te beperken, is vanaf september 2026 een intensief, maatwerk onboardingtraject ingericht. In de aanbiedingsnota, die tegelijk met de begroting | • Door de huidige arbeidsmarkt met hoge mobiliteit aan de gemeenteraad wordt voorgelegd, gaan we | en doorstroom van medewerkers, ook op sleutel- en uitgebreider in op de financiële positie van de gemeente | specialistische functies, kan het langer duren voordat en het structurele begrotingsresultaat. Ook beschrijven | nieuwe medewerkers volledig inzetbaar zijn. Daarom we daar het vervolgtraject om ook voor de volgende | investeren we in een zorgvuldig onboardingproces begrotingsjaren tot een structureel sluitende begroting te | en in trainingen die nieuwe medewerkers helpen de komen. | gemeentelijke context snel eigen te maken. Randvoorwaarden Het werk binnen onze organisatie verandert voortdurend door verdere digitalisering, intensievere samenwerking met inwoners, nieuwe wet- en regelgeving en veranderende maatschappelijke verwachtingen. Het is essentieel dat we deze ontwikkelingen steeds vertalen naar de gevolgen voor onze organisatie en medewerkers. Risico’s • Het verbeteren van processen en de toenemende Prestaties 2027 | 2028 | 2029 | 2030 • Actualisering Waarderings- en afschrijvingsbeleid.

• Actualisering beleid reserves en voorzieningen Arbeidsmarktstrategie: • Kandidatenreis is geprofessionaliseerd (2027) • Doorontwikkeling van onboarding en employerbranding. (2027) • Aanbevelingen uit het rekenkamerrapport externe inhuur (2027 & 2028) • Vaststellen inhuur beleid (2027) • Aanbesteding + implementatie voor externe inhuur (2027) Duurzame inzetbaarheid: • Implementatie en communicatie Moerdijkse schijf van 5 (2027 / 2028) Ambitie Met het programma Dienstverlening werken we breed aan onze dienstverleningsdoelen. Zo bouwen we aan een toekomstbestendige dienstverlenende organisatie. Dienstverlening aan onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties is een kerntaak van onze gemeente. Iedereen die bij de gemeente werkt, draagt daaraan bij. Inwoners mogen rekenen op de manier waarop wij onze dienstverlening uitvoeren: persoonlijk, meedenkend, betrouwbaar, volledige antwoorden en in duidelijke taal. Strategisch doel • Mensgerichte, inclusieve en betrouwbare dienstverlening, waarbij inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties zich gehoord, geholpen en begrepen voelen. • Dienstverlening blijven verbeteren, passend bij de behoeften, ervaringen en rechten van inwoners. • De inclusiviteit van de dienstverlening vergroten. • Een sterkere dienstverlenende cultuur, houding en gedrag binnen de gemeente.

Effectindicatoren Het vaststellen en meten van goede effectindicatoren, serviceformules en servicenormen, is integraal onderdeel van het programma Dienstverlening. Dat werken we binnen dit programma verder uit. Daardoor kan het zijn dat uiteindelijk andere indicatoren worden gebruikt dan nu hieronder staan. • Waardering van inwoners en ondernemers voor de gemeentelijke dienstverlening; • Waardering van inwoners en ondernemers voor de afhandeling van meldingen over de woon- en leefomgeving; • Waardering van inwoners en ondernemers uit doorlopende klanttevredenheidsonderzoeken voor verschillende producten; • We voldoen aan afgesproken servicenormen en reactietermijnen; • We geven terugkoppeling en denken mee; • We voldoen aan nieuwe en bestaande wet- en regelgeving over dienstverlening, communicatie, privacy, informatiebeveiliging en toegankelijkheid. Nieuwe ontwikkelingen Programma Dienstverlening Met een programmatische aanpak verbeteren we onze dienstverlening versneld. Het programma Dienstverlening bestaat uit drie programmalijnen: 1. Inwoner centraal • We weten aan welke behoeften, ervaringen en wettelijke verplichtingen onze dienstverlening moet voldoen. • We krijgen inzicht in klantbeleving en dienstverleningsdata. Die onderzoeken, meten, analyseren, monitoren en rapporteren we. Ook sturen we daarop bij en verbeteren we continu.

• Dienstverleningsprocessen prioriteren, optimaliseren en verbeteren we vanuit het perspectief van de inwoner, met behulp van data en klantreizen. 2. Inclusieve dienstverlening • Dienstverlening is zonder belemmeringen toegankelijk voor iedereen. • We werken met een mensgerichte kanaalstrategie: snel en eenvoudig waar het kan, persoonlijk waar het nodig is, en waarbij altijd menselijke hulp wordt aangeboden. • Inwoners betrekken we actief bij de ontwikkeling van dienstverlening. 3. Dienstverlenende cultuur • Iedere medewerker is zich bewust van zijn of haar rol in de dienstverlening en van de houding en het gedrag dat daarbij hoort. • Medewerkers krijgen hier de nodige ontwikkelactiviteiten voor aangeboden en worden aangesproken op een dienstverlenende houding. Serviceformules en servicenormen Om het programma Dienstverlening goed uit te voeren, ligt in 2027 eerst de prioriteit bij gemeentebrede serviceformules voor de klantbeleving. Die werken we uit, toetsen we in teams en borgen we in de organisatie. Dit gebeurt in nauwe samenhang met de organisatieontwikkeling. Daarna vertalen we die naar serviceformules, servicenormen en KPI’s per dienstverleningskanaal.

Thema Programma Dienstverlening Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving 83 Gemeente Moerdijk Dienstverleningsonderzoek Ook richten we in 2027 dienstverleningsonderzoek in, gekoppeld aan serviceformules en servicenormen. Zo meten we de klantbeleving structureel en effectief en krijgen we inzicht in hoe onze dienstverlening wordt ervaren. Op basis van die inzichten kunnen we de dienstverlening gericht verbeteren. Tot nu toe was hiervoor geen budget beschikbaar. Daardoor ontbreekt het inzicht om de dienstverlening blijvend te verbeteren. Hiervoor is jaarlijks structureel circa € 40.000 nodig. Procesgericht werken en verbeteren We werken in 2027 aan het verbeteren in de organisatie door de methodiek van procesgericht werken en verbeteren te implementeren. Processen worden geprioriteerd, gemodelleerd, geoptimaliseerd en gemonitord vanuit het perspectief van de inwoner (klantreis). Inclusieve dienstverlening In aansluiting op de uitvoeringsagenda Inclusie versterken we in 2027 onze inclusieve dienstverlening. We analyseren onze kanalen op inclusiviteit en zorgen dat onze dienstverlening voor iedereen toegankelijk is, met aandacht voor laaggeletterdheid en digitale toegankelijkheid. We communiceren in duidelijke taal op B1-niveau en ontwikkelen een kanaalstrategie waarin menselijke ondersteuning altijd beschikbaar blijft.

Ook maken we onze website volledig toegankelijk. Daarnaast werken we beter samen met het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) en het klantpanel van de bibliotheek om inwoners beter te helpen en onze dienstverlening te verbeteren. Digitale dienstverlening In 2027 zetten we de volgende stap om onze website als dienstverleningskanaal te verbeteren. We maken de site gebruiksvriendelijker, verbeteren de structuur en navigatie, schrijven teksten compacter en begrijpelijker en richten de inhoud meer in vanuit de behoefte van de gebruiker. Zo wordt informatie beter vindbaar, kunnen we inwoners en ondernemers sneller en eenvoudiger helpen en kunnen inwoners en ondernemers hun zaken makkelijker zelfstandig digitaal regelen. Dat helpt ook om vragen via telefoon en balie te verminderen. Begrijpelijke en toegankelijke communicatie voor inwoners De gemeente Moerdijk werkt aan begrijpelijke en toegankelijke communicatie voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Met het project ‘Direct Duidelijk’ zorgen we ervoor dat duidelijke taal een vast onderdeel wordt van onze dienstverlening. Zie thema ‘Dienstverlening (lijnactiviteiten)’ . Lijnactiviteiten dienstverlening KCC-processen in kaart voor betere dienstverlening Het Klantcontactcentrum (KCC) is het eerste aanspreekpunt voor inwoners en bepalend voor de kwaliteit van onze dienstverlening.

Om het KCC verder te verbeteren, brengen we alle KCC-processen goed in beeld. Dit inzicht in de ruim 70 processen brengt de huidige situatie objectief in beeld en omvat: • Procesvolumes • Doorlooptijden • Klantreizen • Proceseigenaarschap • Capaciteitsinzet • Knelpunten en verbetermogelijkheden Zo kunnen we gericht verbeteren en het KCC efficiënter inrichten en beter aansturen. Facilitair We zetten de komende periode nadrukkelijk in op hospitality binnen de organisatie. Tegelijkertijd werken we bestaande contracten en afspraken verder uit, zodat die beter aansluiten bij de huidige behoeften, nieuwe wet- en regelgeving en onze kwaliteitsambities. Zo leggen we een stevige basis voor toekomstbestendige en klantgerichte interne dienstverlening. Daarnaast werken we in 2027 projectmatig aan fysieke veiligheid en bedrijfszekerheid. Op deze belangrijke thema’s gaan we projectmatig werken. Op basis van de quickscan beveiliging gaat een projectleider werken aan beleid voor fysieke veiligheid, in samenhang met onder meer de RI&E en arbo. Ook maken we in 2027 samen met enkele regiogemeenten een bedrijfscontinuïteitsplan. We plaatsen deze ontwikkelingen in het bredere perspectief van weerbaarheid van onze gemeente in zijn geheel. Zie ook veiligheid voor dit onderwerp.

Communicatie Strategisch communicatiebeleid In 2027 implementeert de gemeente Moerdijk het nieuwe strategische communicatiebeleid. Met het communicatiekompas maken we bewuste keuzes over wanneer communicatie echt bijdraagt aan maatschappelijke opgaven en aan het vertrouwen van Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving 84 Gemeente Moerdijk inwoners. We communiceren volgens de principes: menselijk, eerlijk en samen. We verbinden communicatie sterker met dienstverlening en participatie, zodat inwoners duidelijke informatie krijgen, weten waar zij aan toe zijn en zich serieus genomen voelen. Het beleid helpt ons om communicatie effectiever in te zetten, beter te prioriteren en de effecten van communicatie beter te meten en te verbeteren. Communicatiemiddelen in de openbare ruimte We werken aan duidelijke en uniforme communicatie in de openbare ruimte. Daarom stellen we voor om de communicatiemiddelen vernieuwen en uitbreiden. Het gaat om het realiseren vrije plakplaatsen in alle 11 woonplaatsen en een gefaseerde plaatsing van digitale informatieborden. Zo kunnen inwoners, maatschappelijke organisaties en de gemeente beter worden geïnformeerd over lokale activiteiten, ontwikkelingen en belangrijke boodschappen. Met deze investering verbeteren we de toegankelijkheid van informatie in de openbare ruimte.

Begrijpelijke en toegankelijke communicatie voor inwoners Moerdijk werkt aan duidelijke en toegankelijke communicatie voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Met het project ‘Direct Duidelijk’ zorgen we ervoor dat duidelijke taal een vast onderdeel wordt van onze dienstverlening. Medewerkers die voor inwoners schrijven, gebruiken de gemeentelijke schrijfwijzer en volgen een training in duidelijke taal. Ook nemen we duidelijke communicatie structureel op in werkprocessen en in het inwerkprogramma voor nieuwe medewerkers. Teammanagers en directie sturen actief op het gebruik van duidelijke taal. Zo maken we gemeentelijke informatie begrijpelijker, neemt het aantal onnodige vragen af en verbeteren we de dienstverlening. Dat versterkt het vertrouwen van inwoners in de gemeente. Randvoorwaarden • Iedereen binnen de organisatie is zich bewust van het belang van goede dienstverlening. • Programmatisch werken krijgt een duidelijke plek in de gemeentelijke organisatie. • Er worden vanuit de lijnorganisatie capaciteit en middelen toegekend aan de prioriteiten van het programma en daarmee aan de organisatie en bestuurlijke prioriteiten. Risico’s • De nieuwe manier van werken, het programmatisch werken, vraagt veranderbereidheid van medewerkers en sturing hierop van het management.

• Ontwikkelingen en projecten op landelijk, regionaal en lokaal niveau versterken elkaar soms, maar kunnen elkaar ook vertragen. • Meer digitale dienstverlening kan voor een deel van de inwoners als minder prettig worden ervaren. • De waan van de dag vraagt zoveel, dat dit ten koste kan gaan van ontwikkeling van kennis en vaardigheden. Prestaties 2027 2028 2029 2030 • Ontwikkeling en borging serviceformules en servicenormen • Opzetten dienstverleningsonderzoek en verbetercyclus • Ontwikkeling procesgericht werken en verbeteren • Inclusieve dienstverlening (w.o. duidelijke taal) • Doorontwikkeling digitale dienstverlening • Procesinzicht en -verbetering KCC • Beleidplan fysiek veiligheid - gemeentehuis • Implementatie strategisch communicatiebeleid • Realisatie vrije plakplaatsen • Uitvoering direct duidelijk Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving 85 Gemeente Moerdijk Ambitie De gemeentelijke organisatie staat voor steeds complexere maatschappelijke, financiële en bestuurlijke opgaven. Ontwikkelingen zoals toenemende wet- en regelgeving en de groeiende aandacht voor rechtmatigheid, fiscaliteit, informatieveiligheid en risicomanagement stellen steeds hogere eisen aan de controlfunctie. Ook nemen de verwachtingen rond transparantie en publieke verantwoording toe. Dit vraagt om verdere professionalisering van control en om een sterke controlcultuur.

Daarin staan eigenaarschap, risicobewustzijn en continu verbeteren centraal. De complexiteit en omvang van deze ontwikkelopgave vragen om een samenhangende en programmatische aanpak. Strategisch doel • Groeien naar gemeentebrede kwaliteitszorg als basis voor betrouwbare dienstverlening; • Control is van ons allemaal, waarbij iedere medewerker verantwoordelijkheid neemt voor inzicht, beheersing en transparantie binnen zijn of haar eigen werkterrein; • Van controle achteraf naar control vooraf door middel van het bevorderen van de integrale samenwerking en beheersing van dienstverleningsprocessen en omvangrijke financiële stromen. Effectindicatoren • De collegeverklaring met betrekking tot de financiële rechtmatigheid groeit de komende jaren uit naar een “In Control Statement” gericht op de gehele bedrijfsvoering waarbij de wettelijke normen (= minimum) als uitgangspunt worden gehanteerd. Risico's De ontwikkelopgave vraagt capaciteit terwijl de winkel openblijft en de bedrijfsvoering doorgaat. Uiteindelijk levert het meer kwaliteit, soms zelfs met minder structurele inzet. Het vraagt sturing en prioritering om zowel de bedrijfsvoering door te laten lopen als de ontwikkelopgave te realiseren.

Thema Control Prestaties 2027 2028 2029 2030 • Inbedden financiële control (SiSa-verantwoording en balansprocessen) • Invoering door de accountant aanbevolen methode beter aanbesteden van PIANOo (optimalisatie verantwoording inkoopproces) Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving 86 Gemeente Moerdijk bedragen x € 1.000 Lasten: € 34.091 Baten: € 122.359 Lasten en baten 2027 5.000 10.000 15.000 20.000 25.000 30.000 35.000 40.000 0. Bestuur en ondersteuning 6. Sociaal domein -140.000 -120.000 -100.000 -80.000 -60.000 -40.000 -20.000 0. Bestuur en ondersteuning 6. Sociaal domein Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving 87 Gemeente Moerdijk 88 Overzicht taakvelden Onderdeel (bedragen x €1.000) | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Meerjarenbegroting Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo 2026 | 2026 | 2026 | 2027 | 2027 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 0.

Bestuur en ondersteuning | 30.550 | -116.667 | -86.118 | 33.773 | -122.359 | -88.586 | -90.203 | -93.097 | -95.561 0.1 Bestuur | 2.456 | -1 | 2.455 | 2.362 | -1 | 2.361 | 2.345 | 2.346 | 2.390 0.2 Burgerzaken | 2.165 | -1.058 | 1.106 | 2.123 | -1.102 | 1.021 | 941 | 1.102 | 1.222 0.4 Overhead | 21.660 | -619 | 21.041 | 21.134 | -630 | 20.504 | 19.996 | 19.643 | 19.550 0.5 Treasury | 406 | -4.568 | -4.162 | 488 | -4.930 | -4.442 | -4.473 | -4.421 | -4.282 0.61 OZB woningen | 521 | -4.816 | -4.296 | 493 | -4.973 | -4.480 | -4.540 | -4.756 | -4.880 0.62 OZB niet-woningen | 437 | -21.576 | -21.139 | 404 | -23.139 | -22.735 | -23.608 | -24.479 | -24.770 0.7 Alg.uitk. en overig uitk.gem.fnd. | 0 | -83.197 | -83.197 | 0 | -86.923 | -86.923 | -83.351 | -83.021 | -84.978 0.8 Overige baten en lasten | 2.848 | -832 | 2.016 | 6.710 | -662 | 6.048 | 2.428 | 430 | 127 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) | 58 | 0 | 58 | 59 | 0 | 59 | 59 | 59 | 59 6.

Sociaal domein | 473 | 0 | 473 | 318 | 0 | 318 | 317 | 317 | 317 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | 473 | 0 | 473 | 318 | 0 | 318 | 317 | 317 | 317 Saldo baten en lasten | 31.023 | -116.667 | -85.645 | 34.091 | -122.359 | -88.268 | -89.886 | -92.780 | -95.243 0.10 Mutaties reserves | 0 | -414 | -414 | 0 | -98 | -98 | -98 | -98 | -98 Resultaat na bestemming | 31.023 | -117.081 | -86.058 | 34.091 | -122.457 | -88.366 | -89.983 | -92.878 | -95.341 89 Analyse Programma 5 Baten en Lasten Programma 5 | Rekening | Begroting | Begroting | Meerjarenbegroting (Cijfers x €1.000) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Totaal Lasten | 26.128 | 31.023 | 34.091 | 29.847 | 27.356 | 27.365 Totaal Baten | -114.861 | -116.667 | -122.359 | -119.732 | -120.137 | -122.609 Resultaat voor bestemming | -88.732 | -85.645 | -88.268 | -89.886 | -92.780 | -95.243 Storting in reserves | 234 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekking aan reserves | -258 | -414 | -98 | -98 | -98 | -98 Resultaat na bestemming | -88.756 | -86.058 | -88.366 | -89.983 | -92.878 | -95.341 Verschil t.o.v. 2026 | -2.308 Samenvatting verschillen t.o.v.

2026 Totaal | -2.308 Algemene uitkering | -3.726 OZB | -1.733 Overhead | -538 Kostentoerekening primair proces | -523 Treasury | -272 Gebiedsplannen | -200 Overig | -150 Reservemutaties | 316 Stelposten | 4.518 Het verschil op programma 5 tussen het begrote resultaat (na bestemming) in 2027 ten opzichte van 2026 bedraagt €2,3 miljoen voordelig. Ten opzichte van de totale baten binnen dit programma is dat een afwijking van 7,4%. Ten opzichte van 2026 zijn de totale lasten binnen dit programma met ca. €3 miljoen gestegen terwijl de opbrengsten met ca. €5,7 miljoen zijn gestegen. Verder wordt er per saldo ca. €0,3 miljoen minder onttrokken uit de reserves. De toegenomen opbrengsten zijn voornamelijk het gevolg van een hogere uitkering uit het gemeentefonds en hogere OZB opbrengsten. De lasten zijn voornamelijk gestegen doordat de middelen t.b.v. nieuwe beleidsdoelen in eerste instantie binnen dit programma begroot worden op de stelpost nieuw beleid, in afwachting van een (afzonderlijk) raadsvoorstel voor het daadwerkelijk beschikbaar stellen van deze middelen. Tot slot wordt ten opzichte van 2026 per saldo minder onttrokken uit de reserves omdat in 2026 diverse incidentele uitgaven uit de reserves worden gedekt.

90 Nadere toelichting verschillen In onderstaand overzicht is een toelichting opgenomen van de belangrijkste verschillen, waarbij: - In de kolom V/N is aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft; - In de kolom % de relatieve afwijking ten opzichte van de omvang van het betreffende budget in 2026 is weergegeven. Onderwerp | Bedrag | % | V/N | Toelichting (x €1.000) Algemene | -3.726 | -4% | V | De uitkeringen uit het gemeentefonds hebben met een omvang van ruim €85 miljoen een groot uitkering | aandeel in de totale inkomsten van de gemeente. Als gevolg daarvan hebben ontwikkelingen binnen dat onderdeel ook een grote impact op het jaarlijkse begrotingsresultaat. Periodiek worden de gemeenten via circulaires geïnformeerd over de verwachte inkomsten vanuit het gemeentefonds. De raming van de uitkering gemeentefonds in deze begroting is - volgens een bestendige richtlijn – gebaseerd op de meicirculaire 2026 waarmee we op dit punt voldoen aan de begrotingsrichtlijnen van de provincie als financieel toezichthouder. In de beleidstekst van programma 5 wordt nader inzicht gegeven in de actuele ontwikkelingen rondom het gemeentefonds. OZB | -1.733 | -7% | V | De verwachte OZB-opbrengsten zijn begroot conform de in de kadernota 2027-2030 vastgestelde uitgangspunten.

Hierbij is uitgegaan van een indexering van de OZB-tarieven met 1,6% en is rekening gehouden met de actuele verwachtingen ten aanzien van verwachte nieuwbouw. Vooral de verwachte nieuwbouw ten aanzien van niet-woningen leidt tot een relatief grote jaarlijkse toename in de OZB-opbrengsten. Voor meer informatie wordt ook verwezen naar de paragraaf lokale heffingen. Overhead | -538 | -2% | V | Onder overhead verstaan we de kosten die nodig zijn om de organisatie als geheel goed te laten functioneren, maar die niet rechtstreeks zijn toe te rekenen aan de uitvoering van afzonderlijke gemeentelijke taken. Het gaat bijvoorbeeld om leidinggevende en ondersteunende functies en om kosten voor huisvesting en automatisering/informatisering. Deze kosten worden centraal als overhead verantwoord en niet rechtstreeks toegerekend aan de verschillende taakvelden. Voor overhead is in totaal een budget van circa €20 miljoen begroot. Ten opzichte van 2026 nemen de kosten voornamelijk af door een afname van de bijdrage aan de GR ICT-WBW (€650.000 V). De lagere deelnemersbijdrage is conform de begroting 2027 van ICT-WBW, die (samen met de begrotingen van de andere verbonden partijen) in de commissievergadering van 26 mei 2025 en de raadsvergadering van 11 juni 2025 is behandeld.

Daarnaast is in 2026 incidenteel budget begroot voor het digitaliseren van bouwdossiers en het overbrengen naar het West-Brabants Archief (€400.000 V), waardoor de lasten ten opzichte van dat jaar in 2027 lager uitvallen. Hier staat tegenover dat de kapitaallasten ten opzichte van 2026 toenemen doordat een aantal investeringen in 2026 worden afgerond en die conform het afschrijvingsbeleid vanaf 2027 jaarlijks worden afgeschreven op basis van de verwachte levensduur (€343.000 N). Daarnaast nemen de kosten t.b.v. het gemeentehuis toe (€129.000 N). Dit betreft o.a. toenemende kosten voor onderhoud en beheer als gevolg van de vervanging en uitbreiding van de audiovisuele middelen. Daarnaast zijn de verzekeringskosten en huuropbrensten geactualiseerd op basis van actuele inzichten. Tot slot nemen de kosten voor software toe (€130.000 N). Zoals in de kadernota 2027-2030 was toegelicht, komt dit voornamelijk door stijging van onder andere de licentiekosten als gevolg van de zogenaamde verSaasing. Tot slot zijn er diverse kleinere mutaties ontstaan (€90.000 V). Kosten- | -523 | -15% | V | De loonkosten en andere indirecte kosten van de primaire afdelingen worden op basis van toerekening | de verwachte urenbesteding toegerekend aan de diverse programma's en taakvelden van de primair proces | gemeente. Per saldo heeft deze verdeling geen invloed op het begrotingsresultaat.

Aan programma 5 worden ten opzichte van 2026 minder primaire kosten toegerekend. Treasury | -272 | -7% | V | De rentelasten van de gemeente worden via de wettelijk voorgeschreven renteomslag toegerekend aan de taakvelden en programma's van de gedane investeringen. Daarnaast worden ook rentelasten aan de grondexploitaties toegerekend. Door de combinatie van de ontwikkeling van de rentelasten, de bespaarde rente, de boekwaarden van de investeringen en de grondexploitaties en (wettelijk toegestane) afronding kan het uiteindelijke resultaat op het taakveld treasury jaarlijks fluctueren. Voor een nadere toelichting op de systematiek van de renteomslag wordt verwezen naar de paragraaf Financiering. Gebiedsplannen | -200 | -72% | V | De lasten vallen in 2027 voornamelijk lager uit doordat t/m 2026 budget is begroot t.b.v. de doorontwikkeling gebiedsgericht werken (€125.000) en initiatiefsubsidies (€75.000 V). Ten behoeve van initiatiefsubsidies staan binnen andere budgetten vanaf 2027 nog wel middelen begroot. Ook is in het bestuursakkoord budget opgenomen voor de uitvoering van initiatieven vanuit de samenleving. Voor een nadere toelichting op de diverse subsidies wordt ook verwezen naar de paragraaf Subsidies.

91 Onderwerp | Bedrag | % | V/N | Toelichting (x €1.000) Reservemutaties | 316 | 76% | N | Reservemutaties hebben een incidenteel karakter en kunnen per jaar dan ook verschillen. Bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2025 is besloten om ten behoeve van de voortgang van een aantal overlopende zaken vanuit 2025 naar 2026 diverse budgetten opnieuw beschikbaar te stellen. Binnen programma 2 betreft dit €316.000, wat voornamelijk betrekking heeft op uitgaven m.b.t. handhaving op arbeidsmigratie (€200.000), de implementatie van het nieuwe beheersysteem in de openbare ruimte (€68.000) en de uitwerking 'inclusief Moerdijk' (€48.000) Voor een nader inzicht in de reservemutaties wordt ook verwezen naar het overzicht ''incidentele baten en lasten'' en het overzicht ''structurele reservemutaties''. Ook is in de bijlagen een meerjarig verloopoverzicht terug te vinden van de gemeentelijke reserves. Hierbij geldt dat aan alle reservemutaties ten alle tijde een raadsbesluit ten grondslag ligt. Stelposten | 4.518 | 192% | N | De lasten van nieuwe ontwikkelingen die jaarlijks in de kadernota worden toegelicht, worden in de begroting gereserveerd in de stelpost nieuw beleid. Daarmee reserveren we ruimte in de begroting, in afwachting van het afzonderlijke raadsbesluit over de daadwerkelijke inzet van de middelen. De stelpost nieuw beleid bedraagt voor 2027 ca.

€4,9 miljoen, wat een forse verhoging is t.o.v. de huidige raming voor 2026 (€1 miljoen). Deze toename betreft voornamelijk de middelen voor nieuwe ontwikkelingen die voortkomen uit de kadernota 2027-2030 en het bestuursakkoord. Daarnaast geldt dat de stelpost nieuw beleid gedurende 2026 tussentijds is verlaagd doordat voor diverse onderwerpen de gemeenteraad heeft ingestemd met het daadwerkelijk inzetten van deze middelen. Daarnaast is voor 2027 een stelpost van €540.000 begroot voor verwachte loonkostenontwikkeling. Voor een nadere toelichting op de in de begroting opgenomen stelposten wordt ook verwezen naar het onderdeel ''financiële positie 2027-2030''. Overig | -150 | - | V | Diverse kleinere verschillen (< €50.000). Totaal | -2.308 | V Verbonden Partijen Aan de realisatie van de doelstellingen “Partnerschap in een veranderende samenleving” leveren de volgende verbonden partijen een bijdrage: • West-Brabants Archief (WBA) • Regio West-Brabant • Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) • ICT-samenwerking West-Brabant West • BNG Bank N.V. • Brabant Water NV • Inkoopbureau Karel Voor een gedetailleerd overzicht verwijzen wij naar de paragraaf ‘Verbonden Partijen’. 92 Financiële positie 2027-2030 Algemeen | Reëel sluitend houdt in dat de begroting structureel in De begroting is een belangrijk document binnen de | evenwicht is.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://moerdijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/d7fad974-4449-4d33-9a31-baacfa73f64d?agendaItemId=ff0754eb-4e36-4804-aa65-c071901a0780