Bijlage 1, jaarverslag 2021

77

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

Ontwikkelingen

is in de aangeboden klanttevredenheidsonderzoeken en het analyseren van de ingekomen data.

De voorbereidingen die getroffen zijn voor de pilot nieuwskamer en beeldbrieven zorgen ervoor dat in 2022 hier een start mee gemaakt kan worden.

In maart 2022 is de nieuwe aanjager Participatie en Dienstverlening gestart. Zij gaat de bewustwording stimuleren, zorgen dat de dienstverleningsprincipes – duidelijk, betrouwbaar, meedenkend, persoonlijk en volledig antwoord- echt in het werk worden ingebed. Zij gaat bestaande acties stimuleren, nieuwe acties aanjagen en het geheel coördineren. Op diverse terreinen wordt gewerkt aan dienstverlening

In 2022 gaan we proberen om beter inzichtelijk te maken waardoor op sommige momenten de servicenorm van terugbelverzoeken niet gehaald wordt. Door gebruik te maken van het datacluster en er verbeterde gegevens vanuit de applicatie te verkrijgen zijn. Bij de eerste klantcontacten aan het kanaal telefonie wordt steeds meer het click-call-face-principe gebruikt. Met het doorvragen en uitleggen hoe eenvoudig iemand 24/7 een aanvraag, melding of informatie kan opzoeken, wordt de inwoner geïnformeerd naar de mogelijkheden en wat men zelf kan doen.

Effecten • Waardering inwoners voor gemeentelijke dienstverlening in het algemeen: 6,6 • Waardering inwoners voor gemeentelijke dienstverlening via digitale faciliteiten: 6,9 • Waardering inwoners communicatie en voorlichting vanuit de gemeente: 6,7

In 2022 wordt bekeken of er een verbeterslag te maken

Terugbelverzoeken 2021

Bijgewerkt t/m:

25 januari 2022

Terugbelverzoeken 2021

Uitgevoerde ac e Afgehandeld: klant gesproken

3906

Afgehandeld: niet teruggebeld

399

Afgehandeld: twee keer geprobeerd t…

280

Afgehandeld: niet teruggebeld; acqui…

44

Niet geregistreerd

44

Team

Niet afgehandeld: terug naar KCC

38

Afvalservi

Bestuurss Concern C

Domeinre

A�andel jd per maand A�andel jd

20 13

Real me

10

9

10

9

Domeinre Domeinre

18 17

13

9

10

10

11

11

Financiën 9

9

9 10

9

8

Griffie

7

6

8

5 6

5

0

ari

u jan

ari

rt

a ma

fe

u br

ei

ril

ap

uli

ni

j

ju

m

s stu gu

au

pte

se

r

e mb

er

b kto

o

r

e mb

ve no

ce

de

r

e mb

Veiligheid

399

449

Totaal

444

374 401

338

200,00

Vergunnin

514

400,00

januari

339

324

februari

maart

april

285

mei

juni

juli

Maatscha Openbare Organisa

Aantal per maand

436

Klant Con

P&O, Com Ruimtelijk

600,00 438

Informa e Jeugd

augustus

september

oktober

november

december

78

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

LASTEN EN BATEN 2021 bedragen x € 1.000

LASTEN: € 17.903 € 39 € 240 € 17 € 329 € 401 € 352

BATEN € 80.426 € 576 € 483 €4 € 592 € 176 € 2.573 € 3.661

€ 464

€ 1.884 € 1.307 € 13.449

€ 63 € 58.848 € 12.868

0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen

0.64 Belastingen overig 0.7 Alg.uitk. en overig uitk.gem.fnd. 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

79

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

OVERZICHT TAAKVELDEN

Realisatie 2021 Lasten Baten

Onderdeel (bedragen x € 1.000) 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Alg.uitk. en overig uitk.gem.fnd. 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Saldo baten en lasten 0.10 Mutaties reserves Resultaat na bestemming

1.884 1.307 12.868 352 401 329 17 0 240 39 464 17.903 3.789 21.691

Saldo -576 -483 -592 -2.573 -3.661 -13.449 -63 -58.848 -176 0 -4 -80.426 -4.580 -85.007

1.309 824 12.276 -2.221 -3.261 -13.120 -46 -58.848 64 39 460 -62.523 -792 -63.315

OVERZICHT PROGRAMMA 5

Partnerschap in een veranderende samenleving (Bedragen x € 1.000) Totaal lasten

Begroting 2021 voor wijziging

Begroting 2021 na wijziging

Realisatie 2021

Verschil realisatie en begr. na wijz.

26.002

19.408

17.903

-1.505

Totaal baten Saldo van baten en lasten

-77.866 -51.863

-78.976 -59.568

-80.426 -62.523

-1.451 -2.956

Storting in reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

0 -123 -51.986

3.789 -4.600 -60.379

3.789 -4.580 -63.315

0 19 -2.937

80

Gemeente Moerdijk Financiële paragraaf

Financiële paragraaf Algemeen Voor u ligt het jaarverslag 2021 en de jaarrekening 2021. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn het sluitstuk van de budgetcyclus 2021. In de begroting worden de kaders en prioriteiten gesteld, de beoogde effecten aangegeven en vindt op programmaniveau autorisatie plaats van budgetten. De verdere uitvoering/uitwerking ligt in handen van het college. Via het jaarverslag en de jaarrekening legt het college verantwoording af. Tussentijds wordt over de voortgang gerapporteerd via de bestuursrapportages. De jaarrekening 2021 sluit aan bij de voorschriften met betrekking tot de gemeentelijke begroting en jaarrekening, de zogenaamde BBV-regels (Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten).

Resultaat Voor bestemming (saldo van baten en lasten) De jaarrekening 2021 sluit met een nadelig resultaat vóór bestemming van € 1,3 mln. Na verwerking van alle raadbesluiten in 2021 werd dit resultaat geschat op € 5,1 mln. nadelig. Na bestemming (incl. reservemutaties) Als alle mutaties op de reserves worden meegenomen bedraagt het resultaat 2021 € 8,6 mln. voordelig. Na verwerking van alle raadbesluiten in 2021 werd een voordelig resultaat verwacht van € 4,6 mln. voordelig. Het voordelige resultaat van € 8,6 mln. is afzonderlijk op de balans opgenomen onder het eigen vermogen. Bij het voorstel tot vaststelling van de jaarrekening zal een voorstel worden gedaan voor de bestemming van dit resultaat. Jaarrekeningresultaat

Begroting 2021 voor wijziging

Begroting 2021 na wijziging

Realisatie 2021

Verschil realisatie en begr. na wijz.

(Bedragen x € 1.000) Totaal lasten

114.286

124.890

118.720

-6.169

Totaal baten Resultaat voor bestemming

-109.333 4.953

-119.744 5.145

-117.470 1.250

2.274 -3.895

Storting in reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

2.558 -2.340 5.170

16.447 -26.143 -4.551

16.091 -25.951 -8.610

-356 192 -4.059

Analyse resultaat Op basis van de aangepaste begroting 2021 werd een voordelig resultaat verwacht van € 4,6 mln. Het gerealiseerde resultaat voor 2021 bedraagt € 8,6 mln. voordelig. Onderstaand is op hoofdlijnen een verklaring van het voordelige verschil (€ 4 mln.) gegeven.

81

Gemeente Moerdijk Financiële paragraaf

Deze afwijkingen zijn in het document ‘’Jaarrekening 2021’’ per programma nader toegelicht. Onderwerp Uitkering gemeentefonds Voorziening pensioenen wethouders Rijks en gemeentelijke monumenten Grondexploitaties Vennootschapsbelasting Parcticipatiewet Omgevingsvergunning Stelpost nieuw beleid 12 afwijkingen (€100.000 <> € 200.000) 8 afwijkingen (€ 50.000 <> € 100.000) Overige afwijkingen (< € 50.000) Totaal voordelen Totaal

Bedrag (x € 1.000) -512 -498 -399 -322 -251 -219 -216 -201 -1.660 -654 -1.069 -6.001

Onderwerp V V V V V V V V V V V V

Jeugd (Niet vrij toegankelijke zorg en LTA) OZB niet-woningen Jeugd, veiligh, reclassering en opv. 6 nadelen (€50.000 <> € 100.000)

Totaal nadelen

Bedrag (x € 1.000) 707 444 293 498

N N N N N N N N N

1.942 N

-4.059 V

Begrotingsrechtmatigheid Er is sprake van begrotingsonrechtmatigheid als de werkelijke lasten in de jaarrekening in een programma de begrote lasten overtreft. De totale lasten binnen de diverse programma’s blijven ruimschoots binnen de begrote lasten. Ook binnen de diverse investeringskredieten blijven de uitgaven die t/m 31-12-2021 zijn gedaan binnen de beschikbaar gestelde investeringskredieten. Op basis van de beoordeling van de overschrijdingen komen wij tot de conclusie dat er geen sprake is van een begrotingsonrechtmatigheid die mee moet tellen in het oordeel van de accountant over de rechtmatigheid van de jaarrekening.

Incidentele baten en lasten De jaarrekening 2021 bestaat uit zowel structurele als incidentele (éénmalige) baten en lasten. Het jaarrekeningresultaat is het totaal van de structurele en de incidentele baten en lasten. Wordt het resultaat gezuiverd van de incidentele baten en lasten (een totaal overzicht is opgenomen in de jaarrekening 2021) dan is het resultaat over 2021 € 4,7 mln. voordelig. In dit saldo zijn de daadwerkelijk gerealiseerde incidentele baten en lasten opgenomen. Er kan bijvoorbeeld ook sprake zijn van onderuitputting op structurele budgetten. Doordat deze lasten in principe van structurele aard zijn, zitten de voordelen van dergelijke onderuitputtingen niet in dit saldo. Onderstaand is een en ander schematisch weergegeven (N = nadeel; V = voordeel, bedragen x € 1.000): -resultaat, incl. incidentele baten en lasten € 8.610 V -af: saldo incidentele baten en lasten 3.887 V 4.723 V -resultaat, excl. incidentele baten en lasten €

Reserves en voorzieningen Van het verloop van de reserves over 2021 kan het volgende overzicht worden gegeven: Stand reserves per 1-1-2021 (bedragen x € 1.000) Mutaties 2021: -bij: stortingen 2021 -af: onttrekkingen 2021

93.929

Stand reserves per 31-12-2021

89.680

16.090 20.339

Het totaal van de reserves per 31-12-2021 bedraagt € 89,7 mln. Dit bedrag bestaat uit de algemene reserve en de bestemmingsreserves.

82

Gemeente Moerdijk Financiële paragraaf

Algemene reserve De omvang van de algemene reserve bedraagt per 31 december 2021 € 23,1 mln. Om een goed beeld te geven van de (toekomstige) vrije ruimte binnen de algemene reserve dient tevens rekening gehouden te worden met in 2022 genomen besluiten en eerdere aangegeven claims ten laste van deze vrije ruimte. Door middel van een raadsinformatiebrief wordt de gemeenteraad periodiek geïnformeerd over de stand van de algemene reserve. Rekening houdend met de besluiten die door de gemeenteraad zijn genomen (tot en met 14 april 2022), resteert een algemene reserve van afgerond € 21,7 mln. Van dit bedrag moet €12,5 mln. worden afgezonderd voor het aan te houden weerstandsvermogen. De algemene reserve heeft namelijk een belangrijke functie als algemeen weerstandsvermogen en buffer tegen niet gecalculeerde risico’s. Dit is nader toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. De ‘vrije ruimte’ in de algemene reserve bedraagt hierdoor € 9,2 mln. Het jaarrekeningresultaat 2021 (€ 8,6 mln. voordelig) is hier nog niet in verwerkt. Bij het voorstel tot vaststelling van de jaarrekening zal voorgesteld worden dit overschot deels in te zetten voor een aantal activiteiten die in 2021 zijn gestart, maar nog doorlopen in 2022. Voor het restant zal worden voorgesteld om dit ten gunste van de algemene reserve te brengen.

Bestemmingsreserves De omvang van de bestemmingsreserves bedraagt per 31 december 2021 € 66,6 mln. (2020: € 68,1 mln.). Deze middelen zijn afgezonderd van de algemene reserve ten behoeve van reeds afgesproken activiteiten. In de jaarrekening zijn de mutaties nader toegelicht. Voorzieningen Op 31 december 2021 bedraagt de stand van de voorzieningen € 40 mln. (2020: € 34 mln.). Omdat hier verplichtingen voor de toekomst aan ten grondslag liggen, zijn voorzieningen niet vrij besteedbaar. In de jaarrekening zijn de mutaties nader toegelicht.

83

Gemeente Moerdijk Corona paragraaf

Corona paragraaf Inleiding In maart 2020 werden we getroffen door wat later genoemd is de “coronacrisis”. Deze crisis heeft zich ook in 2021 in meer en mindere mate doen laten voelen. Van een zware lockdown, inclusief een avondklok, in het begin van het jaar naar een zomerperiode met een beperkt aantal maatregen naar een najaar waarin de maatregelen weer steeds zwaarder werden. De effecten van alle maatregelen zijn natuurlijk niet voorbij gegaan aan onze inwoners, verenigingen, maatschappelijke partners, bedrijven en ook niet aan de gemeentelijke organisatie zelf. Gezien de impact is besloten ook in de jaarrekening 2021, evenals in 2020, een aparte paragraaf hieraan te wijden. De opzet van de paragraaf is gelijk aan die van vorig jaar. Naast een algemeen beeld, zal worden ingegaan op: -de financiële effecten tot ultimo 2020; -hoe met de prestatielevering die aan een subsidieverstrekking is gekoppeld is omgegaan; -welke maatregelen voor verenigingen zijn getroffen; -welke maatregelen voor ondernemers zijn getroffen;

Algemeen De coronacrisis duurde langer dan verwacht en heeft ook heel 2021 gezorgd voor diverse beperkende maatregelen. In de winter- en voorjaarsperiode zijn vergaande maatregelen gekomen die een flinke impact hebben gehad. Zo zijn scholen en winkels gesloten, werd bezoek aan huis beperkt tot maximaal 1 persoon per dag en werd gedurende een aantal weken een avondklok ingesteld. In aanloop naar de zomer konden deze maatregelen (deels) worden teruggedraaid en golden er gedurende de zomermaanden maar een beperkt aantal maatregelen. In het najaar moesten de maatregelen weer worden aangescherpt in verband met een nieuwe variant, waardoor het aantal besmettingen weer opliep. Alle maatregelen die zijn doorgevoerd waren vooral bedoeld om de zorg in Nederland overeind te houden. Gedurende het jaar bleek dat er veranderingen optraden in de mentale veerkracht in algemene zin bij de bevolking en specifieke doelgroepen. Binnen het regionaal en

lokaal overleg is hier veelvuldig bij stilgestaan en is nagedacht op welke wijze hier aandacht aan kon worden geschonken. Begin januari 2021 is in Nederland gestart met de vaccinatie van mensen. De snelheid waarmee en de wijze van organisatie is meerdere keren in het jaar onderwerp van gesprek geweest. Ondanks dat is het best een unicum dat binnen een jaar nadat het coronavirus om zich heen sloeg er meerdere vaccins beschikbaar waren. Binnen de gemeente Moerdijk bleek de vaccinatie bereidheid hoog. Circa 85% van de inwoners in de doelgroep heeft zich laten vaccineren. Een bijzonderheid was dat gedurende alle maatregelen die maart golden ook de 2e Kamerverkiezingen plaatsvonden. Om spreiding van de kiezers mogelijk te maken werden de verkiezingen over 3 dagen verdeel. Zo kon er gestemd worden op 15, 16 en 17 maart. Ook op de stembureaus waren maatregelen getroffen om de kiezers veilig hun stem uit te kunnen laten brengen. In Moerdijk zijn de verkiezingen zonder problemen verlopen. Evenals in 2020 is vooral gefocust op het zichtbaar zijn en blijven voor onze inwoners, verenigingen, maatschappelijke organisaties en ondernemers. Waar mogelijk is ondersteuning geboden, zijn vragen beantwoord en is advies gegeven hoe het best gehandeld kon worden. Dit gold zeker op het moment dat er sprake was bij wijziging van de landelijk getroffen maatregelen.

Ook zijn wij een actieve rol blijven spelen binnen het regionaal beleidsteam van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant. Dit heeft veel inzet gevraagd van onze medewerkers binnen de Veiligheidsstaf. Los van ieders betrokkenheid binnen de ambtelijke organisatie bij vraagstukken in het kader van corona is in 2021 ook weer heel veel inzet gevraagd van onze BOA’s, zeker ook tijdens de periode van de avondklok. Zij hebben in samenwerking met de 3 andere gemeenten in ons basisteam en de politie toegezien op handhaving van de diverse maatregelen in de openbare ruimte. Een taak, die mede ook door een teruglopende

84

Gemeente Moerdijk Corona paragraaf

acceptatiegraad in het algemeen, zeker niet altijd een dankbare taak. De coronacrisis, inclusief alle maatregelen, zijn ook niet voorbij gegaan aan de bestuurlijke en ambtelijke organisatie. Gedurende een deel van het jaar hebben nagenoeg alle vergadering digitaal plaatsgevonden. Besluitvorming kon hierdoor gewoon plaatsvinden, maar het fysieke elkaar ontmoeten en de spontaniteit werden wel gemist. Met de ervaringen opgedaan in 2020 is het bij een aantal dossiers toch mogelijk gebleken om op een mooie manier participatie te kunnen organiseren. Een voorbeeld hiervan is een breed gedragen centrumvisie Fijnaart. De beperkingen van de coronamaatregelen en de gevolgen van corona zelf hebben ook een zware wissel getrokken op onze organisatie. Zorg voor personeel heeft daarom veel aandacht gekregen. Ook in 2021 werkten we door de coronacrisis massaal thuis. Het ‘praatje bij de koffie’ en het gewoon binnen een afdeling met een aantal collega’s samenzijn werd node gemist. Dit dan verder los van het feit dat natuurlijk ook een aantal collega’s besmet is geraakt door het coronavirus. Dit heeft op zo’n moment ook effect voor het werk dat gedaan moet worden en dus op de werkdruk binnen het totaal van de organisatie. Toch is het gelukt om met ieders inzet veel zaken gedaan te krijgen, inclusief alle specifieke corona-gerelateerde werkzaamheden.

De gemeenteraad is in 2021 via een aantal raadsinformatiebrieven geïnformeerd over alles wat zich rondom de coronacrisis heeft afgespeeld.

Financiële effecten TOZO (Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers) In 2021 is voor de uitvoering van de zgn. TOZO-regeling een voorschot van het Rijk ontvangen van € 1,9 miljoen. Dit bedrag is een compensatie voor te verstrekken uitkeringen aan ondernemers en de hieraan gerelateerde uitvoeringskosten. De uitvoering van de regeling is opgedragen aan het Werkplein Hart van West-Brabant. In 2021 is tot een bedrag van € 0,8 miljoen besteed aan uitkeringen aan belanghebbenden en uitvoeringskosten. Uiteindelijk moet een overschot worden terugbetaald aan het Rijk. Voor de gemeente is in feite dus sprake van een budgettair neutrale uitvoering.

TONK (Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten) De TONK is opgezet, omdat door de coronacrisis veel mensen hun noodzakelijke kosten niet konden betalen. De TONK was bedoeld om een terugval van inkomsten als gevolg van de coronacrisis op te vangen. De uitkering gold voor ondernemers en werknemers waarvoor andere regelingen, zoals TOZO, onvoldoende uitkomst boden. In 1e instantie was de looptijd van de TONK-regeling voor de 1e twee kwartalen van 2021. Later is deze regeling verlengd voor ook het 3e kwartaal 2021. De verlenging werd mede ingegeven door het relatief laag gebruik door ondernemers en werknemers van de regeling. De gemeente heeft voor de uitvoering van de TONK zelf kaders opgesteld door middel van beleidsregels. Basis voor deze beleidsregels lag in de Participatiewet. Hierin is samengewerkt met de gemeenten die zijn aangesloten bij het Werkplein Hart van West-Brabant en de regels zijn afgestemd met de andere gemeenten in West-Brabant (Bergen op Zoom, Oosterhout, Breda). Het Werkplein heeft de regeling voor de gemeente uitgevoerd. De regeling betrof een zgn. ‘openeinderegeling’. Dit betekent dat geen koppeling bestond tussen de uit te keren gelden aan ondernemers en werknemers en de bijdrage van het Rijk. In totaal is door het Werkplein € 33.000 besteed aan uitkeringen aan belanghebbenden en uitvoeringskosten. Van het Rijk is een bedrag ontvangen van € 330.000.

Naast genoemde regelingen heeft de gemeente van het rijk ook middelen ontvangen voor specifieke en generieke taken. Bij specifieke taken moet dan gedacht worden aan b.v. compensatie voor het exploitatietekort aan SW-bedrijven, inhaalzorg en meerkosten Jeugd en Wmo 2015, compensatie voor niet ontvangen toeristenbelasting. Daar waar deze bijdrage een relatie heeft naar derden, is de vergoeding ingezet ten behoeve van deze derden. Bij middelen voor generieke taken moet vooral gedacht worden aan een tegemoetkoming voor reguliere taken van de gemeente, zoals b.v. toezicht en handhaving en overige inzet van de gemeentelijke organisatie voor corona gerelateerde werkzaamheden. Voor de generieke taken is een bedrag ontvangen in 2021 van ruim € 1,9 mln. Verder is bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2020 een bedrag van ruim € 0,5 mln. toegevoegd aan de exploitatie 2021 voor het opvangen van budgetmutaties die door corona veroorzaakt worden. Dit bedrag was vooral bedoeld voor nog niet afgewikkelde zaken uit 2020.

85

Gemeente Moerdijk Corona paragraaf

In de 2e bestuursrapportage 2021 is geconstateerd dat er een bedrag van € 0,7 miljoen resteert van de ontvangen coronagelden, waar geen specifieke uitgaven tegenover staan en ook niet verwacht wordt dat deze nog komen. Dit bedrag is toen ten gunste van de exploitatie gebracht en maakt dus onderdeel uit van het jaarrekeningsaldo. Wel is bij de 2e bestuursrapportage 2021 ingestemd met het voorstel om, vooruitlopend op de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021, een bedrag van € 350.000 in te zetten voor het afwikkelen van corona-gerelateerde uitgaven. Los van de ontvangen bijdrage van het rijk en de werkelijk gedane uitgaven (specifieke en generieke taken) is de exploitatie ook doorgenomen op corona gerelateerde effecten in de diverse budgetten. Insteek hierbij is geweest of corona invloed heeft gehad op de reguliere goïng concern werkzaamheden. Dit kan b.v. zijn dat werkzaamheden niet zijn opgepakt of zijn doorgeschoven naar later. Gesaldeerd (minder/meer lasten en minder/meer baten) komt deze beïnvloeding uit op een positief effect voor de jaarrekening van € 0,8 miljoen. Het is goed aan dit bedrag geen absolute waarde te hechten omdat het voor veel werkzaamheden niet eenvoudig is om het werkelijk door corona veroorzaakte effect te becijferen.

Prestatielevering bij subsidieverstrekkingen De coronamaatregelen hebben ook in 2021 bij alle uitvoeringsorganisaties voor de nodige uitdagingen gesteld. Met alle afzonderlijke uitvoeringsorganisaties zijn maatwerkafspraken gemaakt hoe de verschillende beleidsdoelen in deze complexe situatie alsnog gerealiseerd kunnen worden binnen de afgesproken subsidiekaders. Wat hiervan de effecten zijn zien wij terug in de aanvraag subsidievaststelling die iedere uitvoeringsorganisatie vóór 1 juli 2022 moet indienen. De toepassing van deze afspraken is analoog aan die over het jaar 2020. Maatregelen en inzet ten behoeve van de inwoners In 2021 is vanuit onze organisatie en ketenpartners extra inzet gepleegd door en voor corona voor onze inwoners. Dit heeft ook tot gevolg gehad dat niet alle voorgenomen activiteiten konden doorgaan of in een beperktere vorm. Onderstaand enkele specifieke zaken: • Inzet in de wijk voor kwetsbare mensen Onder verantwoordelijkheid van de sociaal werkers van Surplus Welzijn zijn voor kwetsbare en eenzame inwoners de Huizen van de Wijk opengesteld, in eerste

instantie alleen voor koffiemomenten. Ook de inlopen GGZ bleven open. Op deze manier was er toch een mogelijkheid tot sociaal contact voor deze groep tijdens de lockdown begin 2021. De overige activiteiten zijn vanaf juni weer opgestart maar eind van het jaar moesten we helaas weer terug naar een beperkte openstelling voor alleen de meest kwetsbare inwoners. Het inmiddels opgebouwde netwerk rondom Huizen van de Wijk was hierbij van groot belang, via betrokken partners konden deze inwoners goed bereikt worden. • Corona jeugdpakket Vanuit het Rijk zijn extra middelen ontvangen om gevolgen van de coronacrisis op te vangen. In samenspraak met betrokken partners, zoals o.a. Jeugdgezondheidszorg, de GGD, GGZ WNB en Meer Moerdijk is een samenhangende aanpak opgetuigd voor individuele begeleiding, preventieactiviteiten op school en in de kernen. Zo is door Meer Moerdijk gestart met een pilot Kinderwerk op het primair onderwijs, heeft een extra groep kunnen deelnemen aan programma HEAD-Up voor verbetering van de mentale gezondheid, hebben bijna 100 jongvolwassenen gebruik gemaakt van het gratis zomer sportabonnement en zijn er extra activiteiten georganiseerd in verschillende kernen. Op het voortgezet onderwijs (Markland College Zevenbergen & Oudenbosch) is een Steunpunt ingericht in samenwerking met Jongerenwerk Meer Moerdijk, Novadic Kentron, GGD, GGZ en Centrum Jeugd en Gezin.

Veel jeugdigen kregen te maken met GGZ-gerelateerde vraagstukken over bijvoorbeeld somberheid, depressie of eenzaamheid. Ook leerkrachten kunnen gebruik maken van het Steunpunt voor vragen over hun leerlingen. Ook bij de groepen 7 en 8 blijkt behoefte aan een dergelijk ondersteuningspunt. Gezien het groot aantal basisscholen en de vragen mogelijk incidenteel en verspreid zullen zijn, komt een medewerker van het steunpunt voor aanbod naar de basisschool toe. • Het bouwen van een netwerk rond mantelzorgondersteuning Het creëren van een netwerk van partijen die betrokken zijn bij de ondersteuning van de mantelzorger is vooruitgeschoven tot het moment dat partijen weer fysiek bijeen kunnen komen. Dit betekent zeker niet dat de ondersteuning van mantelzorgers minder aandacht heeft gekregen in 2021. Alle partijen die ondersteuning verlenen aan

86

Gemeente Moerdijk Corona paragraaf

mantelzorgers hebben extra inzet geleverd om in contact te blijven met de mantelzorgers. In de tweede bestuursrapportage is hier al uitgebreid bij stilgestaan. • Investeren in contact met huisartsen om door te verwijzen naar lichte ondersteuning Fysieke afspraken op de huisartslocatie konden nauwelijks plaatsvinden en bovendien was de werkdruk bij zowel huisartsen als jeugdprofessionals erg hoog. Er was wel schriftelijk en telefonisch contact. Nadere uitwerking van de zogenaamde ‘huisartsenroute’ is opgenomen in de Scan Mens een Maatschappij. • Huisbezoeken in het kader van Vroegsignalering Hierdoor hebben wij mogelijk niet iedereen kunnen bereiken. Ditzelfde geldt voor de schuldhulpmaatjes, zij hebben lange tijd minimaal contact gehad met de inwoners die op dat moment hulp nodig hadden. Ook de preventiewerkzaamheden in het kader van financiële zorgen en schulden konden nauwelijks doorgaan. • Netwerkbijeenkomsten armoede en schulden Voor veel partijen zijn dit een zinvolle bijeenkomsten om ervaringen en kennis uit te wisselen tussen professionals en vrijwilligers. • Evaluatie van het huidige armoedebeleid Vanwege de extra werkzaamheden rondom TONK en TOZO is de evaluatie van het huidige armoedebeleid doorgeschoven.

• Minder gebruik van armoedevoorzieningen Er is aanzienlijk minder gebruik gemaakt van armoedevoorzieningen zoals Stichting Leergeld, Jeugdfonds sport en cultuur en het Jeugdeducatiefonds. Mede hierdoor was er een minimale signaleringsfunctie waardoor minder inwoners uit deze doelgroep bereikt is. • Actualisatie van de gebiedsplannen Als gevolg van de coronacrisis en het steeds uitstellen van de inwerkingtreding van de Omgevingswet is de actualisatie van de gebiedsplannen aangepast.

Maatregelen voor verenigingen/ maatschappelijke organisaties In 2021 is de basisgedachte die we in 2020 gehanteerd hebben voor verenigingen en maatschappelijke organisaties gecontinueerd. De inzet was en is gericht op het zo ongestoord mogelijk kunnen voortzetten van de activiteiten van deze verenigingen en maatschappelijke organisaties, rekening houdend met de landelijke maatregelen die in 2021 op de verschillende momenten golden. Hierbij was belangrijk in te zetten op het ‘overeind’ kunnen blijven als vereniging/maatschappelijke organisatie. Belangrijkste maatregelen • betaalde leges voor evenementenvergunningen die niet konden doorgaan zijn aan de organisaties terugbetaald. • de regeling “Nadere regels Huurcompensatie Vrijwilligersorganisaties corona” is ook van toepassing verklaard voor 2021. Met deze regeling kunnen alle vrijwilligersorganisaties hun daadwerkelijk gemaakte huurkosten vergoed krijgen door de gemeente. • verlengen aanleverdata voor de vaststelling van budgetsubsidie 2020 en aanvraag verlening budgetsubsidies 2022 naar 1 juli 2022. • snelle behandeling vragen van verenigingen/ maatschappelijke organisaties.

Maatregelen voor ondernemers Ook voor ondernemers is de basisgedachte bij de maatregelen die de gemeente heeft genomen gecontinueerd. De inzet was en is gericht op het terugbrengen van de vaste lasten van ondernemers om zoveel mogelijk werkgelegenheid en continuïteit van bedrijvigheid te behouden. Deze gedachte sluit aan bij de inzet vanuit het Kabinet. De daadkrachtige maatregelen van de Rijksoverheid verzachten de economische pijn van deze crisis zoveel mogelijk. De verwachting was dat de economie op termijn weer zou aantrekken. In de loop van 2021 bleek dit ook daadwerkelijk zo te zijn. Daar waar nodig hebben wij aanvullende maatregelen genomen om te ondersteunen en ook middelen beschikbaar gesteld om ondernemers in onze gemeente te helpen om deze crisis door te komen.

87

Gemeente Moerdijk Corona paragraaf

Belangrijkste maatregelen • ondernemers konden individueel met de Belastingsamenwerking West-Brabant afspraken maken voor het treffen van een betalingsregeling indien hier behoefte aan bestond. • facturen werden door de gemeente zo snel mogelijk betaald. • bijdragen op grond van eerdere gemaakte afspraken worden volledig uitbetaald (b.v. bijdrage aan ondernemersverenigingen). • voor facturenstromen waarvoor landelijke/regionale adviezen zijn gegeven, volgt de gemeente Moerdijk deze afspraken ook als er niet direct sprake is van geleverde prestaties (b.v. vervoerskosten KCA, leerlingenvervoer en vervoer gymonderwijs) • verruiming terrassen (tijdelijk mochten terrassen ruimer worden opgesteld). • er zijn geen leges in rekening gebracht voor evenementenvergunningen en ontheffingen artikel 35 Alcoholwet aanvragen • binnen de kaders zoveel mogelijk meedenken met de ondernemers en het contact onderhouden. Dit is op verschillende manieren gebeurt, zoals o.a.: - bestuurlijke overleggen met diverse groepen ondernemers (ondernemers- verenigingen OVZ, OVF, KOK, ondernemersplatform Willemstad, brancheverenigingen ZLTO en KHN). - regulier contact accountmanagement individuele bedrijven (reactief luisterend oor en verbindende rol naar bestaande ondersteunende partners - informatievoorziening website Gemeente Moerdijk - voorzetten van de Ondernemersevents via digitale oplossingen (o.a.

Moerdijks ondernemersontbijt met Bas Nijhuis en Moerdijks ondernemersevent)

Conclusie Zoals al eerder aangegeven zijn we in 2021 gewoon doorgegaan op de ingeslagen weg van 2020 om op een goede wijze invulling te geven aan de effecten die de coronacrisis met zich bracht. Het was wederom een wel heel bijzonder jaar. Wij hebben veel in het werk gesteld om onze inwoners, verenigingen, maatschappelijke organisaties en ondernemers bij te staan, met hen mee te denken, te faciliteren waar mogelijk en van advies te voorzien om deze crisis zo goed mogelijk door te komen. Dit heeft veel inzet van onze organisatie gevraagd. Logisch gevolg hiervan is dat niet alle voorgenomen zaken in 2021 zijn opgepakt. In het jaarverslag is een aantal van deze zaken verwoord.

Jaarverslag 2021

PARAGRAFEN

89

Gemeente Moerdijk Paragraaf Bedrijfsvoering Jaarverslag 2021

Paragraaf Bedrijfsvoering Inleiding Bedrijfsvoeringsprocessen ondersteunen de realisatie van de opgenomen doelstellingen in de 5 programma’s. Denk hierbij aan de inzet van personeel, financiën, control, informatievoorziening en automatisering. In deze paragraaf geven wij inzicht in de voortgang rondom de bedrijfsvoering voor zover daarop in de hoofdstukken en programma’s van de begroting niet nader is ingegaan.

Toekomstbestendige organisatie: PERSONEEL EN ORGANISATIE In 2021 hebben we de uitgangspunten van de organisatie in het werk verder vertaald naar handelingsperspectieven voor (individuele) medewerkers. We merken dat de uitgangspunten in de organisatie steeds beter landen. Ook in 2021 werkten we door de coronacrisis massaal thuis. De opgestelde ‘Visie op werken’ schetst een duidelijk beeld van de gewenste manier van werken die hoort bij de mix tussen thuis en op kantoor werken, zoals we die sinds de coronacrisis kennen. De doelstelling van het project Visie op werken is hybride werken/ activiteit-gerelateerd werken vorm te geven. Er zijn verschillende thema’s waaraan aandacht besteed wordt: ontmoeten, thuiswerkplek, samenwerken, vitaliteit en (persoonlijk) leiderschap. De visie op werken sluit nauw aan bij de verbouwing van het gemeentehuis en de manier waarop we de thuiswerkplek vorm willen geven. In programma 5 zijn ook concrete resultaten op het gebied van organisatieontwikkeling en bedrijfsvoering benoemd. Hierbij hebben we de volgende instrumenten ingezet: Gesprekkencyclus In 2021 is gestart met het vernieuwen van de gesprekkencyclus. In 2022 wordt de nieuwe gesprekkencyclus geïmplementeerd.

De nieuwe gesprekkencyclus draagt bij aan: • Grotere betrokkenheid en hogere tevredenheid over de gesprekkencyclus bij medewerkers • De leer- en ontwikkelcultuur • De feedbackcultuur • De kwaliteit van de dienstverlening van de gemeente richting de inwoners van gemeente Moerdijk door op de hoogte te zijn van elkaars doelen, kwaliteiten en ontwikkeling Strategische Personeelsplanning (SPP) In 2021 is bij 1 team (team Financiën, Juridische zaken en Inkoop) gestart met een SPP-traject. Voor dit team hebben we de ontwikkelingen op de diverse vakgebieden in beeld gebracht en vervolgens benoemd wat dit betekent voor het team en de medewerkers van het team zelf. Dit resulteerde in verschillende opleidingstrajecten, maar ook werden afspraken gemaakt rondom kennisborging bij vertrekkende medewerkers (door aankomend pensioen). Met de opgedane leerervaringen wordt in 2022 en 2023 SPP verder uitgerold. Duurzame inzetbaarheid Regeling fietslease Met de invoering van de regeling fietslease sluiten we zoveel mogelijk aan bij het optimaal faciliteren van medewerkers om een gezonde leefstijl te bevorderen. Daarnaast stimuleert de werkgever hiermee het terugdringen van het autogebruik voor woon-werkverkeer. 31 medewerkers maken inmiddels gebruik van deze regeling.

Collectieve verzekering gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid Om medewerkers meer inkomenszekerheid bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid te kunnen garanderen biedt de gemeente Moerdijk een collectieve arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid voor al zijn medewerkers. Hiermee zijn medewerkers gegarandeerd van een inkomensaanvulling tot 70% bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid.

90

Gemeente Moerdijk Paragraaf Bedrijfsvoering Jaarverslag 2021

Regeling duurzaam doorwerken De Regeling duurzaam doorwerken is een belangrijk en succesvol instrument voor de duurzame inzetbaarheid en vitaliteit. De oudere medewerker kan in arbeidstijd teruggaan voor een betere werk-privé balans. Voor de ruimte die minder wordt gewerkt wordt de medewerker gedeeltelijk financieel gecompenseerd. De vrijgekomen ruimte biedt meer mogelijkheden voor loopbaanontwikkeling, doorstroom en instroom voor medewerkers uit alle leeftijdscategorieën en geeft ruimte voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt 17 deelnemers Regeling duurzaam doorwerken (incl. voormalige Regeling Generatiepact) • 16 medewerkers 80/90/100 variant • 1 medewerker 50/70/100 variant * Voor de lager ingeschaalde medewerker is er 5% extra inkomenscompensatie

Arbeidsvoorwaarden De ‘Cao Gemeenten 2019-2021’ liep per 1 januari 2021 af. In afwachting van de uitkomst van de caoonderhandelingen is aan medewerkers een thuiswerkvergoeding van € 2 per thuiswerkdag betaald en een vergoeding voor het internetabonnement. Na een lang proces is op 27 januari 2022 een cao-akkoord bereikt. De looptijd van de cao Gemeenten bedraagt twee jaar: van 1 januari 2021 tot 1 januari 2023. Per 1 december 2021 is een salarisverhoging van 1,5% afgesproken inclusief salaris gerelateerde toelagen. In de cao zijn verder afspraken gemaakt over een salarisverhoging van 2,4% per 1 april 2022, thuiswerkvergoeding, éénmalige uitkering en verlof en vitaliteit. Deze worden in het jaar 2022 geformaliseerd.

Moerdijk Academie in 2021 In 2021 is de Moerdijkacademie verder geprofessionaliseerd. Samen met management en medewerkers is het opleidingsaanbod vormgegeven door aan te sluiten bij de doelstellingen uit de organisatieontwikkelingen. Binnen dit aanbod zijn er in 2021 20 verschillende trainingen gegeven. Enkele daarvan zijn meerdere keren in het jaar gegeven waardoor er in totaal 39 trainingen zijn afgenomen. Het aantal deelnemers betrof 362 (waarvan sommige deelnemers meerdere trainingen hebben gevolgd). Ter vergelijk met 2020; toen zijn er 9 verschillende trainingen gegeven (13 in totaal) en betrof het 158 deelnemers.

E-HRM Een belangrijk middel om data-gedreven te kunnen werken is het verder digitaliseren van data. In 2021 zijn diverse HR-doorstroomprocessen geoptimaliseerd en gedigitaliseerd. In 2022 worden de processen op de gebieden uitstroom en instroom van personeel opgepakt.

Formatie omvang en bijbehorende loonkosten Onderstaand een overzicht van de aangepaste begrotingsgegevens voor wat betreft de onderdelen fte’s en loonsom en de werkelijke cijfers over 2021. Het is goed hierbij te realiseren dat in de primitieve begroting uitgegaan wordt van de toegestane formatieruimte. Of er op dat moment vacatures zijn is niet relevant. Bij de start van het jaar blijkt vaak dat op dat moment niet alle toegestane formatieruimte ook werkelijk is ingevuld. Dit komt hoofdzakelijk door vacatures die er dan zijn. Afgesproken is dat de loonkosten behorende bij de toegestane formatieruimte de grens is voor wat betreft uitgaven voor het reguliere werk. De ruimte die ontstaat door aanwezige vacatureruimte kan ingezet worden voor tijdelijke inhuur van capaciteit voor hetzij het reguliere werk, hetzij projecten en tijdelijke werkzaamheden. Dit past in het streven om vooral te sturen op de loonsom en niet op fte’s. Het totaal aantal fte’s en de loonsom zijn exclusief het bestuur. Begroting 2021 na wijziging Werkelijk 2021

243,41 fte 239,29 fte

loonsom € 18.972.645 loonsom € 17.801.950

91

Gemeente Moerdijk Paragraaf Bedrijfsvoering Jaarverslag 2021

Het verschil tussen de begrote loonkosten en de werkelijke loonkosten bedraagt € 1.170.695. Daarnaast is er nog een bedrag van € 157.916 aan loonkosten terugontvangen. Op dit totaal van € 1.328.611 wordt de inhuur tijdelijk personeel van € 1.547.983 in mindering gebracht. Dit resulteert in een overschrijding voor 2021 van € 219.000. Deze is veroorzaakt door de kosten van de cao-aanpassing die in december 2021 bekend is geworden. De overschrijding wordt afgedekt door de stelpost loonontwikkeling van € 502.000 die in de begroting was opgenomen.

Overhead Sinds de wijziging van de BBV-voorschriften per 1 januari 2017 worden de indirecte (apparaats)kosten niet meer via een opslag op de directe kosten verdeeld over de diverse producten. Voor de indirecte kosten is een specifiek taakveld in het leven geroepen t.w. ‘overhead’. Het werkelijke totaal aan overhead is als volgt opgebouwd: Personeelskosten € 7.776.000 Huisvesting1.042.000 Overig3.458.000 Totaal € 12.276.000 De verhouding tussen indirecte en directe kosten bedraagt (afgerond) 42%: 58%. De opslag bedraagt 73,17%.

PLANNING & CONTROL: verbetering van de interne beheersing Wij streven naar een organisatie die in control is, die de voorgenomen doelen realiseert en dat conform de geldende wet- en regelgeving doet en tegen zo laag mogelijke kosten. Het in control zijn beperkt zich niet alleen tot de financiën, maar is gericht op de gehele bedrijfsvoering. Het gaat hierbij om rechtmatigheid en doelmatigheid. Hierbij hebben we de volgende instrumenten ingezet: Visie integraal risicomanagement Met de vaststelling van de Visie Integraal Risicomanagement door de raad in december 2021 is de ambitie uitgesproken om binnen 5 jaar te komen tot een gemeentebrede kwaliteitszorg, Een zorg die gebaseerd is op een continue, vanzelfsprekende aandacht voor het verbeteren van gemeentelijke diensten en producten. Een belangrijke basis voor kwaliteitszorg is integraal risicomanagement. Het doel hiervan is dat zowel bij het realiseren van gemeentelijke doelen als het benutten van kansen die zich voordoen we in staat zijn om risico’s te herkennen en vervolgens bewuste keuzes te maken over hoe met deze risico’s om te gaan. Pilot Rechtmatigheidsverantwoording door het college Vanaf het verantwoordingsjaar 2022 dient het college in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording aan de gemeenteraad af te leggen. Deze verantwoording dient langs de volgende rechtmatigheidscriteria plaats te vinden: 1.

Het begrotingscriterium: Wordt er binnen financiële kaders van de raad gehandeld? 2. Het voorwaardencriterium: Wordt wet- en regelgeving nageleefd? 3. Het M&O criterium: Hoe wordt misbruik en oneigenlijk gebruik van gemeentelijke diensten en voorzieningen voorkomen? Zoals afgesproken met uw raad is het jaar 2021 als proefjaar gebruikt. De verrichte interne controles en analyses die in dit kader hebben plaatsgevonden, leidden tot de volgende bevindingen en conclusies: 1. Begrotingscriterium: Er zijn geen begrotingsonrechtmatigheden geconstateerd; 2. Voorwaardencriterium: a. Bij de beoordeling van de rechtmatigheid van het proces verlenen en vaststellen van budgetsubsidies aan professionele instellingen zijn 2 financiële onrechtmatigheden met een totale omvang van € 35.485 vastgesteld. Dat is 1,7 % van het totaal aan vastgestelde subsidies aan professionele instellingen. Eén onrechtmatigheid is het gevolg van het niet toepassen van een korting (van 10%) vanwege een te laat ingediende aanvraag. Met de

92

Gemeente Moerdijk Paragraaf Bedrijfsvoering Jaarverslag 2021

vaststelling van de geactualiseerde Algemene Subsidie Verordening (ASV), welke per 1-1-2021 is ingegaan, is het toepassen van deze korting geschrapt en kan dit type fouten niet meer voorkomen. De andere onrechtmatigheid betreft het hoger vaststellen van een subsidie dan voorlopig was beschikt. De oorzaak hiervan is gelegen in de specifieke afspraken (subsidie o.b.v. prijs x hoeveelheid) die in de subsidievoorwaarden zijn opgenomen. Om deze fout in de toekomst te voorkomen worden de “activiteiten/diensten” van de betreffende instelling vanaf 2021 ingekocht. b. De beoordeling van de overige getoetste processen heeft geen rechtmatigheidsfouten aan het licht gebracht. c. Er zijn geen fouten ten aanzien van getrouwheid waargenomen. 3. M&O-criterium: Op basis van verrichte analyses en controles van Concern Control én de aandacht voor het beter borgen van integer handelen (o.a. actualisatie Regeling melding vermoeden integriteitsschending) wordt geconcludeerd dat er in 2021 voldoende aandacht is geweest voor het voorkomen van Misbruik & Oneigenlijk gebruik. Er ontbreekt nog wel een specifiek beleidskader voor M&O. De verantwoordingsgrens voor het jaar 2021, zoals vastgesteld door de gemeenteraad, bedraagt € 1.348.110, zijnde 1% van de totale lasten (inclusief stortingen in reserves).

De geconstateerde financiële onrechtmatigheden met een omvang van € 35.485 liggen ruim onder deze grens. De verrichte controles en analyses hebben naast bovenstaande conclusies ook geleid tot diverse aanbevelingen ter verdere verbetering van de kwaliteit van procesbeheersing. Het betreft vooral aanbevelingen op het vlak van het beter vormgeven en inbedden van de verschillende controlelijnen binnen enkele teams (waaronder kennisborging), versterken sturing op basis van tussentijdse monitoring én het stimuleren van en het sturen op het gewenste gedrag in het kader van het voldoen aan wet- en regelgeving. Betreffende aanbevelingen zijn overgenomen door het college en het management. De realisatie hiervan wordt in de loop van 2022/2023 gestart. Het college heeft op 10 mei jl. de rapportage, waarin het bovenstaande is vermeld, vastgesteld als zijnde een goede basis voor de rechtmatigheidsverantwoording aan de raad. Op basis hiervan geeft het college een rechtmatigheidsverklaring af, die als bijlage van de jaarrekening 2021 is toegevoegd. De bevinding van college is dat “de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens”.

FINANCIËN: een gezonde financiële huishouding Naast de regelgeving op landelijk niveau (Gemeentewet en Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten), zijn de kaders o.a. uitgewerkt in de Financiële Verordening en de budgethoudersregeling. In het in 2019 opgestelde plan van aanpak “Van Inkopen Tot Betalen” zijn de randvoorwaarden opgenomen om te komen tot een goede beheersing en sturing van de bedrijfsprocessen. Hierbij hebben we de volgende instrumenten ingezet: Nieuw financieel pakket In 2021 is het nieuwe financiële pakket Financials versie 14 (opvolger van CODA) geïmplementeerd. De overgang naar een nieuw pakket vraagt altijd om adoptie van en gewenning bij de gebruikers en in de eerste periode was sprake van aanloopproblemen. Daarnaast was het werken met een nieuw rekeningschema en de herziening van het crediteuren- en debiteurenbestand voor de administratie geen sinecure. Hierdoor heeft de invoering, in de context van volledig thuiswerken en de effecten van de coronapandemie, meer energie en tijd gevraagd dan wenselijk was. Gevolg van al deze zaken bij elkaar is dat gedurende 2021 veel energie is gaan zitten in het goed operationeel krijgen van het pakket. Dit heeft o.a. geleid tot uitstel van het uitsluitend gaan werken met het vooraf inbrengen van orders. Factuurafwikkeling wordt dan eenvoudiger en dus efficiënter.

Medio najaar 2021 is deze werkwijze alsnog doorgevoerd. Een ander belangrijke wijziging ten opzichte van de jaren voor 2021 betreft het opnemen van de prestatieverklaring binnen de afwikkeling van facturen. Dit draagt bij aan het kunnen toetsen of het voldoen van een factuur rechtmatig is. Alle wijzigingen die binnen Financials zijn doorgevoerd komen ten goede aan het steeds

93

Gemeente Moerdijk Paragraaf Bedrijfsvoering Jaarverslag 2021

meer in control zijn van de organisatie en kunnen straks ondersteunend zijn bij het afgeven van een verklaring van rechtmatigheid door het college (vanaf 2022). Eind 2021 is een evaluatie en een optimalisatiescan uitgevoerd. De uitkomsten hiervan en de mogelijke besluitvorming hierop volgen in 2022. Evaluatie P&C-cylcus In 2021 is de P&C cyclus onder de loep genomen en is bezien op welke wijze dit proces (verder) kan worden geoptimaliseerd. Hiervoor zijn gesprekken gevoerd met (een vertegenwoordiging vanuit) de organisatie, het college en de gemeenteraad. Dat heeft geresulteerd in ruim 40 optimaliseringsvoorstellen. Medio 2021 is door het management een prioritering hierin aangebracht. De voorstellen dragen bij tot een meer efficiënt P&C-proces (zowel binnen organisatie als van organisatie naar bestuur), waarin helder is wie welke taak heeft en wie waarvoor verantwoordelijk is.

INKOOP: een gezonde (financiële) huishouding Het kader van het handelen is opgenomen in het op 1-3-2021 geactualiseerde Inkoop- en aanbestedingsbeleid. Hierdoor hebben medewerkers, mede in het kader van de verantwoording zo laag mogelijk in de organisatie weg te leggen, meer ruimte en vrijheid gekregen om tot de vastgestelde drempelbedragen ‘1 op 1’ werken en/of diensten/ leveringen aan te besteden. Zij kunnen dit geheel zelfstandig én volledig digitaal uitvoeren. De inkoopprocessen worden getoetst op de beoordelingscriteria prijs- kwaliteitverhouding, duurzaam inkopen, innovatie, onafhankelijkheid en keuze voor de ondernemersrelatie, ruimte geven voor lokale ondernemers en het toepassen van social return. In 2021 is een verdere aanzet gedaan in het verder doorontwikkelen en professionaliseren van het contractbeheer en contractmanagement binnen de inkoopfunctie. Vanwege de corona perikelen heeft dit vertraging opgelopen. In 2022 zal dit een vervolg krijgen. We zetten hierbij de volgende instrumenten in: Mercell (voorheen Negometrix) Deze software maakt het mogelijk om het gehele inkooptraject digitaal te doorlopen. De dossiervorming ten behoeve van het rechtmatig handelen wordt op automatische wijze gegenereerd. Het gebruik van dit inkoopsysteem is belangrijk omdat een koppeling gemaakt kan worden met het financiële systeem.

In 2022 zal een nadere verdieping op de kansen en mogelijkheden plaatsvinden. Stichting Inkoopbureau West-Brabant Medewerkers in de organisatie kunnen een beroep doen op inkoopadviseurs bij deze Stichting. In 2021 zijn de dagdelen voor de gemeente Moerdijk teruggebracht van 16 naar 14 dagdelen per week. Hiermee was een bedrag gemoeid van € 200.200. Vanwege een tekort aan dagdelen zijn eind 2021 nog 19,72 dagdelen afgenomen. Hiermee was een bedrag gemoeid van € 8.184.

JURIDISCHE ZAKEN: een gezonde (financiële)huishouding In 2021 is met extra inhuurcapaciteit ingezet op het voorbereiden en integreren van gemeentelijke verordeningen in het omgevingsplan. In regionaal verband is nauw samengewerkt en vindt regelmatig afstemming plaats. Tijdens deze omvangrijke operatie is gelijktijdig een kwaliteitstoets van de gemeentelijke regelingen in zijn algemeenheid uitgevoerd. Wet Open Overheid (Woo) In 2021 is gestart met de voorbereiding en implementatie van de Woo. De Woo heeft invloed op het dagelijks werk van iedereen. Hoewel we al veel actief openbaar maken, gaat de Woo nog een stapje verder daarin. Van regelgeving tot vergunningen, van besluitenlijsten tot beschikkingen en van jaarverslagen tot raadsstukken of zelfs appjes en

94

Gemeente Moerdijk Paragraaf Bedrijfsvoering Jaarverslag 2021

mails. Met deze wet zijn heel veel dingen die wij maken, schrijven of vaststellen vanzelfsprekend openbaar. Er is gestart met een eerste nulmeting. Uit de nulmeting (inventarisatie) komt naar voren dat de (verplichte) actieve openbaarmaking per 1 mei 2022 geen nieuwe inspanningen voor de organisatie met zich meebrengt, aangezien we de informatie uit de categorie wet- en regelgeving ook nu al openbaar maken. Een van de eerste stappen die gezet moet worden is de invulling van een Woo-contactfunctionaris: een verplichting vanuit de Wet. Dit is uitgewerkt in een profiel. Verder is ook gewerkt aan een gedragslijn rondom digitaal communiceren, zoals bijvoorbeeld met Whatsapp.

INFORMATISERING EN AUTOMATISERING: verder bouwen aan samenhang in de informatiehuishouding We hebben hierbij de volgende instrumenten ingezet: Digitale toegankelijkheid In september 2021 is gewerkt aan de voorbereiding en implementatie van de digitale toegankelijkheid. Digitale toegankelijkheid betekent dat iedereen, dus óók mensen met wat voor beperking dan ook, volledig gebruik kunnen maken van onze websites en apps. Iedereen moet informatie die wij aanbieden, kunnen lezen of beluisteren. De afgelopen periode heeft in het teken gestaan van de opstart van het project en de oriëntatie op de wettelijke verplichtingen die voortkomen uit het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid (voorloper van de in 2022 in te voeren Wet digitale overheid). Daarnaast hebben we een inventarisatie opgesteld van de websites en apps die vallen onder de gemeentelijke verantwoordelijkheid en die – stapsgewijs - digitaal toegankelijk gemaakt moeten worden. Ook wordt bij de aankoop van nieuwe websites/apps rekening gehouden met de digitale toegankelijkheidseisen. Het opstellen van centrale kaders en het maken van heldere afspraken over taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden rondom het beheren van applicaties De kaders rondom applicatiebeheer zorgen ervoor dat de continuïteit die we nastreven geborgd wordt in heldere afspraken.

Voor bestaande applicaties is waar nodig gericht gewerkt aan het waarmaken van deze afspraken. De afspraken voor functioneel en technisch beheer vanuit ICTWBW worden in 2022 vastgelegd in een nieuwe producten en diensten en service lever agreement. Voor nieuwe applicaties (zoals Microsoft 365) is in 2021 gericht gebouwd aan het creëren van moderne mogelijkheden van samenwerking op een behapbare en toekomst vaste wijze. Bij logische vervangingsmomenten wordt gekeken of en hoe een applicatie past bij de (technische) infrastructuur en de doelstellingen van de gemeente. Onder andere door het inzetten van een reseller zijn verdere stappen gezet in een aantoonbaar rechtmatig applicatielandschap. ENSIA De zelfevaluaties voor de verschillende basisregistratie zijn tijdig uitgevoerd, met het volgende resultaat: Het beheer van de Basisregistratie Personen (BRP) en de Paspoort Uitvoeringsregeling Nederland (PUN) is prima op orde. De Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) en de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) zijn verbeterd ten opzichte van vorig jaar en voldoen aan de landelijke norm. Voor de basisregistratie ondergrond (BRO) zijn nog geen gegevens verzameld of vastgelegd in 2021. Waarderegistratie Onroerende Zaken (WOZ) is in 2021 als nieuw onderdeel aan ENSIA toegevoegd en is nu voor het eerst geëvalueerd, met positief resultaat.

Het onderzoek van de externe auditor geeft aan dat onze processen rondom DigiD op orde zijn. Wij voldoen voor onze verschillende e-diensten aan de hiervoor gestelde beveiligingsnormen. De taken waarbij Suwinet wordt gebruikt, zijn uitbesteed aan het Werkplein Hart van West-Brabant. Het Werkplein voldoet niet aan 4 van de 14 normen voor het gebruik van Suwinet. Het Werkplein heeft aangegeven de tekortkomingen in 2021 op te lossen.

95

Gemeente Moerdijk Paragraaf Financiering Jaarverslag 2021

Paragraaf Financiering 2021 KADERS EN BELEID De paragraaf Financiering geeft aan hoe invulling is gegeven aan het treasurybeleid van de gemeente Moerdijk, zoals dat is vastgelegd in het treasurystatuut. De kaderstellende uitgangspunten van het treasurystatuut zijn vastgelegd in de financiële verordening (Artikel 212 Gemeentewet). Dit is gebaseerd op de bepalingen in de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). De intentie van de wet is gericht op het bevorderen van de kredietwaardigheid en transparantie van het financieringsbeleid. Voor de beheersing daarvan is een aantal instrumenten geformuleerd, zoals: • het stellen van een kwantitatieve kasgeldlimiet en renterisiconorm; • het verplichten van een treasurystatuut, met onder meer het stellen van kwalitatieve en duurzame uitgangspunten voor uitzettingen en rente-instrumenten. Treasury houdt zich bezig met alle toekomstige kasstromen en daarmee samenhangende risico's. Deze risico's komen zowel voort uit de financieringsbehoefte als uit de wijzigingen in de bestaande leningenportefeuilles, onder meer door vervroegde aflossingen, herfinanciering, herbeleggingen en renteaanpassingen. Het treasurybeleid is primair gericht op het waarborgen van financiële continuïteit door maatregelen te treffen zodat de organisatie financierbaar blijft.

Voor de renterisico's en risico's uit financiële posities treffen we beheersmaatregelen (vermijden, spreiden). We gaan in de uitwerking verder dan de wettelijke kaders. In principe zijn de uitgangspunten als volgt: • zorgdragen voor voldoende financierbaarheid op korte en lange termijn; • bewerkstelligen van passende financieringslasten; • beheersen van wettelijke en feitelijke rente- en of financieringsrisico's; • risicomijdend uitzetten van gelden en afgeven van garanties; • zorgdragen voor een effectief, veilig en efficiënt betalingsverkeer; • actief onderhouden van contacten met marktpartijen om toegang tot de financiële markten open te houden. Deze uitgangspunten leiden tot het zo nauwkeurig mogelijk toepassen van de matching tussen opgenomen en uitgezette gelden. Dit principe zetten we ook in de komende periode door. Voorts maken we actief gebruik van de wettelijke mogelijkheden om passende financieringslasten te bewerkstelligen. Dit resulteert onder meer in het maximaal benutten van de kasgeldlimiet bij financieringsbeslissingen. In geen geval wordt de limiet onnodig overschreden. Expliciet zijn de doelstellingen gericht op het versterken van de financierings- en vermogenspositie. Door de te betalen rente op de opgenomen leningen terug te dringen, trachten wij de rentekosten van de totale portefeuille te minimaliseren.

Hierbij mag de renterisiconorm niet worden overschreden, wordt het gebruik van kortlopende leningen beperkt tot de kasgeldnorm en moet de match tussen opgenomen gelden (o/g) en uitgezette gelden (u/g) niet in gevaar worden gebracht. De genoemde doelstellingen wijken niet af van vorige jaren. Relatie met de programma’s In elk programma zijn verschillende doelen opgenomen. De financieringsfunctie zorgt ervoor dat het benodigde geld beschikbaar is om die doelen te bereiken. Rentebeleid De behoefte aan inzicht in de kosten op de taakvelden en de behoefte om de wijze van verantwoorden van rente in de begroting en jaarrekening te harmoniseren, hebben er derhalve toe geleid dat in het wijzigingsbesluit BBV is opgenomen, dat de rentekosten aan de desbetreffende taakvelden moeten worden toegerekend met behulp van de renteomslag.

96

Gemeente Moerdijk Paragraaf Financiering Jaarverslag 2021

Onderstaand de belangrijkste uitgangspunten die gehanteerd zijn met betrekking tot het rentebeleid van de gemeente Moerdijk: 1. In de berekening van de totale rentekosten wordt rekening gehouden met het berekenen van zgn. bespaarde rente over de reserves en voorzieningen. Het percentage bedraagt 1,91%, dit is het gemiddelde percentage van de rente van aangegane langlopende leningen. 2. De rentetoerekening aan de complexen van de grondexploitatie (bouwgrond in exploitatie) is conform de voorschriften op 0,75% bepaald. Het betreft het gewogen gemiddelde rentepercentage van de bestaande leningenportefeuille van de gemeente naar de verhouding vreemd vermogen/totaal vermogen. 3. Ingevolge de afspraken in het kader van het zgn. schatkistbankieren moeten de overtollige middelen aangehouden worden in de rijkskas. Hierover wordt geen rentevergoeding ontvangen. 4. De Moerdijkregeling wordt beschouwd als een project en derhalve worden de spelregels met betrekking tot projectfinanciering toegepast. In dit kader is van de provincie een bedrag ontvangen van € 10 miljoen, waarover t/m 2020 een vergoeding werd verstrekt van 2,5%. Per 1 januari 2021 bedraagt de vergoeding 0,52%. Voor de boekwaarde van de regeling boven de € 10 miljoen voorziet de gemeente Moerdijk in de financiering. Ook aan dit bedrag werd t/m 2020 een vaste vergoeding verstrekt van 2,5%.

Per 1 januari 2021 bedraagt de vergoeding 0,52%. Renteschema en renteresultaat Conform het advies van de commissie BBV is een overzicht opgenomen waarmee we transparant inzicht bieden in de rentelasten en -baten en de wijze van rentetoerekening aan grondexploitaties, projectfinanciering en taakvelden (programma’s). De rente moet worden toegerekend met behulp van een rente-omslagpercentage.

De renteomslag wordt conform de Financiële verordening artikel 12 lid 4 berekend en bedraagt 2,0% afgerond op een half procent. Het percentage is bepaald uit het gewogen gemiddelde van de rentelasten en baten op de opgenomen langlopende en kortlopende geldleningen en de rentevergoeding over de reserves en voorzieningen.

97

Gemeente Moerdijk Paragraaf Financiering Jaarverslag 2021

Het negatieve resultaat op het taakveld treasury ad € 186.124 komt tot stand door het afrondingsverschil op een half procent. Het verschil tussen de aan taakvelden toegerekende rente en toe te rekenen rente bedraagt 7%. Volgens regelgeving dient een verschil van 25% of hoger verplicht aangepast te worden. Het resultaat heeft geen financiële gevolgen voor de jaarrekeninguitkomst.

RENTERISICO Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is het maximale bedrag waarmee een financieringstekort met een kortlopende lening gefinancierd mag worden. De omvang van de kasgeldlimiet is bepaald in de Wet fido en wordt via ministeriële regeling vastgesteld. Op dit moment is de limiet vastgesteld op 8,5% van het totaal van de begroting van de programma’s. In absolute zin komt dit voor 2021 neer op een bedrag van afgerond € 9,7 miljoen. In 2021 is er geen gebruik gemaakt van een kasgeldlening. Renterisiconorm Het doel van de renterisiconorm is het beperken van de gevolgen van een stijgende kapitaalmarktrente op de rentelasten van de organisatie. Dit wordt bereikt door een limiet te stellen aan dat deel van de vaste schuld waarover het rentepercentage in een bepaald jaar moet worden aangepast aan de op dat moment geldende markttarieven. De jaarlijkse aflossingen en wijzigingen in de rente (bijvoorbeeld bij een rentevaste periode) mogen niet meer dan 20% van het begrotingstotaal zijn. De renterisiconorm voor Moerdijk bedraagt € 22,8 miljoen. De gemeente Moerdijk heeft naar verhouding weinig leningen en het renterisico is derhalve beperkt. Vaste schuld De gemeente heeft per 31 december 2021 nog 3 vaste geldleningen om in de financieringsbehoefte te voorzien.

Als ondersteunende maatregel om de leefbaarheid in de kern Moerdijk te verbeteren is er in 2015 een waarborgregeling “Moerdijkregeling” tot stand gebracht, hiervoor is een bedrag ad € 10 miljoen geleend van de provincie Noord-Brabant. Volgens het afsprakenkader tussen gemeente, provincie en Havenbedrijf dekt het Havenbedrijf het financiële resultaat van de Moerdijkregeling in 2030.

98

Gemeente Moerdijk Paragraaf Financiering Jaarverslag 2021