Bijlage 1 Jaarverslag 2025

Jaarverslag 2025 En door

2

Jaarverslag 2025

Gemeente Moerdijk

Colofon Ontwerp/opmaak: John Gaasbeek, johngaasbeek.nl Fotografie: Marcel Otterspeer, Gert van der Ros, gemeente Moerdijk, visitBrabant Uitgave: mei 2026 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook en evenmin in een geautomatiseerd gegevensbestand worden opgeslagen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Gemeente Moerdijk.

3

Jaarverslag 2025

Gemeente Moerdijk

Inhoud Inleiding

4

Programma's Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben Partnerschap in een veranderende samenleving

7 20 33 55 79

Financiële paragraaf

95

Paragraaf Lokale heffingen Paragraaf Financiering Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf Grondbeleid Paragraaf Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf Woo Paragraaf Verbonden partijen Paragraaf Subsidies

101 112 117 131 142 152 158 160 182

Beleidsindicatoren

186

Jaarrekening

4

Jaarverslag 2025

Inleiding Beste raadsleden, In 2025 werkte de gemeente Moerdijk verder aan haar ambities in een tijd van aanhoudende maatschappelijke en financiële druk. Ook dit jaar hadden landelijke ontwikkelingen direct invloed op de uitvoering van gemeentelijke taken. Dat gold vooral voor het sociaal domein, waar de kosten, met name in de jeugdzorg, verder opliepen. Tegelijkertijd vroegen ook opgaven op het gebied van energie, wonen, duurzaamheid, bereikbaarheid en leefbaarheid blijvend om aandacht. Tegen deze achtergrond heeft de gemeente Moerdijk in 2025 verdere uitvoering gegeven aan de ambities uit het bestuursakkoord en aan de opgaven die in onze gemeente spelen. Daarbij zijn op alle programma’s concrete resultaten geboekt. Zo zijn stappen gezet in de verduurzaming van woningen en wijken, is voortgang geboekt in de woningbouw en de veiligheid, zijn economische en infrastructurele ontwikkelingen verder gebracht en is blijvend geïnvesteerd in ondersteuning van inwoners die dat het meest nodig hebben. Ook is gewerkt aan de verdere verbetering van de dienstverlening en de gemeentelijke organisatie. Met deze jaarrekening legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid en de financiële resultaten over 2025.

Een belangrijk deel van de gemeentelijke inzet bestaat uit de uitvoering van reguliere taken die jaarlijks terugkeren, zoals het beheer van wegen en groenvoorzieningen, de uitvoering van zorgtaken en de dienstverlening aan inwoners. Ook in 2025 zijn deze taken onverminderd voortgezet. Per programma blikken wij terug op de belangrijkste resultaten van het afgelopen jaar. Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk • In 2025 zijn diverse verduurzamingsmaatregelen uitgevoerd. Inwoners konden gebruikmaken van huisbezoeken met kleine energiebesparende maatregelen, adviesgesprekken en lekchecks door energiecoaches. • Ook is het lokale isolatieprogramma verder uitgevoerd. Daarnaast is gestart met de uitgifte van vouchers via STEM aan bewoners van de windkernen langs de A16: Moerdijk, Langeweg en Zevenbergschen Hoek. Daarmee zijn in totaal 2.078 woningen bereikt. • In Willemstad is gestart met het toekomstbestendig maken van kabels en leidingen. Door werkzaamheden te bundelen in één project wordt de overlast voor de omgeving zoveel mogelijk beperkt. • In het kader van de afvalscheidingscampagne zijn ruim 3.000 gft-bakjes aangevraagd. Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk • In 2025 zijn ruim 100 woningen opgeleverd, onder meer in Zevenbergschen Hoek, Klundert, Fijnaart, Langeweg, Moerdijk en Zevenbergen.

• Ook is verdere voortgang geboekt in de woningbouw voor de komende jaren. Inmiddels is 59% van de woningbouwplannen tot en met 2029 definitief. Voor meerdere projecten in Zevenbergen en Klundert zijn de omgevingsplannen onherroepelijk. Voor andere projecten zijn haalbaarheids- en startdocumenten vastgesteld.

Gemeente Moerdijk

5

Jaarverslag 2025

• De gemeenteraad heeft daarnaast meerdere besluiten genomen om woningbouw in kleine kernen en flexwonen te versnellen. • Ook op het gebied van ondermijning zijn in 2025 belangrijke stappen gezet. De meldroute voor signalen van mogelijke ondermijning is verbeterd en beter onder de aandacht gebracht. Daarnaast zijn actiedagen georganiseerd. Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk • In december was besluitvorming beoogd over de zoekrichting voor uitbreiding van het haven en industrieterrein ten behoeve van Powerport en de hierbij horende randvoorwaarden. In het najaar van 2025 is samen met inwoners gesproken over de randvoorwaarden. De gemeenteraad stelde deze randvoorwaarden vast en besloot geen toestemming te geven voor zoekrichting zuidoost, maar onder voorwaarden wel verder te werken aan zoekrichting oost, waarbij zorgen over leefbaarheid zwaar meewegen. Omdat Rijk en provincie nog geen besluit konden nemen, is de besluitvorming uitgesteld tot juni 2026. Omdat tijdens het traject toekomstperspectief te blijven bieden aan inwoners, is de indexering op de bestaande Moerdijkregeling weer ingevoerd. • Fase 2 van de herinrichting van het centrum van Klundert is uitgevoerd. • Vanaf juli rijdt dagelijks een bus tussen station Lage Zwaluwe en het haven- en industrieterrein Moerdijk.

Daarmee is dit werkgebied voor het eerst rechtstreeks bereikbaar met het openbaar vervoer Programma 4 Ondersteuning voor de mensen die het écht nodig hebben • Op 1 juli is het azc in Zevenbergen geopend. Daarmee realiseert de gemeente Moerdijk langdurig 200 asielopvangplekken en wordt voldaan aan de wettelijke opgave uit de Spreidingswet. • In 2025 is gestart met het programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving. Samen met partners en jongeren is een basis gelegd voor een datagedreven en gebiedsgerichte aanpak om de ontwikkeling van jeugd te versterken. • De sociale benadering van dementie is verder uitgebreid. Dat draagt bij aan een betere kwaliteit van leven van mensen met dementie en ondersteunt mantelzorgers bij het langer volhouden van hun zorgtaken. • Ook zijn in 2025 inwoners ondersteund bij armoede. Dat gebeurde onder meer door belemmeringen voor kinderen om mee te doen weg te nemen en door een campagne om het gebruik van minimaregelingen te vergroten. Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving • Om de digitale dienstverlening te verbeteren, zijn in 2025 de websites www.moerdijk.nl en www.werkenvoormoerdijk.nl vernieuwd. • Ook is in 2025 de verbouwing van het gemeentehuis binnen budget afgerond. Het vernieuwde en toekomstbestendige gebouw is in oktober officieel geopend voor inwoners.

Gemeente Moerdijk

6

Jaarverslag 2025

Financiële resultaat: De gemeente sluit 2025 af met een positief resultaat van € 5,1 miljoen. Dit resultaat is grotendeels het gevolg van extra middelen die de gemeente gedurende het jaar van het Rijk heeft ontvangen. Tegelijkertijd namen de kosten op enkele terreinen, waaronder de jeugdzorg en grondexploitaties, toe. Een deel van het positieve resultaat is benodigd voor activiteiten die nog niet volledig in 2025 konden worden uitgevoerd en daarom doorlopen naar 2026. Met het aanbieden van de jaarstukken zal aan de gemeenteraad een voorstel worden gedaan over de bestemming van het jaarrekeningresultaat. In de jaarstukken lichten wij de belangrijkste ontwikkelingen, resultaten en financiële uitkomsten van het afgelopen jaar verder toe. Zevenbergen, 23 juni 2026 Het college van burgemeester en wethouders, Aart-Jan Moerkerke Arno Fens Bennie Blom Danny Dingemans Pauline Joosten Sjoerd Elseman

Gemeente Moerdijk

7

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk Er ligt een grote opgave om tot een duurzaam Moerdijk te komen. Het tegengaan van klimaatverandering, aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering en een transitie naar een circulaire economie zijn randvoorwaarden voor het behoud van onze leefbaarheid. Energietransitie en klimaatadaptatie hebben ook impact op hoe we onze openbare ruimte inrichten en beheren. De klimaat- en energietransitie gaan ons landschap veranderen. Het vraagt om een ontwikkelend perspectief op onze ruimtelijke ordening, waarbij we opgaven slim combineren en de kwaliteit van het landschap bewaren. Ook in de eigen bedrijfsvoering maken we keuzes die bijdragen aan een duurzaam Moerdijk. Zo komt duurzaamheid ook als een rode draad terug in alle andere programma’s in deze begroting.

Thema Energietransitie

Strategisch doel

Resultaten

2023 - 2024

2025

Totaal

• We leveren een evenredige bijdrage aan mondiale en Rijksdoelstellingen (inclusief het Klimaatakkoord), zoals minimaal 55% reductie van uitstoot van broeikasgassen in 2030 (t.o.v. 1990).

Energiebox

1731

330

2061

Energiecoach aan huis

275

298

573

Isolatiesubsidie

39

216

255

Windbonnen

-

1.138

1.138 (2.078)

Deur-aan-deuractivatie

-

537

537

Mijlpalen Verduurzamingsmaatregelen In 2025 zijn we doorgegaan met het uitvoeren van huisbezoeken via de Energiebox, waarbij direct kleine energiebesparende maatregelen zijn genomen. Deze Energiebox-acties werden in 2025 afgerond. Daarnaast zijn energiecoaches langsgegaan voor adviesgesprekken en lekchecks. Ook is de verdere uitrol van het lokale isolatieprogramma voortgezet. In drie tranches ontvangen we hiervoor Rijksmiddelen, zodat we vóór eind 2028 bij in totaal 1.920 woningen één of meer grote isolatiemaatregelen kunnen laten uitvoeren. Daarnaast zijn we in 2025 gestart met de uitgifte van vouchers via STEM voor bewoners van de windkernen A16 (Moerdijk, Langeweg en Zevenbergsche Hoek), in totaal betroffen dit 2.078 woningen. Ook zijn we begonnen met deur-aan-deuracties om bewoners actief te informeren over de lopende initiatieven rond de energietransitie.

Actualisatie Energieprogramma In 2025 is het geactualiseerde Energieprogramma vastgesteld. In navolging van vele gemeenten hebben we de algemene programmatische aanpak van de energietransitie losgelaten. In het Energieprogramma ligt de focus op de integrale ontwikkeling van het lokale energiesysteem. Wijkuitvoeringsplannen Windkernen A16 en Helwijk In Helwijk en de windkernen A16 (Moerdijk, Langeweg, Zevenbergschen Hoek) zijn we samen met de inwoners en woningcorporatie de zoektocht gestart naar een alternatief voor aardgas om de woningen en gebouwen te verwarmen. Dit vergt veel tijd, onderzoek en inzet om uiteindelijk samen met onze inwoners de juist keuze te kunnen maken. In de windkernen A16 hebben we het concept wijkuitvoeringsplan hiervoor net voor de Kerst van 2025 kunnen bespreken. In Helwijk zijn we nog niet zo ver, omdat op verzoek van de inwoners gestart is met een “brede aanpak”: wat leeft er in Helwijk? Hiervoor is een thema-avond in november 2025 georganiseerd. Op

8

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

deze drukbezochte thema-avond (tafeltjes-avond) zijn de bewoners in gesprek gegaan met Surplus – Woonkwartier – Gemeente: Handhaving – Groen – Energietransitie. Dit heeft diverse aandachtspunten opgeleverd. Het wijkuitvoeringsplan voor Helwijk wordt in 2026 verder opgepakt. Werken met het soortenmanagementplan (SMP) De door de provincie verstrekte generieke ontheffing voor het SMP leggen we als gemeente (en ontheffinghouder) door aan initiatiefnemers, projectontwikkelaar en vooral aan huiseigenaren die hun huis willen verduurzamen en hiermee direct weten waar ze aan toe zijn. Zie ook thema klimaatadaptatie. Repowering windparken Volkeraksluizen en de Dintelmondpier Op 19 december 2025 ondertekenden de gemeente Moerdijk, de provincie Noord-Brabant en Rijkswaterstaat een intentieovereenkomst voor het OER-project

Foto's thema-avond in Helwijk

Gemeente Moerdijk

Energiepark Volkeraksluizen (Opwerk van Energie op Rijksvastgoed). Met deze stap spraken de drie partijen af dat zij samen verder onderzoek gaan doen naar het vernieuwen van de bestaande windturbines bij de Volkeraksluizen en de Dintelmond. Deze vernieuwing – ook wel repowering genoemd – kan betekenen dat oude turbines worden vervangen door moderne, krachtigere exemplaren. Uitvoering visie (verduurzaming) Bedrijventerreinen 2025 Op 4 december 2025 is de visie Bedrijventerreinen 2025 vastgesteld. Aankomende jaren wordt deze visie uitgewerkt in het programma bedrijventerreinen. (Zie ook programma 3)

9

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Ontwikkelingen Inzet elektrische deelauto’s Het organiseren op de elektrische deelauto’s voor eigen dienstkilometers is in 2025 voorbereid, maar is nog niet operationeel. De verwachting is dat dit in 2026 wel gerealiseerd kan worden. Actieplan CO2 De acties om tot een CO2-reductie te komen van de eigen organisatie worden uitgevoerd. Laadinfrastructuur Er zijn in 2025 36 nieuwe laadpalen geplaatst door Vattenfall. Dat brengt het totaal aan laadpunten in de gemeente Moerdijk op 316. Het streven is om eind 2030 in totaal 955 laadpunten te hebben.

Effecten We zijn er in 2025 nog niet in geslaagd om tot een dataset en dashboard te komen specifiek voor onze gemeente. Er zijn al wel datasets beschikbaar, van o.a. VNG en Klimaatmonitor, die aangeven dat het gasverbruik in de gemeente Moerdijk de afgelopen jaren, net als in

Gemeente Moerdijk

heel Nederland, gestaag aan het dalen is. Dit is o.a. te relateren aan de isolatiemaatregelen die inwoners nemen, stijging van het aantal (hybride) warmtepompen en het bewuster omgaan met energie.

Risico’s De netcongestie in onze regio neemt verder toe, waardoor bedrijven in Moerdijk niet kunnen verduurzamen of uitbreiden en het terrein Zevenbergen-Noord voorlopig geen plek biedt aan bedrijven met een grote elektriciteitsvraag. Ook voor woningen neemt de kans toe dat het net de komende jaren vol raakt, waardoor nieuwe woningbouw en ander vastgoed veel ‘netbewuster’ ontwikkeld moeten worden. De huidige richtlijnen hiervoor zullen naar verwachting binnenkort verplicht worden. Ook de realisatie van het geplande aantal laadpalen staat door de netcongestie onder druk. Tegelijkertijd neemt het aantal (grootschalige) stroomstoringen toe doordat het elektriciteitsnet zwaar wordt belast, wat bij langdurige uitval grote veiligheidsrisico’s kan veroorzaken, bijvoorbeeld voor de chemische industrie.

Prestaties 2025 • Vaststellen Energievisie • Uitvoering Transitievisie Warmte: - Uitvoering lokaal isolatieprogramma labels D t/m G - Uitvoering aanpak energiearmoede – inzet klusdienst - Vaststellen Wijkuitvoeringsplannen Helwijk en Windkernen A16 • Uitvoering Actieplan CO2 • Inzet elektrische deelauto’s voor verduurzaming eigen dienstkilometers, als onderdeel van een bredere verduurzaming van de eigen zakelijke mobiliteit. • Start proces repowering windparken Volkeraksluizen en Sabinadijk • Monitor voortgang lokale Energietransitie • Actualisatie Transitievisie Warmte – Warmteprogramma onder de Omgevingswet • Uitvoering visie Laadinfrastructuur • Uitvoering visie (verduurzaming) Bedrijventerreinen

2026

2027

2028

10

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Thema Klimaatadaptatie Strategisch doel •

We handelen klimaatbestendig bij het (her)inrichten van onze ruimtelijke omgeving.

Mijlpalen Aanpak riolering en klimaatrobuust watersysteem Vesting Willemstad Sinds het voorjaar van 2025 werken Enexis, Brabant Water en de gemeente Moerdijk hier intensief samen aan het toekomstbestendig maken van de kabels en leidingen. Door de krachten te bundelen, worden alle werkzaamheden in één project uitgevoerd en slim gefaseerd. Zo beperken we de overlast voor ondernemers, evenementen en bezoekers. In de periode april–september zijn de meest urgente werkzaamheden rond de primaire kering die door de vesting loopt aangepakt. De aanpak loopt gefaseerd door tot 2028 en houdt rekening met jaarlijkse evenementen. Hoewel er hinder zal zijn, voorkomt deze aanpak langdurige verstoringen in de toekomst. De Wieken Standdaarbuiten In het najaar van 2024 heeft de raad ingestemd met het beschikbaar stellen van een krediet van € 1.800.000 voor een integrale onderhoudsaanpak en het uitwerken van klimaatadaptieve maatregelen in de Wieken in Standdaarbuiten. De werkzaamheden worden gefaseerd uitgevoerd en we verwachten medio juni 2026 het civieltechnische werk op te leveren. Klimaatadaptieve maatregelen binnen dit project zijn: • Aanbrengen van waterdoorlatende verharding (groen parkeren); • Aanleggen van wadi’s/greppels om water op te vangen/ wateroverlast te voorkomen; • Bomen en extra groen t.b.v. wateropname en creëren van schaduw; • Hemelwater afkoppelen van woningen.

Vanwege onze extra inzet op het gebied van water en klimaat heeft het Waterschap ons een subsidie verleend van € 75.000. Extra ronde kolkenreiniging We hebben bij wijze van een pilot een extra ronde

kolkenreiniging uitgevoerd. Het effect is dat er substantieel minder meldingen en klachten zijn binnengekomen van verstopte kolken. Dit zien wij als een kwalitatieve verbetering voor onze inwoners. De extra kosten vallen vervolgens grotendeels weg tegenover de besparing die dit heeft opgeleverd in tijd en middelen die de individuele opvolging van de meldingen kost. Dit maakt het een verantwoorde extra uitgave binnen de voorziening riolering. Samenwerking met het Havenbedrijf De gemeente Moerdijk is wettelijk verantwoordelijk voor de invulling van de zorgplicht afval-, hemel- en grondwater. Het havenbedrijf Moerdijk is volgens de huidige governanceregeling de uitvoerende partij voor het beheer en onderhoud ter uitvoering van de zorgplicht binnen het beheergebied van Havenbedrijf Moerdijk. Het havenbedrijf verstrekt op jaarbasis informatie aan de gemeente ter vaststelling van de rioolheffing en controle op een adequate invulling van de uit te voeren watertaken. (Zie verder bijlage) In samenwerking met het waterschap Brabantse Delta is gestart met het updaten van de roadmap riolering van het Havenbedrijf en het opstellen van een afvalwaterakkoord. Het waterschap wil deze akkoorden sluiten met alle gemeenten binnen de Samenwerking Water en Klimaatkring West Brabant. We werken aan een pilot die als voorbeeld kan dienen voor de overige gemeenten en leidt tot nieuwe samenwerkingen.

Dit krijgt een vervolg in 2026. Klimaatrobuuste woonomgeving Vergroeningsplannen Met het opstellen van vergroeningsplannen en het vergroenen van onze kernen is doorgepakt. Voor de kernen Moerdijk, Heijningen, Klundert en Willemstad zijn de vergroeningsplannen opgesteld. Hierbij zijn actief de gebiedstafels en werkgroepen betrokken. Ten aanzien van het daadwerkelijke kunnen vergroenen en de uitvoering van de vergroeningsplannen is met de raad gezocht naar een juiste manier waarop hiervoor de benodigde middelen beschikbaar gesteld konden worden. Dit is gelukt en de versnelling van de uitvoering is ingezet voor het komende plantseizoen. (zie ook: programma 2)

11

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

De inwoners van Moerdijk en Klundert hebben wel kunnen vergroening. Tijdens de vergroendagen vanuit het project Natuur in de Wijk, in samenwerking met de provincie en Orbis Groenversnellers, kon men planten, bomen en nestkasten aanvragen. Met als resultaat: • 180 strekkende meter biohaag • 140 strekkende meter vogelhaag • 384 Fruitbomen • 786 Vaste planten • 181 Vleermuiskasten (ook zeer positief voor onze SMPopgave) • 47 Gierzwaluwkasten • 246 Nestkasten voor de Bonte Vliegenvanger (ook geschikt voor huismus en koolmees) Inzet Klimaatburgemeesters De gemeente Moerdijk telde in 2025 vijf Klimaatburgemeesters. Zij zijn een inspiratiebron voor de buurt, een vereniging of voor andere bekenden. Klimaatburgemeesters zetten zich in voor een beter klimaat en inspireren anderen. De gemeente Moerdijk

Natuur in de wijk

Gemeente Moerdijk

faciliteert en werkt samen met de Klimaatburgemeesters om te zien waar koppelkansen liggen. Samen met de Klimaatburgemeesters is besproken hoe de participatieladder werkt en welke mogelijkheden er voor hen zijn. Daarnaast zijn afspraken met elkaar gemaakt om samen de agenda te vullen met onderwerpen waarover advies van de Klimaatburgemeesters gegeven kan worden. Dit wordt verder uitgerold en vormgegeven in 2026. Klimaatsubsidie Het beschikbare budget voor klimaatsubsidies is dit jaar met 60% overschreden (beschikbaar budget €20.000, verstrekt €32.000). Steeds meer mensen weten de subsidie te vinden en er worden steeds meer klimaatmaatregelen door particulieren en bedrijven genomen. Met behulp van de subsidie is dit jaar onder andere ruim 250 m2 dakoppervlak vergroend, wat een meerwaarde

12

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

heeft voor de biodiversiteit en waterberging. Ook is 6700 liter waterberging gerealiseerd met regentonnen en hemelwatervoorzieningen in allerlei vormen en is 100 m2 aan tegels vervangen door groen.

De voorgenomen evaluatie van de klimaatsubsidie heeft niet plaatsgevonden omdat de raad op basis van een eigen amendement op de meerjarenbegroting heeft ingestemd met een aanpassing en verruiming van de subsidies voor waterreservoirs, waterpasserende

Klimaatsubsidie voor regentonnen

Gemeente Moerdijk

verhardingen, en het vergroenen van de tuinen naar 75%, om nog meer mensen over de streep te trekken om actie te ondernemen. Deze aanpassingen zijn na vaststelling door de raad verwerkt in een nieuwe subsidieverordening en zijn sinds 1 januari 2026 van kracht. Rekentool De Rekentool Moerdijk (Rekentool klimaatrobuuste ingrepen) is online beschikbaar en raadpleegbaar. Het is een hulpmiddel om te voldoende aan de verplichte 60mm waterberging als onderdeel van de aanvraag van een omgevingsvergunning. Aanvragers kunnen met de rekentool zelf keuzes maken hoe hun aanvraag klimaatrobuust uit te voeren. Het doel van de rekentool als hulpmiddel is om stap voor stap door te groeien naar een gemeente waarvan ook het bestaande stedelijk gebied in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust is ingericht. Soortenmanagementplan In het voorjaar van 2025 hebben we als gemeente een omgevingsvergunning met flora- en fauna-activiteit

Vleermuiskasten impuls voor soortenmanagementplan

13

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

ontvangen. Belangrijk hierin is het beschikbaar hebben van voldoende tijdelijke en permanente alternatieve verblijfplaatsen. De uitgedeelde nestkasten (zie ook vergroeningsplannen) geven hier een flinke impuls aan. Belangrijke voorwaarde aan de vergunning is monitoring van de onderzochte soorten en het tweejaarlijks opleveren van een rapportage. Voor het uitvoeren van de monitoring is afgelopen jaar een Europese aanbesteding uitgezet waarbij uit de inschrijvingen bleek dat het budget waar rekening mee is gehouden in de begroting 20262029 niet voldoende is. Hiervoor is een raadsvoorstel opgesteld wat al is aangeboden aan de raad om de verplichte monitoring te kunnen gunnen en te laten starten.

Ontwikkelingen Aanpak riolering en klimaatrobuust watersysteem Zoals aangegeven in de jaarrekening 2024 is in 2025 gewerkt aan de herijking van de kostendekkendheid van de riolering. Dit plan heeft als doel om de kosten en inkomsten in balans te brengen, zodat toekomstige vervangingen van het rioleringssysteem en benodigde klimaatmaatregelen gefinancierd kunnen worden.

Samenwerkingsovereenkomst EVZ Groenstrook Klundert

Gemeente Moerdijk

Hiertoe zijn verschillende varianten uitgewerkt en is een voorstel aan de raad voorgelegd, waarbij het uitgangspunt is om vanaf 2027 en verder de rioolheffing met 2% te verhogen boven op de reguliere indexatie. Deze verhoging zal verwerkt worden in de meerjarenbegroting 2027-2030. EVZ Groenstrook ondertekening SOK Eind 2023 hebben het waterschap Brabantse Delta, Staatsbosbeheer, Havenbedrijf Moerdijk en de gemeente Moerdijk vanuit de ambitievisie Groenblauwe mantel samen met de kinderen van Klundert en de stadstafel een visie voor een recreatiegebied binnen de Groenstrook gemaakt. Voor de uitwerking en realisatie van de Ecologische verbindingszone (EVZ) en om de kansen van een recreatiegebied (initiatieffase) verder concreet te maken, met onder andere afspraken over herverkaveling, grondruil en een inrichtingsplan, is dit jaar een samenwerkingsovereenkomst gesloten. De uitwerking van de EVZ zal projectmatig uitgewerkt worden door het waterschap. De uitwerking van het recreatiegebied door de gemeente.

14

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Vergroeningsplannen Er is gestart met het opstellen van de laatste twee vergroeningsplannen voor de kernen Helwijk en Zevenbergen. De aftrap voor Helwijk is gecombineerd met de Energiebijeenkomst van 14 november. Zie verder Energietransitie. De aftrap voor het vergroeningspan in Zevenbergen is in voorbereiding. Aanpak Dijkverzwaring waterschap Een klimaatbestendige gemeente vraagt ook investeringen in waterveiligheid. Dit is een primaire taak van het waterschap. Zij zijn hiervoor drie trajecten gestart waarbij we als gemeente hulp bieden bij de participatieve aanpak en input geven betreffende potentiële koppelkansen: • Dijkaanpak Moerdijk-Drimmelen. Als koppelkans wordt onderzocht of het mogelijk is de (recreatieve) fietsverbinding tussen Drimmelen en Moerdijk te realiseren. (zie verder: Dijkversterking MoerdijkDrimmelen | Waterschap Brabantse Delta) • Dijkaanpak Willemstad-Noordschans. Als koppelkans wordt hier de verkeerscirculatie en –situatie van de gehele Ruigenhilpolder bekeken. De Oostdijk, op de kering is in beide trajecten cruciaal. (zie verder: Dijkversterking Willemstad-Noordschans | Waterschap Brabantse Delta) • Aanpassing legger (digitale kaart) primaire keringen. Het waterschap beoordeelt de primaire keringen om te bepalen of ze voldoen aan de nieuwste landelijk

Gemeente Moerdijk

vastgestelde normen voor waterveiligheid op basis van de (verwachte) zeespiegelstijging en effecten door klimaatverandering. (zie verder: Vergelijk Concept en Vastgestelde legger Primaire keringen). Verfijning en toepassing Systeemanalyse Stedelijk water (SSW) De SSW zelf is afgerond in 2024. In 2025 is gestart met het verwerken en verfijnen van de resultaten naar ‘blauwdrukken’ voor het stedelijk water voor de afzonderlijke kernen in de komende jaren. Op basis hiervan wordt de klimaatrobuustheid van het stelsel (in relatie tot beheer- en onderhoudsstrategie) aangescherpt om zo kostenefficiënter te kunnen werken.

Effecten De inzet van ons als gemeente is en blijft groot en ambitieus. Er dient dus steeds integraler naar de openbare ruimte gekeken te worden om hier goed mee om te gaan en te komen tot doordachte, maar ook scherpe keuzes. Hiervoor is afgelopen jaar het programma Fysieke Leefomgeving opgesteld en aan u ter kennisname aangeboden. Als onderdeel van de uitvoering is een programmamanager Openbare ruimte aangesteld met als opdracht de doorontwikkeling van sectoraal beheer naar integraal en uiteindelijke ontwikkelend beheer. (Zie ook programma 2)

Prestaties 2025 • Uitvoering van het GWP • Klimaat(adaptatie)akkoorden sluiten met onze partners en kernen (aan de hand van vergroeningskaarten, gemiddeld 3 per jaar) • Blauwdrukken voor het stedelijk water voor alle kernen in lijn met Systeemanalyse Stedelijk Water (SSW). • Doorzetten communicatiestrategie Klimaatstrategie: - Inzet van Klimaatburgemeesters optimaliseren - Evaluatie klimaatsubsidie - Acties gericht op burgerparticipatie deels gekoppeld aan vergroeningsplannen - Uitrol van de rekentool voor berekening van waterbergingsopgave bij ruimtelijke ontwikkelingen - Updaten van roadmap riolering van het Havenbedrijf Moerdijk in samenwerking met het waterschap Brabantse Delta

2026

2027

2028

15

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Thema Leefomgeving Strategisch doel

Ontwikkelingen

• Bij vraagstukken rondom de ontwikkeling van het gebied streven we naar een beter evenwicht tussen economie en de (milieu)druk op mens en omgeving. Daarbij kijken we naar wat ontwikkelingen bijdragen aan het realiseren van doelstellingen ten aanzien van duurzaamheid, klimaat en leefbaarheid.

Evaluatie inwerkingtreding Omgevingswet Deze gaat plaatsvinden aan de hand van transitieplan en overdrachtsdocument. Deze evaluatie en inzicht in nog openstaande punten wordt voorbereid en uitgevoerd in 2026.

Mijlpalen Gebiedsdekkend Omgevingsplan, De eerste stap in de opbouw van het gebiedsdekkend Omgevingsplan, het wijzigingsbesluit voor Zevenbergen – Centrum, Centrumrandzone en een deel van de wijk Torenveld, heeft in ontwerp ter visie gelegen en wordt voor een besluit over de vaststelling voorgelegd in het tweede kwartaal van 2026. De volgende stap in dit proces wordt voorbereid. Dit betreft een wijzigingsbesluit voor de rest van de woonwijken van Zevenbergen. Doel is een ontwerp gereed te hebben rond de zomer 2026. De realisatie van het Omgevingsplan loopt door tot uiterlijk 2031. Geluidszone Schansdijk – de Koekoek De visie voor ontwikkeling van woningbouw in Zevenbergen-Noord (het bedrijventerrein Schansdijk – de Koekoek) voorziet een verkleuring naar wonen. Daarom is in 2025 een niet gepland dezoneringsonderzoek uitgevoerd. Hierbij is de mogelijkheid onderzocht of de geluidzone rondom dit bedrijventerrein op termijn kan vervallen. Rapport Onderzoeksraad voor Veiligheid – Gewonden door zoutzuuremissie tijdens tankreiniging in Moerdijk Op 23 november 2022 kwam op het terrein van GCA (gevestigd op het industrieterrein Moerdijk) bij het reinigen van een tankcontainer een wolk van zoutzuur en fosforigzuur vrij. De emissie heeft ernstige gevolgen gehad, ook buiten het terrein van GCA. Elf personen zijn ter controle of observatie naar het ziekenhuis gebracht.

Voor de Onderzoeksraad voor Veiligheid is dit aanleiding geweest om dit ongeval te onderzoeken. Het onderzoek heeft geresulteerd in het rapport “Gewonden door zoutzuuremissie tijdens tankreiniging in Moerdijk.” De lessen hebben met name betrekking op de uitvoering door de OMWB.

Kwaliteitscriteria 3.0 Om de kwaliteit van uitvoering en handhaving van de VTH-taken te borgen gelden sinds 2005 landelijke kwaliteitscriteria. Eén van de aanbevelingen uit het rapport ‘Om de leefomgeving’ van de commissie Van Aartsen heeft betrekking op het aanpassen van deze kwaliteitscriteria. Sinds 1 januari 2025 gelden de nieuwe kwaliteitscriteria 3.0. Hiermee wordt verdere uniformiteit en kwaliteit in de uitvoering van de Omgevingswet nagestreefd. De set kwaliteitscriteria bestaat uit de onderdelen criteria voor de kritieke massa van een organisatie, procescriteria en competentieprofielen. Voor de VTH-taken die de gemeente zelf uitvoert (de zgn. thuistaken) geldt een zorgplicht. Op 14 december 2023 heeft de gemeenteraad de ‘Verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht) gemeente Moerdijk’ vastgesteld. Deze verordening is in De6-verband opgesteld. Deze volgt deels de modelverordening van de VNG. Bijenlinten In 2024 is er een kadervoorstel vastgesteld voor het herstel van de bijenlinten. Afgelopen jaar is er, op de plekken waar de linten vergrast zijn, eind mei/begin juni een extra maaibeurt uitgevoerd, om de linten verder te verschralen. Dit geeft op den duur een verminderde voedingstoestand van de bodem, waardoor bloemrijk grasland zich beter kan ontwikkelen.

Verder zullen de linten opnieuw worden geëvalueerd en zal er mogelijk afscheid worden genomen van de bijenlinten met de minste potentie tot ontwikkeling van bloemrijk grasland. Aziatische Hoornaar De Aziatische hoornaar is een invasieve wespensoort die steeds meer in de gemeente Moerdijk voorkomt. De soort jaagt op bijen, hommels en andere insecten om zijn larven te voeden en vormt daardoor een bedreiging voor de biodiversiteit en de bestuiving van planten en gewassen.

16

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Om de verspreiding te beperken werkt de gemeente Moerdijk samen met vrijwilligers en imkers. We vragen inwoners om nesten of hoornaars te melden, zodat ze opgespoord en verwijderd kunnen worden. In 2025 zijn in de gemeente bijna honderd grote nesten verwijderd.

vaststelling van dit wijzigingsbesluit wordt de structuur van het Omgevingsplan Moerdijk vastgelegd, waarna deze structuur in de periode tot 1 januari 2032 verder wordt uitgebouwd naar de rest van de gemeente Moerdijk.

Naast het reguliere budget van € 10.000 per jaar (waarmee onder andere lokvallen en lokstof wordt aangekocht) is er eind 2025 € 18.000 uit het participatiebudget beschikbaar gesteld voor een speciale lance (uitschuifbare stang) en stofzuiger. Zo kunnen de vrijwilligers zelf nesten gaan verwijderen.

De Verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht) gemeente Moerdijk wijkt op één onderdeel af van de modelverordening van de VNG. In De6 is ervoor gekozen om de vastgestelde kwaliteitscriteria niet van toepassing te verklaren op de uitvoering en handhaving van de thuistaken. Het Interbestuurlijk Toezicht van de provincie (IBT) heeft hier een opmerking over gemaakt in een ambtelijk advies en De6 geadviseerd om de verordening in overeenstemming te brengen met de modelverordening. Het is niet duidelijk op welke juridische grondslag het IBT dit standpunt baseert. Ook is niet bekend wat precies de gevolgen zijn van deze aanpassing voor De6. In 2026 moet hier duidelijkheid in komen.

Met deze samenwerking en nieuwe hulpmiddelen probeert de gemeente Moerdijk de schade van de Aziatische hoornaar voor natuur en inwoners zoveel mogelijk te beperken.

Effecten De opbouw van het gebiedsdekkend omgevingsplan is een complex proces van jaren. Voor het eerste gebied zijn de geldende regels zoveel mogelijk beleidsneutraal overgezet naar de nieuwe systematiek. Met de

Risico’s

Prestaties 2025 • Totstandkoming gebiedsdekkend Omgevingsplan, realisatie loopt tot uiterlijk 2031 • Vaststellen geluidproductieplafonds Haven- en Industrieterrein Moerdijk (HIM) • Afvalscheidingscampagne voeren gericht op GFT en overige grondstoffenstromen • Evaluatie inwerkingtreding Omgevingswet aan de hand van transitieplan en overdrachtsdocument • Evaluatie inwerkingtreding Wet kwaliteitsborging voor bouwen (Wkb). De eerste gevolgen van de nieuwe wet brengen wij in beeld • Uitvoeren kadervoorstel beheersen Aziatische Hoornaar • Uitvoeren kadervoorstellen herstel Bijenlinten

2026

2027

2028

17

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Thema Circulaire Economie Strategisch doel • De gemeente Moerdijk levert een evenredig aandeel in de transitie naar een circulaire economie. Zowel vanuit haar rol als aandeelhouder Havenbedrijf en partner in de Havenstrategie, als vanuit haar eigen beleid op gebied van inkoop en fysiek-ruimtelijke projecten.

Mijlpalen Prestaties uit de begroting De prestaties zoals die in de begroting zijn opgenomen, zijn niet gerealiseerd zoals beoogd. Er is geen lokaal circulair beleid geformuleerd en er was geen besluitvorming over stimuleringsmaatregelen. Een eerste stap naar het effectiever inzetten van de milieustraat is gemaakt met de sorteeranalyse op grofvuil. Dit neemt niet weg dat er lokaal en regionaal diverse initiatieven zijn geweest om onze doelstellingen te bereiken, maar nog niet met het gewenste resultaat. Tijdens de informatiebijeenkomst op 4 september is met de raad nadrukkelijk stil gestaan bij alle uitdagingen ten aanzien van het afvalbeleid. Ondanks deze inspanningen blijft het voldoende scheiden van grondstofstromen uit bij onze inwoners. Het aantal restafvalkilo's stijgt en daarmee raken we verder verwijderd van een circulaire economie. Er zijn op dit moment te weinig prikkels om het goed te doen, omdat het weggooien van (grof)restafval te makkelijk is. Convenant Biobased Bouwen In oktober 2025 is het Convenant Biobased Bouwen in de regio ondertekend. Ook de gemeente Moerdijk draagt hiermee bij aan de ontwikkeling naar biobased bouwen. Meer informatie is te vinden in de publicatie van het convenant.

Afvalscheidingscampagne gft In 2025 is de afvalscheidingscampagne gericht op gftafval grotendeels afgerond. Deze stimuleringsmaatregel heeft iedere inwoner de kans gegeven om een gftaanrechtbakje op te halen en daarmee bij te dragen aan het beter scheiden van keukenafval. Ook tijdens de Open Dag van het gemeentehuis zijn bakjes uitgedeeld. In totaal zijn er ruim 3.000 gft-bakjes aangevraagd, wat laat zien dat men graag aan de slag gaat met afvalscheiding. Er zijn in 2025 nog geen resultaten zichtbaar die aantonen dat er ook daadwerkelijk meer gft-afval wordt gescheiden, terwijl dit nog steeds het grootste aandeel in het restafval blijft.

Educatieprogramma's afval en grondstoffen Diverse scholen hebben in 2025 gastlessen gekregen over afvalpreventie, afvalscheiding en zwerfafval. De lessen worden positief ontvangen door de scholen en dragen bij aan bewustwording rondom afval en grondstoffen.

Ontwikkelingen Nieuwe afspraken Verpact Na een lang traject zijn er nieuwe afspraken gemaakt tussen de VNG en Verpact over de inzamelvergoeding voor plastic verpakkingsafval (PBD). Aan de hand van de gemeten kwaliteit van het PBD ontvangt de gemeente een vergoeding. Hoe beter de kwaliteit en de zuiverhuid, hoe hoger de vergoeding. Er is een nieuwe wel-niet-lijst voor PBD opgesteld die duidelijker maakt voor de inwoner wat er wel en niet in de bak en zak hoort. Deze nieuwe werkwijze en vergoeding gaat in vanaf 2026. De gemeente Moerdijk heeft een Deelnemersovereenkomst gesloten met Verpact voor het ontvangen van de vergoedingen.

18

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Regio-samenwerking afval en circulariteit In de regio wordt met acht gemeenten samengewerkt aan het thema afval en circulariteit. Er zijn diverse projecten uitgevoerd om te experimenteren en te leren op dit thema. Er is bijgeschaafd op het project om meer focus aan te brengen. Daarnaast is binnen de regio ook samengewerkt op het plastic-dossier en is namens de regio een brief aan de VNG verzonden met daarin de boodschap om de rekening voor het schrappen van de plastic-taks niet bij de inwoners neer te leggen. Afvalbakkenaanpak Een start is gemaakt om te komen tot een afvalbakkenaanpak. Samen met een extern bureau is de huidige situatie in beeld gebracht en worden verbetervoorstellen gemaakt. Dit moet bijdragen aan het beter kunnen beheren van de afvalbakken en bijdragen aan het verminderen van zwerfafval op straat. De aanpak loopt door in 2026. De kosten worden bekostigd uit het zwerfafvalbudget.

Effecten Restafvalkilo's stijgen opnieuw De restafvalkilo's per inwoner zijn in 2025 opnieuw gestegen met 2% naar 183,6 kilogram. Dat betekent dat we verder wegraken van de doelstelling om zo min mogelijk restafval te hebben. Ondanks voldoende inspanningen op het gebied van communicatie en educatie slaagt de gemeente Moerdijk er niet in om inwoners voldoende aan afvalscheiding te laten doen. Kijkend naar alle afvalstromen en grondstofstromen is in 2025 een totaal van 23 miljoen kilo ingezameld.

Gemeente Moerdijk

Sorteeranalyse grofvuil Uit de sorteeranalyse die op het grofvuil is uitgevoerd blijkt dat een groot deel, 47%, gescheiden had kunnen worden aangeboden. Daar ligt dus een kans om van afval een grondstof te maken. Binnen de regio is een verkenning uitgevoerd naar de opties om dit te verbeteren. Dit is een eerste stap om de milieustraat effectiever in te kunnen zetten. Dat vraagt echter wel om aanpassingen en andere werkwijzen die niet altijd eenvoudig te realiseren zijn binnen de bestaande kaders.

Risico’s Kosten afvalbeheer Om het product afval ook de komende jaren betaalbaar te houden, moeten we de trend van het stijgende aantal restafvalkilo's zien om te buigen. We hebben daarbij te maken met marktontwikkelingen die zich niet altijd goed laten voorspellen. Als de scheidingsdoelen niet worden gehaald lijkt een discussie over een andere wijze van inzamelen of tariefsverhoging noodzakelijk. Vergoedingen PBD De nieuwe afspraken met Verpact bieden een onzekerheid in de vergoedingen op de kosten voor PBD. Hoe beter de kwaliteit, hoe hoger de vergoeding. Dat betekent ook dat opbrengsten kunnen tegenvallen wanneer er te veel vervuild PBD wordt aangeboden door onze inwoners. Door inzicht te krijgen in de kwaliteitsgegevens die maandelijks worden gemeten, kan gestuurd worden op het verbeteren van de kwaliteit.

Prestaties 2025 • Lokaal circulair economie beleid formuleren met eigen doelen en ambitie. • Onderzoek naar effectiever inzet milieustraat • Besluitvorming over stimuleringsmaatregelen verminderen huishoudelijk restafval

2026

2027

2028

19

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Lasten en baten 2025 bedragen x € 1.000

Lasten € 17.823

Baten € 17.093 € 777

€ 4.003

€ 8.414

€ 9.757

€ 6.559

€ 5.406

7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer

Overzicht taakvelden Realisatie 2025 Onderdeel (bedragen x € 1.000)

Lasten

Baten

Saldo

7.2 Riolering

8.414

-9.757

-1.343

7.3 Afval

5.406

-6.559

-1.153

7.4 Milieubeheer

4.003

-777

3.226

Saldo baten en lasten

17.823

-17.093

730

0.10 Mutaties reserves

0

-161

-161

17.823

-17.254

569

Resultaat na bestemming

Overzicht Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Begroting 2025 voor wijziging

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Verschil realisatie en begr. na wijz.

(Cijfers x € 1.000) (-/- is voordelig) Totaal Lasten

17.867

18.390

17.823

Totaal Baten

-17.154

-17.261

-17.093

168

713

1.129

730

-400

Resultaat voor bestemming

-567

Storting in reserves

0

0

0

0

Onttrekking aan reserves

0

-102

-161

-59

Resultaat na bestemming

713

1.027

569

-458

20

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Wonen in een fijne omgeving die prettig en veilig voelt is een belangrijke pijler van het dagelijks welzijn. Met elf woonkernen is daar binnen de gemeente dan ook dagelijks aandacht voor. Met de juiste woningen, beschikbare voorzieningen, een goede bereikbaarheid, een gevoel van veiligheid en gezondheid en een aangename sociale omgeving.

Thema Wonen Strategisch doel • Het bevorderen van de beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit van het woningaanbod voor zowel de huidige als nieuwe inwoners.

Mijlpalen Volkshuisvestingsprogramma Hoewel in de begroting 2025-2028 was aangegeven dat pas na vaststelling van de Wet versterking regie op de volkshuisvesting zou worden gestart met het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma, is dit toch al in 2025 opgepakt. De Wet versterking regie op de volkshuisvesting is nog niet vastgesteld. Inwerkingtreding is voorzien voor 1 juli 2026. In december 2025 heeft het college het Volkshuisvestingsprogramma gemeente Moerdijk ter vaststelling in haar vergadering van 29 januari 2026 aan de gemeenteraad aangeboden. Het volkshuisvestingsprogramma is vormgegeven langs vier leidende principes: • We faciliteren de volgende stap op de woningmarkt • Moerdijk biedt goed wonen voor elke portemonnee • Iedere kern krijgt de kans zich vitaal te ontwikkelen • In Moerdijk bouwen we aan een inclusieve samenleving Huisvestingsverordening In 2025 heeft het college de Huisvestingsverordening gemeente Moerdijk voorbereid. In de raadsvergadering van 29 januari 2026 is de verordening vastgesteld. Op grond van de Huisvestingsverordening gemeente Moerdijk komen woningzoekenden met maatschappelijke binding in aanmerking voor voorrang bij de toewijzing

van sociale huurwoningen. Woningzoekenden zijn maatschappelijk gebonden als zij in de afgelopen zes jaar of in de afgelopen tien jaar zes jaar aaneengesloten in de gemeente Moerdijk hebben gewoond. Woningbouw In de regionale woondeal zijn afspraken vastgelegd over de betaalbaarheid van nieuwbouwwoningen. Moerdijk geeft hier invulling aan door in de projecten waar de woningbouwprogrammering nog niet is verankerd in anterieure overeenkomsten, bij te sturen op de juiste aantallen/percentages betaalbare woningbouw (sociale huur, middeldure huur, goedkope koop en middeldure koop). In 2025 zijn 104 woningen opgeleverd. Dit aantal ligt rond het langjarig gemiddelde en ligt hoger dan het aantal op te leveren woningen waar in de begroting 2025 van uit was gegaan. De nieuwbouwwoningen werden o.a. opgeleverd in de Olavstraat in Zevenbergschen Hoek, aan de Mauritsweg in Klundert, op het ZNS-terrein in Fijnaart, in Bosselaar Zuid en de Kerkstraat in Zevenbergen, in het Dorpshart in Moerdijk en aan de Wethouder Trompersstraat in Langeweg. De voorwaarden om de woningbouwproductie de komende jaren verder aan te jagen zijn verbeterd door o.a. de forse uitbreiding van de harde plancapaciteit. Planologisch is inmiddels 59% van de planvoorraad tot en met 2029 “hard”, dat wil zeggen dat het omgevingsplan is vastgesteld of onherroepelijk is.

Van onder andere de projecten Kop Roode Vaart, Oevers Roode Vaart, Markvelden Midden en Markvelden Noord in Zevenbergen en Het Bolwerk en Ligtharthof in Klundert zijn de omgevingsplannen inmiddels onherroepelijk.

21

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Voor de projecten Centrumplan in Fijnaart, Zevenbergen-Noord en De Hil in Zevenbergen zijn de haalbaarheidsdocumenten ondertekend. Voor het project Flexwonen Fijnaart, met conceptuele woningbouw, is het startdocument ondertekend.

• Mariaschool Langeweg: 6 sociale grondgebonden koopwoningen en 6 sociale grondgebonden huurwoningen • Noordhoek: 4 patio-grondgebonden koopwoningen voor senioren, 8 grondgebonden starters-dijkwoningen

Programma Woningbouw kleine kernen De raad heeft 3 grondexploitaties vastgesteld. Dit betreft 3 projecten van de woningbouw kleine kernen, te weten de Coconschool in Klundert, de Mariaschool in Langeweg en het gemeentelijk perceel in Noordhoek. Met deze vaststelling is het omgevingsplan in procedure gebracht en is de sloop gestart. De gemeente gaat deze zelf bouw- en woonrijp maken. Voor Klundert en Langeweg werken we samen met Woonkwartier, Noordhoek zal als aanbesteding in de markt gezet worden.

Bij al deze projecten geldt dat we zoveel mogelijk met conceptuele bouw willen werken.

In de grondexploitaties zijn het woon- en bouwrijp maken en de grondopbrengsten met elkaar verrekend. Hierbij komt het totaal dan op: • grondexploitatie Coconschool Klundert - € 15.000 • grondexploitatie Mariaschool Langeweg - € 100.000 • grondexploitatie Noordhoek + € 220.000

Flexwonen De gemeenteraad heeft op 23 oktober 2025 ingestemd met het startdocument flexwonen. Daarmee heeft de gemeenteraad akkoord gegeven op het onderzoeken van de haalbaarheid van het modulaire woningbouwinitiatief aan de Appelaarseweg in Fijnaart. Met dit project wordt invulling gegeven aan de motie flexwonen, zoals die in de raadsvergadering van 9 november 2023 is aangenomen. Nog voordat sprake was van een project zijn omwonenden opgekomen tegen dit initiatief. Dit kan een vertragende factor zijn in dergelijke woningbouwprojecten.

Het totaal van deze 3 projecten samen laat dan een positief resultaat zien van ca. € 100.000. Het programma bestaat uit: • Cocon Klundert: 23 sociale huurappartementen voor senioren

Ook is de sloop gestart van de leegstaande school in Helwijk. Het programma bestaat uit 24 woningen waarvan: • 12 levensloopbestendige, sociale grondgebonden huurwoningen • 8 sociale grondgebonden huurwoningen • 4 levensloopbestendige, middenhuur-woningen

22

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

In 2025 hebben wij een stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen toegewezen gekregen. Deze toekenning betreft een financiële rijksbijdrage van € 434.000 voor de realisatie van 31 sociale huurwoningen via transformatie van het huidige kantoor van Woonkwartier. De gemeente Moerdijk werkt sinds 2025 ambtelijk mee aan een regionale bestuursopdracht waarin gemeenten, provincie en/of woningcorporaties samenwerken aan het versnellen van de woningbouw door middel van flexwonen, conceptuele bouw en industrieel bouwen. Mogelijk wordt deze opdracht in 2026 geïntegreerd in de bestuursopdracht Versnellingstafel. De reden hiervoor is dat flexwonen en conceptueel bouwen niet een doel op zich zijn, maar een middel om versnelling in de woningbouw te realiseren. Daarmee zou het passend zijn om dit te onderdeel uit te laten maken van de regionale bestuursopdracht versnellingstafel. Prestatieafspraken Op 11 december 2025 zijn de prestatieafspraken tussen Woonkwartier, de gemeente Halderberge, de gemeente Moerdijk en Huurdersvereniging Fijn Wonen ondertekend. In de prestatieafspraken zijn afspraken gemaakt over: • Samenwerking en organisatie • Beschikbaarheid • Betaalbaarheid • Sociaal-maatschappelijke opgaven • Kwaliteit en duurzaamheid van de woningen en de woonomgeving

Ontwikkelingen Regionale Woondeal In oktober is de herijkte regionale Woondeal bestuurlijk geaccordeerd. Speerpunt binnen deze herijking is om de woningbouwopgave zowel regionaal als lokaal naar boven bij te stellen, waarbij extra focus is gelegd op de huisvesting van senioren en aandachtsgroepen. De verdere borging van het aandeel betaalbare woningen is hierin verankerd. Regionaal is via de bestuursopdracht de Versnellingstafel een nieuwe werkwijze geïntroduceerd om versnelling van de woningbouw te realiseren. Dit gebeurt via de 100-dagen aanpak en parallel plannen. Regionale woonzorgvisie De raad heeft op 23 oktober ingestemd met de Regionale woonzorgvisie West-Brabant West. De regionale woonzorgvisie gaat uit van de vier kernwaarden:

Gemeente Moerdijk

• Eigen woonplek, • In een vertrouwde omgeving, • Welzijn eerst zorg als vangnet en • Samenwerking dichtbij huis. Met twee onderdelen heeft de gemeenteraad niet ingestemd, namelijk: • Het bepaalde over maatschappelijk opvang en beschermd wonen, aangezien Moerdijk daarvoor onder een andere regio valt. • De bepaling dat de gemeente de garantie geeft dat passende ondersteuning aanwezig blijft en daarin wordt geïnvesteerd, aangezien zorg en ondersteuning niet altijd een gemeentelijke taak is. De regionale woonzorgvisie wordt verder uitgewerkt in een regionaal uitvoeringsprogramma. Ook is een vertaalslag gemaakt in het volkshuisvestingsprogramma. Woonwagenlocaties In regionaal verband is in 2025 gestart met het voorbereiden van een regionale inschrijvings- en toewijzingssystematiek voor woonwagenstandplaatsen. Dit wordt in 2026 verder uitgewerkt. Startersleningen De gemeente Moerdijk heeft de Startersregeling. Met de Startersregeling kunnen starters die voor het eerst een woning willen kopen, maar de woning niet volledig kunnen financieren, met een hypotheek en (eventueel) eigen geld, onder bepaalde voorwaarden in aanmerking komen voor een Starterslening. Van deze regeling wordt vaak gebruik gemaakt. Het geld dat voor deze regeling beschikbaar is, was daardoor bijna op. Daarom heeft het college op 25 november 2025 besloten om € 2.000.000 extra budget beschikbaar te stellen.

Zo kunnen ook in de toekomst Startersleningen worden versterkt.

Effecten • Aantal vergunde woningen, incl. huisvesting voor arbeidsmigranten: in 2025 hebben we door het verlenen van omgevingsvergunningen een bijdrage geleverd aan de realisatie van 86 nieuwbouwwoningen/ appartementen. Daarnaast is vergunning verleend voor 4 logiesgebouwen met in totaal 450 logiesplekken voor arbeidsmigranten. • Aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen: 104 • Groei woningvoorraad: 104 (17.118 op 01-01-2025 en 17.222 op 31-12-2025)

23

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

• Aantal verstrekte Startersleningen: 73 • Aantal verstrekte Stimuleringsleningen: 17

Risico’s • Hoewel in de begroting 2025-2028 was aangegeven dat pas na vaststelling van de Wet versterking regie op de volkshuisvesting zou worden gestart met het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma, is dit toch al in 2025 opgepakt. Bij het opstellen van het volkshuisvestingsprogramma is zo goed mogelijk rekening gehouden met het wetsvoorstel dat op dat moment voorlag. Het risico blijft dat het

Gemeente Moerdijk

volkshuisvestingsprogramma niet volledig aan de vereisten uit de wet voldoet. Als dat het geval is, zal het volkshuisvestingsprogramma aangepast moeten worden. Er is ook een huisvestingsverordening vastgesteld, maar die gaat niet over de urgentieregeling die straks op grond van de wet verplicht wordt. Hier geldt het risico dat de huisvestingsverordening niet aan de Wet versterking regie op de volkshuisvesting voldoet, vooralsnog dus niet.

Prestaties • Wetsvoorstel Versterking regie op de volkshuisvesting. Afhankelijk van datum inwerkingtreding: opstellen volkshuisvestingsprogramma én een urgentieregeling. • Om de ambities op het gebied van wonen waar te maken, wordt in alle kernen aan woningbouwprojecten gewerkt. Afronden planologie voor onder andere de locaties: - Groenvliet (Standdaarbuiten) - Westschans (Klundert) - Markvelden Midden en Noord (Zevenbergen) - Willemstad Oost (Willemstad) • Opleveren woningen - Fijnaart (Koningin Julianastraat) - Klundert (Mauritsweg) - Langeweg (Wethouder Trompersstraat) - Zevenbergen (Bosselaar Zuid, Van Aerschotstraat en Kerkstraat) - Zevenbergschen Hoek (Olavstraat) Alle projecten zijn te volgen via https://www.moerdijk.nl/Projecten. • Prestatieafspraken met Woonkwartier, huurdersvereniging Fijn Wonen, Gemeente Halderberge en zorg- en ondersteuningspartijen.

2025

2026

2027

2028

24

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Thema Bereikbaarheid en verkeersveiligheid Strategisch doel • Verkeersveiligheid en bereikbaarheid in een groeiend en verduurzamend Moerdijk waarborgen binnen de kaders van de Omgevingswet. • Woningen en (noodzakelijke) voorzieningen zijn goed en veilig bereikbaar. • Werklocaties zijn goed en veilig bereikbaar voor zowel personen als goederen.

Mijlpalen Tienpuntenplan Zevenbergschen Hoek In 2025 zijn vanuit de aangedragen maatregelen ten behoeve van de verkeersveiligheid (waaronder aanpak van het sluipverkeer vanuit het 10-punten plan Zevenbergschen Hoek) de eerste 3 punten gerealiseerd, dan wel in uitvoering. Punt 4 wordt in 2026 voorbereid zodat in 2027 overgegaan kan worden tot uitvoering. Punt 5 bleek in samenspraak met bewoners toch niet wenselijk en is daarom niet uitgevoerd. Met deze bewoners staan we nog steeds in contact voor alternatieve maatregelen, maar hierover is nog geen duidelijkheid. Punt 6 staat opgenomen in de onderhoudsplanning. Punten 7 t/m 10 worden opgenomen in het uitvoeringsprogramma van de mobiliteitsvisie. Laadvisie De (hernieuwde) laadvisie voor de gemeente Moerdijk is vastgesteld. In deze visie wordt enerzijds beschreven hoe we als gemeente gebruikers van elektrische voertuigen het beste kunnen faciliteren. Ook wordt beschreven welke rol we als gemeente hebben en welke verwachtingen gebruikers van ons als gemeente mogen/ kunnen hebben en welke verwachtingen bij bedrijven en/ of particulieren liggen. Daarbij sluiten we aan op zowel landelijk- als provinciaal beleid rondom elektrificering en verduurzaming van mobiliteit. Programma mobiliteit De (hoofdlijnen van de) mobiliteitsvisie (=programma mobiliteit) is door het college vastgesteld en aangeboden aan de gemeenteraad.

Het programma mobiliteit is het beleidskader richting 2040 voor verkeer en mobiliteit van onze gemeente. Enerzijds een toetsend instrument wanneer we aan de slag gaan met nieuwe of herinrichtingsvraagstukken op het gebied van verkeer en

mobiliteit. Anderzijds een richtinggevend document hoe we als gemeente ons verkeer en mobiliteitssysteem in willen richten naar de toekomst toe. Kabels en leidingen In 2025 hebben zowel ODF als ook Glaspoort binnen de gemeente Moerdijk uitbreiding op hun glasvezelnetwerken gerealiseerd. ODF heeft met name een substantieel aantal huisaansluitingen gerealiseerd waarvoor leges afgedragen zijn aan gemeente Moerdijk. Hiermee kunnen inwoners van de gemeente Moerdijk nog eerder over een hoge snelheid dataverbinding beschikken. Naar verwachting zal deze trend in aanvragen door de glasvezelpartijen zich in 2026 niet voortzetten. Daartegenover zien we wel een toename in activiteiten in het kader van de energietransitie waardoor de legesinkomsten naar de komende jaren naar verwachting stabiel zullen blijven. Verkeersonderzoek Willemstad In 2025 is het Verkeersonderzoek Willemstad uitgevoerd en opgeleverd. In verband met de vele ontwikkelingen die Willemstad te wachten staan (MFA, Kogelvangers, Willemstad-Oost, Bovensluis) was er behoefte aan een onderzoek naar de verkeersafwikkeling in de toekomst. Uit dit onderzoek is een set aan maatregelen gekomen die ingezet kunnen worden op het moment dat deze ontwikkelingen gaan spelen.

Ontwikkelingen De weg door Noordhoek De weg door Noordhoek wordt in 2027 gelijktijdig met het groot onderhoud verkeerskundig heringericht waarbij de belangen van zowel bewoners als agrariërs zoveel mogelijk in acht worden genomen. Daarbij leggen we de nadruk vooral op het accentueren van het 30 km/u snelheidsregime. Binnen het project wordt ook het centrum van Noordhoek aangepakt. Het centrum krijgt een andere uitstraling dan de aanliggende wegen. Het participatietraject voor het centrum van Noordhoek is inmiddels in gang gezet Programma mobiliteit Het programma mobiliteit ligt begin 2026 voor bij de raad. Als dit document wordt vastgesteld, hebben we een kapstok (programma). Vanuit die kapstok wordt er afgepeld wat we als gemeente operationeel gaan, willen

25

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

en kunnen doen op het gebied van verkeer en mobiliteit. Als afgeleide uit het programma moet er dus een uitvoeringsprogramma volgen. Aangezien de NUTS-partijen een opgave hebben binnen het werkgebied, kunnen sommige werkzaamheden niet eerder starten. Het groot onderhoud wordt aansluitend op de NUTS-werkzaamheden uitgevoerd. Dit geldt onder andere voor de reconstructie Oude Heijningsedijk en het onderhoud aan de Zeestraat/WA-laan/Dr. Ariënslaan.

Effecten

Gemeente Moerdijk

er schaalvoordeel optreedt en gebruikers voor een goedkoper tarief kunnen laden. • In het programma mobiliteit wordt duidelijk beschreven hoe we nu en naar de toekomst toe inzetten op behoud en verbetering van bereikbaarheid en verkeersveiligheid.

Risico’s • Gebrek aan (voldoende) budget en/of capaciteit om uitvoeringsprogramma, volgend uit het programma mobiliteit, tot uiting te kunnen laten komen.

• Door de vaststelling van de laadvisie sluiten we als gemeente aan bij de provinciale concessie, waardoor

Prestaties 2025 • De weg door Noordhoek wordt in 2025, direct na de herinrichting Kreekdijk/ Weeldijk, gelijktijdig met het groot onderhoud verkeerskundig heringericht waarbij de belangen van zowel bewoners als agrariërs zoveel mogelijk in acht worden genomen. Daarbij leggen we de nadruk vooral op het accentueren van het 30km/u snelheidsregiem • Een deel van de aangedragen maatregelen vanuit het 10 punten plan Zevenbergschen Hoek zijn in 2025 gerealiseerd of in voorbereiding • Voor het verkeer in Willemstad en omgeving wordt voor Kadernota 2026 een verkeersonderzoek opgeleverd • De (hoofdlijnen van de) mobiliteitsvisie en het vervolgproces worden eind 2024 aangeboden in een sessie aan college. De verdere inhoudelijke uitwerkingen c.q. programma’s, afgeleid van de mobiliteitsvisie, worden in 2025 verder uitgewerkt en, waar haalbaar, vastgesteld • In 2024 is uitwerking van een laadvisie opnieuw opgepakt. Het streven is om de nieuwe laadvisie eind 2024 vast te laten stellen door het college, begin 2025 ligt deze in de gemeenteraad • Voorbereiding afschalen N285, inclusief brug over Roode Vaart met inlaatvoorziening • Wegonderhoud en verkeersmaatregelen worden aan elkaar gekoppeld door middel van risicoanalyse verkeersveiligheid • Het onderhoud aan de Oude Heijningsedijk Heijningen is naar aanleiding van werkzaamheden door Enexis in 2026 uitgesteld.

Enexis zal deze werkzaamheden voorafgaande aan onze werkzaamheden uitvoeren. • Onderhoud Predikherenstraat Standdaarbuiten e.o. is in september 2025 gestart en wordt in mei 2026 opgeleverd • Het onderhoud aan de Zeestraat/ W.A..laan/ dr Arienslaan Zevenbergen is uitgesteld naar aanleiding van werkzaamheden door Brabant Water en Enexis in 2026. Onze werkzaamheden starten we op nadat de nuts-partijen gereed zijn. • Onderhoud Postbaan Heijningen is gereed • Aan de Kristallaan en Zuidrand is in 2025 en 2026 onderhoud uitgevoerd. Hierbij zijn de bestaande oversteekvoorzieningen voor het langzaam verkeer verbeterd.

2026

2027

2028

26

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Gemeente Moerdijk

Thema Veilige buurt Strategisch doel • We hebben veilige kernen met een sterke sociale structuur. • De buurt is goed ingericht, schoon, heel en veilig. • Het integrale beheer Openbare Ruimte is zichtbaar voor bewoners.