Bijlage 2 - Jaarrekening 2023 Gemeente Moerdijk
Tekst van het document
Inhoudsopgave Aanbiedingsnota ...................................................................................................................................... 3 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 4 Vaststellingsbesluit .................................................................................................................................. 5 Balans met toelichting ............................................................................................................................. 6 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ............................................................................... 8 Toelichting op de balans per 31 december 2023 .................................................................................. 17 Vaste activa ....................................................................................................................................... 17 Immateriële vaste activa: ............................................................................................................... 17 Materiële vaste activa:....................................................................................................................
18 Financiële vaste activa: .................................................................................................................. 22 Vlottende activa ................................................................................................................................. 23 Voorraden ....................................................................................................................................... 23 Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar .................................................... 25 Liquide middelen ............................................................................................................................ 26 Overlopende activa ........................................................................................................................ 27 Vaste passiva ..................................................................................................................................... 28 Eigen vermogen ............................................................................................................................. 28 Voorzieningen ................................................................................................................................
34 Vaste schulden met een rentetypische looptijd langer dan één jaar ............................................. 36 Vlottende passiva ............................................................................................................................... 37 Netto-vlottende schulden met een rente typische looptijd korter dan één jaar .............................. 37 Overlopende passiva...................................................................................................................... 37 Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen: .................................................................. 39 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting ......................................................... 42 Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk ........................................................ 43 Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk ............................................................... 45 Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk....................................................... 48 Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben .................................................... 50 Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving .......................................................
54 Overzicht incidentele baten en lasten ................................................................................................... 58 WNT-verantwoording 2023.................................................................................................................... 61 Overige onderdelen ............................................................................................................................... 64 Rechtmatigheidsverantwoording ........................................................................................................... 66 SISA....................................................................................................................................................... 69 Overzicht lasten en baten per taakveld ................................................................................................. 85 Investeringsoverzicht ............................................................................................................................. 86 Overige gegevens ................................................................................................................................. 93
Aanbiedingsnota Algemeen Voor u liggen de jaarstukken 2023. De jaarstukken bestaan uit het ‘jaarverslag 2023’ en de ‘jaarrekening 2023’. De documenten zijn digitaal voor u ter inzage. In het jaarverslag treft u de beleidstoelichting, de verplicht voorgeschreven paragrafen en de financiële paragraaf aan. In het boekwerk ‘jaarrekening 2023’ wordt naast de balans en de toelichting hierop, ook ingegaan op de cijfermatige uitkomst van de jaarrekening per programma en worden de belangrijkste verschillen met de begroting na wijziging toegelicht. Tot slot worden zijn er een aantal bijlagen opgenomen, zoals de rechtmatigheidsverantwoording en de Sisa verantwoording.
Het resultaat De jaarrekening 2023 sluit met een resultaat vóór bestemming van € 3.529.000 voordelig. Dit is het resultaat zonder rekening te houden met de reservemutaties. Als alle mutaties op de reserves worden meegenomen bedraagt het resultaat 2023 € 3.462.000, zijnde 2,3 % van de totale uitgaven. Op basis van de aangepaste begroting 2023 werd een voordelig resultaat verwacht van € 3.522.000. In 2023 zijn er nagenoeg evenveel stortingen als onttrekkingen in de reserves gedaan. Per saldo resulteert dit in een storting in de reserves. Deze reservemutaties zijn allen gebaseerd op eerdere raadsbesluiten. De gedane reservemutaties zijn in dit document nader toegelicht in de onderdelen ‘’toelichting op de balans’’ en ‘’programmarekening’’. Het voordelig resultaat van € 3.462.000 is afzonderlijk op de balans opgenomen onder het eigen vermogen. Gelijktijdig met een voorstel tot vaststelling van de jaarrekening 2023 zal aan de gemeenteraad een voorstel worden voorgelegd om dit voordelig resultaat te bestemmen.
Zevenbergen, 4 juli 2024. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Moerdijk.
Leeswijzer In deze leeswijzer vindt u de in de jaarrekening opgenomen onderwerpen. De jaarstukken bestaan uit twee boekwerken: boek 1. boek 2.
Jaarverslag Jaarrekening
Boek 1 betreft het jaarverslag. In dit boek worden de volgende onderwerpen behandeld: Programmaverantwoording Financiële paragraaf Paragraaf Bedrijfsvoering Paragraaf Financiering Paragraaf Lokale heffingen Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf Grondbeleid Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf Verbonden partijen Paragraaf Subsidies Paragraaf Wet open overheid (Woo) Beleidsindicatoren
Boek 2 betreft de jaarrekening. In dit boek worden de volgende onderwerpen behandeld: Aanbiedingsnota Leeswijzer Vaststellingsbesluit Balans met toelichting Grondslagen, waarop de verslaglegging is gebaseerd Overzicht van baten en lasten Overzicht van baten en lasten per programma, met bijbehorende analyses Overzicht van incidentele baten en lasten Rechtmatigheidsverantwoording Overzicht onvoorzien Overzicht WNT Rechtmatigheidsverantwoording Overzicht Single information en single audit (SISA) Overzicht lasten en baten per taakveld Overzicht investeringen
Vaststellingsbesluit De jaarrekening 2023 van de gemeente Moerdijk aangeboden aan: Burgemeester en wethouders van Moerdijk op 4 juli 2024.
M. de Groot (directeur domein Interne Dienstverlening)
Aangeboden aan de gemeenteraad op 4 juli 2024.
Burgemeester en wethouders van Moerdijk, de secretaris
de burgemeester,
J.C. Slagboom
A.J. Moerkerke
Vastgesteld door de Raad van de gemeente Moerdijk in zijn vergadering van: 4 juli 2024,
de griffier,
de voorzitter,
H.M. Vonk-Schenkel
A.J. Moerkerke
Balans met toelichting (bedragen x € 1.000,-)
ACTIVA
31-12-2022
31-12-2023
Vaste activa Immateriële vaste activa Bijdrage aan activa in eigendom van derden Materiële vaste activa Investeringen met een economisch nut
244 244
224 224
108.735
126.760
50.574
59.937
Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven
28.018
27.196
Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut
30.143
39.627
Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan: - Deelnemingen Overige langlopende leningen Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd langer dan één jaar
11.762
15.859
237 11.494
237 15.007
31
615
Totaal vaste activa
120.741
142.843
Vlottende activa Voorraden Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie Gereed product en handelsgoederen Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Rekening-courant verhoudingen met niet-financiële instellingen Overige vorderingen Liquide middelen Kassaldi Banksaldi Overlopende activa De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel uitgesplitst naar de nog te ontvangen bedragen van: - Het Rijk - Overige Nederlandse overheidslichamen Overige nog te ontvangen bedragen, en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen
-336 -2.813 2.477
794 -1.842 2.636
31.955
39.999
12.035
17.359
16.885
20.602
2.450
1.272
585
766 295
6 289
408 4 404
10.716
3.567
6.283 0
593 0
4.433
2.974
Totaal vlottende activa
42.630
44.768
Totaal generaal
163.371
187.611
0
0
Bedrag waarvan het recht op verliescompensatie krachtens de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 bestaat
(bedragen x € 1.000,-)
PASSIVA
31-12-2022
31-12-2023
Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserve Bestemmingsreserves Gerealiseerde resultaat Voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Voorzieningen ter egalisering van kosten Voorzieningen voor bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen waarvoor een heffing wordt geheven Voorzieningen voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Onderhandse leningen van: - Binnenlandse banken en overige financiële instellingen - Openbare lichamen - Buitenlandse instellingen, fondsen, banken, bedrijven en overige sectoren Waarborgsommen
83.553 25.391 49.972 8.190
87.082 30.394 53.227 3.461
40.332
37.428
8.222 8.303
4.042 9.840
4.078
6.598
19.729
16.948
18.025
17.075
5.902 6.400
5.171 6.400
5.700
5.400
23
104
Totaal vaste passiva
141.910
141.585
9.790
11.590
Vlottende passiva Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Overige schulden
9.790
Overlopende passiva Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren uitgesplitst naar de ontvangen bedragen van: - Het Rijk - Overige Nederlandse overheidslichamen Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen. Totaal vlottende passiva
11.590 11.671
34.436
6.235
10.932
3.070 1.300
21.083 1.684
1.066
737 21.461
46.026
Totaal generaal
163.371
187.611
Garantstellingen
189.691
178.185
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Algemene grondslagen voor waardering en resultaatbepaling De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de verordening ex artikel 212 Gemeentewet, waarin door de gemeenteraad op d.d. 03-02-2022 de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn vastgesteld. De in de onderhavige jaarrekening gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling zijn gebaseerd op de veronderstelling van continuïteit van de gemeente. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening Waardering van passiva en activa alsmede de bepaling van het resultaat vinden in principe plaats op basis van historische kosten. Activa en passiva zijn opgenomen tegen nominale waarde, tenzij in deze grondslagen anders is vermeld. Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben, onverschillig of zij tot inkomsten of uitgaven in dat jaar hebben geleid. Baten en lasten, waaronder ook begrepen de heffing van de vennootschapsbelasting, worden daarbij verantwoord tot hun brutobedrag.
Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar worden genomen als zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeid gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten verantwoord in het jaar dat uitbetaling plaats vindt. Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt dan ook geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De algemene uitkering is opgenomen conform de best mogelijke schatting gebaseerd op basis van de laatst beschikbare informatie. Ten aanzien van het component aangaande de accresmededeling wordt deze opgenomen conform de in verslagjaar t laatst gepubliceerde accresmededeling. Doorgaans is deze accresmededeling opgenomen in de septembercirculaire. De gevolgen van het bijgestelde accres zoals opgenomen in de meicirculaire van het verslagjaar t+1 worden verantwoord in de jaarrekening van het op het verslagjaar volgend boekjaar. Dividenden zijn verantwoord in het jaar waarin het besluit tot toekenning van het dividend door de Algemene vergadering van de vennootschap is genomen.
De waarderingsgrondslagen per balansonderdeel worden in het vervolg van deze jaarrekening toegelicht. Algemene grondslagen voor de rechtmatigheidsverantwoording De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de kaders zoals besloten in de financiële verordening en op basis van de kadernota rechtmatigheid. Dat betekent dat: − De rechtmatigheidsverantwoording toeziet op de financiële rechtmatigheid van baten, lasten, balansmutaties, alsmede de baten en lasten inzake de specifieke uitkeringen op grond van art. 17 Financiële-verhoudingswet; − De financiële rechtmatigheid waaronder het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium omvat: • Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het normenkader zoals op 1 februari 2024 door de raad is vastgesteld; • Voor het begrotingscriterium geldt dat alle overschrijdingen van lasten en investeringskredieten onrechtmatig zijn, waarbij voor een aantal scenario’s in de financiële verordening is beschreven wanneer deze overschrijdingen acceptabel zijn. Voor over- en onderscheidingen van baten, onderschrijdingen van lasten en
•
−
onderschrijdingen van investeringskredieten geldt dat deze als onrechtmatig zijn aangemerkt indien ze niet tijdig aan de raad zijn gemeld. • Ten aanzien van het M&O criterium is de nota M&O beleid van onze organisatie leidend bij het voorkomen en opsporen van misbruik en oneigenlijk gebruik. Omdat alleen bij misbruik sprake is van een onrechtmatigheid zijn eventuele gevallen van misbruik (mits cumulatief met andere fouten of onduidelijkheden boven de verantwoordingsgrens) opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de kadernota rechtmatigheid 2023 van de Commissie BBV alsmede onze eigen financiële verordening. Dit betekent dat: • Een verantwoordingsgrens van 1% (zijnde € 1.5 mln.) is gehanteerd waarboven cumulatieve fouten en onduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen; • Een rapporteringstolerantie van € 100.000 is gehanteerd waarboven fouten en onduidelijkheden in de paragraaf bedrijfsvoering worden opgenomen.
Balans Algemeen Hieronder is bij de diverse onderdelen van de vaste activa een toelichting gegeven. Alle bedragen in de tabellen van deze paragraaf zijn gedeeld door € 1.000, tenzij anders aangegeven. Vaste activa Immateriële vaste activa De immateriële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de oorspronkelijke verkrijgingsprijs (de inkoopprijs en de bijkomende kosten) of vervaardigingsprijs (de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige directe kosten), verminderd met de ontvangen subsidies en bijdragen van derden, de jaarlijkse afschrijvingslasten en afwaarderingen wegens duurzame waardeverminderingen. Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen. De kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief zijn onder de volgende voorwaarden geactiveerd: • Het voornemen bestaat het actief te gebruiken of te verkopen. • De technische uitvoerbaarheid om het actief te voltooien staat vast. • Het actief in de toekomst economisch of maatschappelijk nut genereert. • De uitgaven die aan het actief toe te rekenen zijn, zijn betrouwbaar zijn vast te stellen. De kosten van onderzoek en ontwikkeling worden volledig afgeschreven in maximaal vijf jaar.
De onder de kosten van onderzoek en ontwikkeling geactiveerde voorbereidingskosten voor grondexploitaties voldoen aan de volgende voorwaarden: • De kosten passen binnen de kostensoortenlijst (artikel 6.2.4) van het Bro; en • De kosten blijven maximaal vijf jaar geactiveerd staan onder de immateriële vaste activa. Na maximaal vijf jaar hebben de kosten geleid tot een actieve grondexploitatie, danwel worden deze afgeboekt ten laste van het jaarresultaat; en • Plannen tot ontwikkeling van de grond waarvoor de voorbereidingskosten worden gemaakt, hebben bestuurlijke instemming, blijkend uit een raads- of ‒ indien gedelegeerd ‒ collegebesluit. Bijdragen aan activa in eigendom van derden worden geactiveerd indien aan de volgende vereisten is voldaan: • Er is sprake van een investering door een derde. • De investering draagt bij aan de publieke taak. • De derde heeft zich verplicht tot het daadwerkelijk investeren op een wijze zoals is overeengekomen. • De bijdrage kan door de gemeente worden teruggevorderd, indien de derde in gebreke blijft of de gemeente anders recht kan doen gelden op de activa die samenhangen met de investering. Op de geactiveerde bijdragen aan activa in eigendom van derden wordt afgeschreven, waarbij de afschrijvingsduur maximaal gelijk is aan de verwachte gebruiksduur van de activa (bij derden) waarvoor de bijdrage aan derden is verstrekt.
Materiële vaste activa Algemeen Alle materiële vaste activa worden gewaardeerd op basis van de verkrijgingsprijs- of vervaardigingsprijs. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten. De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten, welke rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. In de vervaardigingsprijs kunnen voorts worden opgenomen een redelijk deel van de indirecte kosten en de rente over het tijdvak die aan de vervaardiging van het actief worden toegerekend, in dat geval vermeld de toelichting dat deze kosten worden geactiveerd. Bij de berekening van de afschrijvingslasten wordt geen rekening gehouden met restwaarden. De materiële vaste activa worden volgens de lineaire methode afgeschreven. Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen. Ten aanzien van investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut geldt tot aan investeringsdatum 31 december 2016 dat eventuele bijdragen uit de reserves in mindering zijn gebracht op deze investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut.
Ten aanzien van investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven geldt dat vanuit de spaarcomponent van heffingen gevormde voorzieningen voor toekomstige vervangingsinvesteringen met economisch nut in mindering zijn gebracht op de in het boekjaar gepleegde investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing is geheven. Over het resterende bedrag wordt afgeschreven. De gehanteerde afschrijvingstermijnen zijn opgenomen in de notitie waarderings- en afschrijvingsbeleid, zoals laatstelijk vastgesteld door de gemeenteraad in haar vergadering d.d. 10-102019 De afschrijvingen worden berekend volgens de lineaire methode en starten op het moment vanaf het boekjaar volgend op het jaar waarin de investering gereed komt/verworven wordt. Afschrijvingen geschieden daarnaast onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar. Op gronden wordt niet afgeschreven, tenzij de grond deel uitmaakt van een investering in de openbare ruimte met maatschappelijk nut. Eventuele boekwinsten bij inruil of afstoting van een kapitaalgoed zijn als incidentele bate in de jaarrekening verwerkt. Buiten gebruik gestelde vaste activa Indien een vast actief buiten gebruik is gesteld, heeft op het moment van buitengebruikstelling een afwaardering van de boekwaarde plaatsgevonden naar de lagere restwaarde.
Afschrijvingen De volgende afschrijvingstermijnen, zoals ook vastgelegd in de financiële verordening, zoals vastgesteld door de gemeenteraad d.d. 10-10-2019, zijn van toepassing: Gronden en terreinen Grond
Geen
Bedrijfsgebouwen Nieuwbouw permanent Nieuwbouw semipermanent Renovatie/verbouwing/bouwkundige aanpassingen Aankoop bestaande gebouwen Noodlokalen Inventaris
40 jaar 20 jaar 25 jaar 25 jaar 10 jaar 20 jaar
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Sportvoorzieningen Aanleg en renovatie sportvelden/banen/drainage Kunstgras (toplaag) Kunstgras (onderlaag) Veldverlichting (LED)
15 jaar 10 jaar 20 jaar 30 jaar
Riolering Vrijvervalriolering Mechanische riolering, bouwkundig Mechanische riolering, persleiding
60 jaar 60 jaar 45 jaar
Mechanische riolering, elektrisch/mechanisch/overig
15 jaar
Randvoorzieningen bouwkundig
75 jaar
Wegen, pleinen en rotondes
25 jaar *
Civieltechnische kunstwerken Civieltechnische kunstwerken (beton) Bruggen (hout) Kademuren/steigers Beschoeiingen
80 jaar* 25 jaar* 40 jaar* 10 jaar*
Openbare verlichting Lichtmasten Armaturen
46 jaar* 23 jaar*
Begraafplaatsen Aanleg/uitbreiding begraafplaatsen Renovatie begraafplaatsen
60 jaar 20 jaar
Groenvoorzieningen
20 jaar*
Overige voorzieningen Speelvoorzieningen Straatmeubilair
15 jaar* 15 jaar*
Vervoermiddelen Vrachtwagens/bestelwagens/pick-ups Tractoren/heftrucks Aanhangwagens/actiewagens/tekstkar
10 jaar 10 jaar 10 jaar
Machines, apparaten en installaties Veegmachines Rolbezems Hoogwerker Sneeuwschuif Zoutstrooiers/menginstallaties Grondfrezen/klepelmaaiers Compressors/drainagespuiten Gereedschappen
8 jaar 10 jaar 15 jaar 20 jaar 10 jaar 10 jaar 15 jaar 5 jaar
Kantoor- en huishoudelijke apparatuur Technische installaties (klimaatbeheersing, liften etc.)
10 jaar 20 jaar
Overige materiële vaste activa ICT- voorzieningen Mobiele telefoons I-pads Laptops Overige middelen
2 jaar 3 jaar 4 jaar 5 jaar
Containers Huisvuil- en gft containers
15 jaar 10 jaar
(Het gebruiksrecht voor onbepaalde duur op) Software is als afzonderlijk actief opgenomen onder de materiële vaste activa als investering met economisch nut. De lasten samenhangend met de uitvoering van klein en groot onderhoud, bodemsaneringen en het baggeren van watergangen zijn niet levensduur verlengend en zijn daarom niet geactiveerd, maar direct ten laste van de exploitatie of de gevormde voorziening gebracht. Erfpacht In erfpacht uitgegeven gronden worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs, waarbij de uitgifteprijs van eerste uitgifte geldt als verkrijgingsprijs. Gronden in eeuwigdurende erfpacht worden gewaardeerd tegen registratiewaarde. Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen. Warme gronden Gronden verworven met het oog op gebiedsontwikkeling, maar waarvoor nog geen operationele grondexploitatie is vastgesteld, worden in de regel geduid als ‘warme gronden’. Conform de notitie grondbeleid in begroting en jaarstukken (2019) worden deze verantwoord onder materiele vaste activa (artikel 52 lid 1 onderdeel a BBV) tegen de verwervingskosten. Het toerekenen (activeren) van andere kosten is daarbij niet toegestaan.
– In de bepaling of er bij deze ‘warme gronden’ sprake is van een duurzame waardevermindering, zoals bedoeld in artikel 65 BBV lid 1, kan onder de volgende cumulatieve voorwaarden uitgegaan worden van de waarde in toekomstige bestemming in plaats van de geldende bestemming: de gronden moeten deel uitmaken van een door de gemeenteraad vastgestelde visie of masterplan voor (een) concrete en binnen afzienbare tijd te starten grondexploitatie(s), waarin de gebiedsontwikkeling van totaalplan naar deelgrondexploitaties is vastgelegd; – De gebiedsontwikkeling mag niet zodanig conflicteren met de uitkomst van de inventarisatie van bedreigingen die de ontwikkeling in de weg kunnen staan, bijvoorbeeld op het gebied van milieu of bereikbaarheid; – De visie / het masterplan mag niet strijdig zijn met beleid van de provincie en/of rijk; – Er is een betrokkenheid bij de gebiedsontwikkeling van provincie of rijksoverheid; – Het mag alleen gaan om gebiedsontwikkeling voor de bouw van woningen en niet voor bedrijfsterreinen; – Periodiek (minimaal eens in de 2 jaar) worden de gronden getaxeerd tegen de waarde volgens de toekomstige woningbouwbestemming, met inachtneming van de inherente onzekerheden van de ontwikkelmogelijkheden.
Financiële vaste activa De financiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de oorspronkelijke verkrijgingsprijs (de inkoopprijs en de bijkomende kosten) verminderd met de jaarlijkse aflossingen, afschrijvingslasten en afwaarderingen wegens duurzame waardeverminderingen. Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid op de boekwaarde in mindering gebracht. Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en BV’s (kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de marktwaarde van de aandelen daalt tot onder de verkrijgingsprijs, vindt afwaardering naar deze lagere marktwaarde plaats.
Voorraden Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie Het startpunt van een grondexploitatie is het raadsbesluit met de vaststelling van het complex, inclusief grondexploitatiebegroting. Vanaf dat moment wordt de grondexploitatie geopend en kunnen vervaardigingskosten worden geactiveerd. De onderhanden werken grondexploitatie zijn opgenomen tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs, verminderd met de opbrengst wegens verkopen. Indien de boekwaarde de marktwaarde van de grond overschrijdt, wordt een afwaardering naar de lagere marktwaarde verantwoord/wordt een voorziening voor het verwachte negatieve resultaat getroffen. De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten (limitatief opgesomd in de kostensoortenlijst zoals opgenomen artikel 6.2.4 van het Besluit ruimtelijke ordening), welke rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. In de vervaardigingsprijs worden daarnaast een redelijk deel van de indirecte kosten opgenomen en is de werkelijk over vreemd vermogen betaalde rente over het boekjaar toegerekend. De rente is toegerekend over de boekwaarde van de grondexploitatie per 1 januari van het betreffende boekjaar.
Voor winstneming geldt de percentage of completion methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd wordt tussentijds naar rato van de voortgang van de kosten en de opbrengsten winst worden genomen. Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: 1. Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat; én 2. De grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht; én 3. De kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd). De verliezen op grondexploitaties worden voorzien zodra deze bekend zijn. De voorziening wordt gewaardeerd op nominale waarde. Gereed product en handelsgoederen De voorraad eigen verklaringen is gewaardeerd tegen de laatst bekende verrekenprijzen van de leverancier. De overige voorraden worden gewaardeerd tegen historische kostprijs. Indien de marktwaarde lager is, dan wordt tegen marktwaarde gewaardeerd. Uitzettingen met een rente typische looptijd korter dan één jaar Vorderingen De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt bepaald op basis van de geschatte inningskansen.
Voor de privaatrechtelijke vorderingen is nadrukkelijk gekeken naar de individuele openstaande posten per balansdatum en aan de hand van de bevindingen is de benodigde omvang van de voorziening dubieuze debiteuren bepaald. Voor de belastingvorderingen en de vordering sociale zaken is aangesloten bij de bevindingen van respectievelijk de Belastingsamenwerking WestBrabant en het Werkplein Hart van West-Brabant. Liquide middelen De liquide middelen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde. Overlopende activa De overlopende activa zijn gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. Deze voorziening wordt statisch bepaald. Onder de nog te ontvangen bedragen zijn de gemaakte voorbereidingskosten voor faciliterende exploitatieplannen of
nog te sluiten anterieure overeenkomsten als ‘nog te verrekenen kosten’ opgenomen indien aan de volgende voorwaarden is voldaan: 1. de kosten moeten passen binnen de kostensoortenlijst Wro/Bro; en 2. de kosten mogen maximaal 5 jaar als overige nog te ontvangen bedragen blijven staan; na maximaal 5 jaar moet het kostenverhaal zijn gerealiseerd dan wel dienen de kosten te worden afgeboekt ten laste van het jaarresultaat; en 3. er is een besluit door de raad of het college genomen tot het maken van voorbereidingskosten voor faciliterend grondbeleid in een aangewezen gebied voor het ontwikkelen van het exploitatieplan of tot het sluiten van een anterieure overeenkomst.
Eigen vermogen Reserves In het BBV worden reserves omschreven als vermogensbestanddelen die als eigen vermogen zijn aan te merken en die vanuit bedrijfseconomisch oogpunt vrij te besteden zijn. De vaststelling van de noodzakelijke omvang van reserves is een zaak van de gemeenteraad. Daarom worden reserves ook wel onderverdeeld in algemene en bestemmingsreserves. Zodra de raad aan een reserve een bepaalde bestemming heeft gegeven, is er sprake van een bestemmingsreserve. Om die reden kunnen bestemmingsreserves naar de situatie per ultimo verslagjaar geen negatieve stand kennen. Heeft een reserve geen bestemming dan wordt het een algemene reserve genoemd. Mutaties in reserves zijn enkel mogelijk op basis van een raadsbesluit genomen voor het einde van het betreffende begrotingsjaar. De reserves worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voorzieningen Voorzieningen behoren tot het vreemd vermogen (schulden) van de gemeente. Om die reden kunnen voorzieningen naar de situatie per ultimo verslagjaar geen negatieve stand kennen. Voorzieningen worden gewaardeerd op de contante waarde/het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies. Voorzieningen worden gevormd indien er sprake is van: – Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten.
– Op de balansdatum bestaande risico’s ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten. – Kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren. – Bijdragen (spaarcomponent) aan toekomstige vervangingsinvesteringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing wordt geheven. – Middelen verkregen van derden, die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van de voorschotbedragen verkregen van Europese en Nederlandse overheidslichamen met een specifiek bestedingsdoel, die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren. De vorming van een voorziening, dan wel een dotatie aan een reeds bestaande voorziening, is als een last in het betreffende boekjaar verantwoord. Alle aanwendingen aan voorzieningen zijn rechtstreeks ten laste van de voorziening gebracht en in het verslagjaar niet ten laste van de exploitatie verantwoord. Aan voorzieningen ter egalisatie van (onderhouds)lasten van kapitaalgoederen over meerdere begrotingsjaren ligt een actueel (beheer)plan ten grondslag. Uitgevoerd achterstallig onderhoud is daarbij ten laste van de exploitatie verantwoord.
Deze lasten zijn niet ten laste van de gevormde voorziening gebracht. Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. Voor het bepalen van het “jaarlijks vergelijkbaar volume” is een tijdsperiode van vier jaar gehanteerd. Rentetoevoegingen aan voorzieningen zijn niet toegestaan. Vaste schulden met een rent typische looptijd langer dan één jaar Vaste schulden zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde (hoofdsom) verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rente typische looptijd van één jaar of langer. Netto-vlottende schulden met een rente typische looptijd korter dan één jaar De netto-vlottende schulden met een rent typische looptijd korter dan één zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde.
Toelichting op de balans per 31 december 2023 (bedragen x € 1.000,-) Activa Vaste activa Immateriële vaste activa: De post immateriële vaste activa wordt onderscheiden in: Boekwaarde Boekwaarde per 01-01-2023 per 31-12-2023 244 221 3 244 224
Bijdragen aan activa in eigendom van derden Kosten van onderzoek en ontwikkeling Totaal
Het hierna opgenomen overzicht geeft het verloop weer van de immateriële vaste activa gedurende het jaar 2023: Boekwaarde Vermeerde Verminde Afschrij- Bijdragen Afwaar- Boekwaarde 01-01-2023 ringen ringen vingen van derden deringen 31-12-2023 Bijdragen aan activa in eigendom van derden Kosten van onderzoek en ontwikkeling Totaal
244
3
-
26
-
-
221
-
3
-
-
-
-
3
244
6
-
26
-
-
224
De bijdragen aan activa in eigendom van derden kunnen als volgt worden onderverdeeld: − Fort Sabina te Willemstad € Totaal € De kosten van onderzoek en ontwikkeling kunnen als volgt worden onderverdeeld: − Aanleg Zuidrandtunnel Zevenbergen Totaal
€ €
221 221
3 3
Materiële vaste activa: De materiële vaste activa bestaan uit de volgende onderdelen: Boekwaarde Boekwaarde per 01-01-2023 per 31-12-2023 16.830 26.293 25.575 25.250 56.349 64.574 835 1.277 1.968 1.486 7.178 7.880 108.735 126.760
Gronden en terreinen Bedrijfsgebouwen Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Vervoermiddelen Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa Totaal
Onderstaand een verloopoverzicht van de boekwaarde 1 januari 2023 naar de boekwaarde 31 december 2023: Gronden en terreinen Bedrijfsgebouwen Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Vervoermiddelen Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa Totaal
Boekwaarde Vermeerde Verminde Afschrijvin Bijdragen Afwaarder Boekwaarde 01-01-2023 ringen ringen gen van derden ingen 31-12-2023 16.830 9.945 -85 0 0 -398 26.293 25.575 937 0 -1.261 0 0 25.250 56.349 11.099 0 -2.109 -765 0 64.574 835 522 0 -81 0 0 1.277 1.968 137 0 -618 0 0 1.486 7.178 1.089 0 -381 -6 0 7.880 108.735 23.729 -85 -4.450 -771 -398 126.760
De materiële vaste activa wordt afgeschreven volgens de lineaire methode. Een overzicht van de lopende en onlangs afgesloten investeringen is opgenomen in dit boekwerk onder “investeringen”. De materiële vaste activa kunnen als volgt worden onderverdeeld:
Investeringen met een economisch nut Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven Investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut Totaal
Boekwaarde Boekwaarde per 01-01-2023 per 31-12-2023 50.574 59.937 28.018
27.196
30.143 108.735
39.627 126.760
Gronden in erfpacht De volgende gronden zijn in erfpacht uitgegeven: Willemstad perceel D1076 Willemstad perceel D626 Zevenbergen L1951 De waarde van de gronden in erfpacht is nihil. Reserves ter dekking van afschrijvingslasten Het doel van de reserves investeringen bruto methode en investeringen met maatschappelijk nut is het dekken van afschrijvingslasten voortkomend uit investeringen met economisch nut en maatschappelijk nut. De meerjarige uitgaven van incidentele aard worden jaarlijks in de exploitatie verantwoord, hiertegenover staat een onttrekking aan de reserve.
Investeringen bruto methode Investeringen met maatschappelijk nut Investeringen meerjarige uitgaven incidenteel Totaal
Saldo Saldo per 01-01-2023 per 31-12-2023 9.384 8.942 22.089 21.649 1.936 1.837 33.409 32.428
De investeringen met een economisch nut kunnen als volgt worden onderverdeeld:
Gronden en terreinen Bedrijfsgebouwen Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Vervoermiddelen Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa Totaal
Boekwaarde Boekwaarde per 01-01-2023 per 31-12-2023 16.741 26.204 25.575 25.233 5.397 5.082 835 1.277 1.741 1.318 285 823 50.574 59.937
Het hierna opgenomen overzicht geeft het verloop van de boekwaarde weer:
Gronden en terreinen Bedrijfsgebouwen Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Vervoermiddelen Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa Totaal
Boekwaarde Vermeerde Verminde Afschrijvin Bijdragen Afwaarder Boekwaarde 01-01-2023 ringen ringen gen van derden ingen 31-12-2023 16.741 9.945 -85 -398 26.204 25.575 920 -1.261 25.233 5.397 289 -575 -29 5.082 835 522 -81 1.277 1.741 137 -559 1.318 285 611 -67 -6 823 50.574 12.424 -85 -2.543 -35 -398 59.937
De investeringen in 2023 kunnen als volgt worden verklaard: Gronden en terreinen − Zevenbergen-Oost − Noordlangeweg Willemstad − Hazeldonksezandweg 28 c, d en e Zevenbergen Totaal
€ € € €
7.569 1.233 1.143 9.945
Totaal
€ € € € €
489 309 97 25 920
Totaal
€ € €
248 41 289
Totaal
€ €
522 522
Totaal
€ €
137 137
Totaal
€ € € € € €
344 222 15 7 23 611
Bedrijfsgebouwen − Nieuw werkplekconcept − MFA Zevenbergschen Hoek & Willemstad − Sporthal Zevenbergen − Fase 2 Mauritshuis
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken − Renovatie velden − Led verlichting buitensport accommodaties
Vervoermiddelen − Vervangen tractie
Machines, apparaten en installaties − Kantoorautomatisering
Overige materiële vaste activa − Windpark Oud-Dintel − IT-investeringen & telefoons − Containers vrachtauto − Ontwikkelplan Fort Sabina − Apparatuur landmetingen
De desinvesteringen in 2023 kunnen als volgt worden verklaard: Gronden en terreinen − Vloeivelden visie Noordrand − Huizersdijk 33/35 Zevenbergen Totaal
€ € €
67 18 85
€
29 29
€ € €
195 203 398
De bijdragen van derden in 2023 kunnen als volgt worden verklaard: Grond-, weg- en waterbouwkundige werken − Renovatie velden & led verlichting Totaal De afwaarderingen in 2023 kunnen als volgt worden verklaard: Gronden en terreinen − Westerstraat 46 Klundert − Hazeldonksezandweg 28 c, d en e Zevenbergen Totaal
De investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven kunnen als volgt worden onderverdeeld:
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa Totaal
Boekwaarde Boekwaarde per 01-01-2023 per 31-12-2023 25.782 25.190 107 54 2.129 1.951 28.018 27.196
Het hierna opgenomen overzicht geeft het verloop van de boekwaarde weer:
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa Totaal
Boekwaarde Vermeerde Verminde Afschrijvin Bijdragen Afwaarder Boekwaarde 01-01-2023 ringen ringen gen van derden ingen 31-12-2023 25.782 720 -714 -597 25.190 107 -53 54 2.129 -178 1.951 28.018 720 -945 -597 27.196
De investeringen in 2023 kunnen als volgt worden verklaard: Grond-, weg- en waterbouwkundige werken − Vervanging/verbetering riolering en gemalen Totaal
€ €
720 720
Totaal
€ €
597 597
De bijdragen van derden in 2023 kunnen als volgt worden verklaard: Grond-, weg- en waterbouwkundige werken − Vervanging/verbetering riolering en gemalen
De investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut, kunnen als volgt worden onderverdeeld:
Gronden en terreinen Bedrijfsgebouwen Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa Totaal
Boekwaarde Boekwaarde per 01-01-2023 per 31-12-2023 89 89 17 25.170 34.301 120 114 4.764 5.106 30.143 39.627
Op investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut moet vanaf 2017 over de verwachte toekomstige gebruiksduur afgeschreven worden en dit moet gesplitst weergegeven worden in de toelichting op de balans. De gemeente Moerdijk heeft geen investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut die vóór 2017 geactiveerd zijn.
Gronden en terreinen Bedrijfsgebouwen Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa Totaal
Boekwaarde Vermeerde Verminde Afschrijvin Bijdragen Afwaarder Boekwaarde 01-01-2023 ringen ringen gen van derden ingen 31-12-2023 89 89 17 17 25.170 10.548 -820 -597 34.301 120 -6 114 4.764 478 -136 5.106 30.143 11.043 -962 -597 39.627
Het hierna opgenomen overzicht geeft het verloop van de boekwaarde weer: De investeringen in 2023 kunnen als volgt worden verklaard: Bedrijfsgebouwen − Gymaccommodatie Zevenbergen Totaal
€ €
17 17
Totaal
€ € € € € € € € € € € €
4.465 3.293 1.530 315 259 128 125 113 97 93 130 10.548
Totaal
€ € € €
203 194 81 478
Totaal
€ € € €
458 265 -126 597
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken − Beheerplan wegen − Heropenen Roode Vaart / herinrichten openbare ruimte Haven-Mark − Beheerplan bruggen − Beheerplan groenstructuren − Beheerplan openbare verlichting − Aanleg Randweg Klundert − Verbeteren verkeersveiligheid − Waterfront Moerdijk − Uitvoering project wegen buitengebied en schoolfietsroutes − Vitale centra − Diverse: overig
Overige materiële vaste activa − Uitvoering speelruimteplan − Groenstructuur/beheerplan/entrees − Ontwikkelen vitale centra
De bijdragen van derden kunnen als volgt worden verklaard: Grond-, weg- en waterbouwkundige werken − Beheerplan bruggen (Markbrug) − Windenergie A16 − Overig
Financiële vaste activa: De post financiële vaste activa wordt onderscheiden in: Boekwaarde Boekwaarde per 01-01-2023 per 31-12-2023 Kapitaalverstrekkingen aan: - deelnemingen Overige langlopende leningen Overige uitzettingen > 1 jr Totaal
237 11.494 31 11.762
237 15.007 615 15.859
Het verloop van de financiële vaste activa gedurende het jaar 2023 wordt in het hierna opgenomen overzicht weergegeven: Boekwaarde Vermeerde Verminde Afschrijvingen/ Afwaard Boekwaarde 01-01-2023 ringen ringen afossingen eringen 31-12-2023 Kapitaalverstrekkingen aan: ‐ deelnemingen Overige langlopende leningen Overige uitzettingen > 1jr Totaal
237 11.494 31 11.762
3.617 615 4.232
-
104 31 135
Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen − Aandelen waterleidingmaatschappij Brabant Water N.V. − Aandelen Bank Nederlandse Gemeenten − Aandelen regionale ontwikkelingsmaatschappij Rewin B.V.
-
237 15.007 615 15.859
€ € € €
163 68 6 237
€ € €
2.354 1.263 3.617
Totaal
€ €
104 104
Totaal
€ €
615 615
Totaal Overige langlopende leningen De investeringen in de langlopende leningen betreffen: − Vordering Havenbedrijf Moerdijk inzake Moerdijkregeling − Opwaardering saldo starters-/stimulering leningen o.b.v. rek.crt overzicht SVN Totaal De aflossingen op langlopende leningen betreffen: − Aflossing hypothecaire leningen
Overige uitzettingen > 1 jaar De investeringen in de overige uitzettingen > 1 jaar betreffen: − Waarborgsommen
De gemeente neemt aan deel aan fondsen bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn): startersleningen en duurzaamheidsleningen. De fondsen hebben een soortgelijke werkwijze, waarbij uit het fonds leningen worden verstrekt voor het gestelde doel. De leningen worden beheerd door het SVn. Op de balans van de gemeente treft u twee posten aan die te maken hebben met de fondsen. Enerzijds de storting op een bankrekening bij de SVn onder de uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar. Anderzijds de verstrekte leningen onder de overige langlopende leningen. De bankrekening heeft het saldo aan dat nog verstrekt kan worden als lening. De balanspost overige langlopende leningen geeft het bedrag aan dat daadwerkelijk als lening is verstrekt. In bovenstaande tabel kunt u zien voor welk bedrag aan leningen is verstrekt, welk bedrag is afgelost en wat er ultimo 2023 nog uitstaat. De aflossingen en ontvangen rentebedragen van de leningen blijven in het fonds beschikbaar voor het verstrekken van nieuwe leningen.
Vlottende activa Voorraden De in de balans opgenomen voorraden worden uitgesplitst naar de volgende categorieën:
Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie Voorziening ter dekking verwacht verlies grondexploitatie Gereed product en handelsgoederen Totaal
Boekwaarde Boekwaarde per 01-01-2023 per 31-12-2023 4.875 8.835 -7.688 -10.677 2.477 2.636 -336 794
Van de bouwgronden in exploitatie kan van het verloop in 2023 het volgende overzicht worden weergegeven:
Dorpshart Steenweg - Moerdijk Havenfront – Willemstad Even.terrein - Klundert Stoofstraat - Zevenbergen Sporenbergstraat – Zevenb.Hoek Waterwijk - Fijnaart West Frisostraat - Zevenb. Hoek Waterfront - Moerdijk Westschans-Klundert W Tromperstraat Bolwerk-Klundert Totaal
Boekwaarde Vermeerde Verminde Winstuit Afsluiting / Boekwaarde Voorziening Balans waarde 01-01-2023 ringen ringen name overbrengen 31-12-2023 verlieslatend 31-12-2023 2.237 27 2.264 -2.264 -20 10 -10 -10 -20 -176 259 -83 1.469 12 245 1.236 1.236 595 29 624 624 -4.699 35 183 39 -4.808 -4.808 19 28 17 -30 5.374 60 5.434 -5.434 38 3.976 4.014 -2.888 1.126 8 130 57 81 -81 30 -30 4.875 4.566 502 39 -143 8.835 -10.677 -1.842
Onderstaand een overzicht van de nog te maken kosten en te realiseren opbrengsten met het geraamde eindresultaat van de bouwgronden in exploitatie:
Dorpshart Steenweg - Moerdijk Havenfront – Willemstad Stoofstraat - Zevenbergen Sporenbergstraat – Zevenb.Hoek Waterwijk - Fijnaart West Waterfront-Moerdijk Westschans-Klundert W Tromperstraat Totaal
Geraamde Geraamde nog te Geraamd Boekwaarde nog te maken realiseren eindresultaat 31-12-2023 kosten opbrengsten (nominale waarde) 2.264 377 323 2.318 -10 23 13 1.236 205 2.383 -942 624 1.094 1.791 -73 -4.808 2.721 -2.087 5.434 2.371 1.875 5.930 4.014 9.094 10.221 2.887 81 625 460 246 8.835 16.510 17.053 8.292
Toelichting uitgangspunten De voorziening ter dekking verwacht verlies grondexploitatie is per 31 december 2023 gewaardeerd tegen eindwaarde. Er wordt gewaardeerd tegen eindwaarde om een beter inzicht te geven in het uiteindelijke verwachte verlies. Per 31 december 2022 bedroeg de voorziening € 12.385.000, per 31 december 2023 bedraagt de voorziening € 11.395.000 tegen eindwaarde. Conform de notitie Grondbeleid van de commissie BBV is maximaal de boekwaarde van het onderhanden werk van betreffende bouwgrond in exploitatie gepresenteerd als een waarde correctie op de post bouwgrond in exploitatie (€ 10.677.000). Het restant van de verliesvoorzieningen (€ 718.000) is gepresenteerd onder de voorzieningen. Het geraamde eindresultaat bedraagt € 8.292.000, de nog te realiseren opbrengsten bedragen € 17.053.000 en nog te maken kosten bedragen € 16.510.000, de berekeningswijze, de aannames, die hiervoor zijn gehanteerd met een onderbouwing zijn toegelicht in de paragraaf grondbeleid (boek 1 jaarverslag).
Parameters grondexploitaties - De in de grondexploitaties genoemde bedragen zijn exclusief BTW; - De kosten bouw en woonrijp maken binnen de grondexploitatie zijn (overwegend) gebaseerd op aanbestedingsresultaten, offertes, kengetallen en/of ervaringscijfers; - De opbrengstenraming is (overwegend) gebaseerd op overeengekomen bijdragen, taxatierapportages, marktanalyses, subsidie aanvragen en of vastgesteld kostenverhaal; - De in de grondexploitatie betrokken rente (2023: 0,76%) wordt elk jaar opnieuw vastgesteld op basis van de voorgeschreven methode in de notitie grondexploitatie van de commissie BBV; - De in de grondexploitatie berekende kostenstijging zijn opgenomen in onderstaande tabel. Voor de niet genoemde posten wordt geen kostenstijging opgenomen, aangezien deze in de basis nominaal bepaald worden. KOSTENSTIJGINGSINDICES
-
2024
2025
VANAF 2026
Onderzoekskosten
6,73%
2,81%
2,00%
Marketing en verkoopkosten
4,94%
4,94%
2,00%
Bouw- en Woonrijp maken
2,00%
2,00%
2,00%
Er wordt geen opbrengstenstijging toegerekend binnen de grondexploitatie. Eventuele prijsstijging moet blijken uit een geactualiseerde taxatierapportage.
Het gereed product en handelsgoederen kunnen als volgt worden onderverdeeld: Boekwaarde per 01-01-2023 Trouwboekjes Eigen verklaringen CBR Aan- en verkoop Moerdijk woningen Totaal
6 4 2.467 2.477
Boekwaarde per 31-12-2023 12 5 2.619 2.636
Aan- en verkoop Moerdijk woningen Als ondersteunende maatregel om de leefbaarheid in de kern Moerdijk te verbeteren is er een waarborgregeling tot stand gebracht. Volgens het afsprakenkader tussen gemeente, provincie en Havenbedrijf dekt het Havenbedrijf het financiële resultaat van de Moerdijkregeling in 2030.
Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar De in de balans opgenomen uitzettingen met een looptijd van één jaar of korter kunnen als volgt gespecificeerd worden:
Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met rentetypische looptijd <1 jaar Rekening-courant verhoudingen met niet financiële instellingen Overige vorderingen Totaal
Balans waarde Boekwaarde Voorziening Balans waarde 01-01-2023 31-12-2023 oninbaarheid 31-12-2023 12.035 17.637 -278 17.359
Vorderingen op openbare lichamen − Belastingdienst – BCF en BTW − Werkplein (Hart van West-Brabant) − Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) − Gemeente Borsele − Ministerie uitkering bommenregeling − Afrekening jeugdzorg − Rente Schatkistbankieren − Overige organisaties
16.885
20.602
-
20.602
2.450
1.272
-
1.272
585 31.955
809 40.320
-43 -321
766 39.999
€ € € € € € € € €
10.793 2.185 1.871 945 654 255 202 454 17.359
De vordering op de Belastingsamenwerking West-Brabant bedraagt per 31 december 2023 € 2.149.000. Van de belastingvorderingen is een bedrag ad € 278.000 als dubieus aangemerkt. De vordering op het Werkplein bedraagt per 31 december 2023 € 2.185.000. Voor een bedrag van € 1.367.000 draagt de gemeente het economisch risico voor oninbaarheid van de debiteuren van het Werkplein, moet de gemeente op basis van een uitspraak van de commissie BBV ook voor dat risico een voorziening vormen. Die voorziening bedraagt per 31 december 2023 € 313.000 en is verantwoord onder de voorzieningen. Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met rentetypische looptijd < 1 jaar De gemeente Moerdijk heeft met de BNG een drempelbedrag afgesproken ad € 400.000, bedragen daarboven worden automatisch afgeroomd en gestort op de rekening Schatkistbankieren. Het saldo per 31 december 2023 bedraagt € 20.602.000. In het volgende overzicht is weergegeven het gemiddelde bedrag dat per kwartaal niet bij de schatkist is ondergebracht.
Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1000) Verslagjaar (1)
2.439
Drempelbedrag
Kwartaal 4
Kwartaal 3
Kwartaal 2
Kwartaal 1 306
258
198
207
(3a) = (1) > (2)
Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Ruimte onder het drempelbedrag
2.134
2.181
2.242
2.233
(3b) = (2) > (1)
Overschrijding van het drempelbedrag
-
-
-
-
(2)
(1) Berekening drempelbedrag Verslagjaar (4a) (4b) (4c)
121.969
Begrotingstotaal verslagjaar Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat
121.969 -
(1) = (4b)*0,0075 + 2.439 Drempelbedrag (4c)*0,002 met een minimum van € 1 milj. (2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen
(5a) (5b) (2) - (5a) / (5b)
Kwartaal 4
Kwartaal 3
Kwartaal 2
Kwartaal 1 Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen (negatieve bedragen tellen als nihil) Dagen in het kwartaal Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen
27.497
23.518
18.196
19.015
90
91
92
92
306
258
198
207
De gemeente heeft een rekening courant verhouding met het Rijk en dient daar de overtollige middelen te stallen. Het Rijk werkt met een drempelbedrag. Dit drempelbedrag bedroeg 2% van het begrotingstotaal met een minimum van € 1 mln. Uit bovenstaand overzicht blijkt dat de gemeente geen overschrijding van het drempelbedrag heeft gehad. Rekening-courant verhoudingen met niet-financiële instellingen Onder de rekening-courant verhoudingen met niet-financiële instellingen is het saldo van de fondsen bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) opgenomen. In de toelichting op de financiële vaste activa zijn de fondsen bij SVn reeds toegelicht. Hier wordt volstaan met de melding dat het totale saldo van het gemeentelijk aandeel van de fondsen per 31 december 2023 € 1.272.000 bedraagt. Overige vorderingen De overige debiteuren per 31 december 2023 bedragen € 809.000. Een bedrag ad € 43.000 is als dubieus aangemerkt.
Liquide middelen Het saldo van de liquide middelen bestaat uit de volgende componenten:
Kassaldi Banksaldi Totaal
Boekwaarde per 01-01-2023
Boekwaarde per 31-12-2023
6 289 295
4 404 408
Overlopende activa De post overlopende activa kan als volgt onderscheiden worden: Boekwaarde per 01-01-2023
Boekwaarde per 31-12-2023
6.283
593
4.433
2.974
10.716
3.567
De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel Overige nog te ontvangen bedragen, en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen Totaal
Hieronder is een verloopoverzicht opgenomen voor nog te ontvangen voorschotbedragen met een specifiek bestedingsdoel.
Rijk: Pendeldiensten SPUK toeslagenproblematiek SPUK kwijtschelding gemeentelijke belastingen SPUK kwijtschelding schulden SZW BBZ Noodcrisisopvang Opvang Oekraine Totaal Overige Nederlandse overheidslichamen: n.v.t. Totaal Totaal
Saldo 01-01-2023
Toevoegingen
Ontvangen bedragen
Saldo 31-12-2023
4 22 24 1.671 4.562 6.283
54 48 1 366 469
4 22 1.671 4.462 6.159
54 48 1 24 466 593
-
-
-
-
6.283
469
6.159
593
Hieronder een specificatie van de overige nog te ontvangen bedragen, en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen.
Vooruitbetaalde bedragen Overige nog te ontvangen bedragen Totaal
Boekwaarde Boekwaarde per 01-01-2023 per 31-12-2023 666 741 3.767 2.233 4.433 2.974
Vooruitbetaalde bedragen: − Kinderopvang VVE bijdrage − Abonnementen − Huur gebouwen − Overige: diverse
Overige nog te ontvangen bedragen: − Rente Moerdijkregeling – Havenbedrijf Moerdijk (diverse jaren) − Chemie Pack – o.b.v. schikkingsvoorstel − Dubieuze vordering Chemie Pack – o.b.v. schikkingsvoorstel − Nedvang − Overige: diverse
€ € € € €
€ € € € € € De vordering op Chemie Pack ad € 425.000 wordt voor € 213.000 als dubieus aangemerkt
465 147 64 65 741
1.661 425 -213 264 96 2.233
Toelichting op de balans per 31 december 2023 (bedragen x € 1.000,-) Passiva Vaste passiva
Eigen vermogen Het in de balans opgenomen eigen vermogen bestaat uit de volgende posten:
Algemene reserve Bestemmingsreserves Gerealiseerde resultaat volgend uit het overzicht van baten en lasten Totaal
Saldo per 01-01-2023 25.391 49.972 8.190 83.553
Saldo per 31-12-2023 30.394 53.227 3.461 87.082
Verloop eigen vermogen Onderstaand overzicht geeft het verloop aan van het eigen vermogen in 2023 en de aansluiting tussen het eigen vermogen dat wordt gepresenteerd op de balans en wat is opgenomen in de staat van reserves. Verloopoverzicht eigen vermogen 2023 Eigen vermogen per 1 januari 2023 Gerealiseerd resultaat 2022
Toevoegingen: Algemene reserve Bestemmingsreserves - Dekkings- en bestedingsfunctie - Egalisatiereserves - Overige bestemmingsreserves
83.553 8.190 75.363
9.456 1.285 1.550 4.849 17.140
Onttrekkingen: Algemene reserve Bestemmingsreserves - Dekkings- en bestedingsfunctie - Egalisatiereserves - Overige bestemmingsreserves
4.453 2.266 1.209 954 8.882
Gerealiseerd resultaat 2023
3.461
Totaal eigen vermogen per 31 december 2023
87.082
Het verloop in 2023 wordt in het hierna opgenomen overzicht per reserve weergegeven: Saldo Toevoeging Onttrekking 01-01-2023
Bestemming Vermindering resultaat i.v.m. de vorig afschrijvingen
Saldo 31-12-2023
Algemene reserves Algemene reserve Totaal
25.391 25.391
1.266 1.266
4.453 4.453
8.190 8.190
-
30.394 30.394
9.384 22.089
-
-
-
442 440
8.942 21.649
1.936
1.285
-
-
1.384
1.837
33.409
1.285
-
-
2.266
32.428
637 899 1.536
1.550 1.550
1.209 1.209
-
-
978 899 1.877
Bestemmings reserve Dek k ings- en bestedingsfunctie Investeringen bruto methode Investeringen maatschappelijk nut Investeringen meerjarige uitgaven incidenteel Totaal Egalisatiereserves Huisvesting onderwijs Kapitaal lasten OVL Totaal Overige bestemmingsreserves Bovenwijks voorzieningen grondexploitatie Strategische verwerving onroerend goed Gemeentegaranties Ruimtelijke ontwikkeling Sociaal domein Geluidsanering HSL-Zuid Geluidsaneringsmaatregelen Grondexploitatie Nieuwkomers Vitale centra Totaal
1.016
124
-
-
-
1.140
4.607 20 3.979 1.451 817 268 458 2.411 15.027
1.000 22 19 2.684 1.000 4.849
347 6 385 9 111 96 954
-
-
5.260 14 4.001 1.066 808 268 366 4.999 1.000 18.922
Totaal bestemmingsreserves
49.972
7.684
2.163
-
2.266
53.227
Te verdelen gerealiseerd resultaat 2022 Gerealiseerd resultaat 2023 Totaal
8.190 8.190
3.461 3.461
-
-8.190 -8.190
-
3.461 3.461
Totaal eigen vermogen
83.553
12.411
6.616
0
2.266
87.082
Gerealiseerd resultaat
Algemene reserve: Het doel van de algemene reserve is onder meer het opvangen van negatieve rekeningsaldi en overige financiële risico’s. Het saldo van de algemene reserve bedraagt per 31 december 2023 € 30,4 miljoen (exclusief rekeningresultaat 2023).
Algemene reserve Totaal
Saldo Saldo per 01-01-2023 per 31-12-2023 25.391 30.394 25.391 30.394
De toevoegingen aan de algemene reserves zijn: Bestemming resultaat 2022 Vrijval vanuit de reserve verlies voorziening grondexploitatie Vrijval vanuit de reserve maatschappelijk nut Vrijval vanuit de reserve gemeentegaranties
€ € € € €
8.190 1.184 76 6 9.456
€ € € € € € €
2.350 1.154 447 350 132 20 4.453
De onttrekkingen aan de algemene reserves zijn: Bestemming resultaat 2022 Ontwikkeling Zevenbergen-Oost Kosten brand Huizersdijk Ontwikkelopgave Ambtelijke capaciteit versnelling woningbouwopgave Ontwikkelplan Fort De Hel
Bestemmingsreserves met dekkings- en bestedingsfunctie: Het doel van de reserves investeringen bruto methode en investeringen met maatschappelijk nut is het dekken van afschrijvingslasten voortkomend uit investeringen met economisch nut en maatschappelijk nut. De meerjarige uitgaven van incidentele aard worden jaarlijks in de exploitatie verantwoord, hiertegenover staat een onttrekking aan de reserve.