Bijlage 1 - getekend jaarverslag 2024
Tekst van het document
94
Financiële paragraaf
Gemeente Moerdijk
Voor de uiteindelijke gerealiseerde resultaten (groene lijn) geldt dat deze in de periode 2014-2019 gemiddeld ca. € 2 mln. hoger lagen dan oorspronkelijk was begroot. Daarnaast is te zien dat de gerealiseerde resultaten in 2020 (€ 5,6 mln.), 2021 (€ 8,6 mln.) en 2022 (€ 7,8 mln.) fors hoger waren. Het positieve resultaat 2023 (€ 3,5 mln) liet ten opzichte van de voorgenoemde jaren een daling zien. Het positieve resultaat bij de jaarrekening 2022 en 2023 werd voornamelijk beïnvloed door tussentijdse (opwaartse) bijstellingen vanuit het Rijk met betrekking tot de uitkering uit het gemeentefonds. Het resultaat over 2024 valt ca. € 4,1 miljoen voordelig uit. Zoals hierboven en in de jaarrekening is toegelicht, komt dit voornamelijk door positieve ontwikkelingen binnen de grondexploitaties, die tot incidentele voordelen hebben geleid.
Reserves De reserves vormen het eigen vermogen van de gemeente. De reserves vormen daarmee een belangrijk aspect bij de beoordeling van de financiële positie van een gemeente. Van het verloop van de reserves over 2024 kan het volgende overzicht worden gegeven: Stand reserves per 1-1-2024 (bedragen x € 1.000)
87.083
Mutaties 2024: -bij: stortingen 2024
42.388
-af: onttrekkingen 2024
38.287
Stand reserves per 31-12-2024
91.184
Het totaal van de reserves per 31-12-2024 bedraagt € 91,2 mln. Dit bedrag bestaat uit de algemene reserve en de bestemmingsreserves.
Algemene reserve De omvang van de algemene reserve bedraagt per 31 december 2024 € 33 mln. (2023: 30,4 mln.) De stijging wordt veroorzaakt door het (deels) toevoegen van het jaarrekeningresultaat 2023 aan de algemene reserve. Om een goed beeld te geven van de (toekomstige) vrije ruimte binnen de algemene reserve dient tevens rekening gehouden te worden met in 2025 genomen besluiten en eerdere aangegeven claims ten laste van deze vrije ruimte. Door middel van een raadsinformatiebrief wordt de gemeenteraad periodiek geïnformeerd over de stand van de algemene reserve. Rekening houdend met de besluiten die door de gemeenteraad zijn genomen (tot en met 10 april 2025), resteert een algemene reserve van afgerond € 32,4 mln. Van dit bedrag moet €19,3 mln. worden afgezonderd voor het aan te houden weerstandsvermogen. De algemene reserve heeft namelijk een belangrijke functie als algemeen weerstandsvermogen en buffer tegen niet gecalculeerde risico’s. Dit is nader toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. De ‘vrije ruimte’ in de algemene reserve bedraagt hierdoor € 13,1 mln.
95
Financiële paragraaf
Gemeente Moerdijk
Het jaarrekeningresultaat 2024 (€ 4,1 mln. voordelig) is hier nog niet in verwerkt. Bij het voorstel tot vaststelling van de jaarrekening zal een voorstel worden voorgelegd over de resultaatbestemming, waarbij het nadelig resultaat wordt gedekt door middel van een onttrekking aan de algemene reserve, tezamen met andere resultaatbestemmingen. Meerjarige ontwikkeling In onderstaande grafiek is de meerjarige ontwikkeling van de omvang van de algemene reserve en het benodigde weerstandsvermogen weergegeven.
De omvang van beide onderdelen is de afgelopen 10 jaar redelijk constant gebleven. De omvang van de algemene reserve bedroeg de afgelopen jaren gemiddeld ruim € 27,8 mln. De benodigde weerstandscapaciteit bedroeg gemiddeld genomen ca. € 16,7 mln. De "vrije ruimte" in de algemene reserve bedroeg daarmee gemiddeld € 9 mln. De uitkomsten per 31-12-2024 laten een stijging zien met de ontwikkeling van de afgelopen 10 jaar. Bestemmingsreserves De omvang van de bestemmingsreserves bedraagt per 31 december 2024 € 58,6 mln. (2023: € 53,2 mln.). De bestemmingsreserves worden aangehouden voor door de gemeenteraad specifiek benoemde bestemmingen. Deze middelen zijn daarom afgezonderd van de algemene reserve. In de jaarrekening zijn alle reservemutaties die in 2024 zijn gedaan nader toegelicht.
Voorzieningen Op 31 december 2024 bedraagt de stand van de voorzieningen € 37,7 mln. (2023: € 37,4 mln.). Omdat hier verplichtingen voor de toekomst aan ten grondslag liggen, zijn voorzieningen niet vrij besteedbaar. Het verloop van de voorzieningen 2024 ten opzichte van 2023 is vrij constant gebleven. Er zijn nagenoeg even veel stortingen als onttrekkingen uit de voorzieningen gedaan. Dit zorgt voor een lichte stijging van de stand per 31 december 2024. In het document "jaarrekening 2024" zijn alle andere mutaties die in 2024 zijn gedaan nader toegelicht.
Paragrafen Jaarverslag 2024
97
Paragraaf Lokale heffingen
Gemeente Moerdijk
Paragraaf Lokale heffingen Inleiding De lokale heffingen bestaan uit de gemeentelijke belastingen en rechten. Naast de onroerende-zaakbelastingen (OZB) zijn de afvalstoffenheffing, de reinigingsrechten en de rioolrechten van groot belang voor het totaalbeeld van de lokale lasten. Hieronder wordt een beeld gegeven van de geraamde en werkelijke opbrengsten 2024 (incl. oninbaar) van de diverse gemeentelijke belastingen en rechten.
Overzicht lokale heffingen Product (bedragen x € 1.000) Onroerende-zaakbelastingen (OZB)
Begroting 2024
Rekening 2024
Mutatie nominaal
Mutatie in %
23.346
23.266
80
0,34%
213
254
-41
-19,25%
5.425
5.482
-57
-1,05%
Rioolheffing Moerdijk
5.166
5.255
-89
-1,72%
Rioolheffing Havenbedrijf
1.290
1.996
-706
-54,73%
Leges
Toeristenbelasting Afvalstoffenheffing/reinigingsrecht
2.470
3.308
-838
-33,89%
Marktgelden
24
27
-3
-12,5%
Begraaf- en onderhoudsrechten
138
170
-32
-23,19%
Reclamebelasting
58
52
6
10,34%
38.130
39.810
-1.680
-4,41%
Totaal lokale heffingen
Tariefbeleid De algemene uitgangspunten voor de belastingen en retributies voor 2024 waren als volgt: • toepassing prijsindexcijfer 9,6%; • kostendekkendheid (max 100% overhead m.u.v. lijkbezorgingsrechten); • er is rekening gehouden met autonome ontwikkelingen, zoals nieuwbouw en verbouw.
98
Paragraaf Lokale heffingen
Gemeente Moerdijk
Toelichting per heffing Onroerende-zaakbelastingen (OZB) Beleid onroerende-zaakbelastingen De opbrengsten m.b.t. onroerende-zaakbelastingen gelden als een algemeen dekkingsmiddel. Als zodanig zou de OZB gebruikt kunnen worden als sluitpost van de begroting. Het beleid is dat de gemeentelijke belastingen in principe jaarlijks mogen stijgen met het prijsindexcijfer. Met ingang van het belastingjaar 2024 golden weer nieuwe vastgestelde taxatiewaarden naar een waardepeildatum van 1 januari 2023. Voor 2024 is uitgegaan van een stijging van de tarieven met 9,6 % (prijsindexcijfer). De OZB-tarieven voor 2024 zijn definitief vastgesteld in de belastingverordeningen die de raad in december 2023 zijn aangeboden. In deze voorstellen is uitgegaan van de nieuwe taxatiewaarden. Uitgangspunt hierbij was dat bij een stijging van de totale economische waarden de tarieven zullen dalen, terwijl bij een daling van de waarden de tarieven stijgen. Bij de berekening van de tarieven 2024 voor de OZB is rekening gehouden met: • Nieuwe taxatie-uitkomsten; • Toepassing van prijsindexcijfer (9,6%); • Autonome ontwikkelingen (nieuwbouw/verbouw/objecten in aanbouw) • Kwijtschelding en oninbaar De tarieven, geraamde opbrengst en daadwerkelijke opbrengst (x € 1.000) over 2024 bedragen:
Relatie OZB met de algemene uitkering Er bestaat een relatie tussen de OZB en de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Hierbij geldt dat gemeenten minder middelen uit het gemeentefonds ontvangen als ze veel vermogen (belastingcapaciteit) hebben om belastingen te heffen. Dit vanuit de gedachte dat iedere gemeente in staat moet zijn om een vergelijkbaar voorzieningenniveau te kunnen realiseren. Concreet wordt de belastingcapaciteit voor de woningen vastgesteld op 80% van de totale WOZwaarden en voor niet-woningen op 70% van de totale WOZ-waarden. De verlaging die door het Rijk is toegepast op de algemene uitkering voor de gemeente Moerdijk bedraagt in 2024 circa € 4,2 miljoen voor woningen en circa € 4,8 miljoen voor niet-woningen. In verhouding tot de totale ozb baten is de correctie voor de niet-woningen beperkt. Dit komt doordat de belastingcapaciteit voor de niet-woningen wordt afgetopt op een bedrag van € 35.000 per inwoner. Indien die waarde (zoals bij de gemeente Moerdijk) daarboven ligt, wordt over het meerdere dus geen correctie toegepast in de algemene uitkering. Uiteraard loopt de gemeente Moerdijk met de omvang en het soort bedrijven wat op het Havengebied is gevestigd ook een groter risico en en daaruit voorkomende lasten op het gebied van o.a. veiligheid.
99
Paragraaf Lokale heffingen
Gemeente Moerdijk
Afvalstoffenheffing/reinigingsrecht Uitgangspunt is dat de totale kosten van afvalverwijdering worden gedekt door de afvalstoffenheffing/reinigingsrechten. Het tarief afvalstoffenheffing voor 2024 voor alleenstaanden was € 267,53 en voor meerpersoons-huishoudens € 356,70. Werkelijke kosten: De gemeente heeft een wettelijke inzamelplicht voor het afval van huishoudens. Daarnaast biedt de gemeente aan kleine ondernemers de mogelijkheid hun bedrijfsafval af te voeren. In het afgelopen jaar heeft de gemeente hiervoor € 5,5 miljoen aan kosten gemaakt. Uit onderstaande grafiek blijkt dat veruit het grootste deel van de gemeentelijke kosten komt van programma 1 (€ 4,3 miljoen). Deze kosten zitten vooral in inzameling en verwerken van bedrijf- en huishoudelijk afval. Daarnaast zijn binnen programma 4 € 0,2 miljoen aan kosten gemaakt voor kwijtschelding en binnen programma 5 € 0,7 miljoen aan BTW en € 0,3 miljoen aan overhead.
Werkelijke inkomsten: De werkelijke inkomsten bestaan uit Heffingen: Afvalstoffenheffing € 5.429.000 Reinigingsrecht € 65.000.
100
Paragraaf Lokale heffingen
Gemeente Moerdijk
In onderstaande tabel is de berekening van de kostendekkendheid op basis van nacalculatie weergegeven. Berekening Kostendekkendheid Afvalstoffenheffing/Reinigingsrecht (bedragen x € 1.000) Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente
5.063
Inkomsten taakveld(en), excl heffingen
-740
Netto kosten taakveld
4.323
Toe te rekenen kosten
188
Overhead incl. (omslag) rente
262
BTW
730
Totale kosten
5.503
Opbrengst heffingen
5.482
Dekkingspercentage
99,62%