Bijlage 1 Jaarverslag 2024
Tekst van het document
Gemeente Moerdijk
28
Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Lasten en baten 2024 bedragen x € 1.000
Lasten € 36.293
Baten € 5.376
€ 1.256 € 1.476
€ 19
€ 3.478
€ 504 € 20 € 25
€ 455
€ 4.049
€ 256 € 2.138
€ 1.885
€ 813
€ 2.460
€ 5.342 € 10.751
€ 319
€ 3.142
€ 205
€9
€ 364 € 227 € 219 € 2.073
€ 86 € 31 € 13
0.3 Beheer overige gebouw. en grond. 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.5 Openbaar vervoer 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
€ 17
5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, prod., particip. 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recrea 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.3 Wonen en bouwen
€6 € 14 €5
29
Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Overzicht taakvelden
Realisatie 2024 Onderdeel (bedragen x € 1.000)
Lasten
Baten
Saldo
0.3 Beheer overige gebouw. en grond.
1.256
-455
801
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
4.049
-16
4.033
1.2 Openbare orde en veiligheid
2.138
-256
1.883
2.1 Verkeer en vervoer
10.751
-813
9.938
2.2 Parkeren
86
-6
80
2.5 Openbaar vervoer
31
-0
31
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, prod., particip.
13
0
13
2.073
-14
2.059
14
-5
10
3.142
-319
2.823
9
0
9
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recrea
5.342
-205
5.137
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
1.885
-364
1.521
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
25
-17
7
7.4 Milieubeheer
20
0
20
504
-219
285
1.476
-227
1.248
7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.3 Wonen en bouwen
3.478
-2.460
1.018
Saldo baten en lasten
36.293
-5.376
30.916
0.10 Mutaties reserves
27.592
-28.488
-896
Resultaat na bestemming
63.885
-33.865
30.020
Overzicht Programma 2
Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk
Begroting 2024 voor wijziging
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Verschil realisatie en begr. na wijz.
(Cijfers x € 1.000) (-/- is voordelig) Totaal lasten
32.814
36.893
36.293
Totaal baten
-3.623
-4.551
-5.376
-600 -825
Saldo van baten en lasten
29.191
32.342
30.917
-1.425
Storting in reserves
2.519
27.591
27.592
Onttrekking aan reserves
-1.767
-28.950
-28.488
462
Resultaat na bestemming
29.943
30.984
30.021
-963
30
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk Onze gemeente heeft een sterke economische functie van regionale en nationale betekenis. Hierdoor ontstaat zowel werkgelegenheid voor onze eigen inwoners als voor de regio. De economische doorontwikkeling biedt kansen voor een inclusieve arbeidsmarkt en het aantrekken van nieuwe inwoners om de leefbaarheid te versterken en onze voorzieningen op peil te houden. De economische positie van de gemeente wordt verder uitgebouwd door economische kansen te benutten. Daarbij streven we naar een beter evenwicht tussen economie en de (milieu)druk op mens en omgeving. We kijken naar wat economische ontwikkelingen kunnen bijdragen aan het realiseren van doelstellingen ten aanzien van duurzaamheid, klimaat, leefbaarheid en bereikbaarheid. We kunnen de economische kracht van het haven- en industrieterrein waar mogelijk koppelen aan andere lokale en regionale opgaven. Er liggen kansen om de spin-off vanuit de industrie richting lokale bedrijvigheid te vergroten. De aanwezigheid van de zeehaven van Moerdijk en ons uitgestrekte buitengebied met agrarische bebouwing en recreatieterreinen hebben helaas een aantrekkingskracht op de georganiseerde criminaliteit. Dit kan ondermijnende effecten hebben op onze samenleving.
31
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Thema Haven- en Industrieterrein Strategisch doel • Het Haven- en Industrieterrein ontwikkelt zich in balans met haar omgeving (People, Planet, Profit). We benutten de economische kracht door ruimtelijkeconomische ontwikkelingen bij te laten dragen aan onze doelstellingen op gebied van klimaat, duurzaamheid en leefbaarheid.
Mijlpalen Ontwerptafel Powerport regio Moerdijk Op de Ontwerptafel Powerport werken de ministeries Klimaat en Groene Groei, Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, Infrastructuur en Waterstaat, de Provincie Noord Brabant en de gemeente Geertruidenberg, Drimmelen en Moerdijk aan een integrale gebiedsgerichte aanpak voor de inpassing van o.a. de nationale opgaven op gebied van energie-infrastructuur en circulaire economie. Eerder is in beeld gebracht dat de optelsom aan opgaven die rijk, provincie en gemeente in de periode tot 2050 voorzien optelt tot een bruto ruimteclaim tussen de 180 en >1.000 hectare. De enorme omvang van deze ruimtevraag wordt veroorzaakt door een grote hoeveelheid ruimte die nodig is voor energieinfrastructuur en circulaire industrie. In september heeft de ontwerptafel Powerport Moerdijk de technische verkenning naar ruimte "binnen de hekken” van het Haven en industriegebied Moerdijk en het Amergebied opgeleverd. Conclusie is dat “Binnen de hekken” is 0 ha. vrij beschikbare ruimte. Ook bij beschikbare gronden op bv het Industrial Park
Moerdijk gelden technische (externe veiligheid, ruimte voor kabeltracés) en/of milieukundige belemmeringen (geluid en stikstof) waardoor inzet niet mogelijk is. Er is ruimte te maken binnen de hekken, maar dit kost tijd, geld en vraagt om oplossing van milieuproblematiek en uitplaatsing van zittende bedrijven. Conclusie van de technische verkenning is dat er onvoldoende ruimte te maken is “binnen de hekken” om in de vraag te voorzien. Hierop hebben partijen afgesproken om te verkenning welke ruimte er "buiten de hekken” te vinden is. Hierbij wordt gekeken op drie schaalniveau's: 1. in andere zeehavens, 2. in de regio's om ons heen en 3. lokaal buiten de hekken. Resultaten van deze verkenning volgen in april 2025. In november hebben rijk en regio tijdens het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving afgesproken om eind Q1 2025 een scope besluit te nemen over het globaal beoogde programma wat hier in het powerport gebied moet gaan landen en de opgave die dit met zich meebrengt om leefbaarheid en brede welvaart te borgen. De raad wordt intensief bij het thema Powerport betrokken middels een periodieke klankbordgroep waarin alle fracties vertegenwoordigd zijn. Daarnaast heeft er op 29 oktober een openbare raadsinformatiebijeenkomst plaatsgevonden waarin de raad is bijgepraat over Powerport en de Leefbaarheidsvisie.
32
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Leefbaarheidsvisie dorp Moerdijk In oktober hebben inwoners van het dorp Moerdijk de Leefbaarheidsvisie (link toevoegen ,maar die werkt nog niet op de nieuwe website) gepresenteerd en aangeboden aan het college van de gemeente Moerdijk en aan gedeputeerde Dirken van de provincie Noord Brabant. De visie is breed gedragen door input van circa 500 inwoners van het dorp, in alle leeftijdscategorieën. In de visie zijn vier kernwaarden geformuleerd: 4. Erkenning: mogen wij er zijn? 5. Duidelijkheid: hebben wij wel toekomst hier? 6. Sterke sociale structuur: hoe houden we elkaar vast? 7. Rust en ruimte: waar stopt de uitbreiding van de industrie? De kernwaarden zijn uitgewerkt in voorwaarden voor leefbaarheid. (zie plaatjes: schema randvoorwaarden en foto ankerkuil). LPM De bouw van het distributiecentrum van DSV verloopt voorspoedig en de voorbereidingen van de andere ontwikkelcellen ook. De kruispunten op LPM en het aansluitend kruispunt naar de A7/Moerdijk zijn in 2024 gerealiseerd. Alle voorbereidingen voor het verplaatsen van de Mariakapel naar het begin van Zevenbergschen Hoek zijn gereed. In het eerste kwartaal 2025 wordt de kapel verplaatst.
Gemeente Moerdijk
Regio West-Brabant (RWB) In april 2024 werd de nieuwe strategische agenda en bijbehorend actieprogramma door het algemeen bestuur van de RWB vastgesteld. Met deze agenda richt de RWB zich in lijn met de Economic Board WestBrabant en REWIN op de pijlers: plantbased, circulaire en innovatieve economie. De RWB heeft in 2024 een nieuwe directeur aangesteld en er werd gestart met een onderzoek naar de inrichting van de organisatie op de nieuwe taken en toekomstige rol van de RWB in het speelveld met EBWB, REWIN en de stedelijke regio’s. De organisatie van de RWB en verdeling en overdracht van taken zal op basis van de uitkomst van het onderzoek in 2025 verder gestalte krijgen. Regiodeal 'West-Brabants welvaren' In november heeft de Regio West-Brabant een Regiodeal gesloten met het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Met deze Regiodeal 'West-Brabants welvaren' werken we met partners uit het onderwijs, bedrijfsleven en overheden samen aan het verbeteren van de brede welvaart in onze regio. De deal bestaat uit drie hoofddoelen met bijbehorende programma's en programmalijnen die de welvaart, gezondheid en het milieu in West-Brabant verbeteren, versterken of verduurzamen. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken draagt de komende 4 jaar 15 miljoen euro bij in de deal. Partijen uit de regio leggen samen meer dan 15 miljoen euro in.
Waardoor het bedrag verhoogd wordt tot meer dan 30 miljoen euro.
33
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Stedelijke regio’s West-Brabant, Breda-Tilburg en Samenwerking Baronie In 2024 werd er al gestart met samenwerken in de stedelijke regio’s en Baronie. Ontwikkeldagen met de provincie werden al op het niveau van de stedelijke regio’s georganiseerd en hierbij was Moerdijk in deze zomer gastgemeente voor de ontwikkeldag SRWB. Er is gestart met de uitwerking van de governance en samenwerkingsafspraken voor zowel de stedelijke regio’s als de Baronie. De 3 samenwerkingsverbanden koersen formele start van samenwerking in 2026 en de vaststelling van de daarvoor benodigde governance en afspraken in 2025. Uitvoeringsagenda NOVEX Stedelijk Brabant In november werd de uitvoeringsagenda NOVEX Stedelijk Brabant vastgesteld door Rijk en stedelijk regio’s. Op het verzoek van Moerdijk is de uitvoeringsagenda aangepast zodat er meer aandacht is voor de opgaves in de Powerportregio. Hierdoor is de integrale gebiedsgerichte uitwerking Powerport regio Moerdijk als Brabantbrede agenderende afspraak opgenomen. Bij de vaststelling is de ambitie uitgesproken om in 2025 korte termijn maatregelen op het gebied van verstedelijking, mobiliteit en leefbaarheid uit te werken. Deze maatregelen dienen haalbaar, maakbaar en betaalbaar zijn. Naast Powerport staan er voor Moerdijk diverse acties en resultaten in waarop samenwerking gezocht kan worden met Rijk, Provincie, stedelijke regio’s en waterschappen.
Bijvoorbeeld voor verbetering van het multimodaal goederenvervoer, landschapscorridors, stedelijke woonmilieus rondom station Zevenbergen, economisch profiel en versterken van watergebonden werklocaties.
Ontwikkelingen • De industrie met in het bijzonder de chemie hebben het moeilijk. Dit is een Europees probleem wat ook in Moerdijk speelt. Een belangrijke oorzaak ligt in de sterk gestegen energiekosten die in energie-intensieve industrie (zoals chemie) een aanzienlijk deel van de kosten vormen. • Gezien de mondiale ontwikkelingen investeert Nederland stevig in Defensie. De haven van Moerdijk speelt geen primaire rol in de Nederlandse Defensie opbouw, maar kan in de toekomst wel meer ladingstromen te verwerken als gevolg van verschuiving vanuit andere havens die wel door Defensie gebruikt kunnen gaan worden.
Gemeente Moerdijk
Effecten Overslag
2022
2023
2024
Tonnage
17,1 miljoen
15,6 miljoen ton 15 miljoen ton
Zeeschepen
2.070
1.877
1.914
Binnenvaart schepen
11.419
10.886
10.331
treinen
2.900
2.400
2.050
Werkgelegenheid
2022
2023
2024
Directe werkgelegenheid
10.293
10.600
10.952
Waarvan % buitenlandse werknemers Indirecte werkgelegenheid
Woonplaats medewerkers
14,8,% hiervan 78% uit EU 8.993
9.330
Aantal
9.616
Percentage
2024
2025
2024
Moerdijk
1.982
2.102
18,7% 19,2%
2025
Regio West-Brabant
2.233
3.581
30,5% 32,7%
Overig Brabant
1.855
1.764
17,5% 16,1%
Drechtsteden
1.325
1.347
12,5% 12,3%
Rijnmond
965
963
9,1%
Overig Nederland
1.240
1.195
11,7% 10,9%
8,8%
Voor de havenstrategie wordt jaarlijks een monitor opgesteld en gedeeld met de raad. Het eindrapport voor de strategische monitor Havenstrategie 2023 vindt u hier.
Risico’s • Nu duidelijk is dat de opgave niet passend te maken is binnen de hekken van het terrein, ligt de fundamentele vraag over de houdbaarheid van dorp Moerdijk weer op tafel. Zowel onze inwoners als het college hebben rijk en provincie verzocht op korte termijn duidelijkheid te geven over de opgave die hier moeten gaan landen en de wijze waarop leefbaarheid en toekomstperspectief wordt geborgd. Duidelijkheid komt naar verwachting met het scopebesluit dat rijk en regio op 4 juni 2025 nemen tijdens het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving. • Een mogelijke uitbreiding van het haven- en industrieterrein heeft ook impact op lopende projecten in het gebied zoals de ontwikkeling van Waterfront en het fietspad Moerdijk – Zevenbergen. Zolang er geen ander besluit is genomen, gaat inzet op deze projecten gaat onverminderd door. • Het energieproject POM 380/150/20 kV station loopt in de tijd voor op de integrale planvorming van de Ontwerptafel. Vanuit gemeente Moerdijk en de provincie wordt ingezet om beide trajecten in tijd op
34
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
elkaar uit te lijnen, zodat bij de locatiekeuze POM 380 kV station rekening wordt gehouden met de bredere opgave. Het is nog niet zeker dat dit lukt. Het rekening houden met de bredere opgave is van belang omdat de locatiekeuze voor een 380 kV station zeer sturend is op de locatiekeuze voor volgende energie- en economieprojecten. • Behalve Moerdijk heeft iedere deelnemende gemeente ingestemd met de nieuwe agenda en blijvende bijbehorende kosten voor de RWB. Hierdoor
Gemeente Moerdijk
worden er alleen taken en geen bijbehorende budgetten overgedragen naar de stedelijke regio’s. De benodigde budgetten voor de stedelijke regio’s zullen daardoor direct zorgen voor hogere kosten voor regionale samenwerking. Het risico op vertraging op de besluitvorming rondom de organisatie van stedelijke regio’s als ook de uitvoering van gewenste ontwikkelingen in de regionale ontwikkel strategieën neemt hierdoor toe.
Prestaties 2024 • Afspraken over governance Stedelijke regio's SRBT (Breda-Tilburg) en WestBrabant West (WBW), inclusief eventuele overdracht werkzaamheden van de RWB aan de stedelijke regio's • Opleveren resultaten integrale Ontwerptafel Moerdijk met Rijk, provincie en regio • Evaluatie kredietovereenkomst GR Havenschap Moerdijk • Interne Baan LPM operationeel • Moerdijk Meer Mogelijk (Afhankelijk van stikstofdossier): - Start realisatie havenontwikkeling Waterfront Moerdijk - Realisatie projectonderdeel dijkaanpak Waterfront Moerdijk • LPM fase 1-4: afhankelijk van oplossing stikstofproblematiek – realisatie en oplevering 2025-2027 • Moerdijk Meer Mogelijk: - Oplevering project Noordelijke randweg Zevenbergen - Oplevering Waterfront
2025
2026
2027
35
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Thema Vitale Centra Strategisch doel • Zevenbergen, Fijnaart, Klundert en Willemstad hebben een bereikbaar, compact winkelhart dat uitnodigt als ontmoetingsplaats, met een aantrekkelijk aanbod van detailhandel, horeca, culturele en recreatieve functies en evenementen
Mijlpalen Akkoord supermarktverplaatsing centrum Fijnaart Tientallen jaren spelen er al plannen om het centrum van Fijnaart aantrekkelijker te maken. Vele ideeën werden door winkeliers en raadsleden voorgelegd. Helaas is daar weinig van terechtgekomen, tot donderdag 29 augustus 2024 tijdens de commissievergadering. Op de agenda stond de keuze "Go" of "No Go" voor de centrumontwikkeling Fijnaart. Na een mooie toespraak van Huibert van Dis, namens de klankbordgroep, sprak elke politieke partij het vertrouwen uit over het plan. Al lange tijd geven inwoners van Fijnaart aan dat het mooie dorp nog mooier zou zijn met een bruisende kern. Vijf jaar geleden is hier gehoor aan gegeven door de Gemeente Moerdijk en is er gekeken naar de mogelijkheden. De gemeente besloot in 2020 een bedrag uit te trekken om de centra van Fijnaart, Willemstad en Klundert een impuls te geven. Al vrij snel werd in Fijnaart een klankbordgroep gevormd, bestaande uit
ondernemers, omwonenden en vertegenwoordigers van de Dorpstafel. Een adviesbureau leverde al vrij snel een eerste ontwerp aan. Hier heeft de klankbordgroep zich in verdiept en het ontwerp gepresenteerd en besproken met omwonenden, ondernemers en geïnteresseerden. De meningen liepen uiteen. Dit werd door de werkgroep uitgewerkt en besproken met de Gemeente Moerdijk en het adviesbureau, waarna stap voor stap een plan op tafel kwam, dat bij nagenoeg iedereen leidde tot enthousiasme. Green Real Estate, Jumbo Supermarkten en Rialto Vastgoedontwikkeling hebben een intentieovereenkomst getekend, wat inhoudt dat zij graag meewerken aan de centrumontwikkeling. Verder onderhield de projectleider van de Gemeente Moerdijk nauwe contacten met winkeliers en bewoners die moeten verhuizen om het plan te kunnen realiseren. Het plan gaat niet alleen over het verplaatsen van de supermarkt, maar betekent ook het opnieuw inrichten van het evenemententerrein, herinrichting van de Voorstraat en het openstellen van een kerktuin. Zo is er met het Kerkbestuur gekeken naar wandelpaden langs de kerk, voorzien van veel groen. Het Kerkbestuur staat hiervoor open. Voor de Voorstraat wordt er gekeken naar meer groen en een gezelligere Voorstraat. Dit alles bij elkaar zal zorgen voor een levendig centrum, waar mensen elkaar ontmoeten.
36
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Toekenning impulsaanpak kernwinkelgebied Fijnaart Nederlandse gemeenten konden bij het Rijk financiële ondersteuning aanvragen om winkelgebieden weer aantrekkelijk te maken voor zowel bewoners als bezoekers. De gemeente Moerdijk ontvangt 1 miljoen euro voor het centrum van Fijnaart. De gemeente Moerdijk heeft vanuit het programma vitale centra gezocht naar mogelijkheden om een aanvraag in te dienen voor deze regeling. In afstemming met de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) is het centrumplan in Fijnaart ingediend voor deze regeling. De aanvraag is goedgekeurd. Voor het centrum van Fijnaart 1 miljoen beschikbaar uit een landelijke regeling van 22 miljoen euro die verdeeld wordt over 13 gemeenten. Vaststelling subsidieregeling ondernemersverenigingen vitale centra Ondernemersvereniging Zevenbergen (OVZ), Ondernemersvereniging Fijnaart (OVF) en het Klunderts Ondernemers Kontakt (KOK) gaan dit jaar gebruik maken van een subsidie voor de ondernemersverenigingen in de vitale centra. Alle ondernemers dragen zelf bij aan hun lokale ondernemersvereniging en de gemeente Moerdijk wil hiermee een extra stimulans behouden voor activiteiten in deze centra. De besteding hiervan bepalen de ondernemers ook zelf.
• Krachtenbundeling van ondernemers, gevestigd in een afgebakend gebied in een kern in de gemeente Moerdijk die gezamenlijk activiteiten organiseren die resulteren in: - Organiseren van ontmoeting tussen ondernemers; - Scholing en activiteiten van ondernemers; - Gemeenschappelijke marketing; - Organiseren van gezamenlijke events. Aanstelling centrummanager vitale centra In 2024 is besloten een centrummanager aan te stellen. De centrummanager neemt een centrale positie in bij de ontwikkeling van onze vitale centra. Hij of zij wordt aangesteld door de gemeente en heeft de rol van initiator, bemiddelaar en aanspreekpunt. De centrummanager zorgt ervoor, dat overheid, vastgoedeigenaren en ondernemers structureel met elkaar samenwerken en werken aan een gemeenschappelijk doel, namelijk versterken van de aantrekkingskracht en het economische klimaat van de binnenstad.
Gemeente Moerdijk
Ontwikkelingen Vaststelling centrumvisie Klundert en start openbaar maken stadhuis Klundert De gemeente heeft in 2024 gewerkt aan een visie voor het centrum van Klundert. Hoe moet het centrum in 2035 eruit zien? De gemeenteraad heeft begin 2025 de centrumvisie voor Klundert vastgesteld. De wens is om een fijne groene omgeving te realiseren waar je elkaar kunt ontmoeten. Het boodschappencentrum moet compact en compleet zijn, en er is ruimte voor wonen, horeca en andere functies. Vaststelling lichtvisie Vitale Centra De gemeente Moerdijk heeft een beleidsplan voor de openbare verlichting waar de sfeerverlichting geen onderdeel van uitmaakt. Met deze lichtvisie worden duidelijke kaders en richtlijnen opgesteld voor sfeerverlichting in de openbare ruimte. Een voorwaarde hiervoor is een goede openbare verlichting, de sfeerverlichting is de extra laag hier bovenop. Deze visie is opgesteld samen met alle partijen die betrokken zijn bij de lichtinitiatieven in de vitale centra, zodat deze tezamen resulteren in een evenwichtig avondbeeld. De uitvoering van maatregelen wordt waar nodig in samenwerking met particuliere partijen gerealiseerd. Door het licht in de vitale centra integraal en samen aan te pakken, worden de belangen van iedereen meegewogen en ontstaat een evenwichtig geheel dat meer is dan de som der delen. De visie is uiteindelijk in Q1 2025 vastgesteld.
Opstarten centrumvisie Willemstad Centrumgebieden zijn een spiegel van de samenleving en zijn daarmee continu in ontwikkeling. Ze hebben een belangrijke economische functie, maar dragen vooral bij aan de leefbaarheid in een kern. Het zijn plekken waar mensen samen komen om iets te beleven, te ontspannen of elkaar te ontmoeten. Dit vraagt om een breder palet aan functies dan louter detailhandel, dienstverlening en horeca. Voor een vitaal centrum zijn ook sociaalmaatschappelijke, culturele en medische functies van groot belang. Waar de inwoner altijd centraal staat, is voor Willemstad de bezoeker van buiten de gemeente bovengemiddeld interessant. Voor Willemstad is toerisme & recreatie namelijk een zeer belangrijk thema vanwege de rijke historie en het aanwezige erfgoed. Zo heeft de vestingstad Willemstad in 2023 ruim 350.000 bezoekers getrokken (met name dagjesmensen). Een vitaal centrum vraagt zeker in Willemstad, om een brede scope: we hebben te maken met bewoners
37
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
én bezoekers, en bovendien met een oude vesting én het deel buiten de vesting (Kloosterblok), en tot slot wordt Willemstad met 200 woningen uitgebreid. De voorzieningen in het centrum moeten al deze groepen optimaal bedienen. Belangrijk vertrekpunt is dat er behoefte is aan een goede balans tussen inwoners en toerisme. Beide verdienen een plek in het centrum van Willemstad. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat het centrum nog meer vruchten plukt van de vele bezoekers? Kunnen we bijvoorbeeld de toeristische bezoekers langer vasthouden? En hoe houden we het centrum tegelijk aantrekkelijk voor de inwoners? Een gebalanceerde doorgroei van toerisme is hierin van belang, zodat de bezoekerseconomie kan floreren voor zowel de inwoner als de toerist.
Gemeente Moerdijk
omvang winkelaanbod
2023
2024
verandering in aantal
Centrum Fijnaart
10
8
-2
Centrum Klundert
23
23
0
Centrum Willemstad
8
8
0
Centrum Zevenbergen
52
50
-2
totaal vitale centra
93
89
-4
omvang horeca aanbod
2022
2023
verandering in aantal
Centrum Fijnaart
8
8
0
Centrum Klundert
9
10
+1
Centrum Willemstad
13
14
+1
Centrum Zevenbergen
29
30
+1
totaal vitale centra
59
62
+3
Monitoring programma aanpak Aanvullend op de fysieke ingrepen in de 4 centra - in de programma aanpak werken aan overkoepelende zaken, zoals onderzoek, communicatie en promotie van de vitale centra.
Effecten • Meer bezoekers. • Langere verblijfsduur bezoekers. • Meer bestedingen. • Meer koopkrachtbinding. • Verhogen waardering inwoners. • Verhoging waardering ondernemers. Leegstand naar centrumgebied Ondanks alle trends en ontwikkelingen is de leegstand vrijwel stabiel gebleven in de vitale centra van de gemeente Moerdijk. In Zevenbergen is zelfs een afname waarneembaar. Dit heeft te maken met enkele transformaties van winkelruimte naar wonen. omvang leegstand
2023
2024
verandering in aantal
Centrum Fijnaart
3
4
+1
Centrum Klundert
7
7
0
Centrum Willemstad
2
2
0
Centrum Zevenbergen
23
15
-8
totaal vitale centra
35
28
-7
Ontwikkeling commercieel aanbod per centrumgebied (vkp) Als wordt gekeken naar de ontwikkeling van het winkelaanbod in de vitale centra dan is het aanbod licht afgenomen met B4 winkels. De afname ligt in lijn met de landelijke trends en ontwikkelingen waaruit blijkt dat er minder behoefte is aan fysieke winkels.
Passantentellingen. In september 2024 is een passantentelling uitgevoerd in de centra van Fijnaart, Klundert, Willemstad en Zevenbergen. Deze passantentellingen zijn fysieke tellingen en zijn gemeten door tellers in het betreffende winkelgebied. Het geeft inzicht in de druktepatronen, loopstromen van een winkelgebied en de populariteit van een winkelgebied. Informatie die onmisbaar is bij locatie beslissingen, marktanalyses, taxaties en het monitoren van een winkelgebied.
Risico’s Vanuit Vitale Centra worden diverse ingrepen beoogd waarvoor ook investeringen door marktpartijen nodig zullen zijn. Het is zaak om partijen te verbinden aan onze doelen en te bezien tot welke afspraken voor het realiseren van projecten gekomen kan worden.
38
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Prestaties 2024 • Oplevering herinrichting openbare ruimte centrum Klundert (fase 2 centrumplan) • Vaststellen startdocument centrumplan Klundert fase 3 (Doorsteek/ Westerstraat e.o.) • Startdocument + planvorming voor project Bastion Groningen Willemstad • Definitie deelprojecten centrumvisie Fijnaart • Afronding centrumvisie Klundert (fase 3) • Oplevering herijking uitvoeringsprogramma Centrum Zevenbergen • Start realisatie deelgebied Stoofstraat Zevenbergen • Realisatie deelprojecten centrumvisie Fijnaart • Realisatie uitvoeringsprogramma vitaal centrum Willemstad • Definitie deelprojecten centrum Klundert
2025
2026
2027
39
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Thema Toerisme Strategisch doel • Het gemeentelijk aandeel in het toeristisch product Moerdijk is en blijft op orde. • Ondernemers versterken en dragen bij aan de doorontwikkeling van het toeristisch product Moerdijk. • We brengen samen met ondernemers het toeristisch product Moerdijk op een effectieve en inspirerende manier onder de aandacht van inwoners en bezoekers.
Mijlpalen Toeristische marketing en samenwerking ondernemers In 2024 is met een evaluatie aangetoond dat de wijze waarop wordt samengewerkt met de toeristische ondernemers goed aansluit bij de behoefte van ondernemers en gemeente. Deze werkwijze wordt in de komende jaren gecontinueerd en in 2025 mogen we weer een drietal nieuwe uitgevoerde initiatieven aan het toeristisch product toevoegen. Daarnaast wordt met bureau Every Day samengewerkt om Visit Moerdijk op de kaart te zetten. De marketingstrategie is ontwikkeld en op basis daarvan zijn verschillende campagnes gedraaid op sociale media. Cijfers laten zien dat deze werkwijze ook zijn vruchten afwerpt (zie hiervoor bij de effecten). Toeristische monitor In 2024 is voor Moerdijk een toeristische monitor uitgevoerd (over het jaar 2023). Deze monitor geeft ons informatie over het vrijetijdsaanbod, het gebruik hiervan
en de economische betekenis van de vrijetijdssector in Moerdijk. Het biedt ons meer inzicht in het aantal toeristen voor zowel dag- als verblijfstoerisme, de spreiding daarvan over tijd en gebieden en de tevredenheid van de bezoekers over ons toeristisch product. Deze monitor wordt gebruikt als referentiepunt voor verder toeristisch beleid en het programma toerisme dat in 2025 wordt opgesteld.
Ontwikkelingen Expeditie Haringvliet In 2024 is een evaluatie en toekomststudie uitgevoerd met als hoofdvraag of het binnen de gestelde kaders mogelijk is om een vaarverbinding te ontwikkelen en te exploiteren die bijdraagt aan de aantrekkelijkheid van het gebied rondom het Haringvliet als toeristische bestemming. Conclusie van het rapport is dat er zeker behoefte is aan een vaarverbinding, maar dat op dit moment een snelle vaarverbinding over het Haringvliet niet realistisch is. Het initiatief Expeditie Haringvliet is daarmee gestopt. Onderzoek West-Brabant West In West-Brabant West is een onderzoek gestart met als doel om te kijken op welke manier de gemeenten het toeristisch product gezamenlijk kunnen versterken. En welke ontwikkelkansen aanwezig zijn. Het onderzoek wordt eerste helft 2025 afgerond. Resultaten uit het onderzoek worden ook meegenomen in het in 2025 op te stellen programma toerisme.
40
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Realisatie ommetjes In september zijn drie ommetjes in Moerdijk gelanceerd. Deze ommetjes zijn onderdeel van een groter Waterpoort project waarbij in totaal zeven ommetjes ontwikkeld zijn. De ommetjes zijn door IVN in samenwerking met de gemeenten ontwikkeld. 80 jaar bevrijding/cultuurnota In 2024 vierde West-Brabant West 80 jaar bevrijding. Ook in Moerdijk zijn hier meerdere activiteiten voor georganiseerd. Visit Moerdijk heeft inzichtelijk gemaakt welke activiteiten er allemaal waren en deze gepromoot bij inwoners en bezoekers. Toeristische Bebording Het toeristische bebordingsplan voor Willemstad is zo goed als klaar. Maar de realisatie van dit plan hebben we niet kunnen uitvoeren in 2024. Dit wordt in 2025 uitgevoerd. Fort de Hel Voor Fort de Hel is voor 2024 een nieuwe beheerder gevonden die het fort bezoekbaar en beleefbaar houdt binnen de huidige mogelijkheden. Ook voor 2025 zijn er afspraken met deze beheerder gemaakt. Het
Gemeente Moerdijk
ontwikkeltraject Fort de Hel wordt in 2025 opnieuw opgepakt. Waterpoort samenwerking In 2023 is een nieuwe Waterpoort samenwerkingsovereenkomst ondertekend. In deze overeenkomst is opgenomen dat na een jaar geëvalueerd wordt om de meerwaarde van de samenwerking te bekrachtigen met elkaar of te constateren dat deze meerwaarde niet (voldoende) meer aanwezig is. In december 2024 is duidelijk geworden dat deze meerwaarde niet meer in het hele gebied wordt gevoeld. Daarmee is besloten de samenwerking met elkaar af te ronden.
Effecten Bezoekers Mauritshuis Jaar
Aantal bezoekers
2021 (vanaf opening in juli)
8.585
2022
15.833
2023
18.538
2024
22.955
41
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Aantallen volgers op social media Social media
2022
2023
2024
727
741
900
433
475
533
Passagiers veerverbindingen Verbinding
Passagiers 2022
Passagiers 2023
Passagiers 2024
Willemstad – Numansdorp (de Anna)
Niet gevaren
1807
1944
Moerdijk – Strijensas (Lucretia)
2265
2058
2069
Rondje Volkerak Zoommeer 1949 (De Waterpoortpont)
2025
2350
Hop on – hop of Stelling van Willemstad Jaar
2022
2023
2024
Aantal passagiers
347
595
841
Website verkeer Totaal verkeer met 4% gedaald, maar betrokken bezoekers (bezoekers die ook daadwerkelijk iets doen op de website) gestegen met 19% naar 30.015 sessies.
Gemeente Moerdijk
Downloads vanaf Visit Moerdijk Aantal downloads met 41% gestegen naar 3391 downloads vanaf de website. Top 3 is: • Plattegrond Zevenbergen (962) • 80 jaar bevrijding (387) • Inundatieroute Willemstad (209) Campagnes Najaarscampagne – 2473 bezoekers waarvan 94% betrokken bezoekers en 205 downloads. Bezoekers waren vooral afkomstig uit Zevenbergen, Rotterdam en Antwerpen. 80 jaar bevrijding – 1547 bezoekers waarvan 90% betrokken bezoekers en 257 downloads. Bezoekers waren vooral afkomstig uit Zevenbergen, Breda en Rotterdam.
Risico’s -
Prestaties 2024 • Toeristische monitor is gereed • Het openbaar gebied rondom de Stenen Poppen in Klundert is ingericht • Werkprogramma Stelling van Willemstad is opgesteld, inclusief vaarverbindingen • Ontwikkeling permanente steiger nabij Fort Sabina is gestart • Gevelrestauratie Fort Sabina is afgerond • Realisatie invulling botenloods Fort Sabina is gestart • Toeristisch bebordingsplan Willemstad en omgeving is gerealiseerd • Evaluatie werkwijze versterken toeristisch product Moerdijk i.s.m. ondernemers • Verkenning mogelijkheden regionale promotiestrategie is uitgevoerd • Aanbesteding voor een nieuwe exploitant Fort de Hel is opgestart • Cultureel beleid, inclusief monumentaal erfgoed, is vastgesteld • Realisatie permanente steiger nabij Fort Sabina • Verkenning doortrekken Roode Vaart
2025
2026
2027
42
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Thema Arbeidsmarkt Strategisch doel • Er is voldoende en goed gekwalificeerd personeel voor nieuwe en bestaande bedrijven
Mijlpalen De eerste opleiding vanuit het programma van NXT Moerdijk is gestart. De Nederlands cursus met 25 medewerkers van CCT, Euro Rijn en DSV was een succes. 10 weken volgden ze een opleiding Nederlandse taal bij een van de bedrijfslocaties op het HIM. Een 1e pilot met Hybride leren. 20 medewerkers hebben de opleiding succesvol afgerond. De cursus zal daarom herhaaldelijk plaatsvinden en aangeboden worden aan het brede netwerk van NXT Moerdijk. Hiermee stimuleren betrokken partijen een leven lang ontwikkelen (LLO) en wordt het toekomstperspectief voor het werken op het HIM verbreed. Activiteiten door NXT Moerdijk in 2024: • 12 arbeidsmarkt events, projecten en pilots werden
uitgevoerd in samenwerking met onderwijs, ondernemers en overheid (3 O’s) • Onderwijs en ondernemers brachten het arbeidsmarktperspectief op het HIM voor jongeren in kaart middels 9 bedrijfsbezoeken. • Bedrijven gevestigd op het HIM startte een poule voor medewerkers om talenten te behouden binnen de sectoren logistiek, techniek en groene chemie. • Meer dan 3500 mensen bezochten de Open Havendag in oktober 2024
Ontwikkelingen Grootschalige huisvesting arbeidsmigranten Door goede grootschalige huisvesting voor arbeidsmigranten, kunnen bedrijven beter aan arbeidsmigranten als personeel komen. Zonder goede huisvesting wordt dit steeds lastiger. De woonomstandigheden voor de arbeidsmigranten zelf zullen verbeteren en gewone woningen komen weer beschikbaar voor gewone woningzoekenden.
43
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
De aanvraag omgevingsvergunning Blokdijk 1 in Moerdijk voor 450 arbeidsmigranten is in procedure. Streven is start bouw in 2025. Er lopen nog 2 principeverzoeken voor de huisvesting van 320 arbeidsmigranten aan de Oudemolensedijk 13 in Fijnaart en 112 arbeidsmigranten aan de Zwaluwsedijk 7 in Moerdijk. Er is een nieuw principeverzoek ingediend voor de huisvesting van 800 arbeidsmigranten aan De Langeweg (ong) in Zevenbergen. Voor deze initiatieven worden bezwaarprocedures verwacht, zodat start bouw wordt verwacht in 2026. De kansrijke initiatieven aan de Sebastiaansweg in Moerdijk en De Langeweg 12 in Zevenbergen zijn ingetrokken. Regionale themagerichte aanpak arbeidsmigratie Er is regionaal een themagerichte aanpak arbeidsmigratie West-Brabant West opgestart onder begeleiding van de VNG. Belangrijkste doel is om de keten rond arbeidsmigranten regionaal beter in beeld te krijgen en de omstandigheden voor arbeidsmigranten te verbeteren. De startbijeenkomst heeft eind 2024 plaats gevonden. Belangrijk eerste doel voor onze gemeente is om inzicht te krijgen in de huidige huisvestingslocaties en een plan van aanpak op te stellen hoe hiermee om te gaan. Daadwerkelijke handhaving kan een vervolgstap zijn. Doorontwikkeling en handhaving nachtregister arbeidsmigranten Door een goed nachtregister wordt beter inzichtelijk wie waar verblijft.
Hierdoor kan de toeristenbelasting beter worden geïnd wat naast extra inkomsten ook een stimulans is voor registratie van arbeidsmigranten in BRP. Een goede registratie in BRP is voor arbeidsmigranten zelf positief en levert voor ons als gemeente meer inzicht, meer inkomsten en extra inwoners op. Binnen de regionale themagerichte aanpak arbeidsmigratie wordt geprobeerd binnen de regio afstemming te vinden over de registratie van arbeidsmigranten, het innen van toeristenbelasting en het opzetten van een goed nachtregister. NXT Moerdijk In december heeft de stuurgroep van NXT Moerdijk, bestaande uit Curio, VNO-NCW en gemeente Moerdijk opdracht gegevens om in deze samenstelling plannen verder uit te werken. Het programma focust op 5 pijlers:
1. 2. 3. 4. 5.
Gemeente Moerdijk
Loopbaan oriëntatie (LOB) Leven Lang Ontwikkelen (LLO) Het imago van werken op het HIM Samenwerken als ecosysteem Onderzoek & innovatie
Er zijn 3 themagroepen gestart met het uitwerken van arbeidsmarkt activiteiten voor het programma in het jaar 2025 en 2026. De themagroepen zijn verdeeld in Logistiek, NT2 en Groene Chemie/techniek. Deze herstructurering verplaatst de nadruk van een meer strategische aanpak naar de praktische invulling van het programma. Met de themagroep groene Chemie hopen de betrokkenen gebruik te kunnen maken van de subsidie Just Transition Fund om projecten rondom een duurzame arbeidsmarkt te versnellen. Just Transition Fund (JTF) De subsidie vanuit het Just Transition Fund (JTF) voor West-Noord Brabant wordt opnieuw opengesteld van 16 december 2024 tot 28 mei 2025. Een kans voor ondernemers, onderwijs en overheid om de arbeidsmarkt opgaven te versnellen.
Effecten 1. Aantal openstaande vacatures naar beroepsklasse in West-Brabant in 2024 Volgens de Regionale Maandcijfers Arbeidsmarktinformatie West-Brabant voor het derde kwartaal van 2024 zijn de top 5 openstaande vacatures naar beroep als volgt: Beroep
Aantal openstaande vacatures
Laders, lossers en vakkenvullers
800
Transportplanners en logistiek medewerkers
650
Schoonmakers
600
Verkoopmedewerkers detailhandel
600
Machinemonteurs
500
Bron: Regionale Maandcijfers Arbeidsmarktinformatie West-Brabant, 2024-Q3, werk.nl
44
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
2. Opleidingsniveau beroepsbevolking gemeente Moerdijk in 2024 In het haven- en industriegebied Moerdijk is de verdeling van het opleidingsniveau als volgt: Opleidingsniveau
Percentage werknemers
Middelbaar beroepsonderwijs (MBO)
56%
Middelbare school
17%
Hoger beroepsonderwijs (HBO)
18%
Wetenschappelijk onderwijs (WO) 4%
Bron: Lichte groei werkgelegenheid haven- en industriegebied Moerdijk, portofmoerdijk.nl Op basis van de meest recente gegevens is de leeftijdsverdeling van de inwoners in de gemeente Moerdijk per 1 januari 2024 als volgt: Leeftijdsgroep
Percentage van de bevolking
0-14 jaar
15%
15-24 jaar
10%
25-44 jaar
25%
45-64 jaar
29%
65 jaar en ouder
21%
Bron: Gemeente Moerdijk in cijfers en grafieken AlleCijfers.nl
Gemeente Moerdijk
De arbeidsmarktdeelname in de gemeente Moerdijk is als volgt verdeeld: Aantal banen Groei aantal banen (t.o.v. vorig jaar) Netto arbeidsparticipatie Werkloosheidspercentage
22.720 1.1.% 74,5% (2024) 2,8% (2024)
Bron: Moerdijk in Cijfers - Gemeente Moerdijk moerdijk.incijfers.nl
Risico’s • Zonder goede grootschalige huisvesting voor arbeidsmigranten, kunnen bedrijven steeds lastiger aan arbeidsmigranten als personeel komen. • Om arbeidsmarkt projecten te laten slagen zijn we afhankelijk van deelname van bedrijven en onderwijsinstellingen. Dit vergt een hoge betrokkenheid van deze partijen, wat een uitdaging is door de krapte op de arbeidsmarkt en door personele wisseling. • Als er voor het beoogde programma van NXT Moerdijk geen subsidie te verkrijgen is dan zullen plannen gematigd doorgang vinden. Er zal dan een keuze gemaakt moeten worden in welke projecten uitgevoerd kunnen worden en welke uitgesteld moeten worden tot er meer middelen beschikbaar zijn.
Prestaties 2024 • Ontwikkelen van projectportfolio arbeidsmarkt (inclusief de ontwikkeling van een hybride leeromgeving logistiek, de sustainable learning community met Avans en ontwikkelprojecten op gebied van robotisering & digitalisering) • Start realisatie van een aantal grootschalige huisvestingscomplexen voor arbeidsmigranten • Doorontwikkeling + handhaving nachtregister waarin bezoekers en arbeidsmigranten die korter dan 4 maanden in de gemeente verblijven worden geregistreerd. Dit register vormt de grondslag voor het innen van toeristenbelasting van personen die in de gemeente verblijven en niet staan ingeschreven in de BRP • 2e fase Hybride Leeromgeving (HLO) • Oplevering huisvestingscomplexen arbeidsmigranten • Realisatie portfolio arbeidsmarkt • Arbeidsmigratie: handhaving op illegale huisvestingssituaties
2025
2026
2027
45
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Thema Vestigingsklimaat Strategisch doel • We beschikken over schone, veilige en duurzame bedrijventerreinen met voldoende ruimte voor ontwikkeling • Onze bedrijventerreinen zijn goed en op een duurzame wijze te bereiken voor zowel het personenvervoer (fiets, deelmobiliteit en auto) als het goederenvervoer (spoor, buis, water en weg) • We faciliteren ondernemers in aansluiting op hun behoeften en stimuleren het realiseren van economische en maatschappelijke meerwaarde en samenwerking tussen ondernemers onderling
Mijlpalen Carbon Farming ZLTO, gemeente Moerdijk en Havenbedrijf Moerdijk werken al enkele jaren samen om bedrijven in haven- en industriegebied Moerdijk de mogelijkheid te geven hun klimaatvoetafdruk te verkleinen. In het afgelopen jaar hebben 11 ‘Carbon Farmers’ uit Moerdijk samen 500 ton CO₂ opgeslagen in hun agrarische grond; dit komt overeen met 500 koolstofcertificaten. Hiervan hebben drie Moerdijkse bedrijven er al 179 gekocht. Het gaat om Sivomatic, APP en OBM. De boeren overhandigden hen hun koolstofcertificaten. Bedrijven versnellen
Uitreiking certificaten, februari 2025
door deelname aan het ‘carbon farming’-project hun klimaatambities. Tegelijkertijd verzilveren de boeren ermee de maatschappelijke meerwaarde van koolstof. Optimalisatie CRM-systeem In 2024 zijn belangrijke stappen gezet in de optimalisatie van het gebruik van het CRM-systeem. Hiermee gaan we de communicatie met ondernemers verbeteren. Om het bereik te vergroten is de optimalisatie afgesloten met een campagne waardoor we nu 1.277 ondernemers direct en gericht kunnen bereiken. Bedrijventerrein Zevenbergen-Noord De basis voor de ontwikkeling van bedrijventerrein Zevenbergen-Noord is vastgesteld door de gemeenteraad, de volgende fase is het verder uitwerken van de ontwerpfase. Oplevering bedrijventerreinenvisie De laatste vastgestelde visie op de lokale bedrijventerreinen dateert uit 2010. Deze visie gaf een doorkijk tot 2020, waardoor actualisatie gewenst is. De afgelopen 15 jaar is de economie en arbeidsmarkt – maar bijvoorbeeld ook de kijk op ontwikkelingen zoals circulariteit, energie en klimaatadaptatie – immers sterk veranderd.
46
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
De ambitie: een visie die past bij onze Moerdijkse bedrijventerreinen, aansluit bij de vraagstukken van nu en adaptief is. We zetten in deze visie de algemene koers richting 2040 uit en belichten diverse accenten per bedrijventerrein. Immers, elk bedrijventerrein heeft eigen accenten en opgaven. Een belangrijk fundament om in de toekomst te kunnen beschikken over waardevolle en duurzame bedrijventerreinen, is het opstellen van een actuele visie en werkagenda voor de Moerdijkse bedrijventerreinen. Een concept bedrijventerreinenvisie is in 2024 opgeleverd en wordt naar verwachting in 2025 door de gemeenteraad vastgesteld. Opwaardering buslijn 119 en OV havengebied Moerdijk lobbyt al langer voor een betere Openbaar Vervoer-bereikbaarheid, dit heeft geresulteerd in aanpassingen in en uitbreiding van de provinciale OVconcessie die volgend jaar ingaat. Medio 2025 wordt Lijn 119 (wordt dan Lijn 373) opgewaardeerd naar een Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV)-verbinding. Dit is de lijn die gaat van Breda-Zevenbergen en in combinatie met de gebiedsontwikkeling rondom Station Zevenbergen is dit een belangrijke randvoorwaarde in ons Daily Urban System Daarnaast komt er vanaf medio 2025 een nieuwe, volwaardige OV lijn (lijn 177) die vanaf station Lage Zwaluwe over het LPM naar het havengebied gaat. Deze lijn gaat van maandag t/m vrijdag 2x per uur rijden van 06.00-19.00.
Dat is een enorme verbetering van de bereikbaarheid van onze voornaamste werklocatie. Niet alleen voor huidige werknemers, maar zeker ook voor studenten, stagiaires en nieuwe medewerkers.
Ontwikkelingen Accountplan bedrijven Er is in 2024 gewerkt aan een accountplan voor bedrijven. Net als met de optimalisatie van het CRM-systeem willen we met dit accountplan de relatie en communicatie met bedrijven verbeteren. Naar verwachting kan er volgens dit plan gewerkt gaan worden nadat het plan in het eerste kwartaal van 2025 definitief opgeleverd is. Spooremplacement Roosendaal De mogelijke inpassing van het emplacement én de gevolgen hiervan voor Moerdijk worden meegenomen in de ontwerptafel Powerport. Op die ontwerptafel wordt een advies geformuleerd ten aanzien van de inpasbaarheid van tal van projecten op gebied van energie, economie, bereikbaarheid etc.
Gemeente Moerdijk
Onze ov-knooppunten (station Lage Zwaluwe en Zevenbergen) sterk gepositioneerd in regionale samenwerkingsverbanden en -afspraken Om tot een robuust mobiliteitssysteem op regionale schaal te komen, waarbij zowel het belang van de gemeente als gemeente overstijgend functioneel dient te zijn, moet je afspraken maken op diverse tafels. Die afspraken worden gemaakt op schaal van de stedelijke regio aan de hand van mobiliteitspakketten. In de Meerjarige Multimodale Mobiliteitsprogramma's (MMMP) worden mobilteitsafspraken c.q. doelen geformuleerd die je als regio op (middel)lange termijn zo goed mogelijk wilt realiseren. Daarnaast is er nog het Regionaal Mobiliteits Programma, dat is afgeleid van het MMMP, en daarin worden afspraken gemaakt voor de kortere termijn. De realiteit is wel dat er in beide pakketten door regiogemeenten meer opgevoerd wordt dan dat realiseerbaar zal zijn in de praktijk. Daarom is een goede lobby en positionering op de juiste tafels als gemeente essentieel. Voor zowel station Lage Zwaluwe als Zevenbergen geldt dat beide een belangrijke rol spelen in zowel de stedelijke regio West-Brabant als in de stedelijke regio Breda-Tilburg. In de pakketten voor beide stedelijke regio's zitten de propositie voor station Zevenbergen (gebiedsontwikkeling station Zevenbergen) en het maken van een volwaardige OV hub van station Lage Zwaluwe goed gepositioneerd.
Het doel is om in regionaal verband nut en noodzaak van de ontwikkeling van deze ov-knooppunten aan het licht te brengen, zodat we op regionale schaal besluiten te investeren in deze knooppunten. Verder invulling geven aan OV traject op het havengebied (haltes, last-mile oplossingen e.d.) Nu bekend is dat er vanaf medio 2025 een volwaardige OV lijn gaat rijden richting LPM, zullen we de komende periode met havenbedrijf, DTV, Arriva, provincie en andere stakeholders moeten kijken hoe het best invulling te geven is aan deze lijn. Denk hierbij aan de plaats van de haltes, de inrichting van de haltes, borging van sociale en fysieke veiligheid op het terrein en ook de last-mile oplossing. De bus stopt niet voor ieder bedrijf en om het ov zo aantrekkelijk mogelijk te maken, zal er nagedacht moeten worden over voor- en natransport van en naar bedrijven tot het ov.
47
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Landbouwtransitie De agrarische ondernemers zien zich heden ten dage geconfronteerd met groeiende onzekerheden vanuit regelgeving en beleid, gerechtelijke en politieke uitspraken en besluiten. Het intrekken van het Nationaal programma landelijk gebied en het bijbehorende transitiefonds door het huidige kabinet en het dientengevolge stopzetten van het Brabants Programma Landelijk gebied maken dat een duidelijk toekomstperspectief waar de sector zich op kan richten voorlopig uit het zicht is. In 2024 is er gewerkt aan een werkprogramma landelijk gebied. Dit programma maakt de complexiteit in het gebied inzichtelijk en maakt het mogelijk om met een plan van aanpak de transitie op gemeentelijk en regionaal niveau te begeleiden. Het werkprogramma wordt naar verwachting in het eerste kwartaal van 2025 opgeleverd.
Effecten • Verbetering bereikbaarheid havengebied. • Vergroting aantrekkingskracht en ontwikkelperspectief van werkgevers • Subsidie verkrijgen vanuit regionale samenwerkingen om OV knooppunten te optimaliseren Effectindicatoren Uitgegeven hectares bedrijventerrein (meerjarig perspectief)
0 ha
Nog uitgeefbare hectares bedrijventerrein
0 ha
Ontwikkelingen aantal bedrijfsvestigingen
+58 bedrijfsvestigingen in 2024
(Bron: KVK regiodatatool) NB. Engagement rate versus benchmark (online betrokkenheid van volgers t.o.v. gemiddeld bij gemeenten) social: doorklikken op links social media Gemeente Moerdijk scoort bovengemiddeld hoog qua engagement ratio vergeleken met de andere gemeenten in de omgeving. Als we het vergelijken met het aantal volgers dat deze pagina's hebben, dan scoort gemeente Moerdijk boven verwachting vergeleken met de andere gemeentes. Ontwikkeling van het aantal volgers Facebook – LinkedIngemeente De gemeente Moerdijk heeft op LinkedIn afgelopen jaar ongeveer 640 volgers erbij gekregen. Via Facebook zijn er in totaal 45 volgers bij gekomen.
Gemeente Moerdijk
Ontwikkeling online bereik van de doelgroep lokale ondernemers Via Facebook is het bereik met 183% gestegen ten opzichte van 2023. Via de LinkedIn ads zien we een daling in het bereik vergeleken met 2023, hogere advertentiekosten zijn hiervan de reden. Het organische bereik is in 2024 wel gestegen vergeleken met voorgaande jaren.
Risico’s Onvoldoende vraag naar OV Ondanks de realisatie van een nieuwe ov lijn, is het om diverse redenen mogelijk dat er toch onvoldoende vraag is naar OV (onvoldoende gefaciliteerd/gestimuleerd door werkgevers, gedrag, autocultuur, reistijd, kosten, minder flexibiliteit als reiziger). Dat zorgt voor onvoldoende draagvlak bij ov aanbieder om in de toekomst de lijn te continueren. Met als gevolg dat de bereikbaarheid van dit gebied een groot probleem blijft. Positionering ov knooppunten in stedelijke regio's Hoewel onze positionering goed is in beide stedelijke regio's, is het geen uitgemaakte zaak dat we langs deze lijn als regio besluiten in te zetten op deze ovknooppunten en dus geen (co)financiering krijgen voor de ontwikkeling van onze ov knooppunten. Dat zou betekenen dat we als gemeente zelf voor een grotere financiële bijdrage aan de lat staan als we dezelfde ambities waar willen maken. De schaarste op het elektriciteitsnet en de stikstofproblematiek vormen een belemmering voor de nieuwvestiging van bedrijven en de doorontwikkeling en verduurzaming van zittende bedrijven. We beogen met het verkrijgen van de SPUK-regeling voor het verduurzamen van bedrijventerreinen een poging te doen om ondernemers beter te laten samenwerken en dit probleem tijdig te voorzien van een goede collectieve oplossing.
48
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Prestaties 2024 • Regionale verkenning mogelijkheden uitplaatsen spooremplacement Roosendaal • Optimalisatie van het gebruik van het CRM-systeem ten behoeve van verbetering van communicatie richting ondernemers. • Het opleveren van een nieuw accountplan door de accountmanager bedrijven. • Afspraken met Provincie over opwaardering buslijn 119 Breda-Zevenbergen tot HOV-verbinding • Start uitgifte fase 1 bedrijventerreinen ontwikkeling Zevenbergen Noord • Start uitgifte bedrijventerrein Bedrijvenpoort West-Brabant (nabij station Lage Zwaluwe) • Aanbieden deelmobiliteit op station Lage Zwaluwe, gekoppeld aan ontwikkeling bedrijventerreinen Bedrijvenpoort West-Brabant en het realiseren van LPM • Opwaardering fietsroute Breda- Prinsenbeek-Zevenbergen door Provincie Noord-Brabant
2025
2026
2027
49
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Thema Veiligheid Strategisch doel • We bestrijden integraal veiligheidsrisico’s en georganiseerde criminaliteit.
Mijlpalen Inzet op ondermijning De capaciteit van het cluster Veiligheid is in 2024 uitgebreid. Het thema ondermijning is hiermee stevig op de agenda komen te staan. De komende jaren kan hierdoor de (dreigende) verwevenheid van de onderwereld met de bovenwereld worden tegengegaan en ondermijnende criminaliteit, in samenwerking met partners, worden aangepakt. Onderdeel van de aanpak is inzetten op bewustwording en het herkennen van signalen door medewerkers. Een start is gemaakt door middel van trainingen met toezichthouders van het team VVTH en de buitendienst. Ook hebben we deelgenomen aan de districtelijke (preventieve) actiedagen gericht op mensenhandel (hierin hebben wij een voortrekkersrol) in de vorm van arbeidsuitbuiting en illegale prostitutie. Tevens is een districtelijke informatieavond over cybercriminaliteit georganiseerd voor ondernemers en belangstellenden. Er is een werkproces opgesteld en een meldroute voor het verwerken en afhandelen van signalen van ondermijning. De gestructureerdere aanpak en de registratie en afhandeling van meldingen van signalen en vermoedens zullen meer (geografische en cijfematige) inzichten gaan geven in de problematiek binnen de gemeentegrenzen. Uitvoering geven aan een multidisciplinaire crisis oefening In 2024 zijn er verschillende trainingen en oefenmomenten geweest voor de gehele gemeentelijke crisisorganisatie.
We hebben met alle hoofden van de taakorganisatie een training gehad en met alle taakorganisatie’s afzonderlijk. Ook is er een grote oefening geweest in november met de gehele crisisorganisatie aangevuld met mensen die zich hebben opgegeven voor de ‘ready to help poule’. Tijdens deze oefening was er een trein met gevaarlijke stoffen ontspoord in Zevenbergen. Dit zorgde er voor dat elke taakorganisatie van de crisisorganisatie heeft kunnen oefenen. We kijken terug op een geslaagde oefening
welke uiteraard ook wat verbeterpunten heeft opgeleverd. Die punten pakken we uiteraard op. In 2025 zullen we ook weer verder gaan met het beoefenen van de crisisorganisatie zodat we klaar blijven staan voor een crisis. Conversie Register Risicosituaties Gevaarlijke Stoffen (RRGS) naar Register Externe Veiligheidsrisico’s (REV) in samenwerking met Omgevingsdienst Midden- en WestBrabant (OMWB) Onder de Omgevingswet moet de gemeente, zijnde het bevoegd gezag voor 'kwetsbare gebouwen en locaties -KGL1' , informatie over de kwetsbaarheid van gebouwen en locaties verzamelen en aanleveren aan het REV. De conversie is afgerond. Alles is voor de deadline in 2024 gepubliceerd. Hiermee voldoen we aan de verplichting. Invoering blauwe zone haven en industrieterrein In oktober 2024 is de blauwe zone op het haven en industrieterrein in werking getreden. De invoering van de blauwe zone is belangrijk om de (verkeers-)veiligheid in het gebied te vergroten. Voorbeelden hiervan zijn het voorkomen van overnachten van chauffeurs in vrachtauto’s binnen het veiligheidsrisicogebied van hoogrisicobedrijven, het tegengaan van parkeren op verkeersgevaarlijke locaties (zichtlijnen verkeer en verhoogde kans op ongevallen) en het tegengaan van langparkeren van trailers op de openbare weg. De effecten van de invoering van de blauwe zone zijn inmiddels zichtbaar.
Een projectgroep houdt regulier afstemming over de voortgang op de handhaving van de blauwe zone. De projectgroep wordt gevormd door een afvaardiging vanuit gemeente (waaronder boa's), politie, ondernemers en het havenbedrijf. Veiligheid havengebied / Mainportprogramma Zeeland West Brabant In 2024 zijn mooie resultaten geboekt vanuit het mainportprogramma. Zo zijn er hekwerken, poorten, thermische- en PTZ-camera’s geplaatst. Niet alleen de fysieke beveiliging is hiermee toegenomen maar ook de digitale beveiling. Baanverbetering spoor Zevenbergen Het spoor tussen de Langeweg en het station was erg instabiel. Al een jaar gold op dat traject een
50
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
snelheidsbeperking (max 40 km/ uur). In september is noodzakelijke baanverbetering gerealiseerd, letterlijk in de achtertuin van bewoners. In een tijdsbestek van 15 dagen zijn over een lengte van 900 meter (inclusief de overgangen aan de Langeweg en de Hazeldonkse Zandweg) het complete spoor, ballastbed en ondergrond verwijderd en opnieuw opgebouwd. Bij het station zijn de perrons en het stationsmeubilair vervangen. Vanwege zetting zijn later nog herstelwerkzaamheden uitgevoerd aan beide overwegen. Het werk is gezamenlijk met ProRail, aannemer BAM en klankbordgroep van bewoners voorbereid. Een dergelijk werk kan natuurlijk niet zonder overlast worden uitgevoerd, maar tijdens de uitvoering zijn er nauwelijks klachten van overlast binnen gekomen.
Ontwikkelingen Crisisbeheersing In 2023 is er gestart met de doorontwikkeling van de crisisorganisatie. Het doel van deze doorontwikkeling is om te zorgen voor een compactere opgeleide
Gemeente Moerdijk
crisisorganisatie. Deze crisisorganisatie gaat in werking bij incidenten vanaf GRIP 2. Naast deze crisisorganisatie hebben we er in Moerdijk gekozen om voor kleinere incidenten die impact hebben op de samenleving ook een gemeentelijk crisisteam te hebben. In 2024 is deze doorontwikkeling afgerond. Alle functies zijn ingevuld en we hebben een gemeentelijk crisisteam klaar staan voor niet opgeschaalde incidenten. Ook hebben we in 2024 een oproep gedaan op intranet voor een ‘ready to help poule’. Tijdens incidenten kan het nodig zijn dat we extra handjes nodig hebben. Op deze oproep hebben ruim 25 collega’s gereageerd die hebben aangegeven graag te willen helpen bij een incident. Deze mensen hebben we in 2024 een basistraining gegeven over hoe de crisisorganisatie in elkaar zit. We zijn blij dat zoveel collega’s hebben aangegeven te willen helpen tijdens een crisis. Uiteraard zal de crisisorganisatie zich blijven door ontwikkelen, maar de doorontwikkeling die gestart is in 2023 is in 2024 afgerond.
51
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Doorontwikkeling haven veiligheidsstrategie (Port of Moerdijk Veiliger) Al ruim een decennia wordt ingezet op een gerichte veiligheidsaanpak voor het haven en industrieterrein in Moerdijk. Doel hierbij is door gerichte interventies een goed niveau van veiligheid te behouden of te doen toenemen. Na de beleidsprogramma’s Moerdijk Veilig en Moerdijk Veilig 2.0 zijn wij nu in de afrondende fase van het beleidsprogramma Port of Moerdijk Veiliger voor de periode 2025-2030. Hiermee wordt voortgang gegeven aan de doorontwikkeling van veiligheidsthema’s in en rond het haven en industrieterrein. Dit doet de gemeente in samenwerking met provincie, omgevingsdienst, veiligheidsregio (w.o. brandweer), en het havenbedrijf. Instellen intergemeentelijk haventeam (IHT) en aanstelling havenmarinier Het IHT is gemeente overstijgende samenwerking. Het IHT bestaat uit een havenmarinier, een handhavingsjurist, een analist, een beleidsmedewerker en vier haventoezichthouders. Deze functies worden in 2025/2026 ingevuld. De Havenmarinier is leidinggevende van het IHT en de coördinator van de gemeentelijke havenaanpak en is in dienst van de gemeente Borsele. De Havenmarinier wordt aangestuurd door de burgemeesters van de vier betrokken gemeenten.
De Havenmarinier werkt nauw samen met de partners vanuit het Mainportprogramma, zijnde de vier gemeenten, de politie, de douane, de Koninklijke Marechaussee, de havenbedrijven North Sea
Gemeente Moerdijk
Port en Port of Moerdijk, het Openbaar ministerie, de Belastingdienst. Hiernaast werkt het intergemeentelijk haventeam samen met partners zoals Veiligheidsregio’s, OMWB, RUD, DCMR. Het primaire doel van de samenwerking tussen de partijen is de inzet van het IHT te gebruiken als strategisch en dynamisch instrument voor het zo effectief mogelijk benutten van de bestuursrechtelijke mogelijkheden ter voorkoming van ondermijnende criminaliteit, als integrale aanvulling op strafrechtelijke en fiscale interventies. Daarnaast is het doel om het IHT in te zetten als instrument voor bevorderen van een informatie gestuurde aanpak van ondermijnende criminaliteit en in nauwe samenwerking met de havenbedrijven North Sea Port en Port of Moerdijk, in te zetten ter bevordering van het toezicht en naleving van ISPS wetgeving. Aanleg WAS-sirenes In het jaarverslag van 2023 is vermeld dat de WAS-sirenes naar aanleiding van een landelijk besluit uitgefaseerd gaan worden. In verband met de huidige geopolitieke ontwikkelingen is het landelijk besluit teruggedraaid. Nu ligt er het verzoek om juist 2 masten bij te plaatsen.
Effecten Tijdige alarmering bij een crisis. Budget is opgenomen in de kadernota.