Bijlage 1- Mobiliteitsprogramma gemeente Moerdijk

Mobiliteitsprogramma Moerdijk Klant:

Gemeente Moerdijk

Referentie: Status: Datum:

BK2187-RHD-XX-XX-RP-X-0001 Concept/003 8 januari 2026

HASKONING NEDERLAND B.V. Laan 1914 no.35 3818 EX Amersfoort Netherlands Mobility & Infrastructure Trade register number: 56515154 Telefoon: +31 88 348 20 00 Fax: +31 33 463 36 52 E-mail: info@haskoning.com Website: haskoning.com Titel document: Ondertitel: Referentie: Uw kenmerk Status: Datum: Projectnaam: Projectnummer: Auteur(s): Opgesteld door: Gecontroleerd door: Datum: Goedgekeurd door: Datum: Classificatie:

Mobiliteitsprogramma Moerdijk BK2187-RHD-XX-XX-RP-X-0001 Concept/001 8 januari 2026 G.N. G.N. J.W.

Projectgerelateerd

Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd. Haskoning Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document, anders dan jegens de Opdrachtgever. Let op: dit document bevat mogelijk persoonsgegevens van medewerkers van Haskoning Nederland B.V. Voordat publicatie plaatsvindt (of anderszins openbaarmaking), dient dit document te worden geanonimiseerd of dient toestemming te worden verkregen om dit document met persoonsgegevens te publiceren. Dit hoeft niet als wet- of regelgeving anonimiseren niet toestaat.

2

Inhoud Voorwoord van de wethouder 4

5

Tactische uitwerking 20

5.1

Verkeersveiligheid

20

1

Inleiding 4

5.2

Bereikbaarheid

20

1.1

Het proces

5

5.3

Duurzaamheid

21

1.2

Van strategie tot uitvoeringsagenda

5

1.3

Leeswijzer

7

6

Organisatie en context 22

6.1

Data en monitoring

22

2

Gemeente Moerdijk 8

6.2

Mobiliteit wordt integraal meegenomen

22

2.1

Kenschets gemeente Moerdijk 8

6.3

Externe samenwerking

22

6.4

Financiering, capaciteit en organisatie

23

7

Aan de slag! 24

3

Moerdijkse mobiliteit in cijfers.

9

3.1

Thematische ontwikkelingen

12

3.2

Gebiedsgerichte mobiliteitsopgaven

13

3.3

De belangrijkste mobiliteitsopgaven samengevat

14

4

Mobiliteitskapstok 2040 15

4.1

Volgen van nationaal beleid

15

4.2

Aansluiten op regionale opgaves

15

4.3

Omgevingsvisie Moerdijk ’2040’

17

4.4

Overig gemeentelijk beleid 17

3

Voorwoord van de wethouder

1

Inleiding

De omgevingsvisie Moerdijk 2040 is het kompas van de gemeente om te bepalen hoe Moerdijk zich ontwikkelt. Mobiliteit is daarin van cruciaal belang. We zien dat de druk op de ruimte toeneemt en dat blijkt ook uit het feit dat het drukker wordt op het spoor en de weg. Om klaar te zijn voor de toekomst kijken we vooruit en proberen we in te spelen op de ontwikkelingen. Zo willen we dat onze mobiliteit schoner, veiliger, slimmer en inclusiever wordt.

Mobiliteit is onmisbaar voor het dagelijks leven in de gemeente Moerdijk. Het maakt wonen, werken en recreëren mogelijk en draagt bij aan de kwaliteit van leven van inwoners, ondernemers en bezoekers. Bestemmingen zijn goed en duurzaam bereikbaar en iedereen kan zich veilig en zonder beperkingen verplaatsen – nu én in de toekomst. De gemeente staat de komende jaren voor grote opgaven door ruimtelijke, demografische en technologische ontwikkelingen. Tot 2035 realiseert de gemeente Moerdijk een woningbouwopgave van circa 2.700 woningen, verspreid over onder andere Zevenbergen Oost en Willemstad Oost, naast woningbouw in kleinere kernen. Tegelijkertijd verandert de bevolkingssamenstelling door vergrijzing, verdwijnen voorzieningen uit kleinere kernen en groeit de behoefte van inwoners om mee te denken en mee te beslissen. Deze trends hebben direct én indirect invloed op het mobiliteitssysteem van de gemeente Moerdijk. Meer inwoners en werklocaties zorgen voor extra verkeersbewegingen, terwijl vergrijzing vraagt om toegankelijke en veilige reisopties. Mobiliteit beïnvloedt dan weer hoe mensen hun woon- en leefomgeving ervaren.

Moerdijk is een uitgestrekte gemeente met een enorm netwerk van weg-spoor en vaarverbindingen. Hiervan willen we optimaal gebruik van maken zodat onze steden en dorpen bereikbaar blijven en dat geldt uiteraard ook voor alle bedrijven die in onze gemeente actief zijn. Er liggen grote opgaven, omdat onze woonplaatsen groeien en het aantal verkeersbewegingen ook nog steeds toeneemt. De oplossing zit hem dan niet altijd in het aanleggen van nieuwe wegen maar in beter gebruik maken van zowel de verbinding als de vervoersmiddelen. We hebben twee NS-stations waar beter gebruik van kan worden gemaakt en we willen een goed ov-netwerk behouden en versterken. We willen onze kernen leefbaar houden door zeker in de centra niet de auto de norm te laten zijn maar de kwaliteit van verblijfsruimte.

Kortom, om goed te kunnen inspelen op de opgaven die op de gemeente Moerdijk afkomen, is het van belang dat de gemeente aan de voorkant duidelijke keuzes maakt. Deze keuzes vormen de basis voor een mobiliteitssysteem dat niet alleen functioneel is, maar ook bijdraagt aan bredere maatschappelijke doelen. Mobiliteit is immers geen doel op zich, maar een middel om de bereikbaarheid te verbeteren, waardoor de leefbaarheid en gezondheid in de dorpen en buitengebieden behouden én versterkt kunnen worden.

Daarnaast willen we het mogelijk maken dat mobiliteit schoner worden met zero-emissie voertuigen en dat doen we door hiervoor de juiste voorzieningen aan te leggen en zelf het goede voorbeeld te geven. Mobiliteit is ook belangrijk voor mensen die niet zelf de weg op kunnen. Om mee te kunnen doen moet je erop uit kunnen gaan en ook daar is aandacht voor in toegankelijk OV en een goed aanbod van doelgroepenvervoer.

Daarom legt dit Mobiliteitsprogramma een integrale visie vast voor de komende jaren, waarin mobiliteit wordt verbonden aan deze opgaven. Door deze visie te vertalen naar concrete maatregelen en projecten, is de gemeente Moerdijk ook in 2040 een aantrekkelijke, bereikbare en toekomstbestendige gemeente voor iedereen die er woont, werkt of op bezoek komt. Dit programma gaat over de wegen waar de gemeente Moerdijk wegbeheerder van is, en niet over spoor-, water-, provinciale of rijkswegen.

Met trots presenteren wij u het mobiliteitsprogramma dat richtinggevend is voor de investeringen die we als gemeente de komende jaren gaan doen en de beweging die we willen maken om Moerdijk bereikbaar te houden op een veilige, duurzame, slimme en inclusieve manier. Danny Dingemans Wethouder

4

Het Mobiliteitsprogramma sluit aan op de Omgevingsvisie Moerdijk 2040, waarin het ruimtelijk toekomstbeeld van de gemeente is geschetst. De kernambities uit de Omgevingsvisie zijn vertaald naar het mobiliteitsdomein, met uitwerkingen op bereikbaarheid, verkeersveiligheid en duurzaamheid. Zo wordt gezorgd voor samenhang met andere beleidsvelden en een integrale aanpak. Door het doorlopen van deze drie stappen wordt een proces doorlopen van strategie, naar tactisch naar uitvoering.

1.1

Het proces

Voor de totstandkoming van het Mobiliteitsprogramma is een interactief proces gevolgd waarin inwoners, ondernemers en belanghebbenden hun ervaringen en wensen konden delen. Daarbij is gebruikgemaakt van eerdere participatietrajecten, zoals de Omgevingsvisie, het Programma Vitale Centra en Maptionnaire Willemstad (online omgeving waar belanghebbenden opmerkingen konden maken). Daarnaast is gebruik gemaakt van informatie komende uit een eerder traject tot het opstellen van een mobiliteitsprogramma voor de gemeente Moerdijk. Intern is samengewerkt met verschillende beleidsadviseurs en extern is samengewerkt met andere overheden die betrokken zijn bij mobiliteit.

Figuur 1, Overzichtskaart van de opgehaalde reacties

1.2

Van strategie tot uitvoeringsagenda

In december 2023 is de omgevingsvisie van de gemeente Moerdijk vastgesteld. Het mobiliteitsprogramma is een inhoudelijke uitwerking op het thema mobiliteit en verkeer afgeleid van deze omgevingsvisie. Daarmee is het geen programma zoals bedoeld onder de omgevingswet, maar werkt het doelen uit de omgevingsvisie uit.

In april 2025 is een digitale enquête uitgezet onder bewoners, ondernemers en bezoekers. Via deze weg hebben zij hun ervaringen en wensen gedeeld op gebied van mobiliteit. De resultaten van deze inventarisatie zijn gebruikt als input voor het uitvoeringsprogramma. Een samenvatting van de resultaten is te vinden in bijlage 3.

Het eerste deel van het mobiliteitsprogramma bevat de Mobiliteitskapstok 2040. Dit is het beleidskader op basis waarvan alle onderliggende beleidsstukken kunnen worden afgestemd. De kapstok is opgebouwd aan de hand van het toekomstbeeld uit de Omgevingsvisie, aangevuld met

Om ervoor te zorgen dat mobiliteit goed aansluit op overige beleidsthema’s is samengewerkt met medewerkers van verschillende afdelingen. Dit is gedaan door een raakvlakken- en werksessie met verschillende beleidsterreinen en hebben ze meermaals input geleverd.

andere overkoepelende beleidsstukken waarbinnen het mobiliteitsprogramma een plek heeft.

Aan het begin van dit proces is het college van B&W en de gemeenteraad geïnformeerd over het proces van het opstellen van het Mobiliteitsprogramma. Opmerkingen tijdens de informatieavond voor de gemeenteraad zijn meegenomen in dit programma.

Het tweede deel is de tactische uitwerking van de Mobiliteitskapstok aan de hand van drie deelmodules op gebied van bereikbaarheid, verkeersveiligheid en duurzaamheid. Deze geven een concretere uitwerking voor de middellange termijn dan de strategische component. Binnen de deelmodules worden verschillende mobiliteitsthema’s uitgewerkt, waaronder

5

elektrisch rijden, actieve mobiliteit, enz. In de toekomst kan mogelijk het aantal deelmodules uitgebreid worden, mocht dit nodig blijken. In het uitvoeringsprogramma, dat zal voortvloeien uit dit programma, worden infrastructurele evenals mensgerichte maatregelen uitgewerkt in de vorm van maatregelen en projecten. De modules en het uitvoeringsprogramma zijn adaptief, wat betekent dat deze met enige regelmaat geactualiseerd en aangevuld worden met bijvoorbeeld nieuwe maatregelen en projecten.

Figuur 2, opbouw mobiliteitsprogramma gemeente Moerdijk

6

1.3

Leeswijzer

In dit Mobiliteitsprogramma draait het om de ambities en wensen van de gemeente Moerdijk voor het thema mobiliteit voor de periode tot en met 2035. Hoofdstuk 2 – Gemeente Moerdijk: Dit hoofdstuk beschrijft de karakteristieken van de gemeente Moerdijk die bepalend zijn voor de wijze waarop de mobiliteit is ingericht. Hoofdstuk 3 – Moerdijkse Mobiliteit in cijfers: Dit hoofdstuk gaat in op de huidige situatie: ruimtelijke en demografische kenmerken, bereikbaarheid, verkeersveiligheid en trends en ontwikkelingen. Daarnaast wordt ingezoomd op thematische ontwikkelingen en gebiedsgerichte opgaven, waarna de grootste mobiliteitsopgaven voor de gemeente Moerdijk aan de orde komen. Hoofdstuk 4 – Mobiliteitskapstok 2040: In dit hoofdstuk staan nationale, regionale en lokale ambities, zoals de Omgevingsvisie en aanverwant beleid. Hoofdstuk 5 – Tactische uitwerking: Dit hoofdstuk geeft inzicht in de aanpak en de tactische uitwerking om de opgaven voor Moerdijk aan te pakken. Hoofdstuk 6 – Organisatie en contact: In dit hoofdstuk worden de organisatorische borging en concrete stappen voor uitvoering beschreven. Hoofdstuk 7 – Aan de slag: In dit hoofdstuk worden de belangrijkste resultaten samengevat en wordt een doorkijk gegeven naar de deelmodules waarop dit programma input levert.

7

2

Gemeente Moerdijk

Economie: De gemeente Moerdijk beschikt over een groot haven- en industrieterrein, een economische motor van (inter)nationale betekenis. Het gebied is uitstekend bereikbaar via waterwegen en snelwegen en vormt, na Rotterdam, de grootste containeroverslaghaven van Nederland met circa 630.000 containers per jaar. Deze schaalgrootte biedt veel werkgelegenheid en versterkt de logistieke positie, maar brengt ook uitdagingen op het gebied van milieu, verkeersdruk en leefbaarheid. Zo zorgen grote stromen vrachtverkeer van en naar de haven voor extra druk op de infrastructuur. En ook de duizenden werknemers zorgen voor druk op het (onderliggende) wegennet. Toekomstige uitbreiding van de haven en het in 2025 in de 1e fase opgeleverde Logistiek Park Moerdijk zullen deze dynamiek verder vergroten.

Voordat de strategie bepaald wordt, wordt eerst de huidige situatie in beeld gebracht. de gemeente Moerdijk er anno 2025 uit, hoe functioneert het mobiliteitssysteem, welke knelpunten spelen er en welke trends en ontwikkelingen zijn daarop van invloed? Deze analyse is gebaseerd op participatie (enquête), onderzoeken, ongevalcijfers, verkeers- en parkeertellingen en verkeersmodelberekeningen. Deze referentiesituatie vormt de basis voor de keuzes in dit programma. Om het mobiliteitssysteem goed te begrijpen, wordt eerst de ruimtelijke en maatschappelijke context van de gemeente Moerdijk geschetst. Deze kenmerken hebben in belangrijke mate bepaald hoe het mobiliteitssysteem zich heeft ontwikkeld.

2.1

Agrarisch karakter: De agrarische sector is een belangrijk en gewaardeerd onderdeel van de lokale economie en geeft de gemeente Moerdijk zijn kenmerkende open polderlandschap. Dankzij de vruchtbare zee- en rivierkleigrond is het gebied uitermate geschikt voor akkerbouw en veehouderij. Deze agrarische sector brengt echter ook uitdagingen met zich mee. Tijdens piekseizoenen zorgt groot landbouwmaterieel op smalle polderwegen voor extra verkeersdruk, wat gevolgen heeft voor zowel verkeersveiligheid als leefbaarheid. Daarnaast levert de kleigrond technische beperkingen op: verkeersdrempels kunnen trillingsschade veroorzaken aan gebouwen, waardoor niet alle infrastructurele maatregelen toepasbaar zijn.

Kenschets gemeente Moerdijk

Ligging en landschap: De gemeente Moerdijk is een uitgestrekte gemeente met elf kernen: Zevenbergen, Klundert, Willemstad, Fijnaart, Heijningen, Moerdijk, Standdaarbuiten, Noordhoek, Langeweg, Zevenbergschen Hoek en Helwijk. Elke kern heeft een eigen karakter: van de historische vesting Willemstad tot de stedelijke woonkern Zevenbergen. De ligging aan het water – Hollandsch Diep, Volkerak, Mark en Dintel – heeft het landschap gevormd tot open polders met dijken, bomenrijen en buitendijkse natuurgebieden zoals de Buitengorzen. Deze vormgeving van het landschap is bepalend voor een deel van het mobiliteitssysteem en de opgaven: veel verbindingen in het buitengebied lopen over lange, smalle en rechte dijkwegen, oorspronkelijk aangelegd voor waterveiligheid. Deze hebben tegenwoordig invloed op fietsveiligheid, landbouwverkeer, maar ook toeristisch-recreatieve kansen.

Toerisme en recreatie: De gemeente Moerdijk kent een rijk cultuurhistorisch en landschappelijk erfgoed dat toeristen en recreanten aantrekt. De vestingsteden Willemstad en Klundert, forten van de Zuiderwaterlinie en natuurgebieden langs het Hollandsch Diep, Volkerak en de Biesbosch bieden ruimte voor wandelen, fietsen en watersport. Jachthavens en recreatieve routes versterken deze aantrekkingskracht.

Karakter en identiteit: De gemeente telt eind 2025 ruim 38.000 inwoners, verspreid over elf kernen, en is groeiende naar 40.000+ inwoners. Deze kernen kenmerken zich door een hechte sociale structuur, met een actief verenigingsleven en een “ons-kent-ons”-gevoel. Door het lagere aantal inwoners is het voorzieningenniveau in de kleinere kernen beperkt. In de loop der jaren zijn diverse winkels en diensten verdwenen, waardoor inwoners afhankelijk zijn van voorzieningen in de grotere verzorgingskernen: Zevenbergen, Klundert, Willemstad en Fijnaart. De afstanden tussen kernen zorgen bij inwoners voor een grotere autoafhankelijkheid omdat OV niet altijd aanwezig is.

Deze kwaliteiten zorgen voor extra verkeersdruk in het toeristisch seizoen en tijdens grotere evenementen, wat vraagt om goede bereikbaarheid, veilige fietsverbindingen en leefbare parkeeroplossingen.

8

3

Moerdijkse mobiliteit in cijfers.

De gemeente Moerdijk ligt op een strategisch knooppunt van snelwegen (A4/A29, A16, A17 en A59), waterwegen en spoorlijnen. Hierdoor is de bereikbaarheid van het personen- én goederenvervoer goed met als gevolg grote regionale verkeers- en goederenstromen. Het netwerk is van groot belang voor de inwoners en ondernemers, omdat zij voor veel dagelijkse reizen de gemeentegrenzen oversteken. Tegelijkertijd speelt verkeer tussen en binnen de elf kernen een belangrijke rol in de dagelijkse mobiliteit. De gemeente kent vele gezichten (zie kenschets 2.1), ook op het gebied van mobiliteit. Mobiliteitsopgaven verschillen hierdoor zowel per vervoerswijze als per gebied. Om deze uitdagingen beter te begrijpen, is de mobiliteitssituatie anno 2025 in kaart gebracht via een brede inventarisatie, zowel objectief als subjectief. Daarbij wordt het in veel gemeenten gehanteerde STOMP-principe overgenomen, dat gaat over de gewenste volgorde van verplaatsingen: Stappen, Trappen, Openbaar Vervoer, MaaS (Mobility as a Service) en Privé-auto.

Figuur 3: Modal split gemeente Moerdijk en Nederland gemiddeld (Bron: CBS OViN; KiM (2017))

Actieve mobiliteit (lopen en fietsen) Binnen de kernen kunnen fietsers en voetgangers zich over het algemeen goed verplaatsen, tussen de kernen is dit vanwege de grote reisafstanden lastiger.

Ondanks de grote afstanden wordt 22,5% van alle verplaatsingen met de fiets gedaan (Atlas Moerdijk, 2022). Daarnaast is er een grote recreatieve groep fietsers die gebruik maakt van de routes in gemeente Moerdijk. Met de komst van de e-bike is de actieradius vergroot en de fiets een aantrekkelijk alternatief voor de auto geworden, ook voor middellange afstanden (tot 15 kilometer).

Lopen is goed voor eenvijfde van alle verplaatsingen (Atlas Moerdijk, 2022). Verkeersdeelnemers zijn te alle tijden voor een deel van de verplaatsing een voetganger. Naast de ‘normale voetganger’ is er een relatief grote groep recreatieve wandelaars. Op veel wegen in de gemeente zijn binnen de bebouwde kom voetgangersvoorzieningen aanwezig. Er zijn ook enkele wegen en buurten die te smalle voetpaden hebben.

Inwoners geven het fietsnetwerk een 6,5 – wat een gedeelde 46e (van de 55 gemeentes) plek oplevert in Noord-Brabant (AD, 2024). Hoewel dit geen 10 is, is het in de context van zo’n uitgestrekte gemeente een voldoende. Er zijn echter ook verbeterpunten. Fietsers ervaren op sommige routes verkeersonveiligheid door verkeersdruk van gemotoriseerd verkeer, ook op routes waar wegen gedeeld worden met zwaar landbouwverkeer. Ook ontbreekt op sommige plekken een veilige oversteek en zijn er wensen voor ontbrekende schakels in het (recreatieve) netwerk. Daarnaast is de kwaliteit van enkele fietspaden niet altijd even goed, waardoor deze minder toegankelijk zijn voor kwetsbare doelgroepen.

Inwoners geven aan behoefte te hebben aan betere verbindingen in het buitengebied, bijvoorbeeld op dijkverbindingen, waar vanwege ruimtegebrek niet altijd een veilige uitwijkmogelijkheid is. Ook is inclusiviteit een belangrijk thema voor inwoners, zowel bestaande infrastructuur als voor het afsluiten van wegen met wegwerkzaamheden en de hinder die mensen hiervan ervaren.

9

Een vergelijking tussen reistijd per auto en per OV laat zien dat er aanzienlijke verschillen bereikbaarheid (zielaat figuur 4).dat Deze Een vergelijking tussenbestaan reistijdinper auto en per OV zien er aanverschillen verklaren mede hetin beperkte gebruik van OV: 4). slechts 1,2% zienlijke verschillen bestaan bereikbaarheid (ziehet figuur Deze verschillen verklaren mede het beperkte slechts 1,2% van van alle verplaatsingen gebeurt per treingebruik en 1,5%van per het bus.OV: Station alle verplaatsingen gebeurt per trein en 1,5% bus. Station ZevenberZevenbergen is het meest gebruikte station met per gemiddeld 935 reizigers gen is het meest gebruikte station met gemiddeld 935 reizigers per dag per dag en Lage Zwaluwe heeft 852 reizigers per dag. en Lage Zwaluwe heeft 852 reizigers per dag.

Trend – meer diversiteit in fietsen Naast de klassieke fiets Trend – meer diversiteit innemen fietsenvooral elektrische fietsen, speed pedelecs en bakfietsen toe in gebruik. Dit geeft kansen voor het en Naast de klassieke fiets nemen vooral elektrische fietsen, speed pedelecs stimuleren van fietsgebruik. Dit vraagt echter ook om bredere, bakfietsen toe in gebruik. Dit geeft kansen voor het stimuleren van veilige en comfortabele fietsinfrastructuur en aandacht de fietsgebruik. Dit vraagt echter ook om bredere, veilige envoor comfortabele variatie van snelheden op het fietspad. De druk op fietsinfrastructuur en aandacht voor de variatie van snelheden op het fietsverbindingen neemt hierdoor ook toe. fietspad. De druk op fietsverbindingen neemt hierdoor ook toe. OpenbaarVervoer Vervoer Openbaar Degemeente gemeente Moerdijk Moerdijk beschikt treinstations (Zevenbergen en De beschiktover overtwee twee treinstations (Zevenbergen en Lage Zwaluwe) directe verbindingen Dordrecht, en Lage Zwaluwe) metmet directe verbindingen naar naar Dordrecht, BredaBreda en Roosendaal. gemiddeld 5,8 kilometer Roosendaal.Omdat Omdat de de treinstations treinstations gemiddeld 5,8 kilometer vanvan de de woonkernen (CBS), is is voortransport voortransport vaak een noodzakelijkheid woonkernen liggen liggen (CBS), vaak een noodzakelijkheid voor voor de inwoners van de gemeente Moerdijk.

Het busnetwerk de de inwoners van de gemeente Moerdijk. Het busnetwerk verbindt verbindt de grotere grotere kernen met bestemmingen zoals Port of Moerdijk, Breda Centraal kernen met bestemmingen zoals Port of Moerdijk, Breda Centraal en en Roosendaal. Kleinere kernen zijn ontsloten via buurtbussen, die in de Roosendaal. Kleinere kernen zijn ontsloten via buurtbussen, die in de avonduren en weekenden beperkt rijden (zie tabel). avonduren en weekenden beperkt rijden (zie tabel). Categorie

Lijn

Route

Frequentie

Zevenbergen – Breda CS

Spits: 4-5×/uur, Dal: 2×/uur, Avond: 1×/uur, Weekend: 2×/uur

Lage Zwaluwe – Port of Moerdijk

Ma–vr: 2×/uur (06:20– 19:20), geen weekend

Breda CS – Fijnaart

Ma–vr: 2×./uur (06:15– 19:15), geen weekend

163

Willemstad – Oud Gastel – Roosendaal Tolberg

Spits: 2×/uur, Dal: 1– 2×/uur, avond/weekend beperkt

219

Zevenbergen – Etten-Leur

Ma–vr: 1×/uur (07:34– 17:34), geen weekend

218

Zevenbergschen Hoek – Zevenbergen

Ma–vr: 1×/uur (07:36– 17:41), geen weekend

200

Dinteloord – Fijnaart / Klundert

Ma–vr: 1×/uur (06:30–18:18), za beperkt, zo niet

210

Klundert – Oudenbosch

Ma–vr: 1×/uur (07:59– 17:50), geen weekend

Bravodirect-lijnen 373 177 Bravo streeklijnen 173

Buurtbus-lijnen

8 januari 2026

CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE"

BK2187-RHD-XX-XXRP-X-0001

Figuur 4, Deze figuurfiguur toont het verschil bereik met de auto met en hetde openbaar & fiets. Figuur 4, Deze toont hetinverschil in bereik auto envervoer het openbaar Devervoer gele vlek &toont de De plekken binnen 60 de minuten met de te bereiken zijn, de rode fiets. geledie vlek toont plekken dieauto binnen 60 minuten met vlek de de auto plekken binnen 60 minuten met vlek het openbaar vervoer de fiets60 te bereiken Bron: te die bereiken zijn, de rode de plekken dieen binnen minutenzijn. met het Mapitout.iamsterdam.com openbaar vervoer en(2021) de fiets te bereiken zijn. Bron: Mapitout.iamsterdam.com

(2021)

Nieuwe buslijn 177: Station Lage Zwaluwe – Havengebied Moerdijk Sinds juli 2025 rijdt buslijn 177 tussen station Lage Zwaluwe en het havenNieuwe buslijnMoerdijk. 177: Station Zwaluwe – Havengebied en industrieterrein De lijnLage rijdt op werkdagen van 6.00 tot Moerdijk 19.00 uur, Sinds juli 2025 rijdt buslijn 177 tussen station Lage Zwaluwe en hetde met een frequentie van twee keer per uur. Deze verbinding verbetert haven- en industrieterrein Moerdijk. De lijn rijdt op werkdagen van bereikbaarheid voor huidige en toekomstige werkgevers en bezoekers 6.00 tot 19.00 uur, met een frequentie van twee keer per uur. Deze aanzienlijk en stimuleert het gebruik van openbaar vervoer als alternatief voor verbinding verbetert de bereikbaarheid voor huidige en toekomstige de auto. Vanaf januari 2026 wordt ook heten Logistiek Parkhet Moerdijk werkgevers en bezoekers aanzienlijk stimuleert gebruikaan vande route toegevoegd bij de opening van het terrein. openbaar vervoer als alternatief voor de auto. Vanaf januari 2026

wordt ook het Logistiek Park Moerdijk aan de route toegevoegd bij de opening van het terrein.

7

10

Auto De auto is voor veel inwoners een belangrijk en veelgebruikt vervoermiddel. Door de spreiding van voorzieningen en het uitgebreide autonetwerk is de auto vaak de meest aantrekkelijke keuze. Dit blijkt ook uit de verkeerscijfers: van het totale aantal verplaatsingen gebeurt ca. 40-45% met de auto (tegen ca. 30% landelijk).

De aanwezigheid van zwaar verkeer brengt specifieke aandachtspunten met zich mee. Op routes zoals de Achterdijk en Kadedijk ontstaat een mix van vrachtverkeer en langzaam verkeer, wat de verkeersveiligheid onder druk zet. Uit de enquête blijkt dat inwoners en ondernemers zich zorgen maken over dit soort verbindingen. Tegelijk is het niet altijd mogelijk om zwaar verkeer volledig te weren of fysieke maatregelen zoals drempels toe te passen, onder andere vanwege de kleigronden.

Het autobezit ligt met 1,2 personenauto’s per huishouden boven het landelijk gemiddelde van 1,0 (CBS, 2023), maar is vergelijkbaar met andere landelijke gemeenten zoals Steenbergen en Halderberge (beide 1,2). Opvallend is de groei van het aantal auto’s: tussen 2014 en 2024 nam het aantal voertuigen toe met 14% (van 19.700 naar 22.500), terwijl de bevolking in dezelfde periode slechts met 4% groeide.

Verkeersveiligheid anno 2025 Na jaren van daling is het aantal verkeersdoden in Nederland gestagneerd en neemt het aantal verkeersgewonden weer toe. Ook in de gemeente Moerdijk is de afgelopen jaren geen daling zichtbaar, tussen 2020 en 2024 zijn er 98 verkeersslachtoffers geregistreerd op het gemeentelijk wegennet. Ambulancedata laat een stijging zien vanaf 2023. De meeste ongevallen gebeuren op 60 km/u-wegen, gevolgd door 50- en 30 km/uwegen. Fietsers raken vaak betrokken bij ongevallen, vooral binnen de bebouwde kom. Oorzaken hiervan zijn drukker wordende verkeersroutes, hoge snelheden van gemotoriseerd verkeer en grote snelheidsverschillen op fietspaden door e-bikes en speed pedelecs.

Inwoners ervaren sluipverkeer en hardrijdend autoverkeer als belangrijkste knelpunten. Deze problemen worden vaak toegeschreven aan files op de rijkswegen, waardoor verkeer uitwijkt naar lokale wegen en de leefbaarheid onder druk komt te staan. Daarnaast ervaren inwoners dat de verkeer- en parkeerdruk in de kernen toeneemt, mede door toerisme en andere bezoekersstromen.

De vergrijzing in de gemeente Moerdijk zorgt ervoor dat ouderen – net als in heel Nederland - vaker slachtoffer zijn van verkeersongevallen, vooral op de elektrische fiets. Hun kwetsbaarheid en beperkte ervaring met nieuwe vervoermiddelen vergroten het risico op letsel. Daarnaast zijn verkeersdeelnemers vaker afgeleid, bijvoorbeeld door hun mobiele telefoon. Hoewel exacte cijfers ontbreken, is het aannemelijk dat deze landelijke trend ook in de gemeente Moerdijk speelt.

Trend – toenemend autogebruik Het autobezit in Nederland blijft stijgen. Op 1 januari 2024 telde Nederland ruim 9,1 miljoen personenauto’s, een groei van 1,7% ten opzichte van het jaar ervoor en 7,4% meer dan vijf jaar geleden. Deze toename zorgt voor extra druk op het wegennet, meer parkeerproblemen in stedelijke en dorpskernen en een hogere belasting van de leefomgeving.

Tot slot ervaren inwoners op verschillende plekken in gemeente Moerdijk onveiligheid in het verkeer. Veelgenoemde oorzaken zijn te hard rijdend verkeer, gemengd gebruik van rijbanen door auto’s en fietsers en gevaarlijke oversteekplaatsen.

Zwaar verkeer en landbouwverkeer Als logistiek multimodaal knooppunt voor water, weg, spoor en buisleidingen is er in de gemeente Moerdijk een aanzienlijke hoeveelheid regionaal (vracht)verkeer. Daarnaast zorgt het agrarische karakter in piekseizoenen voor extra landbouwverkeer. Dit leidt op sommige verbindingen tot relatief veel zwaar verkeer – deels noodzakelijk, maar ook een uitdaging voor doorstroming en verkeersveiligheid.

Meer informatie over de tactische uitwerking rondom verkeersveiligheid is te vinden in de module Verkeersveiligheid.

11

Powerport regio Moerdijk Het havengebied van Moerdijk is aangemerkt als project ‘Powerport regio Moerdijk’ en heeft een belangrijke rol binnen de Nederlandse energietransitie. Om deze ontwikkeling de benodigde ruimte te bieden, is een van de zoekrichtingen op dit moment om het dorp Moerdijk op termijn op te heffen. Dit is echter nog een onderhandeling tussen gemeente Moerdijk, provincie en het Rijk. De Powerport is een ambitie waarin circa 450 hectare wordt vrijgemaakt voor nieuwe energie-infrastructuur, waaronder een 380 kV-hoogspanningsstation en faciliteiten voor waterstofproductie. Powerport moet Nederland voorzien van duurzame energie en de industrie verduurzamen.

Trend – toenemende vergrijzing Het aandeel ouderen in de bevolking groeit in heel Nederland en ook in de gemeente Moerdijk is deze ontwikkeling duidelijk zichtbaar. Naar verwachting zal in 2040 ruim 20% van de Nederlandse bevolking 65 jaar of ouder zijn. In de gemeente Moerdijk ligt dat aandeel iets hoger, namelijk op 23,5%. Ouderen blijven steeds langer mobiel, wat vraagt om een veilige en toegankelijke infrastructuur. Denk aan voldoende rustpunten, egale en overzichtelijke oversteekplaatsen en duidelijke bewegwijzering. Bij het inrichten van de openbare ruimte is het belangrijk om rekening te houden met comfort, veiligheid en sociale inclusie, zodat ook ouderen zich prettig en veilig kunnen blijven verplaatsen.

3.1

Voor het mobiliteitssysteem betekent dit mogelijk een forse verandering. De uitbreiding van het haven- en industriegebied leidt tot een sterke groei van logistieke stromen en zwaar vrachtverkeer, zowel tijdens de bouwfase als structureel. Tegelijkertijd verschuift de vraag naar personenmobiliteit doordat bewoners van het dorp verhuizen en werknemers andere reispatronen krijgen. Dit vraagt om een robuuste ontsluiting van het havencomplex, aanvullende infrastructuur en slimme oplossingen zoals HOV (hoogwaardig openbaar vervoer), fietsverbindingen en mobiliteitshubs. Het stimuleren van duurzame mobiliteitskeuzes is belangrijk om de druk op het wegennet te verminderen.

Thematische ontwikkelingen

Woningbouwopgave De gemeente Moerdijk heeft een woningbouwopgave van 2.700 woningen tot 2035. Om die te realiseren, worden grote woningbouwontwikkelingen gepland in onder andere Zevenbergen Oost, Zevenbergen Noord en Willemstad Oost. Daarnaast vinden kleinere inbreidings- en herontwikkelingsprojecten plaats verspreid over de gemeente. Deze ontwikkelingen leiden tot een toename van verkeersbewegingen en benadrukken het belang van een robuust verkeerssysteem dat voorbereid is op deze groei. Bij grootschalige projecten zijn aanvullende infrastructuurmaatregelen (randwegen, tunnels, etc.) gepland om nieuwe woongebieden goed aan te sluiten op het bestaande netwerk. Bij inbreidingslocaties zal de ontwikkeling voornamelijk binnen de huidige infrastructuur moeten worden ingepast. Een zorgvuldige inpassing bij deze ontwikkeling is belangrijk om overbelasting van het verkeerssysteem te voorkomen. Daarnaast is het stimuleren van duurzame mobiliteitskeuzes van groot belang. Dit draagt bij aan een efficiënter gebruik van de beschikbare ruimte en ondersteunt een robuust mobiliteitssysteem.

Figuur 5, de A16 met het dorp Moerdijk en het havengebied op de achtergrond

12

3.2

Gebiedsgerichte mobiliteitsopgaven

beperkingen in het OV-netwerk, zoals het ontbreken van busdiensten in het weekend. Er is daarom behoefte aan beter en toegankelijk openbaar vervoer, aangevuld met alternatieven zoals hoogwaardige fietsverbindingen.

De gemeente Moerdijk kent verschillende kernen: van historische vestingstad tot groeikern met OV-knooppunt. Deze diversiteit vraagt om een aanpak die aansluit bij de uitdagingen van elk gebied. In deze paragraaf worden de belangrijkste opgaven per gebied in beeld gebracht.

Dorpse woonkernen Verspreid over het open polderlandschap bevinden zich de overige, kleinere kernen: Standdaarbuiten, Helwijk, Heijningen, Zevenbergschen Hoek, Moerdijk, Langeweg en Noordhoek. Door veranderingen in de bevolkingsopbouw zoals vergrijzing, minder inwoners per woning en de grootte van de kernen staat de draagkracht van voorzieningen onder druk. Hierdoor is in de afgelopen jaren de afstand tot voorzieningen vaak toegenomen voor inwoners uit kleinere kernen. Het goed bereikbaar houden van voorzieningen en ontmoetingsplekken is dan ook een belangrijke opgave voor inwoners uit deze kernen, zowel per ov, deelmobiliteit, fiets en/of auto.

Zevenbergen (verstedelijkingskern) Als grootste kern vervult Zevenbergen een belangrijke voorzieningenfunctie en heeft het een regionale aantrekkingskracht. Dankzij de ligging nabij de A16/A17 en het treinstation is de bereikbaarheid goed. Aan de randen van de kern bevinden zich diverse werklocaties. Daarnaast is de enige middelbare school van de gemeente in Zevenbergen gevestigd. De geplande schaalsprong in woningen en voorzieningen stelt hoge eisen aan de bereikbaarheid. Het verkeer in en rond het centrum zal toenemen, waardoor aanpassingen in de infrastructuur noodzakelijk zijn. Dit gebeurt enerzijds door nieuwe verbindingen, zoals de ontwikkeling van de Noordelijke Randweg inclusief (fiets)ondertunneling van het spoor, en anderzijds door herinrichting van bestaande wegen, bijvoorbeeld naar 30 km/u-zones om de verkeersveiligheid te verbeteren. Daarbij liggen kansen om sluipverkeer te ontmoedigen door aantrekkelijke alternatieve routes te creëren. Daarnaast biedt de schaalgrootte van Zevenbergen ruimte voor de mobiliteitstransitie: doorontwikkeling van het stationsgebied, stimuleren van duurzame mobiliteit bij nieuwbouwprojecten en het versterken van het fietsnetwerk met goede verbindingen naar Breda en de haven van Moerdijk.

Naast de overkoepelende uitdaging om deze dorpse woonkernen verbonden te houden met de voorzieningenkernen, zijn er afhankelijk van de ligging ook andere uitdagingen. Een is de hinder die inwoners ervaren als gevolg van het sluipverkeer, bijvoorbeeld door Zevenbergschen. Daarnaast speelt een menging van langzaam verkeer en zwaar (landbouw) verkeer een belangrijke uitdaging voor veel van deze kernen en de omliggende straten. De zorg onder inwoners is dat de omvang van deze verkeersstromen toenemen met o.a. de ontwikkeling Powerport en Logistiek Park Moerdijk.

Klundert, Willemstad en Fijnaart (voorzieningenkernen) Deze kernen vervullen een belangrijke rol voor omliggende dorpen en blijven vitaal via het programma Vitale Centra, waarin goede OV-bereikbaarheid een kernpunt is. Daarnaast zijn er woningbouwontwikkelingen gepland. Willemstad kent toeristische piekdrukte, wat leidt tot parkeer- en verkeersproblemen door autoverkeer. Het toeristische karakter vraagt bovendien om aantrekkelijke wandel- en fietsverbindingen. Fijnaart en Klundert hebben vooral te maken met zwaar (landbouw)verkeer en sluipverkeer, wat de verkeersveiligheid en leefbaarheid onder druk zet. Voor Klundert is de aanleg van een weg om de kern heen voorzien om de toegangsweg te ontlasten. De autoaantrekkelijkheid blijft hoog door

Haven- en industriegebied(en) Kenmerkend voor de gemeente Moerdijk is de aanwezigheid van het haven- en industriegebied. De groei van bedrijvigheid, waaronder het Logistiek Park Moerdijk, zorgt voor meer goederenvervoer en verkeersdruk op wegen, spoor en water, met risico’s voor verkeersveiligheid, leefbaarheid en milieuruimte. Tegelijk vraagt de verduurzaming van de industrie om nieuwe energie-infrastructuur en slimme inpassing van de mobiliteitstransitie. De uitdaging ligt in het combineren van bereikbaarheid voor werknemers en bedrijven met het beperken van overlast en het beschermen van natuur en gezondheid.

13

Het Haven- en Industrieterrein zorgt voor grote verkeersstromen, bijvoorbeeld via de Johan Willem Frisostraat door Moerdijk richting de snelweg, wat druk geeft op de lokale infrastructuur en de leefbaarheid in omliggende kernen. Daarnaast zijn er zorgen over veilige en aantrekkelijke fietsverbindingen van en naar het dorp Moerdijk.

• Het openbaar vervoer wordt minder goed gebruikt dan andere modaliteiten (vervoerswijzen). Dit valt samen met de grote afstanden naar voorzieningen, de afstand naar opstaphaltes, de frequentie van de buslijnen en de aansluitingen op andere vervoerswijzen. Met de toenemende vergrijzing is het de verwachting dat komende jaren meer mensen afhankelijk zullen worden van het Openbaar Vervoer, omdat zij mogelijk niet meer in de auto rijden. Hierdoor zijn toegankelijke haltes belangrijk, maar ook gedeelde mobiliteit of initiatieven waarmee samen gereisd kan worden.

De opgave ligt in het verbeteren van de bereikbaarheid en het aanbieden van duurzame alternatieven voor gemotoriseerd verkeer. Dit betekent inzetten op betere OV-verbindingen en deelmobiliteitsconcepten, het concentreren van logistieke functies rond multimodale knooppunten om goederenstromen efficiënt af te wikkelen en het versterken van het fietsnetwerk naar lokale en regionale bedrijventerreinen. Zo wordt gewerkt aan een toekomstbestendig mobiliteitssysteem dat zowel economische groei als verkeersveiligheid en leefbaarheid ondersteunt.

3.3

De belangrijkste mobiliteitsopgaven samengevat

Op basis van de voorgaande analyse heeft het mobiliteitssysteem in de gemeente Moerdijk de volgende vier opgaven: • De gemeente Moerdijk werkt de komende jaren aan de woningbouwambitie. Meer woningen en meer inwoners geeft de nodige verkeersconsequenties. Hiervoor is het van belang dat er een robuust en veilig verkeersnetwerk is dat kan meebewegen met de veranderingen in de toekomst. Uit verkeersberekeningen blijkt dat de woningbouwambities realiseerbaar zijn, mits het huidige netwerk niet verslechterd. • Door het beperkte aantal routes in het buitengebied wordt verkeer op veel locaties gemengd, waardoor actieve mobiliteit vaak samenloopt met gemotoriseerd verkeer. Dit gaat regelmatig gepaard met zwaar vrachtverkeer en agrarisch verkeer, waardoor voetgangers en fietsers zich extra onveilig voelen. De kans op zware verkeersongevallen neemt hierdoor toe op deze routes. • Dankzij de aanwezigheid van vijf snelwegen (A16, A17, A29, A59 en A4) beschikt de gemeente Moerdijk over een uitstekende bereikbaarheid voor gemotoriseerd verkeer. Een keerzijde hiervan is dat tijdens de spits veel sluipverkeer ontstaat, onder andere in Zevenbergschen Hoek en op de Stadsedijk en Achterdijk. Bewoners ervaren hierdoor aanzienlijke overlast en geven aan dat deze verkeersstromen de leefbaarheid en verkeersveiligheid op deze wegen onder druk zetten.

14

4

Mobiliteitskapstok 2040

gramma op te stellen dat gericht is op het verbeteren van de verkeersveiligheid. Deze werkwijze is verder uitgewerkt in de module Verkeersveiligheid van het Mobiliteitsprogramma.

De mobiliteitsopgaven van de gemeente Moerdijk staan niet op zichzelf. Ze zijn verbonden met bredere opgaven op nationaal, provinciaal en regionaal niveau en raken aan andere (lokale) beleidsvelden, zoals ruimtelijke ontwikkeling, duurzaamheid en sociaal-domein. Om effectief te kunnen sturen op mobiliteit, is het daarom belangrijk om inzicht te hebben in het overkoepelende beleid dat hierop van invloed is. In sommige gevallen is het mobiliteitsbeleid van de gemeente volgend aan externe beleidskaders, waarbij sprake is van verplichtingen of richtlijnen waaraan voldaan moet worden. In andere gevallen biedt de mobiliteitsambitie van de gemeente Moerdijk juist ruimte om wensen en richting uit te spreken.

Klimaatakkoord: Het klimaatakkoord stelt verplichtingen voor mobiliteit, waaronder het terugdringen van de CO₂-uitstoot en het stimuleren van schoner vervoer. Dit wordt bereikt door elektrificatie, efficiënt gebruik van het mobiliteitssysteem en het gebruik van duurzame brandstoffen. Het lokale mobiliteitsbeleid sluit aan op de ambitie om de uitstoot terug te dringen, zoals de 55% CO₂-reductie richting 2030. Dit betekent onder andere het stimuleren van elektrisch vervoer en inzetten op duurzame mobiliteitskeuzes. Nationale Agenda Laadinfrastructuur: De forse groei van elektrisch vervoer vraagt om een flinke uitbreiding van onder andere publieke laadvoorzieningen. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het opstellen van een plaatsingsbeleid voor laadvoorzieningen binnen de openbare ruimte en het faciliteren van uitvoering

De belangrijkste beleidskaders en de manier van omgaan hiermee worden in de volgende paragrafen toegelicht.

4.1

Volgen van nationaal beleid

Nationaal beleid geeft richting aan lokale keuzes. De gemeente Moerdijk volgt dit beleid om bij te dragen aan nationale ambities op gebied van bereikbaarheid, verkeersveiligheid en duurzaamheid.

4.2

Aansluiten op regionale opgaves

Mobiliteit reikt verder dan de grenzen van de gemeente Moerdijk. Daarom is het belangrijk om mobiliteit te benaderen vanuit een breder perspectief en hecht de gemeente veel waarde aan regionale samenwerking. De gemeente Moerdijk maakt onderdeel uit van zowel de Stedelijke Regio West-Brabant als de Stedelijke Regio Breda-Tilburg. Binnen deze regio’s wordt op diverse mobiliteitsthema’s samengewerkt, met een nadruk op multimodale bereikbaarheid en inzet op een mobiliteitstransitie. Daarnaast vormt het provinciale mobiliteitsbeleid van Noord-Brabant een overkoepelend geheel. Dit beleidskader geeft richting aan provinciale ambities op het gebied van bereikbaarheid, duurzaamheid en verkeersveiligheid.

Mobiliteitsvisie 2050: De mobiliteitsvisie van het Rijk beschrijft een mobiliteitssysteem dat voldoet aan de normen voor duurzaamheid, gezonde leefomgeving en veiligheid. Gemeenten dragen vanuit lokaal beleid bij aan de integrale bereikbaarheidsdoelen van het Rijk, CO₂-reductie, verkeersveiligheid en een gezonde leefomgeving. Dit betekent onder meer het stimuleren van andere vervoerswijzen dan personenauto’s, het faciliteren van elektrisch vervoer en het verbeteren van verkeersveiligheid in kernen en op bedrijventerreinen. Deze opgaven vragen om afstemming met andere ruimtelijke disciplines en ontwikkelingen. Evenals een goede samenwerking met regionale en landelijke partners.

Beleidskader mobiliteit: koers 2030: De provincie Noord-Brabant zet in op een veilig, duurzaam en samenhangend mobiliteitssysteem dat bijdraagt aan de brede welvaart. Gemeenten zijn belangrijke partners en dragen bij aan de realiseren van deze ambities. Voor de gemeente Moerdijk betekent dit onder meer het verbeteren van verkeersveiligheid via een risicogestuurde aanpak, het versterken van multimodale bereikbaarheid van werklocaties met openbaar vervoer en fietsverbindingen, het

Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV): Het SPV heeft als doel het aantal verkeersslachtoffers drastisch te verminderen, met de ambitie: nul verkeersslachtoffers in 2050. De aanpak is risico-gestuurd, wat betekent dat het verkeersveiligheid wordt benaderd op basis van een analyse van risico’s in het mobiliteitssysteem. De gemeente geeft invulling aan deze benadering door op basis van risicoanalyses een maatregelenpro-

15

faciliteren van elektrisch vervoer en het verwezenlijken van een gezonde leefomgeving.

Kwaliteitsnetwerk landbouwverkeer: Het Kwaliteitsnetwerk Landbouwverkeer geeft het netwerk neer waar geslotenverklaringen voor (land) bouwverkeer zijn (zowel gemeentelijk als provinciaal) en wat het kwaliteitsnetwerk (land)bouwverkeer (wensnetwerk) is. Dit geeft inzicht in knelpunten en ontbrekende schakels op het kwaliteitsnetwerk. Het Kwaliteitsnetwerk Landbouwverkeer is opgesteld in overeenstemming over de kwaliteitseisen van de alternatieve infrastructuur en fasering waarop dit gaat plaatsvinden.

Regionaal Mobiliteitsprogramma’s: De gemeente Moerdijk is onderdeel van meerdere stedelijke netwerken, de zogeheten Daily Urban Systems (DUS). Door de ligging maakt de gemeente Moerdijk onderdeel uit van zowel het DUS West-Brabant – Randstad (via de corridor Bergen op Zoom, Roosendaal, Lage Zwaluwe en Dordrecht) als het DUS Breda–Tilburg (met verbindingen via Lage Zwaluwe en Zevenbergen). Binnen deze netwerken vinden dagelijkse reisbewegingen plaats van inwoners en goederenstromen. Deze reisbewegingen onderstrepen het belang van regionale afstemming. Binnen deze context sluit Moerdijk aan op regionale mobiliteitsprogramma’s: In de mobiliteitspakketten van zowel West-Brabant als Breda/Tilburg staan vier centrale doelstellingen: het versterken van ov-poorten, het verbeteren van multimodale bereikbaarheid, maatwerk voor kleinere kernen en verduurzaming van goederenvervoer. Voor de gemeente Moerdijk zijn hierbinnen enkele concrete opgaven benoemd, zoals de bereikbaarheid van het haven- en industriegebied en de transformatie van het stationsgebied Zevenbergen. Daarnaast zet de gemeente in op het versterken van het spoor en Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV), het verbeteren van de bereikbaarheid van bedrijventerreinen (inclusief truckparking), en het stimuleren van fietsgebruik, onder andere via een mogelijke fietsroute tussen Breda, Zevenbergen en de haven van Moerdijk.

Ov-concessie West-Brabant (2025–2035): De nieuwe concessie biedt kansen voor het versterken van vraaggericht vervoer (zoals Bravoflex) en de verdere verduurzaming van het openbaar vervoer. Voor de gemeente Moerdijk zijn dit belangrijke thema’s in het verbeteren van de bereikbaarheid van kleinere kernen en het realiseren van emissievrije mobiliteit. De concessie sluit aan bij regionale ambities om ov-poorten te versterken, multimodale verbindingen te verbeteren en maatwerk te bieden voor gebieden met een lagere vervoersvraag.

16

4.3

Omgevingsvisie Moerdijk ’2040’

• Groen, duurzaam en beleefbaar buitengebied: verbonden met landschap en historie

Het toekomstbeeld uit de Omgevingsvisie vormt samen met het nationaal, provinciaal en regionaal beleid het vertrekpunt voor dit mobiliteitsprogramma. Het Mobiliteitsprogramma is een mobiliteitsuitwerking van de Omgevingsvisie ‘Moerdijk 2040’, waarin de ruimtelijke toekomst van de gemeente wordt geschetst.

Versterken van de stadse én dorpse leefomgeving. In 2040 heeft de gemeente Moerdijk een mobiliteitssysteem dat goed aansluit op de verschillende kernen. Zo wordt de samenhang versterkt tussen Zevenbergen, de voorzieningenkernen (Willemstad, Klundert en Fijnaart) en de overige kernen. Dit wordt gedaan aan de hand van de volgende ambities: • Versterken stationsgebieden: Stationsgebieden Zevenbergen en Lage Zwaluwe zijn opgewaardeerd tot overzichtelijke mobiliteitshubs, waarbij verschillende modaliteiten samenkomen. De HOV-verbinding tussen Zevenbergen en Breda biedt een snelle en betrouwbare reismogelijkheid. • Mobiliteitshubs: In Zevenbergen, Willemstad, Klundert en Fijnaart zijn kleinschalige mobiliteitshubs ingericht, die overstapmogelijkheden bieden tussen fiets, deelauto en OV. Daarnaast wordt ingezet op toekomstbestendige laadinfrastructuur voor elektrische auto’s en fietsen in alle kernen. • Fiets: De fiets krijgt meer aandacht in planuitwerkingen. Er zijn comfortabele, veilige en verlichte fietspaden, die kernen, werklocaties en buitengebied verbinden. Ook is er een doorfietsroute tussen Zevenbergen, Logistiek Park Moerdijk en het havengebied voor woon-werkverkeer. • Toegankelijkheid & Inclusie: De openbare ruimte is toegankelijk voor alle doelgroepen, inclusief ouderen en mensen met een beperking.

Mobiliteit draagt bij aan sociale inclusie en een leefomgeving waarin iedereen zich vrij kan bewegen. De openbare ruimte is hiervoor beweegvriendelijk ingericht met groene wandel- en fietsroutes. • Verkeersveiligheid: De verkeersveiligheid is verhoogd door herinrichting, eenrichtingsverkeer en duidelijke routing. Wegen in de gemeente zijn fijnmazig en veilig ontsloten, met aandacht voor langzamere en minder mobiele verkeersdeelnemers.

De Omgevingsvisie is tot stand gekomen via een uitgebreid participatietraject, waarbij inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties actief zijn betrokken. Dit heeft geleid tot een breed gedragen visie, die op 14 december 2023 door de gemeenteraad is vastgesteld na een zorgvuldig proces van verkenning, koersbepaling en visievorming. Omgevingsvisie Moerdijk 2040 – toekomstverhaal “In 2040 is de gemeente Moerdijk een aantrekkelijk mozaïek van stad en land, oud en nieuw, groot en klein, rust en reuring. Voortbouwend op de kwaliteiten die al jarenlang in de gemeente aanwezig zijn, is de gemeente Moerdijk uitgegroeid tot een fijne plek om te wonen, werken, ondernemen en recreëren. En dat is niet vreemd, want wat diepgeworteld is, kan hoog groeien. Om dat te bereiken, waren wel duidelijke keuzes nodig. De complexe opgaven en transities in de jaren ’20 en ’30 – op het gebied van wonen, duurzaamheid, voorzieningen, klimaat, landbouw en economie – maakten duidelijk dat doorgaan op de oude voet niet altijd mogelijk was. In 2040 zien we de effecten van die keuzes terug in het landschap, én in het dagelijks leven en werken in de gemeente Moerdijk.” Door het toekomstverhaal uit de Omgevingsvisie te vertalen naar het mobiliteitsdomein, wordt concreet gemaakt hoe mobiliteit bijdraagt aan thema’s als sociale cohesie, economie, klimaat, veiligheid, water en leefbaarheid.

Mobiliteit is immers geen op zichzelf staand thema, maar raakt aan vrijwel alle aspecten van de leefomgeving. Dit is aan de hand van de drie kernambities uit de Omgevingsvisie: • Versterken van de stadse én dorpse leefomgeving • Vitale en gezonde economie: bereikbaar en toekomstbestendig

17

Vitale en gezonde economie: bereikbaar en toekomstbestendig

• Ontsloten en beleefbaar buitengebied: Het buitengebied is goed ontsloten voor recreatie en dagelijks gebruik. Fiets- en wandelroutes verbinden kernen met landschap en cultuurhistorie (o.a. Zuiderwaterlinie). Recreatieve ommetjes starten bij de voordeur en stimuleren gezondheid en beleving. • Elektrische mobiliteit: Slimme laadoplossingen voor elektrische voertuigen zijn beschikbaar tot in het buitengebied. • Waterrecreatie: Water speelt een rol in mobiliteit via aanlegplekken, steigers en veerpontjes.

Voor een vitale en gezonde economie die bereikbaar en toekomstbestendig is, wordt ingezet op de volgende ambities: • Multimodale haven- en industriegebied: De haven van Moerdijk is in 2040 een multimodaal knooppunt van nationaal belang. Goederenstromen verlopen efficiënt via weg, spoor, water en buisleidingen. • De bereikbaarheid voor werknemers is verbeterd via OV, doorfietsroutes en deelmobiliteit en werkgevers stimuleren duurzame mobiliteit en zijn actief betrokken bij de transitie. • Bedrijventerreinen: Het IHM en LPM is goed ontsloten en houdt rekening met leefbaarheid in omliggende gebieden. Multimodale infrastructuur maakt duurzame goederenstromen mogelijk. Hierbij is veilig vervoer van gevaarlijke stoffen geborgd via routering en infrastructuurmaatregelen. De bedrijventerreinen zijn goed bereikbaar per fiets en openbaar vervoer, o.a. door een mobiliteitshub bij station Lage Zwaluwe. Lokale terreinen behouden hun functie als werkplek voor de regio. • Elektrische mobiliteit: Er zijn laadpunten voor auto’s en fietsen beschikbaar op bedrijventerreinen. De combinatie van bereikbaarheid, duurzaamheid en veiligheid maakt de gemeente Moerdijk aantrekkelijk voor innovatieve bedrijven en investeerders.

Groen, duurzaam en beleefbaar buitengebied: verbonden met landschap en historie

Figuur 6, Visiekaart Omgevingsvisie gemeente Moerdijk 2040

Om het buitengebied groen, duurzaam en leefbaar te houden, waarbij landschap en historie met elkaar en met de woonomgeving van de inwoners verbonden wordt, wordt ingezet op de volgende ambities: • Het Moerdijkse open polderlandschap biedt de inwoners van de gemeente Moerdijk ook een prettig woongebied, zoals in de buurtschappen en dijklinten. Een goede kwaliteit van leven, rustig wonen, werken en een gezonde leefomgeving in het buitengebied worden geborgd, met goede en veilige wegen, wandel- en fietspaden.

4.4

Overig gemeentelijk beleid

Programma Fysieke Leefomgeving Met Positief Gezond in Moerdijk zet de gemeente in op een integrale en preventieve aanpak voor gezondheid en welzijn, waarbij ook mobiliteit een rol speelt. Het programma benadrukt het belang van een gezonde en veilige leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten. Dit betekent aandacht voor voldoende groen, goede sport- en beweegvoorzieningen, en een fysieke infrastructuur die inwoners stimuleert om te wandelen,

18

fietsen en elkaar te ontmoeten. Daarnaast wordt ingezet op het verbeteren van de bereikbaarheid van voorzieningen, het bevorderen van actieve mobiliteit (zoals lopen en fietsen), en het verbinden van mobiliteit met gezondheidsthema’s zoals valpreventie, overgewicht en mentale gezondheid.

en vergroening. Mobiliteitsprojecten worden waar mogelijk gekoppeld aan klimaatmaatregelen, zoals het combineren van straatwerk met vergroening en wateropvang. Daarnaast wordt ingezet op een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving, met aandacht voor schaduw, verkoeling en veilige routes voor voetgangers en fietsers. Klimaatadaptatie wordt verankerd in de omgevingsvisie en het omgevingsplan, zodat toekomstige mobiliteitsontwikkelingen bijdragen aan een duurzame, veilige en toekomstbestendige infrastructuur.

Bedrijventerreinenvisie Moerdijk De bedrijventerreinen moeten goed bereikbaar zijn en bij de gemeentelijke bedrijventerreinen moet de interne doorstroming goed en veilig verlopen. Op vrijwel alle bedrijventerreinen is het verplicht om te parkeren op eigen terrein. Parkeren langs de openbare weg is niet toegestaan. Uitzondering hierop zijn uiteraard collectieve (centrale) parkeervoorzieningen. Verkeersonveilige situaties als gevolg van fout parkeren moeten worden voorkomen. Een belangrijk speerpunt van de gemeente is het stimuleren van duurzaam vervoer. Een goede (en veilige) bereikbaarheid van de bedrijventerreinen per fiets is hier onderdeel van. Aanvullend draagt de bereikbaarheid van de bedrijventerreinen met het openbaar vervoer bij aan een duurzaam vervoersprofiel.

Visie recreatie en toerisme De gemeente Moerdijk werkt daarnaast aan een visie op recreatie en toerisme, dat mogelijk raakvlakken heeft met mobiliteit. Het is voorzien dat de visie eind 2025 of begin 2026 in de raad vastgesteld wordt, maar op dit moment is niet bekend wat de visie precies behelst en welke raakvlakken er zijn met mobiliteit. (Nieuwe) documenten, visies en werkwijzen van de gemeenten worden met regelmaat beoordeeld worden of zij raakvlakken hebben met mobiliteit. In dat geval worden deze documenten, visies en werkwijzen geëvalueerd en meegenomen in de modules of het uitvoeringsprogramma volgende op dit Mobiliteitsprogramma.

Integrale visie laadinfrastructuur en logistiek laden Met deze visies wordt ingezet een toekomstbestendig mobiliteitssysteem door elektrisch vervoer en duurzame logistiek te stimuleren. Er wordt gewerkt aan een dekkend netwerk van laadpunten voor zowel personenauto’s als logistieke voertuigen, waarbij privaat laden op eigen terrein de voorkeur heeft. Waar dit niet mogelijk is, worden publieke laadpalen proactief en op basis van lokale vraag geplaatst. Voor logistiek vervoer ligt de nadruk op voldoende laadinfrastructuur op bedrijventerreinen, langs hoofdwegen en bij logistieke knooppunten. Door monitoring en samenwerking met regionale en Europese partners groeit het laadnetwerk mee met de vraag en wordt voldaan aan klimaatdoelen. Zo draagt het beleid bij aan betere bereikbaarheid, leefbaarheid en een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor inwoners en ondernemers. Klimaatstrategie Gemeente Moerdijk Met het document Klimaatstrategie zet de gemeente Moerdijk in op een klimaatbestendige en waterrobuuste inrichting van de leefomgeving richting 2050. De strategie benadrukt dat klimaatadaptatie een integraal onderdeel is van ruimtelijke en mobiliteitsopgaven. Voor mobiliteit betekent dit onder meer dat bij aanleg, renovatie en onderhoud van infrastructuur nadrukkelijk rekening wordt gehouden met waterberging, hittestress

19

5

Tactische uitwerking

5.2

De gemeente Moerdijk kent een breed palet aan woonkernen met uiteenlopende mobiliteitsbehoeften. Verspreid over de gemeente liggen elf unieke kernen, elk met een eigen karakter: van historisch en agrarisch tot meer stedelijk. Deze spreiding brengt een uitdaging met zich mee. Uit de Atlas Moerdijk (2022) blijkt dat inwoners gemiddeld langere afstanden afleggen om voorzieningen te bereiken dan elders in Nederland. Bereikbaarheid is daarmee een essentiële voorwaarde om voorzieningen toegankelijk te houden voor iedereen, ook voor inwoners van kernen zonder eigen voorzieningen.

Er wordt naar een verkeersveilig, bereikbaar en duurzaam verkeerssysteem in 2040 gestreefd. Om daar te geraken zijn de visie en ambities uitgewerkt in drie deelmodules, waarin aandacht gegeven is aan verschillende vervoerswijzen, doelgroepen en locaties. Binnen de deelmodules worden de relevante mobiliteitsthema’s behandeld zoals lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit, inclusie, gemotoriseerd verkeer, zwaar verkeer, parkeren, elektrisch vervoer en verkeersveiligheid. In de hoofdstukken hieronder staat de visie voor mobiliteit in de gemeente Moerdijk tot 2040. Deze visie wordt ondersteund door een programmatische uitwerking per deelmodule. Deze programmatische uitwerking is uitgewerkt in drie aparte documenten waarin op kortere termijn doelen voor het mobiliteitssysteem voor de gemeente Moerdijk worden geschetst. Daarmee kan in de uitwerking per deelmodule ook op kortere termijn gereageerd worden op veranderingen, en daarmee tot 2040 flexibeler inspelen op trends en ontwikkelingen.

5.1

Bereikbaarheid

In het licht van demografische en ruimtelijk-economische ontwikkelingen, zoals vergrijzing en bevolkingsgroei richting 2040, is het van belang dat deze voorzieningen niet uitsluitend met de auto bereikbaar zijn. Daarom zet de gemeente in op een breed mobiliteitsspectrum: naast automobiliteit wordt actief gewerkt aan het verbeteren van alternatieve reisopties zoals openbaar vervoer, lopen en (elektrisch) fietsen. Bereikbaarheid wordt niet alleen vormgegeven via infrastructuur en vervoersaanbod, maar ook via ruimtelijke keuzes: de ligging van voorzieningen, woningbouwlocaties en hun aansluiting op het mobiliteitsnetwerk zijn bepalend voor de vitaliteit en leefbaarheid van de kernen.

Verkeersveiligheid

Verkeersveiligheid is essentieel binnen het mobiliteitsbeleid. De ambitie om het aantal verkeersslachtoffers terug te dringen vraagt om een integrale en risicogestuurde aanpak, die aansluit op de landelijkeverkeersveiligheidsambities. Het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) introduceert een proactieve benadering, waarbij niet alleen wordt gestuurd op ongevalscijfers, maar vooral op het voorkomen dat risico’s in het verkeerssysteem optreden. De ambitie is helder: nul verkeersslachtoffers. Dit vraagt om een integrale aanpak waarin infrastructuur, gedrag en voertuigtechnologie in balans zijn.

Daarnaast speelt Moerdijk een strategische rol in de regionale en nationale economie. De ligging tussen Rotterdam en Antwerpen, aan het Hollands Diep, maakt de gemeente tot een logistiek knooppunt van betekenis. De haven van Moerdijk en het Logistiek Park zijn belangrijke werklocaties met een sterke aantrekkingskracht. Tegelijkertijd is de bereikbaarheid van deze locaties niet vanzelfsprekend. Er wordt ingezet op duurzame alternatieven zoals ov en fiets, terwijl werknemers nu nog vaak afhankelijk zijn van de auto. De groei van logistieke stromen zet bovendien druk op infrastructuur, leefomgeving en verkeersveiligheid.

De gemeente kiest voor een risicogestuurde aanpak, conform het SPV. Dit betekent dat verkeersveiligheidsmaatregelen worden gebaseerd op een combinatie van ongevalscijfers, infrastructuuranalyse en gedragsdata. Hiervoor wordt een Module Verkeersveiligheid gebruikt waarin per risicothema concrete acties zijn opgenomen. Elke vijf jaar wordt getoetst of de verkeersveiligheidsdoelstellingen op koers liggen aan de hand van de nieuwste data.

Om de bereikbaarheid in Moerdijk te versterken, wordt ingezet in op een combinatie van ruimtelijke keuzes en mobiliteitsmaatregelen. In het Bereikbaarheidsplan wordt uitgewerkt hoe de bereikbaarheid van de gemeente Moerdijk versterkt wordt rond de volgende thema’s: Inclusie, Lopen, Fietsen, Gedeelde mobiliteit / OV, Gemotoriseerd verkeer, Zwaar verkeer en Parkeren gemotoriseerd verkeer.

20