Bijlage 1, jaarverslag 2021

Nieuw product ‘Huishoudelijke Ondersteuning light’ In het huidige productenaanbod is geen lichte vorm van huishoudelijke ondersteuning opgenomen. Met het nieuwe product ‘HO light’ ontstaat de mogelijkheid om een meer passende ondersteuning te bieden aan een groep (nieuwe) cliënten. Een hele concrete doelgroep zijn hier de mantelzorgers die in 2021 gebruik maakten van de dienstencheques. Deze lichte vorm van ondersteuning vraagt slechts de helft van de inzet. De cliënt is dan namelijk al dan niet samen met zijn netwerk in staat om een deel van de huishoudelijke taken zelf uit te voeren.

55

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

Nieuw product bij Wmo ‘Begeleiding waakvlam plus’ De overeenkomst voor de maatwerkvoorziening begeleiding is met één jaar verlengd om de nieuwe aanbesteding voor begeleiding zorgvuldig voor te bereiden. Bij deze verlenging is per 1 september een lichter product toegevoegd waar een succesvolle pilot voor is uitgevoerd. Er is nu naast reguliere Begeleiding en ‘gewone’ waakvlam, ook ‘waakvlam plus’. Als tussencategorie. Dit extra product voldoet aan een behoefte en is ook kostendempend. In samenhang werken (integraal) verder uitgebouwd • Het sociaal domein en de samenwerkingspartners van de vrij toegankelijke voorzieningen hebben de integrale samenwerking verder ontwikkeld. • Intern is een casuïstiek overleg voor 18- / 18 + opgestart. Hierbij wordt multidisciplinair besproken welke ondersteuning het best passend is vanaf de 18e verjaardag. Hiermee kunnen we de grenzen aan de jeugdzorg beter bewaken en de continuïteit van jeugdhulp naar volwassenhulp beter borgen. • Voor de aanpak van jeugdige statushouders stemmen professionals en betrokkenen drie keer per jaar af. Denk aan bibliotheek, Surplus, GGD, Thuiszorg West-Brabant, gemeente, CJG, Vluchtelingenwerk en Meer Moerdijk. Verbeteren van aanbod voor de statushouders en onderlinge informatieuitwisseling over beleidsontwikkelingen en -keuzes zijn onderwerp van gesprek.

• Net als in 2020 heeft MeerMoerdijk in opdracht van de gemeente in de zomervakantie van 2021 in samenwerking met verenigingen, CJG en de gemeente een mooi en afwisselend activiteitenprogramma ontwikkeld op het gebied van sport, cultuur, techniek en natuur voor de jeugd. Met meer dan 1100 deelnemers was dit een groot succes!

56

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

THEMA PREVENTIE EN MEEDOEN Strategisch doel Zoveel mogelijk inwoners van de gemeente Moerdijk zijn zelfredzaam

Operationeel doel

• We stimuleren dat jongeren minimaal hun MBO niveau2-diploma halen en indien nodig ondersteunen we daarbij • Kwetsbare inwoners bieden we actief voorzieningen op het gebied van taal, vrije tijd en vrijwilligerswerk aan • We stimuleren en ondersteunen inwoners zodat ze langer thuis kunnen blijven wonen • We vergroten de kans op economische en sociale zelfredzaamheid door onderwijs, begeleiding en vrijwilligerswerk • Stimuleren van interesses en talenten door een divers vrijetijdsaanbod (sport, cultuur, verenigingsleven etc) dat dichtbij en toegankelijk is.

Strategisch doel Inwoners die onze ondersteuning nodig hebben, bieden we een passend aanbod dat bij voorkeur zo licht en zo snel mogelijk wordt ingezet

Operationeel doel

• Gemeente, professionals, vrijwilligersorganisaties, ondernemers en inwoners werken nauw samen om in samenhang en zo vroeg mogelijk, tot passende ondersteuning te komen • Als gemeente en partners zijn we zichtbaar in de verschillende kernen, we zijn in contact met inwoners en pakken signalen adequaat op • We stimuleren en faciliteren professionals, vrijwilligersorganisaties, verenigingen, ondernemers en inwoners om hun maatschappelijke rol te vervullen en signalen op te vangen • Versterking van het zgn. ‘voorliggend’ veld (alle ondersteuning die voor iedereen vrij te benaderen is, zonder doorverwijzing: welzijnswerk, algemeen maatschappelijk werk, Huizen van de Wijk, vrijwilligerswerk, de wijkzuster, Centrum Jeugd en Gezin etc.)

Strategisch doel Gemeente Moerdijk is een gezonde samenleving waar plek is voor alle inwoners, waar inwoners meedoen en er als vanzelfsprekend voor elkaar zijn

Operationeel doel

• Stimuleren van een gezond leefklimaat en een gezonde levensstijl • Inwoners weten hoe ze elkaar kunnen vinden en helpen (Huizen van de Wijk, vrijwilligerswerk). De informatie hierover is makkelijk te vinden en dichtbij. • Bereiken van meer mantelzorgers, we ondersteunen en waarderen hen • Voor alle inwoners (dus ook inwoners die niet geheel zelfredzaam zijn zoals statushouders, mensen met een psychiatrische achtergrond, een beperking, eenzamen, armoedeproblematiek) is een plek. Zij voelen zich prettig in hun omgeving. Wij ondersteunen hen waar nodig.

57

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

Mijlpalen Onderwijs Resultaatgerichte bekostiging voorschoolse educatie We werken sinds vorig jaar op contractbasis met kinderopvangorganisaties voor voorschoolse educatie. Met deze zogenaamde resultaatgerichte bekostiging in plaats van via vergoeding hebben we veel meer regie op de besteding van het onderwijsachterstandenbudget en kunnen we beter de resultaten monitoren. We zorgen voor een vereenvoudigde digitale aanvraag voor onze aanbieders en een efficiëntie slag voor de interne organisatie. Naschoolse activiteiten Brede School gecoördineerd Een Brede school is een samenhangend netwerk van toegankelijke en goede voorzieningen voor kinderen, ouders en buurt met de basisschool als middelpunt. Het doel is de ontwikkeling van kinderen te stimuleren met hulp van activiteiten op het gebied van sport, cultuur, gezondheid en techniek. Ook wordt er ingezet op ouderbetrokkenheid en wijkgerichte leefbaarheid. De afgelopen drie jaar is een netwerk opgebouwd van partners, verenigingen en aanbieders en zijn de activiteiten gecoördineerd door Meer Moerdijk. Professionals, vrijwilligers en studenten werken samen in de uitvoering. Steeds meer scholen zijn gaan deelnemen aan de Brede School activiteiten. Er is in 2021 een keuzemenu ontwikkeld, zodat alle scholen vanaf 2022 kunnen deelnemen en zelf kunnen aangeven waarop zij willen focussen in hun naschoolse programma.

Deze activiteiten dragen bij aan talentontwikkeling en kansengelijkheid en vergroten het zelfvertrouwen van de leerlingen. Doorstroming van onderwijs naar arbeidsmarkt gerealiseerd De trajectbegeleiders van het Regionaal Bureau Leerplicht dragen zorg voor doorstroming naar de arbeidsmarkt van jongeren voor wie MBO 2 niveau niet haalbaar is. In veel gevallen betreft het jongeren van 18 jaar en ouder en hebben de trajectbegeleiders hierin alleen een adviserende rol. Plan van aanpak Laaggeletterdheid deels uitgevoerd Het certificeringsproces van het Taalhuis – dat inmiddels regiobreed Digi-Taalhuis heet – is volop gaande. De zogenaamde impactmetingen hebben vertraging opgelopen; dit komt deels door corona. In de week van Lezen en Schrijven in september is ingezet op het creëren van meer bewustwording met

activiteiten voor eigen medewerkers. Daarnaast is er regionaal stevig ingezet via de campagne Eenvoudig communiceren en heeft er een regionale Taalstrijd plaatsgevonden. Gezondheid Gezondheidsonderzoek 2016-2019 uitgevoerd Met cofinanciering van de provincie Noord-Brabant is door onderzoeksinstituut Nivel in samenwerking met GGD West-Brabant en de huisartsen een tweede gezondheidsverkenning over de periode 20162019 uitgevoerd. Net als bij het vorige onderzoek is een belangrijke bevinding dat ernstige chronische aandoeningen als kanker en COPD niet vaker voorkomen in de omgeving van het Haven en Industrieterrein dan elders. Wel is sprake van meer acute long- en luchtwegklachten en klachten als hoofdpijn, duizeligheid en vermoeidheid. In dit onderzoek zijn naast de geregistreerde patiëntgegevens van de huisartsen ook de leefstijl-, sociale en omgevingsfactoren meegenomen. De resultaten gebruiken we als input voor het Lokaal Preventie Akkoord Moerdijk en voor het thema gezondheid binnen de Omgevingsvisie, Klimaatadaptie en Visie Haven- en Industriegebied Moerdijk. Het college heeft het voornemen om het onderzoek periodiek te herhalen om zo de gezondheid van inwoners op structurele basis te monitoren.

Lokaal Preventie Akkoord van start gegaan Om op korte termijn te kunnen beschikken over het door het Rijk beschikbaar gestelde middelen is medio 2021 het concept Lokaal Preventie Akkoord opgesteld in samenwerking met uitvoeringspartners zoals o.a. GGD, TWB en Meer Moerdijk. In november heeft een gezamenlijke aftrap met betrokken uitvoeringspartners plaatsgevonden. Hierbij is commitment ontvangen voor de drie gekozen thema's; gezonde keuzes maken, blijven bewegen en mentale gezondheid. Op basis hiervan wordt momenteel het concept uitgewerkt tot een definitief Lokaal Preventie Akkoord. Sportakkoord Moerdijk krijgt vorm Ondanks de corona periode zijn er 5 werkgroepen van start gegaan en zijn we bezig met 6 projecten, waaronder sportaanbod voor jongeren met autisme, een cursus Creatief denken voor bestuursleden en een cursus Pedagogische vaardigheden voor trainers. Meer informatie is te vinden op www.moerdijk.nl/ sportakkoord.

58

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

Jeugdgezondheidszorg 0-4 jaar weer twee jaar bij TWB Het college heeft in juni 2021 besloten om gebruik te maken van de mogelijkheid de overeenkomsten voor de uitvoering van de Jeugdgezondheidszorg en het Rijksvaccinatieprogramma met Thuiszorg WestBrabant(TWB) te verlengen voor een periode van 2 jaar tot en met 2023. Hierbij wordt regionaal samengewerkt met de 6 "TWB" gemeenten. Veiligheid Uitvoering landelijk programma Geweld hoort nergens thuis Eén van de focuspunten uit het regionaal programma ‘Geweld hoort nergens thuis West-Brabant’ is het tegengaan van ouderenmishandeling. In het vierde kwartaal van 2021 is gestart met het opstellen een plan van aanpak. Kengetallen zijn in beeld gebracht en er is met meer dan 30 personen van gemeente en partners gesproken over het onderwerp. Alleen dat al droeg bij aan bewustwording. Begin 2022 ligt er een concreet plan van aanpak. Verder is het protocol ‘meldcode’ vastgesteld. We hebben collega's met speciale aandacht voor huiselijk geweld en kindermishandeling en onze collega’s zijn getraind in het signaleren van en handelen bij vermoedens op dit vlak. Uit een zelfscan werd duidelijk

aan welke kwaliteitsstandaarden onze collega’s moeten voldoen op dit vlak. Voortzetting aanpak tegen dak- en thuisloosheid De succesvolle inzet van de projectleider voor het regionale versterkingsplan tegen dak-en thuisloosheid konden we in 2021 voortzetten door vanuit Moerdijk en de andere regiogemeenten de kosten hiervoor te dragen uit de incidentele rijksbijdrage die we voor 2021 hebben gekregen voor de brede aanpak dak- en thuisloosheid. In 2021 is het niet gelukt om in Moerdijk extra opvang- en of woonplekken voor deze doelgroep te realiseren. Financiële ondersteuning Vroegsignalering (uitvoering Wet Schuldhulpverlening) ingevoerd Vanaf 1 januari 2021 is Vroegsignalering van schulden wettelijk verplicht. De leveranciers geven zorgelijke betalingsachterstanden bij huur, energie, water en de zorgverzekering nu verplicht door aan de gemeenten. Zodat vroegtijdig hulp kan worden geboden. De 6 gemeente in de regio hadden hier met de aanpak Vroeg Eropaf al voorgesorteerd. Als gemeente Moerdijk zijn wij aangesloten bij het landelijk convenant vroegsignalering. Door dit te doen is de samenwerking met leveranciers vergemakkelijkt.

59

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

Ondersteuning jeugd en gezin Intake en doorverwijzing jeugdhulpvragen verbeterd Ondanks de impact van corona heeft de ontwikkeling en zorg voor onze jeugdigen niet stilgestaan. Het CJG is gedurende de lockdown bereikbaar gebleven voor de ondersteuningsvragen van onze inwoners. Er is hulp geboden aan ongeveer 1100 unieke jeugdigen. In 2021 is binnen het Jeugdteam van de gemeente het team Toeleiden & Volgen (T&V) gestart. Dit team bestaat uit 4 ervaren jeugdprofessionals die samen de toegang tot jeugdhulp bij de gemeente vormgeven. Aanmeldingen worden multidisciplinair besproken met partners. Zij verzorgen gezamenlijk de eerste intakegesprekken met het gezin en dragen zorg voor een passende doorverwijzing. Dit kan bestaan uit kortdurende begeleiding van een gezin om de eigen kracht of het eigen netwerk te versterken, toeleiding naar één van onze of naar een ambulant begeleidingstraject van het CJG. Mocht specialistische hulp nodig zijn dan adviseert T&V het gezin hierover en stemt af met de zorgaanbieder. Zowel zorgaanbieders als huisartsen geven aan dat de eenduidige werkwijze en samenwerking met T&V als zeer prettig te ervaren. Dit komt de kwaliteit van het gekozen zorgarrangement ten goede en maakt dat de administratieve afhandeling is verbeterd.

Ambulant spreekuur in Klundert voor jeugdvragen Ook is binnen het Team Jeugd van de gemeente het team Ambulant gestart. Lichte ondersteuningsvragen kunnen terecht bij team Ambulant. Zij werken met kind en gezin aan thema's als opvoedondersteuning, weerbaarheid, psycho-educatie etcetera. Op de CJG-locatie aan de Vestkant in Klundert is een ruimte ingericht, speciaal voor ambulante ondersteuning. Hier kunnen zij kinderen en hun ouders ontvangen en met hen, aan de hand van diverse methodieken, de ondersteuning bieden die op dat moment nodig is. De ruimte voldoet hiermee aan de behoefte voor een geschikte werkplek om begeleiding te bieden aan de kinderen en geeft structuur en efficiëntie aan de agenda van de jeugdprofessional.

Ontwikkelingen Huisvesting statushouders lastig door krapte woningmarkt In 2021 hebben we 46 statushouders kunnen huisvesten. Aan het eind van het jaar is hiermee een achterstand opgelopen van 7, de taakstelling bedroeg 53 personen. Vanwege de krapte op de woningmarkt blijft de taakstelling een forse uitdaging, die ook doorloopt naar 2022. Daarnaast is sprake van langere levertijden voor bouwmaterialen, waardoor er bij Woonkwartier meer tijd nodig was om een woning in orde te maken. Gemeenten worden gevraagd om extra inspanningen te leveren om gedwongen noodopvang te voorkomen.

60

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

THEMA SPECIALISTISCHE HULP Strategisch doel De hulp van de gemeente is kwalitatief goed, gemakkelijk vindbaar en dichtbij

Operationeel doel

• De kwaliteit van de hulp staat voorop • We pakken de hulp zo vroeg mogelijk op, benaderen verschillende problematiek in een gezin in samenhang en doen dit samen met onze partners • We geven de specifiek wettelijke taken rondom de veiligheid van kinderen en volwassenen verder vorm. • Inwoners weten hoe ze onze hulp kunnen vinden. De informatie daarover is makkelijk te vinden en dichtbij, zowel digitaal als fysiek • Er is meer ruimte voor inhoudelijke goede hulp door het terugdringen van administratieve lasten en regeldruk voor inwoners, zorgaanbieders en gemeente

Mijlpalen Wet Inburgering ingevoerd Op 1 januari 2022 is de nieuwe Wet Inburgering in werking getreden. In voorbereiding daarop is met de zes ‘Werkplein gemeenten’ eind 2020 besloten om de uitvoering van de nieuwe wet bij het Werkplein weg te leggen. In 2021 is een intensief voorbereidingstraject doorlopen. Er zijn twee taalaanbieders gecontracteerd en Vluchtelingenwerk heeft een grote rol in de maatschappelijke begeleiding. Daarnaast zijn nog vele andere partners betrokken. Bij het Werkplein zijn drie medewerkers aangesteld die voor de 6 gemeenten de inburgering gaan coördineren, zij doen dat op locatie bij de gemeente. Veiligheid Beschermd wonen ook verantwoordelijkheid van gemeente Beschermd wonen is sinds 2021 niet meer een taak van alleen de centrumgemeente Breda maar van alle gemeenten in deze regio. Voorjaar 2021 heeft de raad het regionale beleidskader voor beschermd wonen (2021-2025) vastgesteld. Na een succesvolle pilot worden vanaf medio 2022 alle Wmo afdelingen bij de lokale gemeenten in regio Breda verantwoordelijk voor de ontvangst van lokale aanmeldingen. De

individuele gemeenten beoordelen of de beschermd wonen aanvraag lokaal op te lossen is of warm wordt overgedragen aan het regionale team wat voor alle regiogemeenten werkt. Gezien de gezamenlijke inhoudelijke en financiële verantwoordelijkheid is eind 2021 een lichte gemeenschappelijke regeling vastgesteld. Deze centrumregeling doet recht aan de brede verantwoordelijkheid voor beschermd wonen, zonder dat het de eindverantwoordelijkheid van gemeenten overneemt. Met het treffen van de deze GR voldoen we als regio aan de niet vrijblijvende Norm voor Opdrachtgeverschap voor Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang, die in 2020 door de VNG is vastgesteld. Sinds 2021 kunnen mensen die hun leven lang intensieve GGZ nodig hebben, toegang krijgen tot de Wet langdurige zorg. Na onderzoek door het CIZ is een aantal cliënten uit beschermd wonen uitgestroomd naar de WLZ. Omdat het CIZ langer over het stellen van deze indicaties deed dan vooraf voorzien, werden gemeenten gecompenseerd voor de tijd dat deze clienten nog beschermd wonen kregen terwijl zij in de WLZ thuishoorden. Dit heeft er toe geleid dat de begroting voor beschermd wonen van de regio Breda afgesloten kon worden met een positief saldo. Dit is volgens afspraak teruggestort naar de deelnemende gemeenten.

Ondersteuning volwassenen Strategie bepaald voor inkoop huishoudelijke ondersteuning en begeleiding In 2021 is samen met de gemeenten in de regio de strategie bepaald om de twee grootste contracten binnen de Wmo aan te gaan besteden. Op 1 oktober 2022 en op 1 januari 2023 zullen de nieuwe overeenkomsten voor de Wmo Huishoudelijke Ondersteuning en Wmo Begeleiding van kracht zijn waarmee: • we kwalitatief goede ondersteuning aan onze inwoners bieden, • we de kosten beheersbaar willen houden ondanks de toename in aantallen en de toename van complexiteit, • we grip hebben door op elk moment inzicht te

61

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

hebben in de kwaliteit en kwantiteit van de geleverde ondersteuning en we bij kunnen sturen waar nodig, • we flexibel kunnen zijn gedurende het contract om zo te kunnen innoveren en goed aan te kunnen sluiten op lokale beleidsontwikkelingen, zoals de beweging naar ‘lichte hulp waar mogelijk, zware hulp waar nodig’. Deze strategie past bij de lokale uitgangspunten zoals geformuleerd in de Scan Mens en Maatschappij. Ondersteuning Jeugd en gezin Datagedreven werken Jeugd: nu ook prognoses mogelijk en inzicht in kwaliteit Bij Jeugd is het sinds 2021 mogelijk om de cijfers goed te voorspellen (prognosemodel), de realtime cijfers in te zien (Grip model) en om zicht te hebben op de kwaliteit van de geleverde jeugdhulp. De realtime informatie was al beschikbaar via het GRIP systeem

Kwaliteitsmonitor Om de kwaliteit en tevredenheid over de jeugdhulp in West Brabant West te meten wordt door zowel zorgaanbieders als lokale toegangen een korte vragenlijst aan ouders en jeugdigen gestuurd na afloop van de hupverlening. In 2021 werden binnen CJG Moerdijk 24 ambulante trajecten afgerond. De respons vanuit de cliënten is momenteel nog te laag om regionaal vergelijkbare data uit te halen, maar geeft wel een beeld van het gebruik van deze monitor. Voor de inzet van ambulante ondersteuning vanuit CJG stellen we jongeren en hun ouders 2 vragen; • Heeft de hulp bijgedragen aan het oplossen van uw hulpvraag ? • Kunt u na afronden van de hulp nu zonder specialistische hulp verder?

Prognosemodel Jeugd Vanaf november 2021 is dit dashboard operationeel en voorziet het ons van sturingsinformatie rondom de inzet van jeugdhulp. Met gebruik van het prognosemodel kan het budgetteam Jeugd, bestaande uit medewerkers van beleid, uitvoering en financiën, het jeugdhulp gebruik en de effecten op het budget voor de aankomende 12 maanden analyseren en hiermee de impact van maatschappelijke ontwikkelingen en/of geïmplementeerd beleid monitoren. Backoffice en Jjugdprofessionals dragen zorg voor een goede registratie en verwerking van signaleringslijsten. De procesondersteuner monitort dit en stuurt bij waar nodig. De raad is door middel van een RIB en animatie in november 2021 geïnformeerd over de in gebruik name van dit dashboard.

Ontwikkelingen Indicaties in huishoudelijke ondersteuning in 2e coronajaar flink gestegen Na een kleine groei van het aantal actieve indicaties huishoudelijke ondersteuning in 2020 (11), is het aantal actieve indicaties huishoudelijke ondersteuning in 2021 aanzienlijk toegenomen met 114. Voor de coronacrisis nam de groei stevig toe door de invoering van de lage eigen bijdrage (abonnementstarief), de vergrijzing en de extramuralisatie. Het eerste coronajaar nam het aantal aanvragen flink af, in het tweede coronajaar is dit weer toegenomen.

62

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

Toename inzet van jeugdprofessionals Vanaf 2019 zien we dat jeugdprofessionals vaker zelf betrokken zijn bij een jeugdhulp traject. Dit helpt ons om de inzet van voorliggende voorzieningen uit onze gemeente in te zetten en de werking van het jeugdstelsel te monitoren. De toename van complexe veiligheid casuïstiek (CVC) en crisis gaat echter weer ten koste van lichtere ondersteuning en begeleiding (ambulant).

De omvang van de niet vrij toegankelijke zorg of wel specialistische hulp is gestegen. Dit maakt dat er spanning ontstaat op de visie, licht waar mogelijk, zwaar waar nodig. De jeugdprofessionals hebben door toename van de zorgzwaarte en beperkingen in de doorstroom te maken met meer crisissituaties. Hoewel het aantal unieke jeugdigen die ondersteuning krijgen van het CJG stabiel blijft, is de zorgzwaarte zichtbaar toegenomen. Hiermee loopt de wachtlijst voor lichte hulp op en is er minder tijd voor preventieve activiteiten. Aantallen zorgvragen Jeugd stabiel, echter zwaarder van aard Na een tweede coronajaar blijft de impact van de diverse richtlijnen, lockdowns, thuisonderwijs, thuiswerken en beperktere toegang tot ondersteuning of zorg voelbaar. Hoewel de toegang en zorgaanbieders ook gedurende de lockdowns hulp zijn blijven bieden, was dit in aangepaste vorm en soms alleen op afstand. Er ontstonden wachtlijsten voor zwaardere zorgvormen (GGZ) en in de jeugdbeschermingsketen (opnamestop JBB). Dit vertraagde de doorstroom naar passende hulp en de druk op de gezinnen, het voorliggend veld en het team Jeugd werd hoger. Ook zien we in 2021 het aantal zogenaamde ‘ondertoezichtstellingen’ verder stijgen. De rechter wijst het gezin dan een gezinsvoogd toe. De gezinsvoogd begeleidt het kind en helpt de ouders bij het oplossen van de problemen, thuis of eventueel in een instelling.

Ontwikkeling jeugdbescherming in de regio De veiligheidsteams, bestaande uit Jeugdbescherming, Veilig Thuis, de Raad voor de Kinderbescherming en het CJG hebben het afgelopen jaar hard gewerkt om de impact van de verzwaring in casuïstiek gezamenlijk goed op te vangen. Maar gezien de ontwikkelingen en wachtlijstproblematiek is er meer nodig. In jeugdhulpregio West-Brabant West maken we ons sterk voor het verbeteren van de zorg voor kinderen in een onveilige situatie. We zetten in op kortere doorlooptijden door snel en integraal handelen. Wettelijke maatregelen willen we alléén inzetten als dit aantoonbaar meerwaarde heeft. In het najaar van 2021 is onze aanvraag voor een vervolgpilot ‘Toekomstscenario jeugdbescherming’ gehonoreerd door het ministerie van Justitie en Veiligheid. Op basis hiervan kan de jeugdbescherming in onze regio zich verder ontwikkelen.

63

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

Samenwerking Kredietbank Nederland en beëindiging PLANgroep Eind 2021 zijn wij gestart een juridische procedure richting PLANgroep door het versturen van een ingebrekestelling. Een aantal belangrijke dienstverleningsafspraken kwamen zij niet na wat grote gevolgen voor onze inwoners had. Parallel daaraan zijn wij met Kredietbank Nederland gaan samenwerken om de continuïteit van dienstverlening voor schuldhulpverlening te waarborgen. Het betreft fase 2 (schuldregelingen en saneringskredieten) en budgetbeheer. In 2022 worden de afspraken met Kredietbank Nederland geoptimaliseerd en geformaliseerd.

Effecten Lichte stijging ipv daling aantal voortijdige schoolverlaters (vsv-ers) Het Ministerie OCW/Duo heeft de volgende voorlopige cijfers gepubliceerd van het schooljaar 2020-2021: • aantal nieuwe vsv-ers: 54 waarvan 47 van MBO en 7 van VO. • percentage = 1,87 %. • er is sprake van een stijging t.o.v. schooljaar 20192020, waarbij het percentage voortijdig schoolverlaters op 1,45% lag. Het absolute aantal was 45. Hoger bereik van mantelzorgers Uit onderstaande cijfers blijkt dat er in 2021 meer mantelzorgers zijn bereikt met ondersteuning en waarderingsactiviteiten dan in 2020.

Deelnemers aan activiteiten Unieke mantelzorgers 2021 E-mail adressen 2021 Waarderingsmenu’s verstrekt

2021 703 303 1238 1376

2020 487 277 1096 1350

Waardering mantelzorgers (minimaal gelijk of hoger) Er zijn afgelopen jaar diverse activiteiten georganiseerd voor mantelzorgers. Een aantal daarvan kreeg een cijfer, dat varieerde van 6,9 tot een 9. Waardering Wmo-clienten score minimaal gelijk of hoger dan 7.8 In het Clientervaringsonderzoek Wmo van 2021 gaven cliënten gemiddeld een 7,7 aan het keukentafelgesprek. De score is 0,1 lager dan in 2020 toen een 7,8 werd gegeven, het jaar daarvoor (2019) een 7,7.

Er is dit jaar ook gevraagd of onze cliënten tevreden zijn over de dienstverlening van het Wmo loket in corona tijd. 76% van de respondenten is (heel) tevreden. 8% is ontevreden. 13% geeft een neutrale score, 2% heeft geen mening. Toename aantal keren voeren van casusregie Omdat de werkwijze van casusregie nog niet volledig is doorontwikkeld wordt deze prestatie-indicator nog niet geregistreerd. Toename in de verwijzing naar voorliggende voorzieningen Wmo: In 2021 zijn meerdere corona lockdowns geweest waardoor voorliggende voorzieningen bijna niet open waren, daarom kan deze prestatie-indicator voor 2021 niet in beeld gebracht worden.

Risico’s • De invulling van de taakstelling tot 1.7 miljoen euro, zal mogelijk tot ingrijpendere maatregelen leiden voor de inwoners dan tot nu toe bij Scan Mens en Maatschappij • Schaarste aan personeel is een risico in de hele zorgen ondersteuningssector. • De geringe doorstroming in de zogenaamde Veiligheidsketen voor zware casuistiek bij Jeugdhulp. Er zijn lange wachtlijsten bij oa de Raad van de Kinderbescherming, waardoor kinderen langer in ongewenste situaties blijven.

64

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

LASTEN EN BATEN 2021 bedragen x € 1.000

LASTEN: € 41.435 € 1.029 € 423

BATEN € 10.525 € 307

€ 1.716 € 1.980

€ 816

€5

€ 840 € 3.897

€ 2.313

€ 8.911

€ 11.501

€ 6.921

€ 64

€ 1.929

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.6 Media 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.82 Geëscaleerde zorg 187.1 Volksgezondheid

€ 8.934

€ 328

€ 46

65

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

OVERZICHT TAAKVELDEN

Realisatie 2021 Lasten Baten Saldo 1.980 -840 1.140 816 -0 816 3.897 -328 3.569 2.313 -46 2.267 11.501 -8.934 2.567 1.929 -5 1.924 6.921 -307 6.614 8.911 -0 8.911 423 -0 423 1.029 -0 1.029 1.716 -64 1.652 41.435 -10.525 30.910 108 -906 -798 41.543 -11.431 30.112

Onderdeel (bedragen x € 1.000) 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.6 Media 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.82 Geëscaleerde zorg 187.1 Volksgezondheid Saldo baten en lasten 0.10 Mutaties reserves Resultaat na bestemming

OVERZICHT PROGRAMMA 4

Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben (Bedragen x € 1.000) Totaal lasten Totaal baten Saldo van baten en lasten Storting in reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

Begroting 2021 voor wijziging

Begroting 2021 na wijziging

Realisatie 2021

Verschil realisatie en begr. na wijz.

38.528 -8.591 29.936

42.217 -11.544 30.672

41.435 -10.525 30.910

-781 1.019 238

0 -204 29.732

59 -952 29.779

108 -906 30.112

49 46 334

66

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Partnerschap in een veranderende samenleving We streven naar een samenleving die zo is ingericht dat inwoners zich comfortabel, prettig en veilig voelen. Als gemeente hebben we daar een rol in, maar zeker niet als enige. We werken daarbij steeds meer en hechter samen met inwoners, partners en ondernemers. Voor ons vormen partnerschap en participatie de sleutel tot succes. De veranderende samenleving verwacht van het openbaar bestuur concrete resultaten op maatschappelijke opgaven. Daardoor zijn we steeds meer aangewezen op initiatieven vanuit diezelfde samenleving en moeten we onszelf ook sterker positioneren als partner in die samenleving. Het gaat niet alleen om een andere houding van ons als gemeente, maar ook om een andere verhouding met onze inwoners, ondernemers en partners. De veranderende samenleving heeft ook invloed op de rol van de gemeenteraad. Complexe vraagstukken vragen om een sterke lokale democratie en een bestuur dat in staat is problemen op te lossen en dat te doen op een wijze die aansluit bij de eisen van deze tijd.

THEMA REGIONALE SAMENWERKING Strategisch doel We zoeken naar het juiste niveau van samen­ werking, zodat we toekomstbestendige oplos­ singen hebben voor maatschappelijke opgaven

Operationeel doel:

• We bouwen aan en behouden een netwerk van samenwerkingspartners binnen en buiten de regio • Het is inzichtelijk met welk doel en beoogd resultaat we samenwerken • We vergroten de bestuurbaarheid van de inzet van regionale samenwerkingsvormen die bijdragen aan het realiseren van gemeentelijke doelen

Mijlpalen In 2021 heeft de De6 samenwerking teruggekeken en vooruitgekeken op de samenwerking. Dit heeft geleid tot een hernieuwde visie op regionale samenwerking. Voor operationele samenwerking is de De6 een voor de hand liggende samenwerking. Voor meer strategische vraagstukken kijken we vanuit de opgaven welke samenwerkingen meer passend zijn. Ten aanzien van de prestaties uit de begroting 2021 geldt: • Dat we de aanbevelingen uit de Nota verbonden partijen hebben overgenomen en bij de aanpassing van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen ook de nota verbonden partijen gaan aanpassen.

• Dat we het proces zijn gestart om tot een Moerdijkse visie op regionale samenwerking te komen. Deze visie komt in de eerste helft van 2022 naar de gemeenteraad. Deze visie vertalen we in een regionale samenwerkingsagenda. • De wens om samen met regiogemeenten te kijken naar de mogelijkheid om de uitgaven aan verbonden partijen te beperken is niet gerealiseerd. Door de ruimte die in de begrotingen van de gemeenten ontstond door de autonome ontwikkelingen in het gemeentefonds werd de noodzaak daartoe niet langer gevoeld. Wel is in het reguliere begrotingsproces van de verbonden partijen door de raad kritisch gekeken naar de individuele begrotingen van de verbonden partijen.

Ontwikkelingen De RWB beraadt zich op haar agenda voor de komende jaren omdat de RWB constateert dat er steeds meer meerschalig wordt samengewerkt en de RWB zich daarop moet aanpassen. Ook zijn er in 2021 verkenningen gestart rondom samenwerking vanuit de Baroniegemeenten. De impuls daarvoor kwam vanuit de positieve ervaringen rond de RIA. De verkenning richting zicht nu ook op het sociaal domein. Moerdijk is op dit laatste punt terughoudend vanwege de goede ervaringen binnen De6 en De9. Vanuit Moerdijk worden beide ontwikkelingen in relatie tot elkaar bezien.

67

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

THEMA PARTICIPATIE Strategisch doel Participatie is een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijkse werk van de gemeentelijke organisatie

Operationeel doel

• Uitvoering geven aan het actieplan ‘Participatie’ dat we eind 2020 presenteren en dat is voorzien van acties en concrete doelstellingen. Bijvoorbeeld een overkoepelende, eenduidige Moerdijkse visie op participatie • Investeren in het inbedden van deze Moerdijkse visie in de dagelijkse werkpraktijk • Raad en college geven samen invulling aan democratische vernieuwing en vertalen dit in concrete doelen en acties

Strategisch doel We zetten in op versterking van de lokale democratie zodat deze aansluit bij de maatschappelijke ontwikkelingen en opgaven

Operationeel doel

• Raad, college en organisatie hebben een gedeeld beeld van de veranderende samenleving en de daaruit voortvloeiende maatschappelijke opgaven

Strategisch doel In elke kern is de gebiedstafel een belangrijke partner voor de gemeentelijke organisatie

Operationeel doel

• Vergroten inwonersvertegenwoordiging aan de gebiedstafels • Inwoners van de verschillende kernen goed informeren over de rol en status van de gebiedstafels • Een uitvoeringsplan voor de doorontwikkeling van gebiedstafels in samenhang met de visie op participatie

Strategisch doel We zetten in op partnerschap bij inwonersinitiatieven

Operationeel doel

• Voor de initiatiefnemer is duidelijk wat hij kan verwachten • De gemeentelijke organisatie is flexibel en benut en ondersteunt de kracht van de inwoners zoveel mogelijk • We maken gebruik van en ontwikkelen digitale mogelijkheden om dienstverlening voor inwonersinitiatieven te versterken

Mijlpalen In april 2021 is de notitie Participatie en Gebiedsgericht werken in Moerdijk 2.0 door de raad vastgesteld. Hierin zijn de uitgangspunten en de acties voor de doorontwikkeling op deze thema's vastgelegd. Diverse acties zijn ook uitgewerkt en opgepakt: • Er is geïnvesteerd in de ontwikkeling van het Moerdijkse Stappenplan voor de inzet van Participatie. Ook is een hele set aan andere participatieinstrumenten samengesteld. Deze totale set is gereed. • Voor gebiedsgericht werken is een brede evaluatie uitgevoerd onder alle stakeholders. Deze evaluatie wordt in april 2022 afgerond. Enkele rode draden: • Gebiedsgericht werken doorzetten. Elke kern verdient eigen aanpak, uiteraard binnen het bredere gemeentelijke geheel. • Doelen en rollen van de stads- en dorpstafels bij alle partijen helder maken. • De stads en dorpstafels zijn voor de gemeente één van de participatie-instrumenten in het dorp, naast enquêtes, informatieavonden, polls etc. Ze zijn niet hét exclusieve participatie-instrument • De tafels komen zelf met veel initiatieven en vragen. Duidelijke terugkoppeling en communicatie is een belangrijk aandachtspunt. • Positie gebiedscoördinator in de interne organisatie beter inbedden • Duidelijkheid over aanwezigheid van de tafels door bestuurders (college en raad).

68

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

• Als gevolg van corona en de Omgevingsvisie is de planning van de actualisatie van de gebiedsplannen aangepast. Er wordt prioriteit gegeven aan de evaluatie van het gebiedsgericht werken (zie hierboven) en het opzetten van zogenaamde kernkaarten. Deze kernkaarten bevatten een visualisatie van alle belangrijke opgaven en ontwikkelingen per kern. Begin 2022 worden die digitaal ontsloten. Na de evaluatie van het gebiedsgericht werken en de Omgevingsvisie wordt gestart met de concrete actualisatie van de gebiedsplannen • Wat betreft democratische vernieuwing is de Quick Scan Lokale Democratie uitgevoerd. Kernen zijn bezocht door de nieuwe burgemeester (eerst fysiek en daarna digitaal) en inwoners zijn bevraagd naar hoe ze worden betrokken. De aanbevelingen komen overeen met de punten uit de evaluatie gebiedsgericht werken.

Ontwikkelingen Gebiedsgericht werken, participatie, dienstverlening, de Omgevingswet: deze thema's vragen allemaal ‘anders werken': duidelijk, betrouwbaar, meebewegend, minder vanuit regels, flexibiliteit in rollen als gemeente, ruimte geven aan inwoners om mee te denken. Een eerste groep medewerkers heeft hiertoe een specifiek leertraject ‘Samen werken in Moerdijk' gevolgd. De tweede groep start binnenkort. In maart 2022 is de nieuwe aanjager Participatie en Dienstverlening gestart. Zij gaat collega's ondersteunen

in het daadwerkelijk inzetten van het participatieinstrumentarium en het verder in de praktijk brengen van de dienstverleningsprincipes.

Effecten • %inwoners dat vindt dat de gemeente zorgt dat voor iedereen duidelijk is hoe besluiten worden genomen en wat er wordt besloten: 17% eens en 45% helemaal mee eens; • % inwoners dat vindt dat de gemeente luistert naar haar inwoners 22% eens, 34% helemaal eens; • % inwoners dat vindt dat de gemeente inwoners voldoende betrekt bij haar plannen, activiteiten en voorzieningen: 30% eens, 42% helemaal eens; • % inwoners dat vindt dat de gemeente ruimte biedt voor initiatieven: 20% eens, 30% helemaal eens; • % inwoners dat vindt dat de gemeente voldoende doet om speciale doelgroepen (zoals jongeren, ouderen, laaggeletterden) te motiveren mee te praten over lokale kwesties (n=756): 18% eens en 40% helemaal eens.

Risico’s Het blijft lastig om alle inwoners te bereiken om mee te doen of mee te denken. Bijvoorbeeld jongeren, jong volwassenen of inwoners van niet-Nederlandse afkomst. Vaak participeren dezelfde groepen. Niet iedereen wil meedoen of meedenken, maar we willen in ieder geval proberen dat iedereen in de gelegenheid is om mee te doen en ook duidelijk zijn over de spelregels daarbij.

69

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

THEMA INFORMATISERING Strategisch doel We groeien door naar een datagedreven organisatie en bouwen verder aan samenhang in de informatiehuishouding

Operationeel doel

• We voeren het programmaplan datagedreven werken uit, dat in 2020 is opgesteld. We richten ons op de drie bouwstenen: - Richt: gezamenlijk projecten datagedreven oppakken. Identificeren van de belangrijkste gemeentelijke opgaven en het organiseren van een gezamenlijke, datagedreven aanpak voor deze opgaven. - Bouw: investeren in de randvoorwaarden die medewerkers in staat stellen om dagelijks datagedreven te werken. - Realiseer: sturen en leveren van de verandering: voor deze nieuwe manier van werken moeten nieuwe vaardigheden worden ontwikkeld.

Strategisch doel Toegankelijke en betrouwbare overheidsinformatie is essentieel voor goed bestuur en kenmerkt Moerdijk als betrouwbare partner voor inwoners, bedrijven en ketenpartners. In de dingen die we doen, maken we steeds een risicoafweging en zoeken we de balans tussen veiligheid en privacy enerzijds en het doel van ons handelen anderzijds.

Operationeel doel

• We voldoen aan wet- en regelgeving en geldende normenkaders, zoals de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) • ENSIA (zelfevaluatie Eenduidige Normatiek Single Information Audit) toont aan in hoeverre we ‘in control’ zijn op het gebied van informatieveiligheid en het beheer van basisregistraties, waarvoor de gemeente verantwoordelijkheid draagt • We blijven werken aan de bewustwording, wat moet leiden tot gedragsverandering, zodat medewerkers veilig en vertrouwd werken en weten hoe ze met (privacy-) gevoelige gegevens en informatie om moeten gaan.

Strategisch doel De gemeente Moerdijk wil informatie beter toegankelijk maken. Door online samen te werken kunnen we onderlinge betrokkenheid vergroten, waardoor de organisatie beter zal presteren. Een nieuw samenwerkingsplatform waarbij beheersbaarheid, eigenaarschap, en kennis worden gecreëerd, draagt hieraan bij.

Operationeel doel

• Door trainingen, kennisuitwisseling en ondersteuning wordt draagvlak en eigenaarschap gecreëerd onder de medewerkers waarbij iedere medewerker een rol vervult en eigenaar is van het nieuwe samenwerkingsplatform. • In dienst nemen van een functioneel Office365 beheerder • De inrichting van de beheersorganisatie waarbij met name de functioneel beheerder een coördinerende rol zal innemen om te komen tot een goed beheersbaar digitaal samenwerkingsplatform

Mijlpalen • Groei in datavolwassenheid. Er wordt meer en vaker data gebruikt om dienstverlening te verbeteren. Zo kwam uit een analyse van data uit de klanttevredenheidonderzoeken naar voren dat onze communicatie op dit vlak verbeterd kan worden. Naar aanleiding hiervan zijn de teksten van het meldingenformulier aangepast. Ook worden er betere beleidskeuzes gemaakt door beter inzicht in budgetten met bijvoorbeeld het prognosemodel jeugd. Dit is gebouwd om meer inzicht te krijgen in de kosten van jeugdzorg de komende jaren en daarop in te kunnen spelen. Zijn er logische redenen voor opvallende zaken uit de analyse, hoe verhouden ontwikkelingen zich tot andere gemeenten en wat heeft de uitvoering nodig om op veranderingen in te spelen? Het prognosemodel wordt actief gebruikt binnen het team jeugd. • ICT WBW voerde in 2021 voor de gemeente Moerdijk een groot vernieuwingstraject uit door om te zorgen dat de ICT omgeving betrouwbaar en veilig kan blijven werken. Daarbij is de apparatuur in de serverruimtes van het gemeentehuis verhuisd naar een

70

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

gemeenschappelijk datacenter van een externe leverancier. Moerdijk maakte als eerste deelnemer deze overstap. Door te werken met vijf vrijwel gelijke ICT infrastructuren in plaats van vijf verschillende is de complexiteit van het ICT-beheer aanzienlijk verminderd. • Om ook in 2021 informatieveiligheid op een hoger niveau te brengen zijn in 2021 grote stappen gezet. Voor het verkrijgen van inzicht in het volwassenheidsniveau binnen de organisatie is opdracht gegeven voor het uitvoeren van een GAP analyse Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) in de vorm van een nulmeting. In deze meting wordt gekeken op welk niveau de organisatie zich bevindt op het gebied van de eisen volgens de wetgeving informatieveiligheid (BIO). Afgesproken is om ieder jaar een meting te doen waarmee structureel inzicht verkregen wordt en actief gewerkt kan worden aan verbeteringen. Ook is gewerkt aan een nieuw functieprofiel van de CISO (Chief Informatie Security Officer). Om de CISO beter in positie te brengen is gekozen voor een procesmatige functie waarbij

de CISO zich meer kan richten op de taken die het meest van belang zijn. Daarnaast gaat de CISO meer samenwerken met de strategisch adviseur informatiemanagement en een ENSIA-coördinator. • In 2021 is de gemeente Moerdijk aangesloten op een door VNG Realisatie gerealiseerd besloten elektronisch datacommunicatienetwerk dat onderdeel is van Diginetwerk. Deze infrastructuur is een verzameling van besloten elektronische communicatienetwerken die, door onderlinge afspraken en de implementatie van de uitgangspunten, functioneert als één virtueel besloten communicatienetwerk voor de aangesloten organisaties. Deze aangesloten organisaties kunnen elkaar op een veilige wijze via het Diginetwerk bereiken. • Een nieuw informatiebeleid is als I-visie (“Van digitaal werken naar digitaal SAMENwerken”) opgeleverd en middels interactieve presentaties gedeeld met het management. Een visie gericht op samenwerken aan informatie, samenwerken met data en samenwerken in systemen. Techniek gaat snel en het is lastig om te

71

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

voorspellen wat morgen belangrijk is. Toch proberen we dat te doen en wel voor de komende vijf jaar. We sluiten met de visie aan bij ‘Van goed naar beter’ en hebben de kernwaarden vertaald naar een pro-actieve koers voor de organisatie. Deze koers gaat in op systemen, processen, sturen op basis van data en het bewust omgaan met informatie.

toekomstvastheid van ICT WBW ontbreekt. • In 2021 zijn trainingen gegeven, desondanks is het verschil in kennisniveau op het gebied van digitaal werken nog groot onder de medewerkers. Daarom blijven we ook in 2022 trainingen en workshops organiseren.

• In 2021 is functioneel beheer en ondersteuning voor Microsoft365 ingericht met behulp van een MS365 specialist in dienst getreden bij de gemeente Moerdijk. Er zijn laagdrempelige trainingen en workshops gegeven voor het stimuleren van digitaal samenwerken en het verhogen van het kennisniveau onder de medewerkers. Ook is er een regionale samenwerking opgezet tussen de Microsoft 365 specialisten om ook in de regio elkaar te inspireren en versterken, maar ook om meer samen te werken en ontwikkelen.

• De verslagen van de uitgevoerde archiefinspecties, plannen van aanpak en verbeteragenda's van de gemeenschappelijke regelingen waar gemeente Moerdijk deelnemer van is zijn opgevraagd. Uit de ontvangen verslagen blijkt dat erbij deze verbonden partijen aandacht is voor hun informatie- en archiefbeheer. Hier zijn nog geen dienstverleningsovereenkomsten archiefzorg voor afgesloten omdat het kader hiervoor nog ontbreekt, hiervoor worden landelijk handreikingen voorbereid.

• Het college heeft d.d. 30-11-2021 het Het ‘Metadatamodel E-depot West-Brabants Archief’ met bijbehorend mappingdocument vastgesteld als het metadatamodel van gemeente Moerdijk. Om de belangrijkste systemen die archiefwaardige informatie bevatten goed aan te kunnen sluiten op het E-depot, worden deze ingericht volgens het ‘Metadatalmodel van gemeente Moerdijk’ zodat een soepele opname van informatie in e-depot gegarandeerd is. Zij doen dit in overleg de adviseurs e-depot van het WBA.

Effecten

Ontwikkelingen • Door het vele thuiswerken, de strengere eisen op het gebied van informatieveiligheid is niet alleen de behoefte aan Microsoft licenties gegroeid maar is ook ingezet op een uitgebreidere Microsoft licenties. De werkplek is hiermee beter voorbereid op de toekomst. Hierdoor is het budget IT-investeringen overschreden met € 100.000 • In 2021 zijn door het vertrek van de gemeente Bergen op Zoom uit de gemeenschappelijke regeling ICTWBW vragen opgekomen over de toekomstvastheid van ICT-WBW als samenwerkingsorganisatie. Moerdijk heeft de keuze gemaakt om verder te werken aan het vertrouwen, de volwassenheid als opdrachtgever en daarmee uitvoering te geven aan de cloud-strategie. In 2025 wordt opnieuw geëvalueerd of de samenwerking toekomstvast is óf worden onderbouwd om een andere koers te kiezen op het moment dat de

• Op het gebied van openbare ruimte, meldingen voor de boa’s en op het gebied van jeugd is er meer data verzameld en zijn er meer analyses gedaan waardoor er meer effectindicatoren voor de organisatie in het algemeen te meten zijn.

Risico’s • De datakwaliteit wordt beter door volwassenheidsniveau. Als data meer gebruikt wordt komen er ook meer vragen over de kwaliteit. Ondanks dat dit meer van de organisatie vraagt is dit positief voor de ontwikkeling van datagedreven werken binnen de gemeente. Goede datakwaliteit is namelijk essentieel voor de juiste analyse. • Ondanks alle trainingen en awareness activiteiten blijft het kennisniveau van medewerkers op het gebied van datagedreven werken, informatieveiligheid en digitaal werken een risico. • Onvoldoende capaciteit; door de toenemende druk van steeds snellere ontwikkelingen en verwachtingen binnen digitalisering en wetgeving op het gebied van gegevensbescherming dreigt een personeelstekort. Daarnaast wordt het vinden van goed personeel in de krappe arbeidsmarkt steeds moeilijker.

72

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

THEMA TOEKOMSTBESTENDIGE ORGANISATIE Strategisch doel De organisatie wordt ondersteund door moderne (eigentijdse) en veilige ICT-middelen en -mogelijkheden

Operationeel doel

• We moderniseren onze werkplekken aan de hand van een doordacht en toekomstvast concept • We verhogen de digitale vaardigheden van onze medewerkers

Strategisch doel Onze gemeentelijke organisatie is een flexibele organisatie die adequaat reageert op initiatieven en regie vanuit de samenleving

Operationeel doel

• We hebben een gezonde financiële huishouding. • We zijn een aantrekkelijke werkgever en binden en boeien (nieuwe) medewerkers • Leren en blijven leren is de norm. Er wordt een lerende cultuur en organisatie gecreëerd door ‘te doen’.

Mijlpalen Jaarrekening 2020 De accountant heeft bij de jaarrekening 2020 zowel een goedkeurende afgegeven voor getrouwheid, als rechtmatigheid. Evenals voor 2019 had de accountant ook bij de jaarrekening 2020 geen aanvullende opmerkingen ten opzichte van alles wat al door de eigen organisatie in beeld was gebracht. Dit biedt perspectief voor het vanaf de jaarrekening 2022 afgeven van een rechtmatigheidsoordeel door het college. De jaarrekening had een positief resultaat van € 5,6 miljoen. In verband met het later afronden van een aantal specifieke onderwerpen is een bedrag van ruim € 1,8 miljoen ingezet in 2022. Het restant van bijna € 3,8 miljoen is toegevoegd aan de algemene reserve. Begroting 2022-2025 De meerjarenbegroting gaf voor alle jaren een structureel sluitend beeld. Dit is enerzijds het gevolg van de keuzes die bij de meerjarenbegroting 2021-2024 gemaakt zijn op basis van het toen gepresenteerde document “Keuzemogelijkheden, naar een sluitende begroting 2021-2024" en anderzijds een verhoging van

73

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

de gemeentefondsuitkering (o.a. extra middelen voor uitvoering Jeugdwet) en het aan de voorkant meer risicovol ramen van budgetten. Structureel gezien gaf de begroting voor 2022 een positief saldo van bijna € 1,4 miljoen. Het saldo van incidentele lasten en baten gaf een tekort van bijna € 600.000. Dit tekort kon worden opgevangen binnen het positieve structurele saldo. De provincie heeft aan de begroting het repressief toezichtsregime toegekend. Dit betekent dat in 2022 wijzigingen op de begroting slechts ter kennisname hoeven te worden ingestuurd. Toekomstbestendige organisatie In 2021 is de visie op werken vertaald naar projectplan waarin de thema’s ontmoeten, thuiswerken, samenwerken, vitaliteit en (persoonlijk) leiderschap zijn beslag krijgen. Afgelopen jaar is met name gewerkt aan het werkplekconcept. In navolging daarvan is een aanvang gemaakt met de voorbereiding van de verbouwing van het gemeentehuis. Door te kiezen voor een werkplekconcept gebaseerd op activiteit gerelateerd werken kan er makkelijker en beter worden (samen) gewerkt. De (leer) ervaringen van het thuiswerken als gevolg van de corona pandemie zijn hierin meegenomen. De realisatie van de verbouwing vindt plaats in 2023. Anders werken vraagt om ander gedrag; dit wordt komende jaren ondersteund door leertrajecten via de Moerdijk academie.

Gesprekscyclus Om wendbaar te kunnen zijn moeten we op een goede manier in contact zijn met de buitenwereld en met de medewerkers. Daarnaast helpt een meer planmatige werkwijze bij een beter focus en resultaatgerichtheid. In het kader van binden en boeien is aandacht voor de medewerker en weten wat er speelt cruciaal. Hiertoe is 2021 een aanvang gemaakt met de ontwikkeling van een meer toekomstgerichte moderne gesprekscyclus, waarbij aandacht is voor te behalen doelen en resultaten, maar ook ruimte voor thema’s als werkgeluk, vitaliteit en persoonlijke ontwikkeling. De nieuwe gesprekscyclus wordt in 2022 afgerond en treedt per 2023 in werking. Leren en ontwikkelen De Moerdijk Academie heeft zich in het jaar 2021 gefocust op de volgende thema’s: (digitaal) werken op afstand, privacy- en informatieveiligheid, het leertraject Zo werkt Moerdijk samen (participatie) en de professionalisering van het adviseurschap binnen

het domein Interne Dienstverlening. Dit zijn met name maatwerktrajecten waar zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van de kennis die we zelf in huis hebben. Leren door te DOEN staat daarbij centraal. Door het op het op afstand werken is het een uitdaging geweest om inhoudelijk het werk goed te doen en aandacht te blijven te besteden aan leren en ontwikkelen. We zien vooral dat het lastig was om de verbinding met elkaar en de organisatie goed vorm te blijven geven of nieuwe werkwijzen door te voeren in de verschillende teams. E-HRM Een belangrijk middel om data-gedreven te kunnen werken is het verder digitaliseren van data. In 2021 zijn diverse HR doorstroomprocessen geoptimaliseerd en gedigitaliseerd. In 2022 worden de processen op de gebieden uitstroom en instroom opgepakt.

Ontwikkelingen Organisatieontwikkeling In 2021 werden we nog steeds beperkt door de coronamaatregelen. Dit heeft een zware wissel getrokken op de organisatie. Zorg voor personeel heeft daarom veel aandacht gekregen. Onder deze omstandig hebben de in het werk de uitgangspunten van ons organisatieontwikkelmodel wel steeds meer invulling kunnen geven. Treasurybeleid De actualisatie van dit beleid is in 2021 nog niet uitgevoerd. Door vertraging bij de implementatie van het nieuwe financieel systeem Financials was hiervoor onvoldoende tijd beschikbaar. De actualisatie wordt nu in 2022 opgepakt. Financiële verhoudingen; Gemeentefonds De herziening van de verdeelmaatstaven was in 2021 een voortdurend thema. Medio 2021 zijn aangepaste resultaten gepresenteerd en ter beoordeling en advies voorgelegd aan de diverse betrokken partijen, zoals de VNG en de Raad voor het Openbaar Bestuur. Voor Moerdijk betekende dit een verlaging van het positieve effect van € 49 naar € 25 per inwoner. De reacties van VNG en ROB waren echter opnieuw niet positief. Het verdeelmodel voldoet volgens hen nog steeds niet. Daarnaast moet het Gemeentefonds in totaal worden opgehoogd is hun mening. Inmiddels zijn wel structureel extra middelen toegekend voor met name de jeugdzorg, maar wel met een oplopende korting vanaf 2023. De huidige planning is dat de herverdeling

74

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

in de meicirculaire 2022 wordt verwerkt en ingaat vanaf uitkeringsjaar 2023. Gelet op de weerstand tegen de huidige cijfers is er een reële kans dat de invoering wederom een jaar doorschuift. Eind 2021 zijn de effecten weer iets bijgesteld. Voor Moerdijk komt het positieve effect nu uit op € 35 per inwoner, ofwel totaal € 1.295.000. Dit is echter nog steeds een voorlopige inschatting. De totale opbrengst van de algemene uitkering over 2021 is uiteindelijk ruim € 1,1 miljoen hoger dan was voorzien in de 2e berap 2021. Voor € 700.000 is dit een gevolg van de te ontvangen suppletie-uitkering bommenregeling. Hier staat op het taakveld Openbare Veiligheid een kostenpost tegenover voor opsporing en ruiming van niet-gesprongen explosieven. Verder zijn er extra inkomsten vanwege aanvullend toegekende coronacompensatie en middelen ter versterking van de dienstverlening bij gemeenten en de invoering van de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (WKB). Lagere opbrengst OZB In de 2e berap 2021 is de verwachte opbrengst van de

OZB voor niet-woningen al neerwaarts bijgesteld. De in de begroting 2021 aangehouden waardevermeerdering van € 100 miljoen bleek achteraf niet realistisch. De heffing voor het gebruik van niet-woningen blijkt na afloop van het jaar nog circa € 500.000 lager uit te komen. Op basis van gegevens van de BWB is dit een gevolg van meer toegekende bezwaren dan vooraf begroot, en aanzienlijk meer leegstand. Uitwerking document “Keuzemogelijkheden, naar een sluitende begroting 2021-2024" In het document zijn een drietal soorten van maatregelen ingebracht, t.w.: • direct ingeboekte maatregelen; • nader te onderzoeken maatregelen; • taakstelling domein Mens en Maatschappij (ook wel Scan M&M). Bij de uitvoering van de maatregelen uit het document gedurende 2021 bleek dat van de 50 direct ingeboekte maatregelen uiteindelijk een bedrag van structureel € 33.000 niet kan worden gerealiseerd. Voor de te onderzoeken maatregelen geldt dat van het beoogde bedrag dat deze onderzoeken zouden opleveren van € 200.000 er een bedrag van € 62.500 is gerealiseerd.

75

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Het realiseren van de taakstelling op het domein Mens en Maatschappij loopt trager dan verwacht. In 2021 is voor latere jaren een bedrag van € 350.000 aan maatregelen doorgevoerd, terwijl een bedrag van € 550.000 was gepland. De totale taakstelling is overigens wel gewoon gehandhaafd op € 1,7 miljoen. De conclusie is dat 90% van de voorgenomen ombuigingen/aanpassingen is gerealiseerd. Gemeentelijk belastinggebied Tot op heden zijn er geen specifieke maatregelen getroffen om het gemeentelijk belastinggebied uit te breiden. In het regeerakkoord “Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst” van het vierde kabinet Rutte, is bij het onderwerp 'stabielere financiering voor de medeoverheden’ aangegeven dat bij het uitwerken van een nieuwe financieringssystematiek voor de periode na 2025 de mogelijkheid voor een groter eigen belastinggebied wordt betrokken. P-budget In de 2e bestuursrapportage 2021 was een prognose opgenomen voor het P-budget over het volledige jaar 2021. De uitkomst hiervan was een overschot van € 379.000. Inmiddels kan een overzicht over het jaar 2021 worden gegeven op basis van de werkelijke kosten. De cijfers zijn verwerkt in onderstaande tabel. In de begrotingswijziging bij de 2e berap 2021 is het verwachte overschot van € 379.000 volledig afgeraamd. Daarbij is een bedrag van € 56.000 al geoormerkt voor de resultaatbestemming 2021.

Verloop personeelsbudget 2021 Raming na aanpassing Reguliere € 18.908.567 loonkosten Terugontvangsten € -32.500 Subtotaal € 18.876.067 Inhuur tijdelijk €personeel Totaal € 18.876.067

Werkelijke kosten € 17.772.646

Saldo € 1.135.921

€ -190.416 € 17.582.230 € 1.547.983

€ 157.916 € 1.293.837 € -1.547.983

€ 19.130.213

€ -254.146

De overschrijding wordt veroorzaakt door de kosten van de cao-aanpassing die in december 2021 bekend is geworden. Ter afdekking van deze meerkosten was een stelpost loonontwikkeling in de begroting opgenomen van € 502.000. Deze stelpost is ruimschoots voldoende om de overschrijding op te vangen. Daarnaast is aan het personeel een thuiswerkvergoeding (was ook onderdeel van de cao) en als blijk van waardering een

internetvergoeding uitbetaald over het jaar 2021. Totaal gaat dit om € 220.000; een bedrag dat ook binnen de stelpost loonontwikkeling kon worden opgevangen. Uiteindelijk resteert van de stelpost een bedrag van € 28.000. Inhuur bij ziekte Het totaal beschikbare budget van € 225.000 te vermeerderen met de WAZO-uitkeringen en ziekteuitkeringen in 2021 van € 132.000 bedraagt € 357.000. Voor vervangende inhuur bij ziekte en zwangerschap is in 2021 totaal € 304.000 uitgegeven, waardoor een overschot resteert van € 53.000. Uiteindelijk blijkt de bijraming in de 2e bestuursrapportage van € 75.000 te hoog geweest te zijn.

Effecten De provincie Noord-Brabant heeft in het kader van interbestuurlijk toezicht aan de gemeente Moerdijk de volgende 'scores’ over 2021 toegekend: • Financiën voldoet • Huisvesting vergunningshouders voldoet • Omgevingsrecht voldoet • Informatie- en archiefbeheer voldoet gedeeltelijk Met betrekking tot de onderwerpen Monumentenzorg en Ruimtelijke Ordening vindt geen systematisch toezicht plaats. De accountant heeft zoals al gemeld een verklaring van getrouwheid en rechtmatigheid afgegeven bij de jaarrekening 2020. De afgifte van een rechtmatigheidsverklaring door het college heeft nog niet plaatsgevonden. De regelgeving is doorgeschoven naar de jaarrekening 2022.

Risico’s De spanning op de arbeidsmarkt is in 2021 verder toegenomen. We merken dat het steeds moeilijker wordt om goed personeel te werven. Inzet op het gebied van arbeidsmarktstrategie/beleid is voor de komende jaren van groot belang. Daarbij is aandacht voor het behoud van ons huidige personeel cruciaal. De instrumenten om de risico’s te verkleinen, zoals SPP en de gesprekscyclus, zijn beschikbaar en worden ingezet.

76

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

THEMA DIENSTVERLENING Strategisch doel Inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties voelen zich op een prettige manier door ons gefaciliteerd en ondersteund

Operationeel doel

• Onze dienstverlening is waar het kan digitaal en indien nodig persoonlijk. Het uitgangspunt is ‘clickcall-face’. We sturen hierbij op het meest geschikte kanaal. Inwoners houden keuzevrijheid in de wijze waarop ze met ons communiceren. • Onze medewerkers zijn klantvriendelijk, betrouwbaar in de afspraken en zoeken waar mogelijk naar dienstverlening op maat • De informatie over producten is makkelijk vindbaar en begrijpelijk

Mijlpalen De start van een Nieuwskamer is voorbereid in 2021. Deze voorbereidingen betroffen het opstellen van een plan van aanpak, benaderen verschillende teams die een bijdrage kunnen leveren aan de nieuwskamer en het zoeken naar een geschikte fysieke locatie. Daarnaast is vanuit het dienstverleningsprincipe ‘duidelijk’ het instrument beeldbrieven ontwikkeld. Er wordt continu gemonitord op het afhandelen van terugbelverzoeken. Er is ingezet om kwalitatief betere informatie te gaan verkrijgen uit de applicatie. Hiermee kunnen we op een later tijdstip beter analyses maken. Bij 22 producten/diensten die wij digitaal verlenen wordt na afhandeling een verzoek gedaan om een klanttevredenheidsonderzoek in te vullen. De respons hierop wisselt.